III OSK 1786/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i decyzje organów, przyznając funkcjonariuszowi Straży Granicznej prawo do świadczenia motywacyjnego za okres postępowania dyscyplinarnego, mimo jego wszczęcia.
Funkcjonariuszowi Straży Granicznej przyznano świadczenie motywacyjne, jednak jego wypłatę wstrzymano z powodu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Po uniewinnieniu funkcjonariusza, organy odmówiły wypłaty świadczenia za okres postępowania, uznając, że decyzja o wstrzymaniu oznacza utratę prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił te decyzje, stwierdzając, że wszczęcie postępowania dyscyplinarnego jedynie wstrzymuje wypłatę, a nie pozbawia prawa do świadczenia, zwłaszcza po uniewinnieniu.
Sprawa dotyczyła odmowy wypłaty świadczenia motywacyjnego funkcjonariuszowi Straży Granicznej, któremu wstrzymano wypłatę z powodu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Po uniewinnieniu funkcjonariusza, organy administracyjne i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że decyzja o ustaniu prawa do wypłaty świadczenia oznacza definitywną utratę tego prawa za okres postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał tę interpretację za błędną. Sąd wskazał, że świadczenie motywacyjne ma na celu zatrzymanie doświadczonych funkcjonariuszy w służbie i jego charakter jest motywacyjny. Wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, zgodnie z art. 117d ust. 7 ustawy o Straży Granicznej, skutkuje jedynie wydaniem decyzji o ustaniu prawa do wypłaty świadczenia, a nie utratą samego prawa. Po upadku przesłanki wstrzymującej (np. uniewinnieniu), prawo do wypłaty powinno zostać przywrócone, o ile nie zachodzą inne przesłanki negatywne określone w art. 117d ust. 9 ustawy. NSA stwierdził, że organy i WSA nie wykazały, aby w okresie postępowania dyscyplinarnego zachodziły przesłanki z art. 117d ust. 9, które uniemożliwiałyby wypłatę świadczenia. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów, zasądzając zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja o ustaniu prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego wydana z powodu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego ma charakter tymczasowy i nie pozbawia funkcjonariusza prawa do świadczenia po jego uniewinnieniu, o ile nie zachodzą inne przesłanki negatywne.
Uzasadnienie
Wszczęcie postępowania dyscyplinarnego skutkuje jedynie wstrzymaniem wypłaty świadczenia motywacyjnego, a nie utratą samego prawa. Po upadku przesłanki wstrzymującej, prawo do wypłaty powinno zostać przywrócone, jeśli nie występują inne przesłanki negatywne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (25)
Główne
u.SG art. 117d § ust. 7
Ustawa o Straży Granicznej
Dz. U. z 2021 r., poz. 1486 ze zm. art. 117d § ust. 7
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
Pomocnicze
u.SG art. 117d § ust. 1 pkt 2
Ustawa o Straży Granicznej
u.SG art. 117d § ust. 6 pkt 2
Ustawa o Straży Granicznej
u.SG art. 117d § ust. 9
Ustawa o Straży Granicznej
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 162 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dz. U. z 2021 r., poz. 1486 ze zm. art. 112 § ust. 1 pkt 5b
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
Dz. U. z 2021 r., poz. 1486 ze zm. art. 117d § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
Dz. U. z 2021 r., poz. 1486 ze zm. art. 117d § ust. 6 pkt 2
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
Dz. U. z 2021 r., poz. 1486 ze zm. art. 117d § ust. 9
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
Dz. U. z 2021 r., poz. 1486 ze zm. art. 42 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
Dz. U. z 2021 r., poz. 1486 ze zm. art. 45 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
Dz. U. z 2021 r., poz. 1486 ze zm. art. 45 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
Dz. U. z 2021 r., poz. 1486 ze zm. art. 130 § ust. 1-3
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
Dz. U. z 2021 r., poz. 1486 ze zm. art. 125b § ust. 2 pkt 1 i 3-5
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o ustaniu prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego z powodu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego ma charakter tymczasowy i nie pozbawia prawa do świadczenia po uniewinnieniu. Brak jest podstaw do uznania, że funkcjonariusz w okresie postępowania dyscyplinarnego znajdował się w sytuacji opisanej w art. 117d ust. 9 ustawy o SG, która uniemożliwiałaby wypłatę świadczenia. Naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) poprzez błędną wykładnię przepisów ustawy o SG.
Odrzucone argumenty
Stanowisko organów i WSA, że uniewinnienie funkcjonariusza nie jest podstawą do przywrócenia pozbawionego świadczenia motywacyjnego za okres postępowania dyscyplinarnego.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja ta nie powoduje utraty prawa do świadczenia motywacyjnego, a tym samym - po upadku przesłanki, z powodu którego zaprzestano wypłaty świadczenia motywacyjnego organ - nie ma podstaw do ustalenia na nowo w drodze decyzji prawa do świadczenia motywacyjnego. Prawo do świadczenia motywacyjnego bowiem istnieje, jedynie została wstrzymana jego realizacja. Należy bowiem wyjaśnić, że na podstawie art. 117d ust. 7 ustawy o SG nie następuje utrata "prawa do świadczenia motywacyjnego", ale utrata "prawa do wypłaty świadczenia" ze względu na to, że dalsza jego wypłata nie byłaby uzasadniona. Świadczenie motywacyjne ma zatem służyć zatrzymaniu w służbie funkcjonariuszy, którzy po osiągnięciu wieku emerytalnego mogliby z niej odejść, ale ich umiejętności i doświadczenie nadal mogą być wykorzystywane w formacji.
Skład orzekający
Ewa Kwiecińska
przewodniczący
Mariusz Kotulski
członek
Przemysław Szustakiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia motywacyjnego dla funkcjonariuszy służb mundurowych, w szczególności w kontekście wszczęcia i zakończenia postępowań dyscyplinarnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o Straży Granicznej, ale może mieć zastosowanie analogiczne do innych służb mundurowych z podobnymi regulacjami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia dla funkcjonariuszy służb mundurowych i wyjaśnia kluczową kwestię interpretacji przepisów dotyczących wstrzymania wypłaty w przypadku postępowań dyscyplinarnych.
“Funkcjonariusz Straży Granicznej odzyskał świadczenie motywacyjne po uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym – NSA wyjaśnia kluczowe przepisy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1786/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-02-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Ewa Kwiecińska /przewodniczący/ Mariusz Kotulski Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej Hasła tematyczne Straż graniczna Sygn. powiązane II SA/Wa 225/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-11-14 Skarżony organ Komendant Straży Granicznej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1486 art. 117d ust. 1 pkt 2 i ust. 9 Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t. j.) Tezy Decyzja o ustaniu prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego została wydana na podstawie art. 117d ust. 7 ustawy o Straży Granicznej, z powodu wszczęcia przeciwko funkcjonariuszowi postępowania dyscyplinarnego. Decyzja ta nie powoduje utraty prawa do świadczenia motywacyjnego, a tym samym - po upadku przesłanki, z powodu którego zaprzestano wypłaty świadczenia motywacyjnego organ - nie ma podstaw do ustalenia na nowo w drodze decyzji prawa do świadczenia motywacyjnego. Prawo do świadczenia motywacyjnego bowiem istnieje, jedynie została wstrzymana jego realizacja. Należy bowiem wyjaśnić, że na podstawie art. 117d ust. 7 ustawy o SG nie następuje utrata "prawa do świadczenia motywacyjnego", ale utrata "prawa do wypłaty świadczenia" ze względu na to, że dalsza jego wypłata nie byłaby uzasadniona. Takie rozwiązanie ma charakter tymczasowy i powinno być powiązane z treścią art. 117d ust. 9 ustawy o SG, który statuuje zamknięty katalog przesłanek warunkujących brak możliwości wypłaty świadczenia z art. 117d ust. 1 ustawy o SG. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 225/22 w sprawie ze skargi D.N. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 23 grudnia 2021 r., nr 268/21 w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia motywacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzją oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia 18 listopada 2021 r., nr 5591; 2. zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz D.N. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 225/22, oddalił skargę D.N. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 23 grudnia 2021 r., nr 268/21 w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia motywacyjnego. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją z dnia 16 października 2020 r., nr 8967, D.N. przyznano świadczenie motywacyjne po osiągnięciu 28 lat i 6 miesięcy służby w wysokości 2.500 zł miesięcznie. W dniu 23 marca 2021 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wydał postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariusza. Dlatego też decyzją z dnia 1 kwietnia 2021 r., nr 27, stwierdził ustanie prawa funkcjonariusza do wypłaty świadczenia motywacyjnego za okres od 1 kwietnia 2021 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania dyscyplinarnego. W dniu 29 września 2021 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wydał orzeczenie dyscyplinarne o uniewinnieniu obwinionego funkcjonariusza, które uprawomocniło się w dniu 11 października 2021 r. Pismem z dnia 18 października 2021 r. funkcjonariusz zwrócił się do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o wypłacenie mu świadczenia motywacyjnego za okres postępowania dyscyplinarnego. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 112 ust. 1 pkt 5b, art. 117d ust. 1 pkt 2 i ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 1486 ze zm., dalej "ustawa o SG"), decyzją z dnia 18 listopada 2021 r., nr 5591, odmówił funkcjonariuszowi wypłaty świadczenia motywacyjnego za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 11 października 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ zauważył, że zgodnie z art. 112 ust. 1 pkt 5b ustawy o SG, funkcjonariuszowi przysługuje świadczenie motywacyjne. W świetle art. 117d ust. 1 pkt 2 ustawy o SG, funkcjonariuszowi przyznaje się świadczenie motywacyjne po osiągnięciu 28 lat i 6 miesięcy służby w wysokości 2.500 zł miesięcznie. Jednocześnie, organ podniósł, że przepis art. 117d ust. 6 pkt. 2 ustawy o SG stanowi, że świadczenia motywacyjnego nie przyznaje się funkcjonariuszowi przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne lub dyscyplinarne do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania. Wskazując z kolei na przepis art. 117d ust. 7 ustawy o SG, organ zauważył, że jeżeli po przyznaniu świadczenia motywacyjnego wystąpią okoliczności, o których mowa w ust. 6, wydaje się decyzję stwierdzającą ustanie prawa do wypłaty tego świadczenia. Przepisy ustawy o SG nie przewidują zwrotu świadczenia motywacyjnego za okres objęty decyzją stwierdzającą ustanie prawa do wypłaty świadczenia. Komendant Główny Straży Granicznej, decyzją z dnia 23 grudnia 2021 r., nr 268/21, utrzymał w mocy decyzję z dnia 18 listopada 2021 r., podnosząc, że w świetle art. 117d ust. 6 pkt 2 ustawy o SG, świadczenia motywacyjnego nie przyznaje się funkcjonariuszowi, przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne lub dyscyplinarne - do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania. Z kolei, w myśl art. 117d ust. 7 ustawy o SG, jeżeli po przyznaniu świadczenia motywacyjnego wystąpią okoliczności, o których mowa w ust. 6, niezwłocznie wydaje się decyzję stwierdzającą ustanie prawa do wypłaty tego świadczenia. Wydana decyzja ma zatem charakter związany. Bezsprzecznym jest, że decyzją z dnia 1 kwietnia 2021 r. organ stwierdził ustanie prawa funkcjonariusza do świadczenia motywacyjnego od dnia 1 kwietnia 2021 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Następnie, w dniu 29 września 2021 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wydał orzeczenie dyscyplinarne o uniewinnieniu funkcjonariusza od zarzucanego mu czynu, które uprawomocniło się w dniu 11 października 2021 r. Nie spowodowało to zaistnienia po stronie organu obowiązku wydania decyzji w trybie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., a tym bardziej nie zrodziło to obowiązku wypłaty świadczenia motywacyjnego za okres prowadzenia przeciw funkcjonariuszowi postępowania dyscyplinarnego. Organ odwoławczy stwierdził, że ustanie prawa do świadczenia związane jest z zaistnieniem ustawowej przesłanki, w tym przypadku wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Po ustaniu powyższej przesłanki, decyzja stwierdzająca ustanie prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego ustaje z mocy prawa i powstaje na nowo prawo do świadczenia motywacyjnego, ale dopiero po spełnieniu warunku określonego w art. 117d ust. 4 ustawy o SG, tj. po spełnieniu obowiązku opiniowania służbowego, jeżeli od dnia wydania ostatniej opinii o tym funkcjonariuszu upłynęły co najmniej 3 miesiące. Zdaniem organu, niezależnie od powyższego odróżnić należy regulacje zawarte w art. 117d ust. 6 od art. 117d ust. 9 ustawy o SG. W pierwszym przypadku organ zobowiązany jest wydać decyzję administracyjną o ustaniu prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego, a po utracie aktualności przez przesłankę, stanowiącą podstawę do ustania prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego, organ powinien ponownie ustalić prawo do tego świadczenia. Natomiast w przypadku wystąpienia okresów określonych w art. 117d ust. 9 ustawy o SG organ zaprzestaje wypłaty świadczenia na czas ich trwania. Czynność ta ma charakter materialnotechniczny i związku z tym nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Organ pierwszej instancji słusznie stwierdził, że przepisy ustawy o SG nie przewidują wypłaty świadczenia motywacyjnego za okres objęty decyzją stwierdzającą ustanie prawa do wypłaty spornego świadczenia. Jednocześnie, organ odwoławczy uznał, że nie jest możliwe zastosowanie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Żaden przepis prawa nie przewiduje obowiązku stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o stwierdzeniu ustania prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego. Poza tym, wygaśnięcie decyzji ma charakter deklaratoryjny, czyli powoduje skutki prawne dopiero od dnia, w którym powstały przesłanki wygaśnięcia. Z powyższą decyzją nie zgodził się funkcjonariusz, który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 7 marca 2022 r. skarżący, uzupełniając swoje stanowisko wyrażone w skardze - wskazał, iż w jego ocenie, nie można zgodzić się z twierdzeniem Komendanta Głównego Straży Granicznej, że po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego uniewinnieniem uprawnienie funkcjonariusza powstaje od tego momentu na nowo. Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej "P.p.s.a.") uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji przypomniał, że w sprawie bezsporne jest, że w dniu 1 kwietnia 2021 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, działając na podstawie art. 117d ust. 6 pkt 2 ustawy o SG, wydał decyzję, na mocy której stwierdził wobec skarżącego ustanie prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego od dnia 1 kwietnia 2021 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Ustanie prawa do świadczenia motywacyjnego związane było z zaistnieniem ustawowej przesłanki - wszczęcia wobec skarżącego postępowania dyscyplinarnego. Następnie, w dniu 29 września 2021 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wydał orzeczenie dyscyplinarne o uniewinnieniu skarżącego, które uprawomocniło się w dniu 11 października 2021 r. W ocenie Sądu pierwszej instancji, nie ulega wątpliwości, że po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego, decyzja stwierdzająca ustanie prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego ustaje z mocy prawa i powstaje na nowo prawo do tego świadczenia, ale - co ważne - po spełnieniu warunków określonych w art. 117d ustawy o SG. Nadto istnieje różnica w treści przepisów art. 117d ust. 6 oraz ust. 9 ustawy o SG. Zgodnie z art. 117d ust. 6 ustawy o SG, świadczenia motywacyjnego nie przyznaje się funkcjonariuszowi: 1) który podczas ostatniego opiniowania służbowego otrzymał jedną z opinii służbowych, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 albo 3 albo art. 45 ust. 1 pkt 2 albo ust. 2 pkt 1 - przez okres jednego roku od dnia wydania ostatecznej opinii służbowej; 2) przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne lub dyscyplinarne - do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania; 3) ukaranemu karą dyscyplinarną - do czasu jej zatarcia; 4) skazanemu wyrokiem sądu lub w stosunku, do którego postępowanie karne zostało warunkowo umorzone - przez okres jednego roku od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Art. 117d ust. 7 ustawy o SG przewiduje, że jeżeli po przyznaniu świadczenia motywacyjnego wystąpią okoliczności, o których mowa w ust. 6, niezwłocznie wydaje się decyzję stwierdzającą ustanie prawa do wypłaty tego świadczenia. W świetle powołanych przepisów, w przypadku zaistnienia wskazanych tam okoliczności przełożony właściwy w sprawach osobowych funkcjonariusza jest zobowiązany do określonego działania wskazanego w ustawie. W konsekwencji, dla przełożonego funkcjonariusza decydujące znaczenie miał sam fakt wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Z kolei, przepis art. 117d ust. 9 ustawy o SG stanowi, że świadczenia motywacyjnego nie wypłaca się za okres: 1) korzystania z urlopu bezpłatnego, 2) przerw w wykonywaniu obowiązków służbowych, za które funkcjonariusz nie zachował prawa do uposażenia, wymienionych w art. 130 ust. 1-3, 3) zawieszenia w czynnościach służbowych albo tymczasowego aresztowania, 4) zwolnienia z zajęć służbowych, o którym mowa w art. 125b ust. 2 pkt 1 i 3-5 5) innej nieobecności trwającej co najmniej jeden miesiąc - proporcjonalnie do tego okresu. Nie ulega wątpliwości, że w przypadku art. 117d ust. 6 ustawy o SG, przełożony zobowiązany jest wydać decyzję administracyjną o ustaniu prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego, a po utracie aktualności istnienia danej przesłanki, która stanowiła podstawę do ustania prawa do wypłaty świadczenia, przełożony funkcjonariusza powinien ponownie ustalić prawo do tego świadczenia poprzez wydanie decyzji w sprawie przyznania lub odmowy przyznania świadczenia motywacyjnego. Natomiast, jeśli chodzi o wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 117d ust. 9 ustawy o SG, to przełożony zaprzestaje wypłaty świadczenia motywacyjnego za wskazany okres trwania wymienionych przesłanek. Zdaniem WSA w Warszawie, organy obu instancji zasadnie przyjęły, że przepisy art. 117d ustawy o SG, nie zawierają regulacji prawnej przewidującej wypłatę świadczenia motywacyjnego za okres objęty decyzją stwierdzającą ustanie prawa do wypłaty tego świadczenia, co w praktyce oznacza, że strona skarżąca była pozbawiona możliwości uzyskania świadczenia motywacyjnego za ten okres, pomimo, że w jej przypadku postępowanie dyscyplinarne zakończyło się wydaniem rozstrzygnięcia o uniewinnieniu. W dniu 25 maja 2023 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiódł skarżący, zaskarżając go w całości i domagając się uchylenia w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznania sprawy oraz zasadzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 117d ust. 6 i 7 i ust. 9 ustawy o SG poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na stwierdzeniu, że uniewinnienie skarżącego, które uprawomocniło się 11 października 2021 r. nie mogło być podstawą do przywrócenia skarżącemu pozbawionego świadczenia motywacyjnego za okres od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego do czasu uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego o uniewinnieniu, gdy tymczasem zaskarżone orzeczenie WSA narusza zasadę równości obywateli wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach. Należy wskazać, że skarżący kasacyjnie zarzucił WSA w Warszawie obrazę przepisów ustawy o Straży Granicznej w zakresie art. 117d ust. 6-7 i 9 poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że funkcjonariuszowi, któremu decyzją wydaną, na podstawie art. 117d ust. 7 ustawy o SG, stwierdza się ustanie prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego z powodu wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego, w przypadku jego uniewinnienia – brak jest podstaw do wypłaty tego świadczenia za okres trwania postępowania dyscyplinarnego. W tym miejscu warto przypomnieć, że świadczenie motywacyjne zostało wprowadzone do ustawy o Staży Granicznej ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610 ze zm.). Zgodnie z art. 117d ust. 1 funkcjonariuszowi jest przyznawane świadczenie motywacyjne po osiągnięciu: 1) 25 lat służby, ale nie więcej niż 28 lat i 6 miesięcy - w wysokości 1500 zł miesięcznie, albo 2) 28 lat i 6 miesięcy służby - w wysokości 2500 zł miesięcznie. Celem wprowadzenia nowego świadczenia było "zatrzymanie doświadczonych funkcjonariuszy o wysłudze co najmniej 25 lat jak najdłużej w służbie. Obecnie większość funkcjonariuszy wypowiada stosunek służbowy po 25 latach służby. Aktualny średni staż służby funkcjonariuszy przy zwolnieniu to 26 lat i 6 miesięcy. Zakłada się, że po wprowadzeniu świadczenia staż służby powinien zostać wydłużony do 29 lat, tj. o 2 lata i 6 miesięcy. Należy zauważyć, że obecnie funkcjonariusze po 25 latach służby i osiągnięciu najwyższego możliwego stanowiska i stopnia służbowego w wieku ok. 50 lat w zasadzie nie mają istotnych motywacji finansowych do dalszego pełnienia służby. Funkcjonariusze ci mogliby nadal pełnić służbę jeszcze przez dłuższy czas np. 5-10 lat. Ponadto proponowane rozwiązanie pozwoli również na poprawę poziomu procesów szkolenia funkcjonariuszy. Zatrzymani w dalszej służbie funkcjonariusze z dużym stażem, wiedzą i doświadczeniem praktycznym będą niezwykle przydatni, a wręcz niezbędni w tych procesach, a praktyczne przekazywanie posiadanej przez nich wiedzy i umiejętności młodszym funkcjonariuszom będzie niezwykle przydatne w realizacji zadań służbowych poszczególnych formacji" (Uzasadnienie do projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, Druk Sejmowy nr 43,. Sejm, IV kadencji-tekst za LEX). Świadczenie motywacyjne ma zatem służyć zatrzymaniu w służbie funkcjonariuszy, którzy po osiągnięciu wieku emerytalnego mogliby z niej odejść, ale ich umiejętności i doświadczenie nadal mogą być wykorzystywane w formacji, a ich odejście byłoby w istocie stratą cennego pracownika, którego kompetencje i stan zdrowia pozwalają na dalsze pełnienie służby. W uzasadnieniu do projektu wskazano także, że "jednocześnie mając na względzie motywacyjny charakter świadczenia, przyjęto, że nie będzie ono wypłacane za okres nieświadczenia służby z innych przyczyn niż korzystanie z urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz czasu wolnego od służby udzielonego w zamian za czas służby przekraczający normę", (Uzasadnienie do projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, Druk Sejmowy nr 43,. Sejm, IV kadencji-tekst za LEX). Charakter świadczenia motywacyjnego powoduje, że powinno ono być wypłacane wówczas, gdy funkcjonariusz istotnie wykonuje zadania oraz jego zachowanie jest zgodne z normami aksjologicznymi przypisanymi dla danej służby mundurowej. Stąd po pierwsze, ustawa o SG w art. 117d ust. 6 określa zamknięty katalog przesłanek negatywnych przyznania dodatku motywacyjnego, tj.: 1) funkcjonariusz podczas ostatniego opiniowania służbowego otrzymał jedną z opinii służbowych, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 albo 3 albo art. 45 ust. 1 pkt 2 albo ust. 2 pkt 1 ustawy o SG - przez okres jednego roku od dnia wydania ostatecznej opinii służbowej; 2) przeciwko funkcjonariuszowi wszczęto postępowanie karne w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe lub postępowanie dyscyplinarne - do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania; 3) został ukarany karą dyscyplinarną - do czasu jej zatarcia; 4) funkcjonariusz został skazany wyrokiem sądu lub w stosunku do niego postępowanie karne zostało warunkowo umorzone - przez okres jednego roku od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Natomiast w art. 117d ust. 9 ustawy o SG statuowany jest zamknięty katalog przesłanek określających okres, za który funkcjonariuszowi nie wypłaca się świadczenia, tj.: 1) gdy korzysta z urlopu bezpłatnego; 2) za czas przerw w wykonywaniu obowiązków służbowych, za które funkcjonariusz nie zachował prawa do uposażenia, wymienionych w art. 130 ust. 1-3 ustawy o SG; 3) zawieszenia w czynnościach służbowych albo tymczasowego aresztowania; 4) jeśli został zwolniony z zajęć służbowych, o którym mowa w art. 125b ust. 2 pkt 1 i 3-5 ustawy o SG; 5) za czas innej nieobecności trwającej co najmniej jeden miesiąc. W sprawie nie budzi wątpliwości, że decyzja z dnia 1 kwietnia 2021 r. o ustaniu prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego została wydana na podstawie art. 117d ust. 7 ustawy o SG, z powodu wszczęcia przeciwko funkcjonariuszowi postępowania dyscyplinarnego. Decyzja ta, wbrew stanowisku WSA w Warszawie, nie powoduje utraty prawa do świadczenia motywacyjnego, a tym samym - po upadku przesłanki, z powodu którego zaprzestano wypłaty świadczenia motywacyjnego organ – nie ma podstaw do ustalenia na nowo w drodze decyzji prawa do świadczenia motywacyjnego. Prawo do świadczenia motywacyjnego bowiem istnieje, jedynie została wstrzymana jego realizacja. Należy bowiem wyjaśnić, że na podstawie art. 117d ust. 7 ustawy o SG nie następuje utrata "prawa do świadczenia motywacyjnego", ale utrata "prawa do wypłaty świadczenia" ze względu na to, że dalsza jego wypłata nie byłaby uzasadniona. Takie rozwiązanie ma charakter tymczasowy i powinno być powiązane z treścią art. 117d ust. 9 ustawy o SG, który statuuje zamknięty katalog przesłanek warunkujących brak możliwości wypłaty świadczenia z art. 117d ust. 1 ustawy o SG. W sytuacji zatem, gdy upadła przesłanka wydania decyzji o ustaniu wypłaty świadczenia na podstawie art. 117d ust. 7 ustawy o SG, a wobec funkcjonariusza nie wystąpiła jedna z przesłanek statuowanych w art. 117d ust. 9 ustawy o SG (np. w okresie gdy prowadzono wobec niego postępowanie dyscyplinarne nie był zawieszony w czynnościach służbowych) – brak jest podstaw do uznania, że za okres gdy obowiązywała decyzja wydana na podstawie art. 117d ust. 7 ustawy o SG, nie można wypłacić funkcjonariuszowi świadczenia motywacyjnego. Przechodząc zatem do rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że zarówno organy orzekające w sprawie, jak i WSA w Warszawie w żaden sposób nie wykazali, że funkcjonariusz w okresie, gdy prowadzono wobec niego postępowanie dyscyplinarne znajdował się w jednej z sytuacji opisanych w art. 117d ust. 9 ustawy o SG. Sąd pierwszej instancji, jak i organy błędnie natomiast przyjęły, że wydanie decyzji o ustaniu wypłaty świadczenia motywacyjnego, w ogóle pozbawia funkcjonariusza prawa do tego dodatku za okres, gdy prowadzono wobec niego postępowanie dyscyplinarne, tj. 1 kwietnia – 11 października 2021 r. W sprawie, wobec uznania, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona zaistniały przesłanki do zastosowania art. 188 P.p.s.a. i rozpoznania skargi w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a w konsekwencji do jej uwzględnienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt. 2 wyroku, na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI