III OSK 1743/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu odmawiającą wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy funkcjonariuszowi S. S. Sąd I instancji uznał, że organ błędnie wyłączył możliwość weryfikacji decyzji w trybie art. 154 k.p.a. tylko z powodu jej charakteru jako decyzji związanej. NSA, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że tryb z art. 154 k.p.a. może być stosowany do decyzji związanych, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a zmiana decyzji nie prowadzi do naruszenia prawa. Sąd podkreślił, że słuszny interes strony musi być zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego. NSA rozważył również kwestię wykładni art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, wskazując, że nie wyłącza on możliwości stosowania zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop obowiązujących przed zmianami, nawet jeśli dotyczy to funkcjonariuszy zwolnionych przed wejściem w życie nowych przepisów. Sąd odrzucił również argument o przedawnieniu roszczenia, wskazując, że bieg terminu rozpoczął się od daty wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który umożliwił skuteczne dochodzenie wyrównania. Ostatecznie NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaMożliwość stosowania art. 154 k.p.a. do decyzji związanych, interpretacja przepisów dotyczących ekwiwalentu za urlop dla służb mundurowych oraz kwestia przedawnienia roszczeń po wyrokach TK.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i interpretacji konkretnych przepisów, jednak zasady dotyczące art. 154 k.p.a. mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja administracyjna związana, odmawiająca wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, może być wzruszona w trybie art. 154 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja związana może być wzruszona w trybie art. 154 k.p.a., jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a zmiana decyzji nie prowadzi do naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Celem postępowania administracyjnego jest wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia. Jeśli decyzja jest wadliwa, a nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności lub wznowienia postępowania, można ją wzruszyć w trybie art. 154 k.p.a. Słuszny interes strony musi być zgodny z prawem.
Jak należy interpretować art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych w kontekście ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy zwolnionych przed 6 listopada 2018 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis ten nie wyłącza stosowania zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop obowiązujących przed dniem 6 listopada 2018 r., a odnosi się do zasad ogólnych kształtujących prawo do urlopu, a nie sposobu obliczania wysokości ekwiwalentu.
Uzasadnienie
Analiza całokształtu regulacji, w tym zdania drugiego art. 9 ust. 1, wskazuje, że ustawodawca rozróżnia zasady ustalania ekwiwalentu od sposobu jego obliczania. Zasady te obejmują normy materialnoprawne kształtujące prawo do urlopu, a nie tylko przelicznik.
Kiedy rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia roszczenia o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, jeśli jego dochodzenie stało się możliwe dopiero po wyroku Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin przedawnienia roszczenia rozpoczyna się od dnia wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który umożliwił skuteczne dochodzenie wyrównania.
Uzasadnienie
Przed wydaniem wyroku TK skarżący nie mógł skutecznie wystąpić z żądaniem wyrównania. Dopiero z chwilą wejścia w życie wyroku roszczenie stało się wymagalne w rozumieniu art. 107 ust. 1 ustawy o Policji.
Przepisy (29)
Główne
k.p.a. art. 154 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb art. 154 k.p.a. ma zastosowanie również do decyzji związanych, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a zmiana decyzji nie prowadzi do naruszenia prawa. Słuszny interes strony musi być zgodny z prawem.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia organu, jeśli naruszają prawo materialne lub procesowe.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
u.o.p. art. 115a
Ustawa o Policji
Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym (po zmianach).
Dz.U. 2022 poz 2000 art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Reguluje stosowanie przepisów dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, w tym dla funkcjonariuszy zwolnionych po 6 listopada 2018 r. i ustalanie ekwiwalentu za okres przed tą datą na zasadach obowiązujących wcześniej.
u.o.p. art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
W brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. ustalał ekwiwalent w wysokości 1/30 miesięcznego uposażenia. Po nowelizacji (od 1 października 2020 r.) wynosi 1/21.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia organu.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.o.p. art. 115a
Ustawa o Policji
Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., ustalał wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu w wysokości 1/30 miesięcznego uposażenia, co zostało uznane za niezgodne z Konstytucją RP. Po zmianach, od 1 października 2020 r., wynosi 1/21.
u.o.p. art. 114 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o Policji
Określa prawo policjanta zwolnionego ze służby do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.
u.o.p. art. 33
Ustawa o Policji
Dotyczy tygodniowego czasu służby policjanta i czasu wolnego lub rekompensaty pieniężnej w zamian za czas służby przekraczający normę.
u.o.p. art. 107 § ust. 1
Ustawa o Policji
Reguluje przedawnienie roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń, w tym ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy, z terminem 3 lat od dnia wymagalności.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania co do istoty sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Szczegółowe zasady zasądzania kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji.
k.p.a. art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, za zgodą stron lub gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności, organy administracji działają na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji ostatecznych.
u.o.p. art. 114 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.
u.o.p. art. 33
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Tygodniowy czas służby i czas wolny lub rekompensata.
u.o.p. art. 107 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Przedawnienie roszczeń.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie co do istoty sprawy.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do corocznego, płatnego urlopu.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko ze względu na bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny, zdrowie, moralność lub wolności i prawa innych osób.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Tryb art. 154 k.p.a. ma zastosowanie do decyzji związanych, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. • Słuszny interes strony musi być zgodny z prawem. • Interpretacja art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej pozwala na stosowanie zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop obowiązujących przed zmianami. • Roszczenie o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego nie przedawniło się, gdyż bieg terminu rozpoczęto od daty wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że art. 154 k.p.a. nie ma zastosowania do decyzji związanych. • Organ podniósł zarzut przedawnienia roszczenia o wypłatę uzupełniającego ekwiwalentu.
Godne uwagi sformułowania
nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności jest stanowisko wyrażone przez organ w kwestionowanej decyzji • Celem postępowania administracyjnego jest wydanie prawidłowego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy. • Słuszny interes strony, w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a., musi być więc interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. • Dopiero z chwilą wejścia w życie wyroku Trybunału roszczenie to stało się wymagalne w rozumieniu art. 107 ust. 1 ustawy o Policji i rozpoczął się bieg terminu jego przedawnienia.
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący
Zbigniew Ślusarczyk
sprawozdawca
Wojciech Jakimowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Możliwość stosowania art. 154 k.p.a. do decyzji związanych, interpretacja przepisów dotyczących ekwiwalentu za urlop dla służb mundurowych oraz kwestia przedawnienia roszczeń po wyrokach TK."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i interpretacji konkretnych przepisów, jednak zasady dotyczące art. 154 k.p.a. mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej (art. 154 k.p.a. i decyzje związane) oraz prawa funkcjonariuszy służb mundurowych do ekwiwalentu za urlop, co jest tematem budzącym zainteresowanie w tej grupie zawodowej i wśród prawników administracyjnych.
“Czy decyzja administracyjna jest zawsze ostateczna? NSA wyjaśnia granice art. 154 k.p.a.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.