III OSK 1751/22

III OSK 1751/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka
Teresa Zyglewska /przewodniczący/
Wojciech Jakimowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2342/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-02-11
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 61 ust. 1 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant: starszy asystent sędziego Magdalena Zając po rozpoznaniu w dniu 26 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2342/21 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 lutego 2021 r., nr BK-IV-082-2/20 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2342/21 oddalił skargę M. K. (dalej także jako: skarżący) na decyzję Ministra Sprawiedliwości (dalej także jako: organ) z dnia 5 lutego 2021 r., nr BK-IV-082-2/20 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Pismem z dnia 4 czerwca 2020 r. skarżący, powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej (dalej także jako: organ I instancji) o udostępnienie informacji publicznej w postaci:
1. zarządzeń/instrukcji, wytycznych, poleceń wydanych przez organ I instancji w przedmiocie wykonywania kary pozbawienia wolności przez jednostki organizacyjne Służby Więziennej w okresie od 2010 roku do daty wpłynięcia wniosku; Instrukcji nr 2/16 wydanej przez organ I instancji w sprawie zapobiegania samobójstwom osób pozbawionych wolności; Zarządzenia nr 22/19 z dnia 17 kwietnia 2019 r. wydanego przez organ I instancji w zakresie posiłków dla osób pozbawionych wolności;
2. dokumentacji przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpień, stanowiska, wniosków i opinii Centralnego Zarządu Służby Więziennej następujących jednostek organizacyjnych Służby Więziennej z okresu od 2016 roku do daty wpłynięcia wniosku:
a) Okręgowego Inspektora Służby Więziennej w Warszawie;
b) Aresztu Śledczego Warszawa-Białołęka;
c) Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Olsztynie;
d) Zakładu Karnego w Iławie;
e) Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Łodzi;
f) Aresztu Śledczego w Łodzi;
g) Zakładu Karnego w Sieradzu;
h) Zakładu Karnego nr 2 w Łodzi;
3. imion i nazwisk, daty zajęcia stanowiska i miejsca zatrudnienia wszystkich Dyrektorów Okręgowych Służby Więziennej (od 2017 roku do daty wpłynięcia wniosku).
W odpowiedzi na powyższy wniosek organ I instancji pismem z dnia 22 czerwca 2020 r. poinformował skarżącego, że jego zdaniem jego wniosek dotyczy informacji publicznej o charakterze przetworzonym, bowiem żądane przez skarżącego dane nie są wprost dostępne w cyklicznie gromadzonych przez instytucję zbiorach. Natomiast ich zakres jest bardzo szeroki i wymaga przeglądu danych zgromadzonych w kilkunastu istniejących zbiorach dokumentacji i wyodrębnienia z nich tych informacji, które interesują skarżącego, według wskazanych przez niego kryteriów. To z kolei wymaga podjęcia takich działań organizacyjnych, które zakłócą normalny tok działania jednostki organizacyjnej i utrudnią jej wykonywanie zadań określonych w art. 2 ustawy o Służbie Więziennej. W związku z powyższym organ I instancji wezwał skarżącego do wykazania, że uzyskanie żądanej przez niego informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego - zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie organ I instancji poinformował skarżącego, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, tylko takie informacje są udostępniane na wniosek, które nie zostały udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej, a część żądanych przez skarżącego informacji znajduje się na stronie Biuletynu pod wskazanym przez organ I instancji adresem.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wskazał, że interesu publicznego w udostępnieniu żądanych informacji upatruje w nieposiadaniu przez każdego obywatela komputera oraz dostępu do internetu, a ponadto dodał, że organ I instancji jest zobowiązany informować o wykonywanych przez siebie działaniach.
Pismem z dnia 16 lipca 2020 r. organ I instancji poinformował skarżącego, że dokumenty w postaci: zarządzeń/instrukcji, wytycznych, poleceń wydanych przez organ I instancji w przedmiocie wykonywania kary pozbawienia wolności przez jednostki organizacyjne Służby Więziennej (z okresu od 2010 roku do daty wpłynięcia wniosku), Instrukcji nr 2/16 wydanej przez organ I instancji w sprawie zapobiegania samobójstwom osób pozbawionych wolności oraz Zarządzenia nr 22/19 z dnia 17 kwietnia 2019 r. wydanego przez organ I instancji w sprawie posiłków dla osób pozbawionych wolności, znajdują się na stronie BIP Służby Więziennej w zakładce Akty Prawne i jednocześnie przywołał obowiązujące aktualnie zarządzenia określające warunki i tryb udostępniania osobom pozbawionym wolności w zakładach karnych i aresztach śledczych zawartości Biuletynu Informacji Publicznej. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, że wniosek w zakresie dotyczącym udzielenia informacji publicznej w postaci: dokumentacji przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpień, stanowiska, wniosków i opinii Centralnego Zarządu Służby Więziennej przeprowadzonych w wymienionych we wniosku jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej z okresu od 2016 roku do daty wpłynięcia wniosku, jest niejasny i wymaga doprecyzowania. Natomiast co do udostępnienia imion i nazwisk, daty zajęcia stanowiska i miejsca zatrudnienia wszystkich Dyrektorów Okręgowych Służby Więziennej z okresu od 2017 roku do daty wpłynięcia wniosku organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 24b ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej informacje dotyczące danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników nie podlegają udostępnieniu na wniosek osób pozbawionych wolności lub innych podmiotów.
Decyzją z dnia 11 sierpnia 2020 r., nr BDG.0143.167.2020.BA Dyrektor Generalny Służby Więziennej, na podstawie art. 16 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił skarżącemu udostępnienia żądanej informacji publicznej.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że realizacja wniosku skarżącego wymagałaby przygotowania informacji obejmującej swym zasięgiem dokumentacji z czterech lat, w tym dokumentacji archiwalnej, dokonania przeglądu i analizy wszystkich segregatorów, w których znajdują się m.in. żądane przez skarżącego informacje, dokonania niezbędnej anonimizacji oraz sporządzenia kopii dokumentów wskazanych we wniosku z dnia 4 czerwca 2020 r. Organ I instancji podkreślił, że zakres koniecznych do wykonania czynności wymagałby zaangażowania znacznych środków osobowych, odbijając się tym samym negatywnie na toku realizacji zadań danej komórki organizacyjnej. W ocenie organu I instancji to wszystko świadczy o przetworzonym charakterze żądanej w niniejszej sprawie informacji, zaś skarżący – pomimo wezwania – nie wykazał, aby jej udostępnienie było szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Jednocześnie organ I instancji wyjaśnił, że częściowo wniosek skarżącego został rozpoznany pismami z dnia 22 czerwca 2020 r. oraz z dnia 16 lipca 2020 r.
W dniu 20 października 2020 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji wskazując, że zaskarża jej punkt 2 i wniósł o jej uchylenie w zaskarżonym zakresie i nakazanie udostępnienia żądanej informacji publicznej w tej części, tj. dokumentacji przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpień, stanowisk, wniosków i opinii Centralnego Zarządu Służby Więziennej w ośmiu wskazanych we wniosku jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej z okresu od 2016 roku do daty wpłynięcia wniosku.
Decyzją z dnia 5 lutego 2021 r., nr BK-IV-082-2/20 Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji wskazał na wstępie, że organ I instancji – na prośbę Ministra Sprawiedliwości – wyjaśnił, że Centralny Zarząd Służby Więziennej prowadzi rejestr kontroli, a zatem wniosek skarżącego obejmuje 5 takich rejestrów za lata 2016-2020, które wymagałyby szczegółowego przeglądu celem ustalenia żądanej przez skarżącego informacji. Rejestry te prowadzone są elektronicznie, a wstępna kwerenda pozwoliła ustalić, że zostało w nich zarejestrowanych 55 spraw kontrolnych dotyczących wskazanych we wniosku jednostek Służby Więziennej, co z kolei przekłada się na około 1000 stron dokumentacji. Do poszukiwania i przeglądu żądanej informacji zaangażowanych byłoby więc 5 komórek merytorycznych Centralnego Zarządu Służby Więziennej, przy czym trudno byłoby określić liczbę zaangażowanych przy wniosku funkcjonariuszy, ponieważ jest to uwarunkowane wieloma czynnikami, w tym absencją spowodowaną stanem epidemii i koniecznością zapewnienia niezakłóconego przebiegu służby.
W związku z powyższym organ stwierdził, że choć w sprawie spełniony został zarówno zakres przedmiotowy, jak i podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej, to organ I instancji zasadnie przyjął w niniejszej sprawie, że wniosek skarżącego o udostępnienie dokumentacji z przebiegu kontroli przeprowadzonej w 8 jednostkach penitencjarnych, w których skarżący – jak sam przyznał w odwołaniu – przebywał jako osadzony, dotyczy udostępnienia informacji publicznej o charakterze przetworzonym. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości organ I instancji wnikliwie przeanalizował zakres wniosku skarżącego, ustalił liczbę żądanych dokumentów i wskazał czynności niezbędne do ich udostępnienia, a także liczbę zaangażowanych w realizację wniosku komórek merytorycznych oraz rozważył wpływ realizacji wniosku na funkcjonowanie Centralnego Zarządu Służby Więziennej.
Organ wskazał, że przygotowanie odpowiedzi na wniosek skarżącego byłoby czynnością analityczną, a nie techniczną i wymagałoby szczegółowej analizy wszystkich protokołów kontroli, m.in. pod kątem występowania w nich danych prawnie chronionych. Organ zaznaczył, że należałoby bowiem uwzględnić specyfikę tych dokumentów, które częstokroć zawierają dane osób fizycznych, m.in. osadzonych lub opisy konkretnych zdarzeń na terenie jednostki penitencjarnej. Dlatego udostępnienie ich na wniosek nie jest możliwe bez lektury każdego protokołu i usunięcia określonych fragmentów podlegających prawnej ochronie, tj. takich ich części, które umożliwiałyby identyfikację poszczególnych osób, a to z kolei wymaga przeprowadzenia czynności analitycznych i intelektualnych.
Ponadto, w ocenie organu argument związany z obawą o zakłócenie prawidłowej pracy Centralnego Zarządu Służby Więziennej w związku z realizacją wniosku jest tym bardziej celny, gdy uwzględni się aktualną - skrajnie trudną - sytuację instytucji publicznych wywołaną stanem epidemii i koniecznością zapewnienia ciągłości pracy i obsługi wpływających spraw, zgodnie z obowiązującymi procedurami.
Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej warunkiem uzyskania informacji publicznej przetworzonej jest przesłanka szczególnej istotności takiej informacji dla interesu publicznego, tj. wnioskodawca ma wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której udostępnienia się domaga. Tymczasem skarżący jest osobą odbywającą karę pozbawienia wolności i jak sam przyznał jego wniosek dotyczy tych jednostek penitencjarnych, w których sam przebywał (i wobec nich nadrzędnych), a zatem zdaniem organu należy przyjąć, że jego zainteresowanie dokumentacją kontrolną jest bezpośrednio związane z jego sytuacją osobistą. W związku z powyższym organ uznał, że nie ma jakichkolwiek przesłanek by uznać, że skarżący w istocie działa w interesie publicznym, a jego intencją jest realne i konkretne wykorzystanie żądanych informacji dla ogółu społeczeństwa. W tym kontekście organ przywołał m.in. stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1601/15 dotyczące nadużywania prawa dostępu do informacji publicznej.
W piśmie z dnia 31 maja 2021 r. skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję organu z dnia 5 lutego 2021 r., nr BK-IV-082-2/20 i wnosząc o jej uchylenie w całości, a także rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji, zarzucił organowi naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy w postaci:
a) art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez błędne uznanie, że informacja powstająca na skutek anonimizacji danych stanowi informację przetworzoną, o której mowa w wyżej wskazanym przepisie ustawy o dostępie do informacji publicznej, podczas gdy informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną przez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu;
b) art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez ich błędną wykładnię, będącą konsekwencją przyjęcia, iż wniosek skarżącego dotyczył informacji publicznej wymagającej przetworzenia, podczas gdy dokumenty, o których udostępnienie zwraca się skarżący, są informacją publiczną, którą organ dysponuje i której przekazanie wymaga dokonania ewentualnej anonimizacji oraz określonej liczby kserokopii, co jest prostą czynnością techniczną niewymagającą czynności analitycznych, szczegółowej analizy danych, czy też innych działań charakterystycznych dla informacji publicznej przetworzonej, natomiast sam długi okres, którego dotyczy wniosek oraz zaangażowanie kilku jednostek organu nie jest wystarczające do uznania, iż mamy do czynienia z informacją przetworzoną;
2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania w postaci:
a) art. 7 w związku z art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy, co w konsekwencji skutkowało naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej;
b) art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez zaniechanie wymienienia w uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o odmowie udostępnienia informacji przetworzonej imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz dodał, że wbrew twierdzeniom skarżącego w niniejszej sprawie nie chodzi o samą anonimizację dokumentów w znaczeniu usuwania danych osobowych, lecz specyfika dokumentacji kontroli powoduje, że przygotowanie dokumentów do udostępnienia wymagałoby przeprowadzenia czynności analitycznych, a nie tylko technicznych, gdyż protokoły zawierają częstokroć opisy konkretnych zdarzeń na terenie jednostki penitencjarnej, a zatem ich udostępnienie nie jest możliwe bez lektury każdego z nich i usunięcia określonych fragmentów podlegających ochronie. Jak podkreślił organ, opisanych czynności nie można natomiast zrealizować przy użyciu programu komputerowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2342/21 oddalił skargę M. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 lutego 2021 r., nr BK-IV-082-2/20 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał na wstępie, że w jego ocenie pytany podmiot był podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, gdyż niewątpliwe Dyrektor Generalny Służby Więziennej, reprezentujący jednostki organizacyjne Służby Więziennej, jest organem władzy publicznej, realizującym cele publiczne określone w ustawie o Służbie Więziennej, a także sama informacja objęta wnioskiem posiadała walor informacji publicznej. Spór sprowadzał się natomiast do oceny czy informacja ta ma charakter przetworzony. Sąd I instancji podzielił w tym zakresie stanowisko organów obu instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przypomniał, że z oświadczenia organu I instancji wynika, że nie posiada on gotowej - wytworzonej informacji będącej odpowiedzią na wniosek strony. Nie posiadając w sposób wyodrębniony informacji będących przedmiotem wniosku, organ byłby więc zobligowany do jej wytworzenia w formie umożliwiającej udzielenie odpowiedzi na wniosek. Byłaby to więc informacja jakościowo nowa, a więc przez to, nosząca już znamiona informacji przetworzonej. Sąd I instancji zwrócił przy tym uwagę na fakt, że wytworzenie przedmiotowej informacji wiązałoby się z pracochłonnymi działaniami organu i zgodził się, że zakres żądanych informacji jest szeroki.
Niezależnie od powyższego Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszym postępowaniu kluczowe znaczenia ma i tak sfera faktów, a więc istotne jest jedynie to, czy organ I instancji w chwili otrzymania wniosku, posiadał wyodrębnione dane stanowiące odpowiedź na zadane pytania. Badaniu nie podlegała zaś kwestia tego, czy organ poprawnie archiwizuje posiadane dane i czy ewentualnie powinien mieć wyszczególnione określone informacje, jak też to, czy organ prawidłowo organizuje swą pracę w tym zakresie.
W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że jako że strona zobowiązana do udzielenia informacji, poprawnie zakwalifikowała żądaną informację jako należącą do kategorii informacji przetworzonej, jako zasadne jawi się działanie organu I instancji polegające na wezwaniu skarżącego do wykazania, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Natomiast w sytuacji, gdy skarżący w sposób skuteczny nie uczynił zadość obowiązkowi wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego pozyskanie informacji publicznej przetworzonej, organom nie pozostawała inna możliwość jak tylko wydanie decyzji odmawiającej udzielenia spornej informacji.
Sąd I instancji zgodził się z organami, że skarżący nie wykazał istnienia szczególnej istotności uzyskania ww. informacji dla interesu publicznego, a jedynie zanegował ocenę dokonaną przez organ I instancji, że wnioskowane informacje mają charakter informacji przetworzonej.
W konkluzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja w sposób dostateczny odpowiada prawu, a zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Zdaniem Sądu I instancji nie ma również podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne zostały ustalone i poddane ocenie, a uzasadnienie decyzji jest wystarczające z punktu widzenia wymogów określonych w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący i zaskarżając ten wyrok w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, a obejmującej sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz udział na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu:
1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie:
a) art. 7 w związku z art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na oddaleniu skargi pomimo niedostatecznego wyjaśnienia przez Ministra Sprawiedliwości okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy, co w konsekwencji skutkowało naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej;
b) art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej polegające na oddaleniu skargi pomimo zaniechania wymienienia w uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o odmowie udostępnienia informacji przetworzonej imion i nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji;
c) art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na wydaniu wyroku oddalającego skargę z pominięciem jednego z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a mianowicie stanowiska skarżącego kasacyjnie przedstawionego w piśmie z dnia 28 grudnia 2021 r.;
2. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy w postaci:
a) art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez błędne uznanie, że stanowisko Ministra Sprawiedliwości, zgodnie z którym informacja powstająca na skutek anonimizacji danych stanowi informacje przetworzoną, o której mowa w wyżej wskazanym przepisie ustawy o dostępie o do informacji publicznej jest prawidłowe, podczas gdy informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzona poprzez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu;
b) art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez ich błędną wykładnię będącą konsekwencją przyjęcia, iż wniosek skarżącego dotyczy informacji publicznej wymagającej przetworzenia, podczas gdy dokumenty, o których udostępnienie zwrócił się skarżący kasacyjnie są informacją publiczną, którą organ dysponuje, a której przekazanie wymaga wykonania ewentualnej anonimizacji oraz określonej liczby kserokopii, co jest prostą czynnością techniczną, niewymagającą czynności analitycznych, szczegółowej analizy danych, czy też innych działań charakterystycznych dla informacji publicznej przetworzonej, natomiast sam długi okres, którego dotyczy wniosek oraz zaangażowanie kilku jednostek organu nie jest wystarczające do uznania, iż mamy do czynienia z informacją przetworzoną.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego pomimo niedostatecznego wyjaśnienia przez organy okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy, co w konsekwencji skutkowało naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. W ocenie skarżącego kasacyjnie przyczyny odmowy udostępnienia informacji publicznej w niniejszej sprawie nie zostały wyczerpująco wyjaśnione, a z uzasadnienia zaskarżonej w sprawie decyzji nie wynika w sposób jednoznaczny, że żądana informacja publiczna ma charakter przetworzony w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak wskazał skarżący kasacyjnie, w istocie organ nie wskazał, z jakim nakładem pracy wiązałoby się udzielenie informacji publicznej skarżącemu, ile osób rzeczywiście byłoby zaangażowanych w udzielenie informacji skarżącemu, a jedynie ograniczył się do lakonicznego wskazania, że liczbę zaangażowanych funkcjonariuszy "trudno jest określić", ponieważ jest to uwarunkowane wieloma czynnikami, przede wszystkim absencją spowodowaną przez stan epidemii i koniecznością "niezakłóconego przebiegu służby". Skarżący kasacyjnie dodał także, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika w jaki sposób rejestrowane są informacje, których udostępnienia domaga się skarżący kasacyjnie, czy rejestry są prowadzone w formie elektronicznej czy papierowej, a tym samym jak dużego nakładu pracy wymagałoby zidentyfikowanie w rejestrach organu informacji będących przedmiotem zainteresowania skarżącego oraz jak dalece zgromadzenie żądanych dokumentów miałoby utrudnić funkcjonowanie podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji.
W ocenie skarżącego kasacyjnie powoływanie się przez organ na obszerne ramy czasowe, tysiące stron dokumentów, czy też rzekomą absencję pracowników spowodowaną COVID-19 nie stanowi wystarczających argumentów, aby uznać, że wniosek skarżącego dotyczył informacji przetworzonej. Skarżący kasacyjnie dodał zresztą, że organ nie wykazał nawet jak sytuacja epidemiologiczna wpływa na liczbę funkcjonariuszy pozostających w jego dyspozycji.
Skarżący kasacyjnie podniósł także, że Sąd I instancji pominął istotne okoliczności wskazane w piśmie skarżącego z dnia 28 grudnia 2021, w którym przytoczył on liczne orzeczenia sądów administracyjnych, dotyczące m.in. pojęcia informacji przetworzonej, sposobu w jaki dany organ administracyjny powinien wykazać objętość dokumentacji, której dotyczy wniosek o udostępnienie informacji publicznej oraz ewentualne zakłócenie jego funkcjonowania na skutek jego realizacji.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie niezasadne jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jakoby przygotowanie odpowiedzi na wniosek skarżącego kasacyjnie było czynnością analityczną i wymagałoby szczegółowej analizy danych, jak i to, że jednym z powodów odmowy udzielenia skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej mogłaby być konieczność anonimizacji danych osobowych zawartych w aktach. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że tego typu operacje nie stanowią podstaw do uznania powstałej w ich wyniku informacji za przetworzoną. Sam długi okres, którego dotyczy wniosek oraz zaangażowanie kilku jednostek nie są bowiem jego zdaniem wystarczające do uznania, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22).
W ramach pierwszego zarzutu naruszenia przepisów postępowania strona skarżąca kasacyjnie wytknęła Sądowi I instancji naruszenie art. 7 w związku z art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) – dalej zwanej: k.p.a., którego to naruszenia upatruje w oddaleniu skargi pomimo niedostatecznego wyjaśnienia przez Ministra Sprawiedliwości okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy, co w konsekwencji skutkowało naruszeniem zasady pogłębiana zaufania obywateli do władzy publicznej. Zarzut ten jednak nie mógł odnieść skutku.
Z uwagi na to, że strona skarżąca kasacyjnie wytyka Sądowi I instancji nieprawidłowe oddalenie skargi w niniejszej sprawie pomimo niedostatecznego wyjaśnienia przez organ okoliczności faktycznych sprawy, wyłącznie na podstawie zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. wskazać należy, że tak skonstruowany zarzut nie mógł okazać się skuteczny w realiach niniejszej sprawy, w której wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902) – dalej: u.d.i.p. Dla skuteczności podważenia stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie co do uznania wydanych przez organy decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej za prawidłowe konieczne było bowiem nie tylko przywołanie przepisów k.p.a., ale także podstawę orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, tj. art. 151 p.p.s.a. oraz przede wszystkim wskazanie odpowiednich przepisów postępowania zawierających unormowania dotyczące postępowania w sprawie zainicjowanej wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, tj. art. 16 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym "Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (...)". Tymczasem omawiany zarzut wymogu tego nie spełnia. Podkreślenia wymaga, że sprawa, której przedmiotem jest kwestia udostępnienia informacji publicznej, jest z tego względu sprawą specyficzną, bowiem dotyczy oświadczenia wiedzy, a nie oświadczenia woli organu, jakie jest właściwe dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 k.p.a., a przewidziana w u.d.i.p. forma decyzji dla odmowy udostępnienia informacji publicznej służy przede wszystkim zagwarantowaniu praw procesowych, w tym zwłaszcza prawa do odwołania na drodze administracyjnej. Z tego względu konieczna stała się wyraźna deklaracja ustawodawcy wyrażona w art. 16 ust. 2 u.d.i.p. o dopuszczalności stosowania w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji dla skuteczności zarzutu wadliwego oddalenia skargi na decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej konieczne jest wskazanie na naruszenie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. poprzez zastosowanie w sprawie określonych przepisów k.p.a., z wyjaśnieniem w jaki sposób odnoszą się one do specyfiki sprawy dostępu do informacji publicznej. Skoro rozpoznawana skarga kasacyjna wymogu tego nie spełnia, to czyni to rozpatrywany zarzut nieskutecznym.
W ramach kolejnego zarzutu naruszenia przepisów postępowania strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p., poprzez oddalenie skargi pomimo zaniechania wymienienia w uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o odmowie udostępnienia informacji przetworzonej imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji. Zarzut ten jest bezzasadny.
Istotą omawianego zarzutu jest próba zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji w zakresie uznania zaskarżonej decyzji za prawidłową, poprzez wytknięcie braku wskazania w niej imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku rozpoznania sprawy, pomimo wymogu wynikającego z art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. W związku z powyższym wyjaśnić należy, że prawdą jest, że z art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. wynika, że dodatkowymi elementami uzasadnienia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, poza koniecznością spełnienia przez taką decyzję wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., jest obowiązek wskazania imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Podkreślić jednak należy, że pod pojęciem "zajęcie stanowiska w toku postępowania o udostępnienie informacji publicznej", w znaczeniu określonym w art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. należy rozumieć pisemne stanowisko podmiotu innego niż organ wydający decyzję, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1860/14). W postępowaniu przed Ministrem Sprawiedliwości inne podmioty stanowiska nie wyrażały, zaś decyzję wydał organ, a w decyzji wskazano, kto tę decyzję podjął. Dlatego omawiany zarzut okazał się bezzasadny.
Nie mógł także odnieść skutku ostatni z zarzutów sformułowanych w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. polegający w ocenie skarżącego kasacyjnie na wydaniu wyroku oddalającego skargę z pominięciem jednego z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a mianowicie stanowiska skarżącego kasacyjnie przedstawionego w piśmie z dnia 28 grudnia 2021 r.
Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (..)". W związku z powyższym wyjaśnić należy, że orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza to, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem oraz przed sądem (uwzględniając treść art. 106 § 3 p.p.s.a.). Wskazany wyżej przepis mógłby zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał i dopuścił na przykład dowód z przesłuchania świadków. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., II GSK 2374/11, LEX nr 1296049). Należy przy tym odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem np. odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2012 r., I OSK 1749/11, LEX nr 1145067). Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego, dokonanych przez sąd pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r., I OSK 1350/11, LEX nr 1149159; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2011 r., II OSK 1609/10, LEX nr 1132105). Do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. dochodzi zatem wówczas, gdy sąd oddali skargę, mimo niekompletnych akt sprawy, gdy pominie istotną część tych akt, gdy przeprowadzi postępowanie dowodowe z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz gdy oprze orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach, nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika więc nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., I FSK 497/09, LEX nr 594014; wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., II OSK 1645/09, LEX nr 746707; wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r., II OSK 763/12, LEX nr 1219174). Sąd I instancji analizując i oceniając w niniejszej sprawie znajdujące się w aktach dokumenty, w tym zaskarżone przez skarżącego decyzje, nie mógł zatem naruszyć art. 133 § 1 p.p.s.a., a wpływu na taką ocenę nie może mieć pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku treści dodatkowego pisma procesowego złożonego przez pełnomocnika skarżącego do akt sądowych sprawy w dniu 28 grudnia 2021 r. – stanowiącego polemikę z odpowiedzią na skargę i zawierającego odwołanie się do licznych orzeczeń sądów administracyjnych dotyczących m.in. pojęcia informacji publicznej przetworzonej. Nie ma podstaw, by uznać nieprzywołanie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku treści powyższego pisma za pominięcie istotnej części akt sprawy, które mogłoby świadczyć o wadliwości zaskarżonego w sprawie orzeczenia. Dlatego omawiany zarzut nie mógł odnieść skutku.
W związku z nieskutecznością podniesionych przez autora skargi kasacyjnej zarzutów w oparciu o drugą podstawę kasacyjną, wskazać należy, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania służą m.in. kwestionowaniu ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy, co oznacza, że brak tego rodzaju zarzutów w niniejszej sprawie powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli instancyjnej przyjmuje, jako niezakwestionowany punkt odniesienia, stan faktyczny i jego ocenę przyjęte przez Sąd I instancji.
Przechodząc zatem do oceny zarzutów sformułowanych przez stronę skarżącą kasacyjnie w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada lub nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091).
Pierwszy z zarzutów naruszenia prawa materialnego został sporządzony przez skarżącego kasacyjnie niestarannie. Na jego podstawie zarzucono bowiem Sądowi I instancji naruszenie art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez "błędne uznanie, że stanowisko Ministra Sprawiedliwości, zgodnie z którym informacja powstająca na skutek anonimizacji danych stanowi informację przetworzoną, o której mowa wyżej wskazanym przepisie ustawy o dostępie o do informacji publicznej, jest prawidłowe, podczas gdy informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzona, poprzez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu". Treść omawianego zarzutu prowadzi zatem do wniosku, że nie sprecyzowano na jego podstawie – w sposób niebudzący wątpliwości – czy w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną miało miejsce naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, czy też przez niewłaściwe zastosowanie. Skarga kasacyjna nie przyporządkowuje zatem w sposób jasny zarzutu do konkretnego punktu art. 174 p.p.s.a. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego brak ten nie uzasadnia wprawdzie stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie spełnia ustawowych wymogów określonych w art. 176 p.p.s.a. i podlega odrzuceniu (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2006 r., II FSK 684/05, LEX nr 273665), nie stanowi jednak wypełnienia koniecznego wymogu profesjonalizmu we wnoszeniu skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika i w znacznym stopniu determinuje wynik kontroli instancyjnej.
Podkreślenia natomiast wymaga, że właśnie ze względu na wymogi konstrukcyjne skargi kasacyjnej, ich sporządzanie zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z przepisami p.p.s.a. Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Podkreślić należy, że zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w uchwale pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 "Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny (...) obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych". Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało.
Niezależnie od tego zarzut ten nie mógł odnieść skutku przede wszystkim dlatego, że zarówno organy wydające w niniejszej sprawie decyzje o odmowie udostępnienia informacji publicznej, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uznali informacji publicznej za przetworzoną wyłącznie z uwagi na konieczność dokonania anonimizacji składających się na nią danych. Wręcz przeciwnie, w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, a następnie wyroku przywołano szereg innych okoliczności świadczących o przetworzonym charakterze informacji publicznej i takie rozumienie pojęcia informacji publicznej przetworzonej odniesiono do realiów rozpoznawanej sprawy. Dlatego z uwagi na to, że Sąd I instancji nie wyraził przypisywanego mu na podstawie omawianego zarzutu poglądu, nie mógł takim poglądem naruszyć jakiegokolwiek przepisu prawa, w tym i art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Nieskuteczny okazał się także zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., którego strona skarżąca kasacyjnie upatruje w dokonaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnej wykładni ww. przepisów będącej konsekwencją przyjęcia iż wniosek skarżącego dotyczy informacji publicznej wymagającej przetworzenia, podczas gdy dokumenty, o których udostępnienie zwrócił się skarżący kasacyjnie są jego zdaniem informacją publiczną, którą organ dysponuje, a której przekazanie wymaga dokonania ewentualnej anonimizacji oraz określonej liczby kserokopii, co jest prostą czynnością techniczną, niewymagającą czynności analitycznych, szczegółowej analizy danych, czy też innych działań charakterystycznych dla informacji publicznej przetworzonej, natomiast sam długi okres, którego dotyczy wniosek oraz zaangażowanie kilku jednostek organu nie jest wystarczające do uznania, iż mamy do czynienia z informacją przetworzoną.
W związku z treścią omawianego zarzutu przypomnieć należy, że podnosząc zarzut błędnej wykładni określonych przepisów prawa strona skarżąca kasacyjnie powinna wskazać, na czym polega błędne rozumienie tych przepisów i jaka, jej zdaniem, powinna być ich prawidłowa wykładnia. Tymczasem w niniejszej sprawie strona skarżąca kasacyjnie nie tylko nie wykazała na czym polega w jej ocenie błędne rozumienie art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ani też jaka powinna być ich prawidłowa wykładnia, lecz w ogóle nie odnosiła się do kwestii rozumienia tych przepisów przyjętego przez Sąd I instancji.
Przede wszystkim jednak o nieskuteczności omawianego zarzutu naruszenia prawa materialnego świadczy jego treść, która ewidentnie wskazuje na to, że strona skarżąca kasacyjnie na podstawie zarzutu dokonania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnej wykładni art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. kwestionuje ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy. Strona skarżąca kasacyjnie upatruje wadliwości działania Sądu I instancji w niewłaściwej ocenie treści konkretnego dokumentu i płynących stąd konsekwencjach, tj. ocenie wniosku skarżącego jako dotyczącego udostępnienia informacji o charakterze przetworzonym. W związku z tym należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego, poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Z tych wszystkich powodów zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. okazał się niezasadny.
Skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest bowiem przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 – 261 p.p.s.a.