III OSK 1766/24

III OSK 1766/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Windak /sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Rafał Stasikowski
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1587/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-03-22
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58  1 pkt 2, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 134, art. 44, art. 57 ust. 5 pkt 2, art. 7, art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 491
art. 15zzzzz2
Rozporządzenie Ministra Zdrowia  z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii
Dz.U. 2022 poz 1027
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski, Sędzia del. WSA Arkadiusz Windak (spr.), po rozpoznaniu w dniu 18 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora Uniwersytetu Warszawskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1587/23 w sprawie ze skargi M.W. na postanowienie Rektora Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 29 marca 2023 r. nr BPM-ZSD/D/128/2022 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Decyzją Rektora Uniwersytetu Warszawskiego z 4 marca 2022 r. nr 406960 nie przyznano M.W. zwiększenia stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2021/2022.
M.W. skierował do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Postanowieniem z 29 marca 2023 r. nr BPM-ZSD/D/128/2022, Rektor Uniwersytetu Warszawskiego, na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022r. poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a."), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Organ ustalił, że decyzja z 4 marca 2022 r. została doręczona stronie w dniu 4 marca 2022 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do organu wpłynął w dniu 21 marca 2022 r. nadany przez skarżącego za pośrednictwem firmy kurierskiej DPD w dniu 18 marca 2022 r. Rektor wyjaśnił, że zgodnie z art. 57 ust. 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Skoro firma DPD nie jest operatorem w rozumieniu powyższego przepisu, w związku z tym nadanie pisma w ten sposób nie pozwala uznać, że termin został zachowany.
Skargę na postanowienie Rektora Uniwersytetu Warszawskiego z 29 marca 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.W.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Warszawskiego wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej po terminie, ewentualnie o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 marca 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1587/23 uchylił zaskarżone postanowienie oraz orzekł o kosztach postępowania.
Uzasadniając wyrok Sąd stwierdził, że skarżący został prawidłowo pouczony o przysługującym prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ostatnim dniem terminu na złożenie wniosku był 18 marca 2022 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do organu wpłynął w dniu 21 marca 2022 r. nadany przez skarżącego za pośrednictwem firmy kurierskiej DPD w dniu 18 marca 2022 r. Zatem prawidłowo organ przywołał treść art. 57 ust. 5 pkt 2 k.p.a. Zasadnie również organ uznał, że firma DPD nie jest operatorem w rozumieniu powyższego przepisu. W konsekwencji nadanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy poprzez usługę DPD nie jest równoznaczne z zachowaniem terminu.
Zdaniem Sądu, w sprawie doszło jednak do naruszenia art. 9 k.p.a., którym to ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; także czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, a to poprzez udzielanie im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Wprawdzie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony po upływie 14-dniowego terminu od otrzymania decyzji, to jednak organ powinien poinformować stronę o skutkach procesowych złożenia wniosku z uchybieniem terminu i możliwości złożenia wniosku o jego przywrócenie. Obowiązku tego jednak organ nie zrealizował, czym naruszył przepis art. 9 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że ustawodawca nałożył na organ obowiązek informowania strony o skutkach związanych z uchybieniem terminu, na podstawie obowiązującego od 16 grudnia 2020 r. do dnia 16 maja 2022 r. przepisu art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
Zgodnie z tą regulacją, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
– organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2).
Sąd Wojewódzki zauważył, że zarówno w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, tj. w dniu 19 marca 2023 r. jak i decyzji z 4 marca 2022 r. na terenie RP obowiązywał art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, bowiem stan epidemii został odwołany dopiero z dniem 16 maja 2022 r., tj. z dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U z 2022 r., poz. 1027).
Rektor Uniwersytetu Warszawskiego nie poinformował skarżącego o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i o prawie złożenia wniosku o przywrócenie terminu, co w jaskrawy sposób naruszyło gwarancje strony w niniejszym postępowaniu, a to stanowi naruszenie art. 9 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rektor Uniwersytetu Warszawskiego, działając poprzez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku. Zaskarżył wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 oraz pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 9 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że w sprawie doszło do naruszenia przez organ obowiązków wynikających z tego przepisu, podczas gdy zarówno złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia są czynnościami dyspozytywnymi strony, a nie okolicznościami prawnymi w rozumieniu niniejszego przepisu;
- art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez jego zastosowanie, podczas gdy przepis ten nie przewiduje innych przesłanek przywrócenia terminu niż wskazane w art. 58 k.p.a. i w sytuacji, gdy uchybienie terminowi wynikało z winy strony, naruszenie to pozostało bez wpływu na wynik sprawy, ponieważ termin nie zostałby przywrócony;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że zaskarżone postanowienie zostało dwukrotnie awizowane, w wyniku czego błędnie ustalono, że doszło do nieprawidłowej awizacji, podczas gdy skarga powinna zostać odrzucona jako wniesiona po terminie;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku stanowiska organu co do odrzucenia skargi z uwagi na wniesienie jej po terminie i w konsekwencji nie odrzucenie skargi jako wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia.
Na podstawie art. 176 p.p.s.a. w zw. z art. 189 § p.p.s.a. oraz art. 185 § 1 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie organ wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi, ewentualne w przypadku uznania, że skarga do WSA została wniesiona w terminie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie;
2) zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej określanej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu wojewódzkiego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a., bowiem strony postępowania zrzekły się rozprawy.
Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. Jeżeli w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, to co do zasady w pierwszej kolejności należy rozpoznać zarzuty zrelatywizowane do przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod hipotezę stosowanej normy prawa materialnego.
Stwierdzić należy, że najdalej idącym zarzutem kasacyjnym jest zarzutu naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. polegający na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że zaskarżone postanowienie zostało prawidłowo awizowane i skarga powinna zostać odrzucona jako wniesiona z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a.
Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie była doręczana w trybie art. 44 § 1-3 k.p.a. Rektor wskazuje, że przesyłka ta została awizowana dwukrotnie, tj. pierwszy raz 31 marca 2023 r., ponownie w dniu 11 kwietnia 2023 r., a następnie zwrócona w dniu 17 kwietnia 2023 r., czyli po upływie 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia.
W aktach organ znajduje się koperta wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru przesyłki nr [...] (k. 36) adresowana do skarżącego, na której doręczyciel umieścił adnotację o jej dwukrotnym awizowaniu. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru nie wynika jednak, gdzie przesyłka została pozostawiona (w jakiej placówce pocztowej) oraz gdzie umieszczono zawiadomienie o pozostawieniu tej przesyłki. Pomimo tych braków organ uznał przesyłkę za prawidłowo doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. z dniem 14 kwietnia 2023 r.
Przypomnieć należy, co niejednokrotnie akcentowano w orzecznictwie, że doręczenie na podstawie art. 44 k.p.a. w trybie tzw. "doręczenia zastępczego" opiera się na domniemaniu prawnym (art. 44 § 4 k.p.a.), że przesyłka została doręczona do rąk adresata, ale pod warunkiem, że zostały spełnione wszystkie wymogi wynikające z art. 44 k.p.a. Skorzystanie ze wskazywanego domniemania wymaga dopełnienia ściśle określonych czynności przez podmiot doręczający. Jest to wymóg dwukrotnej awizacji przesyłki, zgodnie z art. 44 § 2 i 3 k.p.a. Okoliczności dotyczące sposobu, w jaki adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki oraz gdzie i w jakim terminie może ją odebrać, nie mogą nasuwać wątpliwości i muszą wynikać z materiału dowodowego sprawy, a przede wszystkim z tzw. zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki, gdyż to na nim powinna znajdować się adnotacja doręczyciela o dopełnieniu wszystkich wskazanych przez powołane przepisy warunków pozwalających na stwierdzenie skuteczności doręczenia. W odmiennym przypadku, brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia przesyłki stronie. Przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania i dlatego nie może nasuwać wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogów zawartych w art. 44 k.p.a., w tym wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 2936/19; z 7 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 920/19; z 13 czerwca 2013 r. sygn. akt I OSK 2181/17; z 19 czerwca 2013 r. sygn. akt I OSK 406/13 sygn. akt II GSK 887/11).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafnie ocenił Sąd Wojewódzki, że nie jest możliwe wyprowadzenie negatywnych dla skarżącego skutków prawnych związanych z nieprawidłowym doręczeniem przez organ przesyłki zawierającej zaskarżone postanowienie w trybie art. 44 k.p.a. i uznaniem skargi jako wniesionej z uchybieniem terminu przewidzianego przepisem art. 53 § 1 p.p.s.a. Źródłem nieprawidłowości doręczenia zaskarżonego postanowienia było wykorzystanie przez organ druku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki skierowanej do skarżącego, który nie spełnia wymogów art. 44 k.p.a.
Adnotacja o nieprawidłowym awizowaniu korespondencji zawierającej zaskarżone postanowienie i skutkująca uznaniem skargi jako wniesionej w terminie znajduje się w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 lutego 2024 r. (k. 99 akt sądowych).
Przedstawione okoliczności prowadzą do wniosku o niezasadności zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisu art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Z opisanym wyżej zarzutem skarżąca kasacyjnie powiązała zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku stanowiska organu wyartykułowanego w odpowiedzi na skargę co do odrzucenia skargi.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest trafny, aczkolwiek nie mógł przynieść oczekiwanego skutku w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku.
Przyjmuje się, że w świetle zasady kauzalności uchybień procesowych, ewentualne wady uzasadnienia polegające na pominięciu niektórych kwestii podnoszonych przez stronę skarżącą mogą doprowadzić do uchylenia wyroku tylko wówczas, gdyby w świetle akt danej sprawy odniesienie się do tych kwestii w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji mogło, z wysokim prawdopodobieństwem, doprowadzić do odmiennego wyniku sprawy (por. wyrok NSA z 29 maja 2025 r. sygn. akt II OSK 2764/22).
Pomimo że Sąd Wojewódzki w opisie stanu sprawy pominął wniosek Rektora o odrzucenie skargi oraz nie wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku przyczyn z powodu których uznał skargę za złożoną w terminie, to uchybienie to nie miało jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), a w szczególności na możliwość merytorycznego jej rozpoznania.
W ramach pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej organ zarzucił Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że w sprawie doszło do naruszenia przez organ obowiązków wynikających z tego przepisu oraz z art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm., dalej określanej jako "ustawa o COVID"), poprzez jego zastosowanie, podczas gdy przepis ten nie przewiduje innych przesłanek przywrócenia terminu niż wskazane w art. 58 k.p.a.
Wskazać należy, że opisany wyżej zarzut naruszenia prawa jest sformułowany nieprecyzyjnie, albowiem w zarzucie tym wskazano na naruszenie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, jednak bez sprecyzowania, której konkretnie jednostki redakcyjnej tego artykułu zarzut dotyczy. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę całość argumentacji zawartej w środku odwoławczym i analizując uzasadnienie skargi kasacyjnej doszedł do wniosku, że skarżąca kasacyjnie zarzuca naruszenie art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ww. ustawy.
Niewątpliwie wydanie przez Rektora decyzji z dnia 4 marca 2022 r. oraz złożenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z 14 marca 2022 r. miało miejsce w trakcie obowiązywania art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 i w okresie obowiązywania stanu epidemii. ogłoszonego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Stan epidemii został ogłoszony 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491) i trwał do 16 maja 2022 r. w związku z jego odwołaniem na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027).
Art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, stanowił, że:
"1. W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
3. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu."
Celem art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o COVID19 była ochrona obywateli RP przed negatywnymi skutkami uchybienia terminom w czasie pandemii koronawirusa. Ze względu na epidemię, ochrona zdrowia obywateli była priorytetem i w tym celu zostały wprowadzone ograniczenia ich aktywności oraz ograniczenia w działaniu instytucji publicznych, a zamiarem prawodawcy było przyjęcie regulacji zapewniających skuteczną ochronę prawną. W sytuacji gdy prawodawca wprowadził przepis szczególny, dający obywatelom ochronę przed skutkami ograniczeń związanych z epidemią w postaci obowiązku organu administracji zawiadamiania strony o uchybieniu terminu i wyznaczeniu stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, rolą organu było bezwzględne zrealizowanie tego obowiązku. Od przewidzianego w analizowanym przepisie obowiązku zawiadomienia strony o uchybieniu terminu oraz wyznaczenia stronie 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie nie przewidziano żadnych wyjątków.
Oznacza to, że w każdym przypadku niezachowania przez stronę terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, od zachowania których uzależniona jest m.in. ochrona prawna przed organem administracji publicznej, organ taki w okresie epidemii powinien zastosować się do treści art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 i zawiadomić stronę o przekroczeniu terminu i wyznaczyć termin trzydziestu dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Pomimo że ustawodawca nie wskazał tego wprost w ww. przepisie, przyjmuje się, że rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu administracyjnym, poprzedzone zawiadomieniem organu w trybie art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19, powinno być prowadzone przez organ w trybie art. 58 i nast. k.p.a. z uwzględnieniem modyfikacji wprowadzonej przez art. 15zzzzzn2 ww. ustawy, jedynie w zakresie terminu do złożenia wniosku o przewrócenie terminu (por. wyrok NSA z 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2458/23).
W rozpoznawanej sprawie Rektor Uniwersytetu Warszawskiego stwierdzając uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy powinien w pierwszej kolejności zawiadomić skarżącego o tym uchybieniu, wyznaczając mu termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Tymczasem, pomimo obowiązywania art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 organ zaniechał dokonania tej czynności. Tym samym trafnie stwierdził Sąd Wojewódzki, że skoro organ, wbrew art.15zzzzzn2 ust. 2 ustawy o COVID-19, nie wyznaczył skarżącemu trzydziestodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, doszło do pozbawienia możliwości skorzystania przez skarżącego z zagwarantowanej w tym przepisie instytucji przywrócenia terminu, co w rezultacie doprowadziło do naruszenia art. 8 k.p.a. w zw. z art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy o COVID-19 w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ewentualne przywrócenie terminu spowodowałoby możliwość ponownego rozpoznania sprawy skarżącego dotyczącej zwiększenia stypendium doktoranckiego.
Nieakceptowalna jest argumentacja autora skargi kasacyjnej, że dostrzeżone przez Sąd Wojewódzki uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ uchybienie terminowi wynikało z winy strony i termin ten i tak nie zostałby przywrócony. Sformułowanie takiego stanowiska, bez uprzedniego zapoznania się z ewentualnie złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu i jego uzasadnieniem, jest nie tylko dalece przedwczesne, ale może stanowić uzasadnioną wątpliwość co do realizacji przez organ zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do organu władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz zasady stania na straży praworządności mając na względnie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw w związku z czym, w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.