III OSK 1768/24
Podsumowanie
NSA oddalił skargę kasacyjną żołnierza zawodowego, który domagał się świadczenia pieniężnego po zwolnieniu ze służby, uznając, że okres służby w Straży Granicznej nie wlicza się do 10-letniego stażu wymaganego w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego.
Skarżący kasacyjnie, były żołnierz zawodowy, domagał się przyznania świadczenia pieniężnego wypłacanego przez rok po zwolnieniu ze służby. Argumentował, że jego łączny staż służby w formacjach mundurowych przekracza 10 lat. Sądy obu instancji uznały jednak, że do wymaganego 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej, w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza, wlicza się wyłącznie okres faktycznie pełnionej służby wojskowej, a nie służby w innych formacjach, jak Straż Graniczna. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając tę interpretację.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S.P. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej. Przedmiotem sporu było odmówienie skarżącemu przyznania świadczenia pieniężnego wypłacanego przez rok po zwolnieniu ze służby wojskowej. Świadczenie to przysługuje żołnierzom, którzy pełnili zawodową służbę wojskową przez co najmniej 15 lat, z pewnymi wyjątkami. Kluczową kwestią była interpretacja art. 458 ust. 5 i art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, które wprowadzają negatywną przesłankę odmowy przyznania świadczenia w przypadku, gdy żołnierz sam wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, a pełnił ją krócej niż 10 lat. Skarżący argumentował, że jego łączny staż służby w formacjach mundurowych (Straż Graniczna i wojsko) przekracza 19 lat i powinien być zaliczony do wymaganego okresu. Sądy administracyjne uznały jednak, że do 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 458 ust. 5 u.o.O., nie wlicza się okresów służby w innych formacjach mundurowych, takich jak Straż Graniczna, nawet jeśli zapewniona była ciągłość służby. NSA, przychylając się do stanowiska sądów niższych instancji i własnego orzecznictwa, potwierdził, że ustawodawca celowo nie powiązał 10-letniego okresu wymaganego w art. 458 ust. 5 u.o.O. z możliwością doliczania okresów służby w innych formacjach, w przeciwieństwie do 15-letniego okresu wymaganego w art. 460 ust. 1 u.o.O. Sąd podkreślił, że taka interpretacja nie narusza zasady równości wobec prawa, gdyż zróżnicowanie kryteriów wynika z racjonalnego celu ustawodawcy. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, okres służby w Straży Granicznej nie może być zaliczony do 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej wymaganego w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza, zgodnie z art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny.
Uzasadnienie
Ustawodawca celowo nie powiązał 10-letniego okresu wymaganego w art. 458 ust. 5 u.o.O. z możliwością doliczania okresów służby w innych formacjach mundurowych, w przeciwieństwie do 15-letniego okresu wymaganego w art. 460 ust. 1 u.o.O. Przepis art. 458 ust. 5 u.o.O. należy interpretować ściśle, odnosząc się wyłącznie do faktycznie pełnionej zawodowej służby wojskowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (17)
Główne
u.o.O. art. 460 § 1 i 5
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Określa przesłanki przyznania świadczenia pieniężnego po zwolnieniu ze służby, w tym wymóg 15 lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, do którego można doliczyć okresy służby w innych formacjach. W ust. 5 wprowadza dodatkową przesłankę negatywną związaną z wypowiedzeniem stosunku służbowego przez żołnierza.
u.o.O. art. 458 § 5
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Wprowadza negatywną przesłankę odmowy przyznania świadczenia pieniężnego, gdy żołnierz wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej i pełnił ją krócej niż 10 lat. Okres ten należy interpretować ściśle, bez doliczania służby w innych formacjach.
u.o.O. art. 459 § pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Określa świadczenie pieniężne wypłacane co miesiąc przez okres 1 roku w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Pomocnicze
u.o.O. art. 458 § 3
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Dotyczy odprawy i jest stosowany odpowiednio w kontekście świadczenia pieniężnego.
u.o.O. art. 137 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Umożliwia funkcjonariuszom określonych służb (w tym Straży Granicznej) przeniesienie do dalszego pełnienia służby w ramach zawodowej służby wojskowej, z zachowaniem ciągłości służby.
u.o.O. art. 815
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Stosuje odpowiednio przepis art. 137 ust. 2 w zakresie ciągłości służby do osób, które przed wejściem w życie ustawy zostały powołane do zawodowej służby wojskowej.
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 182 § § 2 i § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Okres służby w Straży Granicznej powinien być zaliczony do 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej wymaganego w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego. Nierówne traktowanie skarżącego w porównaniu z abstrakcyjnym wzorcem żołnierza, naruszenie zasady równości wobec prawa.
Godne uwagi sformułowania
Okres 10 lat zawodowej służby wojskowej w ścisłym tego słowa znaczeniu. Ustawodawca dał temu wyraz m.in. w przepisie art. 460 ust. 1 u.o.O., nadając mu brzmienie: "Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1." Brzmienie przepisu art. 458 ust. 5 u.o.O. wskazuje na celowe niepowiązanie wskazanego tam okresu 10 lat z dobrodziejstwem stosowania art. 137 ust. 1 i 2 u.o.O.
Skład orzekający
Ireneusz Dukiel
sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
sędzia
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń pieniężnych dla żołnierzy zawodowych po zwolnieniu ze służby, w szczególności w kontekście zaliczania okresów służby w innych formacjach mundurowych do wymaganego stażu, zwłaszcza w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych, którzy sami wypowiedzieli stosunek służbowy i których okres zawodowej służby wojskowej jest krótszy niż 10 lat. Interpretacja przepisów Ustawy o obronie Ojczyzny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia dla żołnierzy i porusza kwestię interpretacji przepisów dotyczących stażu służby, co jest istotne dla tej grupy zawodowej. Wyjaśnia, jak liczone są okresy służby w różnych formacjach.
“Czy służba w Straży Granicznej liczy się do emerytury wojskowej? NSA wyjaśnia.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III OSK 1768/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-10-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-06-20 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Ireneusz Dukiel /sprawozdawca/ Przemysław Szustakiewicz Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6191 Żołnierze zawodowi Hasła tematyczne Żołnierze zawodowi Sygn. powiązane II SA/Wa 1337/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-03-13 Skarżony organ Minister Obrony Narodowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2305 art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 3 i w zw. z art. 458 ust. 5 w zw. z art. 137 ust. 1 Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1337/23 w sprawie ze skargi S.P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego wypłacanego co miesiąc przez okres 1 roku w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S.P. na rzecz Ministra Obrony Narodowej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1337/23, oddalił skargę S.P. (dalej jako strona, skarżący lub skarżący kasacyjnie) na decyzję Ministra Obrony Narodowej (dalej jako organ odwoławczy lub organ drugiej instancji) z dnia [...] kwietnia 2023 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w G. (dalej jako organ pierwszej instancji) z dnia [...] marca 2023 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego wypłacanego co miesiąc przez okres 1 roku w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 9 lutego 2023 r. do wojskowego organu emerytalnego wpłynął wniosek strony o wypłatę świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2305 ze zm., dalej jako u.o.O.), przysługującego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Organ pierwszej instancji po rozpatrzeniu wniosku, odmówił stronie prawa do przedmiotowego świadczenia pieniężnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ ten wskazał, że strona pełniła służbę w Straży Granicznej od 4 stycznia 2001 r. do dnia 28 grudnia 2001 r., tj. przez 11 miesięcy i 25 dni, a następnie po przerwie pełniła ponownie służbę w Straży Granicznej od 1 kwietnia 2004 r. do 14 sierpnia 2019 r., tj. przez 15 lat, 4 miesiące i 14 dni. Od dnia 15 sierpnia 2019 r. strona rozpoczęła zawodową służbę wojskową, którą kontynuowała do 31 stycznia 2023 r., tj. przez 3 lata, 5 miesięcy i 17 dni. Z dniem 31 stycznia 2023 r. rozkazem personalnym nr [...] Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej z dnia 7 grudnia 2022 r. strona została zwolniona z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku pracy dokonanego przez stronę. W dalszej części uzasadnienia organ pierwszej instancji ustalił, że łączny okres służby strony wynosił 19 lat, 9 miesięcy i 25 dni, w tym okres nieprzerwanej służby wojskowej trwał 3 lata, 5 miesięcy i 17 dni. Organ ten skonstatował, że treść art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5 u.o.O. wyklucza przyznanie świadczenia pieniężnego należnego przez okres po zwolnieniu ze służby wojskowej, w sytuacji gdy doszło do zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, który pełni zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat. Strona nie zgodziła się z decyzją organu pierwszej instancji i w odwołaniu podniosła błędną wykładnię art. 459 pkt 1 w zw. z art. 460 ust. 1 w zw. z art. 458 ust. 5 u.o.O. polegającą na przyjęciu, że stronie nie przysługuje wnioskowane świadczenie pomimo, iż legitymuje się łącznym okresem zawodowej służby wojskowej w wymiarze 19 lat, 9 miesięcy i 25 dni. Strona wskazała na wadliwie niezastosowany art. 137 ust. 1 w zw. z art. 458 ust. 3 u.o.O., a także na niezastosowanie w sprawie art. 815 w zw. z art. 137 ust. 1 i 2 u.o.O. oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż strona nie legitymuje się przynajmniej 10-letnim okresem zawodowej służby zawodowej. Strona wskazała ponadto na naruszenie art. 6 i art. 8 k.p.a. oraz obrazę art. 7 Konstytucji RP. Organ drugiej instancji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wskazał, że strona legitymuje się ponad 18-letnim nieprzerwanym okresem służby w Straży Granicznej oraz w zawodowej straży wojskowej. Zawodową służbę wojskową strona pełniła jednak jedynie przez 3 lata, 5 miesięcy i 17 dni. Organ ten ocenił, że prawidłowo w sprawie ustalono zarówno łączny okres służby z uwzględnieniem art. 137 ust. 1 u.o.O., jak i okres służby wskazany w art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 u.o.O. Ponieważ strona pełniła zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat, organ odwoławczy uznał, że nie jest uprawniona do wnioskowanego świadczenia. W skardze na decyzję organu drugiej instancji strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędna wykładnię: 1) art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 3 i w zw. z art. 458 ust. 5 w zw. z art. 137 ust. 1 i art. 815 u.o.O. polegającą na błędnym przyjęciu, iż okresu służby skarżącego w Straży Granicznej nie można zaliczyć do dziesięcioletniego okresu zawodowej służby wojskowej w rozumieniu art. 458 ust. 5 u.o.O. pomimo, iż okres ten zalicza się do okresu zawodowej służby wojskowej ze względu na ciągłość służby, gdyż poprzedni okres służby w Straży Granicznej wraz ze służbą w wojsku należy oceniać jednolicie jako zawodową służbę wojskową, 2) art. 460 ust. 1 art. 458 ust. 3 w zw. z art. 458 ust. 5 u.o.O. polegającą na odmiennej interpretacji pojęcia "zawodowej służby wojskowej" na gruncie tych przepisów i w konsekwencji przyjęcie, że do dziesięcioletniego okresu zawodowej służby wojskowej w rozumieniu art. 458 ust. 5 ustawy nie zalicza się okresu służby w Straży Granicznej pomimo, iż pojęcie zawodowej służby wojskowej powinno być interpretowane jednolicie na gruncie wskazanych przepisów ustawy o obronie Ojczyzny, 3) art. 459 pkt 1 w zw. z art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 3 i w zw. z art. 458 ust. 5 u.o.O. polegającą na przyjęciu, że skarżącemu nie należy się świadczenie pieniężne wypłacane co miesiąc przez okres jednego roku w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, ze względu na wystąpienie przesłanki negatywnej z art. 458 ust. 5, pomimo iż skarżący legitymuje się łącznym okresem zawodowej służby wojskowej w wymiarze 18 lat i 10 miesięcy, 4) art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez niezrealizowanie konstytucyjnej zasady równości, przez nierówne traktowanie skarżącego jako osoby, która w formacjach mundurowych RP ma wysłużonych łącznie 18 lat i 10 miesięcy w porównaniu z abstrakcyjnym wzorcem żołnierza, który ma łącznie wysłużone 10 lat zawodowej służby wojskowej w kontekście treści art. 458 ust. 5 u.o.O. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wskazując, że analizując art. 458 ust. 5 u.o.O., gdzie uregulowana jest kwestia wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, świadczenie, którego dotyczy skarga, nie przysługuje w sytuacji wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat. Przepis powyższy wprost wskazuje na okres pełnienia przez żołnierz zawodowej służby wojskowej w ścisłym tego słowa znaczeniu. Tak więc do 10-letniego okresu służby, o którym mowa w art. 458 ust. 5 u.o.O. nie dolicza się okresów pełnienia służby w innych formacjach mundurowych. Świadczenie, o którym mowa w art. 459 pkt 1 u.o.O. jest swoistego rodzaju gratyfikacją za długoletnią zawodową służbę wojskową. Skarżący sam dokonał wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, a okres jego zawodowej służby wojskowej wyniósł 3 lata, 5 miesięcy i 17 dni. Tak więc skarżący nie posiadał wymaganego stażu zawodowej służby wojskowej uprawniającego do przedmiotowego świadczenia, który wynosi w wypadku wypowiedzenia przez żołnierza zawodowej służby wojskowej, zgodnie z art. 458 ust. 5 u.o.O. - 10 lat. Dalej Sąd pierwszej instancji wywiódł, że należy podzielić stanowisko organu, iż ustawodawca w art. 460 ust. 5 u.o.O. ujął dodatkową przesłankę, której spełnienie warunkuje uzyskanie prawa do świadczenia pieniężnego. Stosownie do przywołanego wyżej przepisu w przypadku, gdy żołnierz dokonał wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, do otrzymania świadczenia pieniężnego, stosownie do art. 458 ust. 5 u.o.O., wymagane jest również legitymowanie się 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej. Jednocześnie ustawodawca w przepisie art. 458 ust. 5 u.o.O. nie zawarł analogicznego do art. 460 ust. 1 odesłania do art. 137 ust. 1 u.o.O., zgodnie z którym do obliczania okresu 15 lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, dolicza się okresy służby w formacjach, o których mowa w tym przepisie, przesądzając tym samym o tym, że okresu służby w innych formacjach mundurowych nie wlicza się do okresu 10 lat zawodowej służby wojskowej. W związku z powyższym Sąd Wojewódzki skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.). Z wyrokiem Sądu pierwszej instancji nie zgodził się skarżący i w wywiedzionej skardze kasacyjnej zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 1 u.p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię: 1) art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 3 i w zw. z art. 458 ust. 5 w zw. z art. 137 ust. 1 i art. 815 u.o.O. polegającą na błędnym przyjęciu, iż okresu służby skarżącego w Straży Granicznej nie można zaliczyć do dziesięcioletniego okresu zawodowej służby wojskowej w rozumieniu art. 458 ust. 5 u.o.O. pomimo, iż okres ten zalicza się do okresu zawodowej służby wojskowej ze względu na ciągłość służby, gdyż poprzedni okres służby w Straży Granicznej wraz ze służbą w wojsku należy ocenić jednolicie jako zawodową służbę wojskową, 2) art. 460 ust. 1, art. 458 ust. 3 w zw. z art. 458 ust. 5 w zw. z art. 129 w zw. z art. 130 ust. 1 pkt 4 u.o.O. polegającą na odmiennej interpretacji pojęcia "zawodowej służby wojskowej" na gruncie tych przepisów i w konsekwencji przyjęcie, że do dziesięcioletniego okresu zawodowej służby wojskowej w rozumieniu art. 458 ust. 5 u.o.O. nie zalicza się okresu służby w Straży Granicznej pomimo iż pojęcie "zawodowej służby wojskowej" powinno być interpretowane jednolicie na gruncie wskazanych przepisów ustawy o obronie Ojczyzny, 3) art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez niezrealizowanie konstytucyjnej zasady równości, przez nierówne traktowanie skarżącego jako osoby, która w formacjach mundurowych RP ma wysłużonych łącznie ponad 19 lat, w porównaniu z abstrakcyjnym wzorcem żołnierza, który ma łącznie wysłużone 15 lat zawodowej służby wojskowej w kontekście treści art. 458 ust. 5 u.o.O. Wskazując na powyższe zarzuty, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 u.p.p.s.a., skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i poprzedzających wyrok decyzji organów pierwszej i drugiej instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec zrzeczenia się przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie rozpatrzenia sprawy na rozprawie oraz niewniesienia przez drugą stronę w ustawowym terminie wniosku o jej przeprowadzenie, skarga kasacyjna – na zasadzie art. 182 § 2 i § 3 u.p.p.s.a., podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 u.p.p.s.a.), 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a.). Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 u.p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 u.p.p.s.a., to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest wyłącznie do oceny zaskarżonego orzeczenia w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. W skardze kasacyjnej zarzucono wyłącznie naruszenie prawa materialnego, poprzez dokonanie błędnej wykładni wskazanych w niej przepisów. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności NSA wyjaśnia, że zagadnienie jakie ujawniło się w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy było już przedmiotem orzekania w innych sprawach sądowoadministracyjnych. W szczególności kwestią interpretacji art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5 u.o.O. zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 21 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 79/24, oraz z dnia 11 września 2025 r., sygn. akt III OSK 2716/24 (dostępne w CBOSA). Sąd w składzie orzekającym przychyla się do interpretacji przepisów dokonanej przez NSA w ww. wyrokach. Przytaczając podstawy prawne orzekania w przedmiotowej sprawie należy odnieść się do treści przepisów art. 137 ust. 1 i art. 815 u.o.O. Zgodnie z art. 137 ust. 1 u.o.O., funkcjonariusz Policji, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego może być na własną prośbę przeniesiony do dalszego pełnienia służby w ramach zawodowej służby wojskowej, jeżeli wykazuje predyspozycje do pełnienia tej służby. Na mocy tego przepisu ustawodawca umożliwił funkcjonariuszom określonych służb (formacji) na kontynuowanie służby Państwu w ramach zawodowej służby wojskowej. Jak stanowił z kolei art. 137 ust. 2 u.o.O., w brzmieniu na dzień wydawania kwestionowanej decyzji organu drugiej instancji, "Przeniesienie, o którym mowa w ust. 1, odbywa się za zgodą Ministra Obrony Narodowej oraz ministra nadzorującego daną służbę, z zachowaniem ciągłości służby". Natomiast w art. 815 u.o.O. stwierdza się, że przepis art. 137 ust. 2, w zakresie ciągłości służby, stosuje się odpowiednio do osób, które pełniły służbę w formacjach, o których mowa w tym przepisie, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zostały powołane do zawodowej służby wojskowej. Powyższy przepis należy jednak odczytywać w ten sposób, że ustawodawca regulując poszczególne uprawnienia każdorazowo decyduje, w ramach których to konkretnie uprawnień następuje zaliczenie poprzednich okresów służby w innych formacjach i w jakiej części okresów takie zaliczenie następuje. Ustawodawca dał temu wyraz m.in. w przepisie art. 460 ust. 1 u.o.O., nadając mu brzmienie: "Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1. Przepis art. 458 ust. 3 stosuje się odpowiednio". Wprowadzając jednocześnie odpowiednie stosowanie przepisu art. 458 ust. 3 tej ustawy dotyczącego odprawy, ustawodawca nakazał zaliczenie poprzednich okresów służby w sposób bardziej szczegółowy niż ma to miejsce w przepisie ogólnym – przepisie art. 137 ust. 1 u.o.O. Nie można zatem wykładać przepisu art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 3 i w zw. art. 458 ust. 5 u.o.O. w ten sposób, że ustawodawca zamieszczając w art. 460 ust. 1 odesłanie do art. 137 ust. 1 oraz w art. 458 ust. 3 ustawy, zamieścił również takie odesłanie do art. 137 ust. 1 ustawy w art. 458 ust. 5 u.o.O. Przeciwnie, brzmienie przepisu art. 458 ust. 5 u.o.O. wskazuje na celowe niepowiązanie wskazanego tam okresu 10 lat z dobrodziejstwem stosowania art. 137 ust. 1 i 2 u.o.O. Za prawidłową uznać należy wykładnię dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, wedle której w przypadku zwolnienia ze służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego ustawodawca wprowadził w art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5 u.o.O. nie tylko kryterium posiadania nieprzerwanego 15-letniego okresu służby wojskowej oraz możliwość doliczenia pełnienia służby w innych formacjach mundurowych, ale również warunek, że w tym 15-letnim okresie służby żołnierz musi legitymować się nieprzerwanym 10-letnim okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej. Powyższe stanowisko nie narusza ani konstytucyjnej zasady praworządności, ani konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. W orzecznictwie przyjmuje się, że równość wobec prawa to także zasadność wybrania takiego, a nie innego kryterium różnicowania podmiotów prawa (zob. w tej materii orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 września 1997 r., sygn. akt K 15/97, publ. OTK 1997, Nr 3–4, poz. 37). W orzecznictwie TK wyjaśniono, że nakaz równości dotyczy bowiem tylko tych podmiotów, które są obdarzone określoną cechą relewantną z punktu widzenia danej sfery stosunków prawnych, gdy dyspozycja normy prawnej wyróżnia daną sferę stosunków ze względu na wskazaną cechę relewantną oraz gdy istnieje związek pomiędzy cechą relewantną danej kategorii podmiotów a treścią przyjętej regulacji (zob. w tej materii wyrok TK z dnia 30 marca 2004 r., sygn. akt K 32/03, publ. OTK-A 2004, Nr 3, poz. 22; wyrok z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt U 10/07, pubk. OTK-A 2009, Nr 11, poz. 163 i z dnia 2 kwietnia 2003 r., sygn. akt K 13/02, publ. OTK-A 2003, Nr 4, poz. 28; zob. też I. Pużycka, J. Wojnowska-Radzińska, Zasada równości..., s. 268–269)" – cyt. za M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86, Warszawa 2016, komentarz do art. 32 Konstytucji). W procesie stosowania prawa określenie tego, kiedy występuje zróżnicowanie, wynika wprost z zakresu hipotezy danej normy. Jeżeli dany podmiot odpowiada wszelkim jej cechom, to sposób zastosowania danej normy do tego podmiotu musi być taki sam, jak wobec wszystkich pozostałych podmiotów, które tym cechom tamże odpowiadają. Artykuł 458 ust. 5 u.o.O., stosowany w związku z przepisem art. 460 ust. 5 ustawy, wprowadził dwa kryteria zróżnicowania ze względu na przesłankę sprawiedliwościową: pierwsze kryterium - wypowiedzenie przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oraz – drugie kryterium - jej pełnienie przez okres krótszy niż 10 lat. Zamiarem racjonalnego ustawodawcy było wyeliminowanie nadużyć związanych z nabyciem uprawnień związanych nie tylko wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego, ale również wskutek zdarzeń prawnych lub faktycznych obiektywnie niekorzystnych dla zawodowej służby wojskowej jak zrzeczenie się obywatelstwa, otrzymanie niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej, prawomocne ukaranie przez organ właściwego samorządu zawodowego karą zawieszenia lub pozbawienia prawa wykonywania zawodu (specjalności zawodowej), czy też nieobecność w służbie jednorazowo przez okres 3 dni roboczych, która nie została usprawiedliwiona. Wszystkie te przypadki ustawodawca umieścił obok wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w przepisie art. 458 ust. 5 u.o.O. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nierównością wobec prawa byłoby nieuwzględnienie tych przypadków (pominięcie cech relewantnych) i przyznanie wszystkim żołnierzom zawodowym świadczenia pieniężnego bez jakiegokolwiek zróżnicowania. Należ również zwrócić uwagę, że uregulowanie przez ustawodawcę przesłanki negatywnej jest skorelowane ze świadomym wyborem żołnierzy, którzy sami dokonali wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Dodatkowo należy wskazać, że taka sama wykładnia przepisów obowiązywała na gruncie ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (były to odpowiednio przepisy art. 95 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 96 ust. 4 i art. 94 ust. 5 i 6 tej ustawy) i była w pełni zaaprobowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tak dla przykładu podać można, iż NSA w wyroku z dnia 8 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 842/08, stwierdził, że pojęcie zawodowej służby wojskowej w myśl art. 94 ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (odpowiednik przepisu art. 458 ust. 5 u.o.O.) należy interpretować ściśle tylko do służby pełnionej przez żołnierza powołanego do niej i pełniącego służbę na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej lub służby terminowej zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy. Z kolei w innym wyroku z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1076/10, NSA stwierdził, że z uregulowania art. 94 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych "można wyciągnąć tylko jeden logiczny wniosek, a mianowicie taki, że zawarte w nim pojęcie "zawodowej służby wojskowej" występuje w dwóch znaczeniach, a mianowicie "czynnej służby wojskowej" w rozumieniu art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (obecnie art. 458 ust. 3 u.o.O.) i "zawodowej służby wojskowej" zgodnej z definicją żołnierza zawodowego (art. 6 pkt 1 tej ustawy). W przeciwnym wypadku bowiem, nigdy nie miałaby zastosowania przesłanka negatywna wynikająca z art. 96 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych". Wobec powyższego, skoro skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, gdyż żaden z podniesionych w niej zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie, to Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 u.p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono jak w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 u.p.p.s.a.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę