III OSK 1765/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. J. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wnioskował o udostępnienie dwóch opinii biegłych oraz pisma obwinionego z akt sprawy karnej. Sąd I instancji uznał, że pismo obwinionego ma charakter dokumentu prywatnego, a opinie biegłych, sporządzone na potrzeby konkretnej sprawy sądowej, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie przepisów u.d.i.p., w tym art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. c, kwestionując uznanie dokumentów z akt sprawy karnej za niebędące informacją publiczną. Podniósł również zarzuty dotyczące wykładni art. 393 § 3 k.p.k. oraz art. 3a i 4 Prawa prasowego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności informacje zawarte w dokumentach urzędowych. Sąd podzielił stanowisko Sądu I instancji, że pismo procesowe obwinionego stanowi dokument prywatny, niepodlegający udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Również opinie biegłych sporządzone na potrzeby postępowania sądowego nie są dokumentami publicznymi, gdyż są wytworzone dla konkretnej sprawy i poza nią nie mają bytu. Sąd wskazał, że biegły sądowy nie jest funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu Kodeksu karnego, a jego opinia nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Dodatkowo, NSA zaznaczył, że dostęp do akt sądowych, w tym opinii biegłych, regulowany jest przepisami szczególnymi (np. k.p.k., k.p.c.), które mają pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Sąd kasacyjny stwierdził również formalne wady skargi kasacyjnej, w tym nieprawidłowe oznaczenie przepisów prawnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że opinie biegłych i pisma procesowe z akt sądowych nie są informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. oraz że dostęp do akt sądowych regulują przepisy szczególne.
Dotyczy głównie spraw związanych z dostępem do informacji publicznej w kontekście akt sądowych. Interpretacja przepisów o dostępie do informacji publicznej i przepisów proceduralnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opinie biegłych sporządzone na potrzeby postępowania sądowego oraz pisma procesowe obwinionego stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opinie biegłych i pisma procesowe sporządzone na potrzeby konkretnej sprawy sądowej nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Są to dokumenty prywatne lub wytworzone na użytek konkretnej procedury sądowej, a dostęp do akt sądowych regulują przepisy szczególne.
Uzasadnienie
Opinie biegłych i pisma procesowe są dokumentami wytworzonymi na potrzeby indywidualnej sprawy sądowej, nie mają waloru informacji publicznej. Biegły sądowy nie jest funkcjonariuszem publicznym, a jego opinia nie jest dokumentem urzędowym. Dostęp do akt sądowych jest regulowany przepisami szczególnymi, które mają pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej.
Czy przepisy szczególne dotyczące dostępu do akt sądowych mają pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy szczególne regulujące dostęp do akt sądowych (np. k.p.k., k.p.c.) są przepisami szczególnymi w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i mają pierwszeństwo przed tą ustawą.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej stanowi, że nie stosuje się jej przepisów w zakresie, w jakim dostęp do informacji regulują przepisy szczególne. Akta sądowe, jako zbiór różnorodnych materiałów, podlegają przepisom szczególnym dotyczącym ich tworzenia, przechowywania i udostępniania.
Przepisy (12)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Opinie biegłych i pisma procesowe sporządzone na potrzeby konkretnej sprawy sądowej nie stanowią informacji publicznej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 6
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Kategorie informacji publicznej. Opinia biegłego nie mieści się w żadnej z kategorii.
u.d.i.p. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Przepisy szczególne regulujące dostęp do informacji mają pierwszeństwo przed u.d.i.p. Dotyczy to dostępu do akt sądowych.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
u.d.i.p. art. 4 § c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Zarzut naruszenia przepisu, który nie istnieje w systematyce ustawy.
k.p.k. art. 393 § 3
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia przepisu, który nie był stosowany przez Sąd I instancji.
u.d.i.p. art. 6 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Definicja dokumentu urzędowego. Opinia biegłego nie jest dokumentem urzędowym, gdyż biegły nie jest funkcjonariuszem publicznym.
Prawo prasowe art. 3a
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe
Dostęp prasy do informacji publicznej.
Prawo prasowe art. 4
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe
Dostęp prasy do informacji niebędącej informacją publiczną. Nie dotyczy jednostek sektora finansów publicznych.
u.f.p. art. 9 § 13
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Sąd Rejonowy jest jednostką sektora finansów publicznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opinie biegłych i pisma procesowe sporządzone na potrzeby konkretnej sprawy sądowej nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. • Dostęp do akt sądowych regulowany jest przepisami szczególnymi, które mają pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej. • Biegły sądowy nie jest funkcjonariuszem publicznym, a jego opinia nie jest dokumentem urzędowym. • Skarga kasacyjna zawierała wady formalne uniemożliwiające jej merytoryczne rozpoznanie.
Odrzucone argumenty
Akta postępowania karnego po jego zakończeniu stanowią informację publiczną. • Dokument sporządzony w toku postępowania na żądanie organu, opłacony ze środków publicznych, stanowi informację publiczną. • Pismo obwinionego i opinia biegłego z akt postępowania karnego mają wpływ na wynik postępowania i stanowią informację publiczną. • Dokument z akt postępowania karnego sporządzony w związku z tym postępowaniem, mający wpływ na wynik postępowania, stanowi element organu władzy publicznej (biegły).
Godne uwagi sformułowania
Opinia jest szczególnym dokumentem mogącym wywołać określone skutki w sferze faktów pomiędzy stronami postępowania sądowego. • Jest to dokument wytworzony dla potrzeb indywidualnej sprawy sądowej, czyli dokument, który ma walor prawnie istotny w ramach określonej procedury sądowej i tylko na użytek tej procedury jest sporządzony, co oznacza, że poza danym postępowaniem sądowym nie ma racji bytu. • Biegły sądowy pełni funkcję 'służebną' względem organów wymiaru sprawiedliwości przez wydawanie opinii i dlatego też nie może być traktowany jako funkcjonariusz publiczny. • Przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a k.p.k. oraz art. 525 k.p.c. i § 94 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi [...] i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Skład orzekający
Sławomir Wojciechowski
przewodniczący
Zbigniew Ślusarczyk
sprawozdawca
Paweł Mierzejewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że opinie biegłych i pisma procesowe z akt sądowych nie są informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. oraz że dostęp do akt sądowych regulują przepisy szczególne."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw związanych z dostępem do informacji publicznej w kontekście akt sądowych. Interpretacja przepisów o dostępie do informacji publicznej i przepisów proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej, ale w specyficznym kontekście akt sądowych, co może być interesujące dla prawników zajmujących się tym obszarem. Wyjaśnia granice dostępu do dokumentów sądowych.
“Czy opinie biegłych z akt sprawy sądowej to informacja publiczna? NSA wyjaśnia granice dostępu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.