III OSK 1785/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego, który uznał uchwałę Rady Gminy P. za nieważną. Uchwała ta dotyczyła nieuznania dwóch pism za petycje i pozostawienia ich bez rozpatrzenia. WSA uznał, że Rada Gminy działała na podstawie art. 18b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a spór między Gminą a Wojewodą miał charakter terminologiczny, nieistotny dla praw wnoszącego petycję. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Wojewody, uchylił wyrok WSA. NSA stwierdził, że Rada Gminy P. istotnie naruszyła prawo, nie rozpatrując pism jako petycji, mimo że spełniały one wymogi formalne. Brak merytorycznego rozpoznania petycji stanowił naruszenie przepisów ustawy o petycjach oraz art. 63 Konstytucji RP. NSA uznał, że pozostawienie petycji bez rozpatrzenia jest odrębną instytucją od jej nieuwzględnienia i wymaga od organu ustosunkowania się do treści żądania. W konsekwencji NSA oddalił skargę Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, zasądzając od Gminy koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o petycjach, rozróżnienie między pozostawieniem petycji bez rozpatrzenia a jej nieuwzględnieniem, obowiązek merytorycznego rozpoznania petycji przez organy samorządu, oraz zakres stosowania art. 63 Konstytucji RP w kontekście petycji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z interpretacją ustawy o petycjach i kompetencjami organów samorządu terytorialnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pozostawienie petycji bez rozpatrzenia jest równoznaczne z jej merytorycznym rozpatrzeniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozostawienie petycji bez rozpatrzenia jest czynnością materialno-techniczną skutkującą brakiem pochylenia się nad żądaniem, podczas gdy rozpatrzenie petycji wymaga merytorycznego zbadania sprawy i ustosunkowania się do żądania.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że ustawa o petycjach rozróżnia pozostawienie petycji bez rozpatrzenia od jej nieuwzględnienia. Pozostawienie bez rozpatrzenia oznacza brak jakiejkolwiek oceny żądania, podczas gdy nieuwzględnienie wymaga merytorycznego zbadania sprawy i wskazania przyczyn odmowy.
Czy Rada Gminy naruszyła prawo, nie uznając pism za petycje i pozostawiając je bez rozpatrzenia, mimo że mogły spełniać wymogi formalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Rada Gminy istotnie naruszyła prawo, ponieważ nie stwierdziła braku spełnienia wymogów formalnych petycji, a mimo to pozostawiła je bez rozpatrzenia, co stanowiło naruszenie przepisów ustawy o petycjach oraz art. 63 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
NSA uznał, że Rada Gminy nie wykazała, aby petycje nie spełniały wymogów formalnych określonych w ustawie o petycjach, co uzasadniałoby ich pozostawienie bez rozpatrzenia. Brak merytorycznego rozpoznania petycji stanowił istotne naruszenie prawa.
Czy petycja dotycząca zasad organizowania uroczystości dożynkowych oraz petycja dotycząca opracowania regulaminu wymiany kadr mieszczą się w zakresie zadań gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, petycja dotycząca zasad organizowania uroczystości dożynkowych może być zakwalifikowana jako forma promocji gminy (zadanie własne), a petycja dotycząca regulaminu pracy lub zatrudnienia stanowi kompetencję organu wykonawczego gminy.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że obie petycje dotyczyły spraw mieszczących się w zakresie zadań gminy, co oznaczało obowiązek ich merytorycznego rozpatrzenia przez Radę Gminy lub organ wykonawczy.
Przepisy (17)
Główne
u.s.g. art. 91 § 1 i 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwą wykładnię pojęcia 'rozpatrzenia petycji' i uznanie, że nieuznanie pism za petycje stanowi ich rozpatrzenie.
u.s.g. art. 18b § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Rada gminy rozpatruje m.in. petycje składane przez obywateli.
ustawa o petycjach art. 9 § 2
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach
Petycja złożona do organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego jest rozpatrywana przez ten organ. Wadliwa wykładnia polegająca na uznaniu, że pozostawienie petycji bez rozpatrzenia jest równoznaczne z rozpatrzeniem petycji.
ustawa o petycjach art. 7 § 1 i 2
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach
W przypadku, gdy petycja nie spełnia wymogów formalnych, pozostawia się ją bez rozpatrzenia. Wadliwe przyjęcie, że uchwała nie narusza tych przepisów i pozostają poza nimi inne możliwości pozostawienia petycji bez rozpatrzenia.
Konstytucja RP art. 63
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo składać petycje. Brak dostrzeżenia naruszenia tego przepisu.
P.p.s.a. art. 148
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kompetencyjna do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
ustawa o petycjach art. 3
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach
O tym, czy pismo jest petycją, decyduje treść żądania, a nie jego forma zewnętrzna.
ustawa o petycjach art. 6 § 1
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach
W przypadku, gdy organ nie jest właściwy do rozpoznania petycji, powinien ją niezwłocznie przesłać właściwemu organowi.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności - każdy organ działa na podstawie i w granicach prawa.
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji lub postanowienia.
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
P.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organu na podstawie przepisów prawa.
K.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena dowodów według własnego przekonania.
u.s.g. art. 7 § 18
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Promocja gminy jako zadanie własne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rada Gminy istotnie naruszyła prawo, nie rozpatrując pism jako petycji, mimo że mogły spełniać wymogi formalne. • Pozostawienie petycji bez rozpatrzenia jest odrębną instytucją od jej nieuwzględnienia i wymaga merytorycznego ustosunkowania się do żądania. • Petycje dotyczyły spraw mieszczących się w zakresie zadań gminy, co obligowało Radę Gminy do ich rozpatrzenia.
Odrzucone argumenty
WSA uznał, że spór między Gminą a Wojewodą ma charakter terminologiczny i nie stanowi istotnego naruszenia prawa. • WSA błędnie uznał, że Rada Gminy miała podstawę prawną do pozostawienia pism bez rozpatrzenia.
Godne uwagi sformułowania
pozostawienie petycji bez rozpatrzenia jest czynnością materialno-techniczną skutkującą brakiem pochylenia się przez organ władzy publicznej nad wyrażonym w nim żądaniem, zaś nieuwzględnienie petycji wiąże się z koniecznością merytorycznego zbadania danej sprawy • nie można uznać za identyczne rozstrzyganie pozostawienie petycji bez rozpatrzenia oraz jej nieuwzględnienie • brak rozpatrzenia petycji stanowiło także naruszenie art. 18b ust 1 u.s.g., zgodnie z którym rada gminy rozpatruje m.in. petycje składane przez obywateli • brak dostrzeżenia naruszenia art. 63 Konstytucji RP oraz ww. przepisów ustawy o petycjach stanowi także naruszenie zasady praworządności
Skład orzekający
Piotr Korzeniowski
przewodniczący
Jerzy Stelmasiak
sędzia
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o petycjach, rozróżnienie między pozostawieniem petycji bez rozpatrzenia a jej nieuwzględnieniem, obowiązek merytorycznego rozpoznania petycji przez organy samorządu, oraz zakres stosowania art. 63 Konstytucji RP w kontekście petycji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z interpretacją ustawy o petycjach i kompetencjami organów samorządu terytorialnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa obywateli do składania petycji i obowiązku organów władzy publicznej do ich rozpatrywania, co ma znaczenie dla każdego obywatela. Rozstrzygnięcie NSA wyjaśnia istotne różnice między różnymi sposobami załatwiania petycji.
“Czy Twoja petycja została potraktowana poważnie? NSA wyjaśnia, co organy muszą zrobić z Twoim wnioskiem.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.