Orzeczenie · 2025-10-23

III OSK 1768/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-23
NSAAdministracyjneWysokansa
żołnierz zawodowyświadczenie pieniężnezwolnienie ze służbystaż służbyUstawa o obronie OjczyznyStraż Granicznasłużba wojskowaprawo administracyjneNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S.P. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej. Przedmiotem sporu było odmówienie skarżącemu przyznania świadczenia pieniężnego wypłacanego przez rok po zwolnieniu ze służby wojskowej. Świadczenie to przysługuje żołnierzom, którzy pełnili zawodową służbę wojskową przez co najmniej 15 lat, z pewnymi wyjątkami. Kluczową kwestią była interpretacja art. 458 ust. 5 i art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, które wprowadzają negatywną przesłankę odmowy przyznania świadczenia w przypadku, gdy żołnierz sam wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, a pełnił ją krócej niż 10 lat. Skarżący argumentował, że jego łączny staż służby w formacjach mundurowych (Straż Graniczna i wojsko) przekracza 19 lat i powinien być zaliczony do wymaganego okresu. Sądy administracyjne uznały jednak, że do 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 458 ust. 5 u.o.O., nie wlicza się okresów służby w innych formacjach mundurowych, takich jak Straż Graniczna, nawet jeśli zapewniona była ciągłość służby. NSA, przychylając się do stanowiska sądów niższych instancji i własnego orzecznictwa, potwierdził, że ustawodawca celowo nie powiązał 10-letniego okresu wymaganego w art. 458 ust. 5 u.o.O. z możliwością doliczania okresów służby w innych formacjach, w przeciwieństwie do 15-letniego okresu wymaganego w art. 460 ust. 1 u.o.O. Sąd podkreślił, że taka interpretacja nie narusza zasady równości wobec prawa, gdyż zróżnicowanie kryteriów wynika z racjonalnego celu ustawodawcy. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń pieniężnych dla żołnierzy zawodowych po zwolnieniu ze służby, w szczególności w kontekście zaliczania okresów służby w innych formacjach mundurowych do wymaganego stażu, zwłaszcza w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych, którzy sami wypowiedzieli stosunek służbowy i których okres zawodowej służby wojskowej jest krótszy niż 10 lat. Interpretacja przepisów Ustawy o obronie Ojczyzny.

Zagadnienia prawne (2)

Czy okres służby w Straży Granicznej może być zaliczony do 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej wymaganego w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza, zgodnie z art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, okres służby w Straży Granicznej nie może być zaliczony do 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej wymaganego w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza, zgodnie z art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny.

Uzasadnienie

Ustawodawca celowo nie powiązał 10-letniego okresu wymaganego w art. 458 ust. 5 u.o.O. z możliwością doliczania okresów służby w innych formacjach mundurowych, w przeciwieństwie do 15-letniego okresu wymaganego w art. 460 ust. 1 u.o.O. Przepis art. 458 ust. 5 u.o.O. należy interpretować ściśle, odnosząc się wyłącznie do faktycznie pełnionej zawodowej służby wojskowej.

Czy zróżnicowanie wymaganego stażu służby w zależności od sposobu zakończenia stosunku służbowego (wypowiedzenie przez żołnierza vs. inne przyczyny) oraz wyłączenie okresów służby w innych formacjach mundurowych z 10-letniego stażu zawodowej służby wojskowej narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zróżnicowanie to nie narusza konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, gdyż wynika z racjonalnego celu ustawodawcy i jest uzasadnione.

Uzasadnienie

Zasada równości dopuszcza uzasadnione zróżnicowanie podmiotów prawa, jeśli wynika ono z relewantnych cech i jest związane z celem regulacji. Wprowadzenie negatywnej przesłanki w art. 458 ust. 5 u.o.O. ma na celu wyeliminowanie nadużyć i jest skorelowane ze świadomym wyborem żołnierzy. Podobne rozwiązania obowiązywały na gruncie poprzedniej ustawy i były aprobowane w orzecznictwie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (17)

Główne

u.o.O. art. 460 § 1 i 5

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Określa przesłanki przyznania świadczenia pieniężnego po zwolnieniu ze służby, w tym wymóg 15 lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, do którego można doliczyć okresy służby w innych formacjach. W ust. 5 wprowadza dodatkową przesłankę negatywną związaną z wypowiedzeniem stosunku służbowego przez żołnierza.

u.o.O. art. 458 § 5

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Wprowadza negatywną przesłankę odmowy przyznania świadczenia pieniężnego, gdy żołnierz wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej i pełnił ją krócej niż 10 lat. Okres ten należy interpretować ściśle, bez doliczania służby w innych formacjach.

u.o.O. art. 459 § pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Określa świadczenie pieniężne wypłacane co miesiąc przez okres 1 roku w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Pomocnicze

u.o.O. art. 458 § 3

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Dotyczy odprawy i jest stosowany odpowiednio w kontekście świadczenia pieniężnego.

u.o.O. art. 137 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Umożliwia funkcjonariuszom określonych służb (w tym Straży Granicznej) przeniesienie do dalszego pełnienia służby w ramach zawodowej służby wojskowej, z zachowaniem ciągłości służby.

u.o.O. art. 815

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Stosuje odpowiednio przepis art. 137 ust. 2 w zakresie ciągłości służby do osób, które przed wejściem w życie ustawy zostały powołane do zawodowej służby wojskowej.

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 182 § § 2 i § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Okres służby w Straży Granicznej powinien być zaliczony do 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej wymaganego w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego. • Nierówne traktowanie skarżącego w porównaniu z abstrakcyjnym wzorcem żołnierza, naruszenie zasady równości wobec prawa.

Godne uwagi sformułowania

Okres 10 lat zawodowej służby wojskowej w ścisłym tego słowa znaczeniu. • Ustawodawca dał temu wyraz m.in. w przepisie art. 460 ust. 1 u.o.O., nadając mu brzmienie: "Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1." • Brzmienie przepisu art. 458 ust. 5 u.o.O. wskazuje na celowe niepowiązanie wskazanego tam okresu 10 lat z dobrodziejstwem stosowania art. 137 ust. 1 i 2 u.o.O.

Skład orzekający

Ireneusz Dukiel

sprawozdawca

Przemysław Szustakiewicz

sędzia

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń pieniężnych dla żołnierzy zawodowych po zwolnieniu ze służby, w szczególności w kontekście zaliczania okresów służby w innych formacjach mundurowych do wymaganego stażu, zwłaszcza w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych, którzy sami wypowiedzieli stosunek służbowy i których okres zawodowej służby wojskowej jest krótszy niż 10 lat. Interpretacja przepisów Ustawy o obronie Ojczyzny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego świadczenia dla żołnierzy i porusza kwestię interpretacji przepisów dotyczących stażu służby, co jest istotne dla tej grupy zawodowej. Wyjaśnia, jak liczone są okresy służby w różnych formacjach.

Czy służba w Straży Granicznej liczy się do emerytury wojskowej? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst