III OSK 1787/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi kasacyjnej była odmowa wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu magazynowania odpadów przemysłowych. Fundacja wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., twierdząc, że nie brała udziału w postępowaniu z własnej winy. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły wznowienia, wskazując przede wszystkim na brak legitymacji Fundacji do złożenia wniosku, ponieważ nie była stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną, a jedynie mogła działać na prawach strony zgodnie z art. 31 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Fundacji, podzielając stanowisko organów co do braku legitymacji procesowej skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, również oddalił ją, uznając za niezasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczący rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym. Sąd wskazał, że sprawa mogła być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., co jest wyjątkiem od zasady jawności postępowania, zgodnym z Konstytucją.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w kwestii legitymacji organizacji społecznych do żądania wznowienia postępowania administracyjnego oraz dopuszczalności rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji procesowej organizacji społecznej w postępowaniu wznowieniowym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organizacja społeczna, która nie była stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, posiada legitymację do złożenia wniosku o wznowienie tego postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organizacja społeczna, która nie była stroną postępowania i nie mogła wykazać swojego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a., nie posiada legitymacji do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje na żądanie strony. Organizacja społeczna, która działa na podstawie art. 31 k.p.a. w sprawie dotyczącej innej osoby, nie posiada uprawnień przysługujących tylko stronie, w tym prawa do żądania wznowienia postępowania.
Czy rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym, w sytuacji gdy przepisy szczególne na to zezwalają (np. tryb uproszczony), narusza zasadę jawności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie wyraźnego przepisu ustawy (art. 119 i 120 p.p.s.a.), jest dopuszczalne i nie narusza zasady jawności postępowania, która może być ograniczana na ogólnych warunkach.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zasada jawności postępowania, choć gwarantowana konstytucyjnie, może być ograniczana. Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, co stanowi wyjątek od zasady jawności, ale jest zgodne z Konstytucją.
Przepisy (35)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 147
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 90 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.ś. art. 3 § 15
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u.o.ś. art. 44
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u.o.ś. art. 63 § 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 31 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 31 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 44
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145b
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 148
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.oś. art. 3 § 39
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 4
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
rozp. o opłatach adwokackich art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
rozp. o opłatach adwokackich art. 14 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak legitymacji procesowej Fundacji do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż nie była stroną postępowania pierwotnego. • Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym było zgodne z przepisami p.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 90 § 1 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie sprawy nie na rozprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i pozbawiło stronę prawa do czynnego udziału w postępowaniu. • Niewłaściwa kontrola działalności organu przez Sąd I instancji.
Godne uwagi sformułowania
Organ przede wszystkim wskazał, że skarżąca nie posiada legitymacji do skutecznego żądania wznowienia postępowania. • W myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. • Zgodnie z dyspozycją art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. • Bez wniosku pochodzącego od uprawnionego podmiotu, brak jest bowiem możliwości wszczęcia postępowania wznowieniowego w ogóle i badania zaistnienia przesłanek je uzasadniających, a organ zobowiązany jest do wydania wtedy postanowienia w trybie art. 149 § 3 k.p.a. • Organizacjom społecznym nie przysługują uprawnienia, które przysługują tylko stronie. • Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.
Skład orzekający
Teresa Zyglewska
przewodniczący
Jerzy Stelmasiak
członek
Sławomir Pauter
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii legitymacji organizacji społecznych do żądania wznowienia postępowania administracyjnego oraz dopuszczalności rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji procesowej organizacji społecznej w postępowaniu wznowieniowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii legitymacji procesowej organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków. Dodatkowo porusza kwestię procedury sądowej (posiedzenie niejawne).
“Czy organizacja społeczna może żądać wznowienia postępowania, w którym nie brała udziału jako strona? NSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.