III OSK 1743/21

III OSK 1743/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Kazimierz Bandarzewski
Teresa Zyglewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Sygn. powiązane
II SA/Sz 1094/18 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2019-04-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156, art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 kwietnia 2019 r. roku, sygn. akt II SA/Sz 1094/18 w sprawie ze skargi D.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 13 sierpnia 2018 r., nr SKO.4170.1664.2018 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz D.K. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2019 r. sygn. akt Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie II SA/Sz 1094/18 uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 13 sierpnia 2018 r. nr SKO.4170.1664.2018 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 28 czerwca 2018 r., nr SKO.4170.1069.2018
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła D. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie zaskarżając powyższy wyrok w całości i zarzucając mu:
naruszenie następujących przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107 ze zm., dalej: p.u.s.a.) i art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw.
z art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2096 z zm., dalej: k.p.a.) w zw.
z 61 a § 1 k.p.a. poprzez nienależne wykonanie obowiązku kontroli względem postanowienia i w konsekwencji jego uchylenie wraz z postanowieniem nr 1 na skutek błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że postanowienie zostało wydane w wyniku błędnej wykładni art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. z uwagi na uznanie przez SKO, że zakończenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej, ostateczną decyzją SKO z dnia 11 października 2017 roku (znak sprawy: SKO.4170.1787A.2017.2017; dalej: "decyzja"), utrzymującą w mocy decyzję SKO z dnia 25 lipca 2017 roku (znak sprawy: SKO.4170.1344.2017; dalej: "decyzja nr 1"), umarzającą postępowanie w tym przedmiocie (bez merytorycznej kontroli decyzji środowiskowej pod kątem przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.), stanowi inną uzasadnioną przyczynę do odmowy wszczęcia postępowania, wskazaną w art. 61 a § 1 k.p.a., które to naruszenie zdaniem Sądu mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pomijając przy tym jego konieczny wymóg tj. istotność wpływu na wynik sprawy);
podczas gdy:
• stosownie do art. 61 a § 1 k.p.a., zaistniały przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej w postaci innych uzasadnionych przyczyn, bowiem wniosek złożony przez skarżącego opierał się na tych samych podstawach faktycznych i prawnych, jak uprzednio złożony wniosek o stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej z wniosków innych podmiotów, a sprawa wywołana tym wnioskiem została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją przez SKO, co przy rozpoznaniu sprawy merytorycznie prowadziłoby do nieważności wydanego rozstrzygnięcia wobec ziszczenia się przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.,
a jednocześnie,
• nawet w przypadku zakończenia poprzednio wszczętego postępowania
w drodze jego umorzenia (decyzją utrzymującą w mocy decyzję nr 1), bez badania spełnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., SKO po jego wszczęciu było zobligowane do ustalenia stron postępowania i ich zawiadomienia stosownie do art. 61 § 4 k.p.a., przesądzając tym samym o statusie D. K., a zatem jeżeli skarżący nie został wówczas uwzględniony jako strona (jak wskazuje Sąd w ustalonym kręgu stron postępowania nie było skarżącego), to oczywistym jest, że odmowa wszczęcia postępowania była prawidłowa, a zatem powinna i tak nastąpić (ewentualnie lub dodatkowo z przyczyn podmiotowych), co prowadzi do wniosku, że zarówno postanowienie (jak i poprzedzające je postanowienie nr 1) nie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, a już z pewnością nie takim, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy), jeżeli jednak (hipotetycznie przyjmując) SKO przy wydaniu decyzji nr 1 oraz decyzji ustalając strony postępowania pominęło skarżącego, to obecnie może on ewentualnie wnosić o wznowienie postępowania nieważnościowego, jeżeli istotnie twierdzi, że przysługuje mu status strony.
2. art. 1 § 1 p.u.s.a. i art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 208 p.p.s.a. w zw. z art. 32 p.p.s.a. w zw. z art. 12 p.p.s.a. w zw. z art. 199 p.p.s.a. w zw. z art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 109 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że zasadą (w myśl przepisów p.p.s.a.) jest zwrot kosztów postępowania pomiędzy stronami, którymi są zdaniem Sądu I instancji wyłącznie skarżący i organ, a jednocześnie strony (stosownie do art. 199 p.p.s.a.) ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej, zaś w razie uwzględnienia skargi ma zastosowanie art. 200 p.p.s.a., zatem (w opinii Sądu) regulacja, o której mowa w art. 208 p.p.s.a. nie ma zastosowania w stosunku do Spółki, która jako uczestnik postępowania przed Sądem nie ponosi żadnych kosztów postępowania (przy jednoczesnym zwróceniu uwagi przez Sąd, że ocena wniosku o przełożenie terminu rozprawy jest uprawnieniem Sądu, natomiast stawiennictwo na rozprawie nie jest obowiązkowe),
podczas gdy:
• w świetle art. 208 p.p.s.a., stanowiącego wyjątek od tzw. zasady rezultatu, która ma zastosowanie do orzekania o zwrocie kosztów przed sądami administracyjnymi, Sąd może nałożyć na stronę obowiązek zwrotu kosztów
w całości lub w części wywołanych jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem, a zatem niewątpliwie mógł je przyznać od skarżącego na rzecz Spółki, wobec zaistniałej zmiany terminu rozprawy
w wyniku wniosku Skarżącego i powiadomieniem o tym Spółki na kilkanaście godzin przed rozprawą, niezależnie od uprawnienia Sądu do jego zmiany (przy zaistnieniu jednak przesłanek, o których mowa w art. 109 p.p.s.a.).
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąc kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy poprzez oddalenie skargi D.K. oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono, że Sąd I instancji wykonał w sposób nienależyty ciążący na nim obowiązek kontroli postanowienia pod względem jego zgodności z prawem, co skutkowało jego uchyleniem wraz z postanowieniem nr 1. Błędnie bowiem przyjęto, że postanowienie zostało wydane w wyniku wadliwej wykładni art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji uznał, że prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej, zakończone decyzją, nie stanowi innej uzasadnionej przyczyny do odmowy wszczęcia postępowania, wskazanej w art. 61 a § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącej kasacyjnie w sprawie prowadzonej w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, o tożsamości sprawy przesądza przedmiot rozstrzygnięcia, co ma tę konsekwencję prawną, że wydana w tym trybie decyzja obowiązuje w obrocie prawnym zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznej, dopóki nie zostanie z tego obrotu wyeliminowana przez uchylenie lub stwierdzenie nieważności w trybie uregulowanym przepisami prawa. Nawet ewentualne uchybienia popełnione
w postępowaniu nadzwyczajnym nieważnościowym, takie jak niezbadanie wszystkich okoliczności sprawy, czy niezbadanie jej w kontekście wszystkich wad nieważnościowych, nie uzasadnia inicjowania kolejnego postępowania w tej samej sprawie. Podkreślono, że w świetle art. 104 § 2 k.p.a. decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Decyzja umarzająca postępowanie definitywnie kończy postępowanie
i organ administracyjny jest nią związany, zgodnie z art. 110 k.p.a.
Podkreślono ponadto, że nawet w przypadku ostatecznego wydania decyzji umarzającej wcześniej wszczęte postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej, SKO po jego wszczęciu było zobligowane do ustalenia stron postępowania i zawiadomienia ich o wszczęciu postępowania, stosownie do art. 61 § 4 k.p.a. Jeżeli skarżący nie został wówczas uwzględniony jako strona (jak wskazuje Sąd - w ustalonym kręgu stron postępowania nie było skarżącego), to oczywistym jest, że odmowa wszczęcia postępowania powinna i tak nastąpić (ewentualnie lub dodatkowo
z przyczyn podmiotowych). W rezultacie, prowadzi to do wniosku, że zarówno postanowienie (jak i poprzedzające je postanowienie nr 1) nie zostało wydane
z naruszeniem przepisów prawa, a już z pewnością nie takim, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy).
W odniesieniu do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego kosztów postępowania wskazano, że stosownie do art. 208 p.p.s.a., niezależnie od wyników spraw, o których mowa w art. 200 p.p.s.a., art. 203 p.p.s.a., art. 204 p.p.s.a. i art. 207 p.p.s.a., Sąd może włożyć na stronę obowiązek zwrotu kosztów - w całości lub
w części - wywołanych jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem.
Przepis art. 208 p.p.s.a. wprowadza regulację określaną jako zasada zawinienia, stanowiącą wyjątek od zasady rezultatu, która ma zastosowanie przy orzekaniu o zwrocie kosztów zarówno w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, jak i w postępowaniu kasacyjnym, niezależnie od wyniku tych postępowań. Może wiec dotyczyć także takiego podmiotu, który uzyskał korzystny dla siebie wynik postępowania, dający mu podstawę do zwrot kosztów postępowania, stosownie do art. 200 p.p.s.a. art. 203 p.p.s.a., art. 204 p.p.s.a. oraz art. 207 p.p.s.a. Przepis ten pozwala zatem na obciążenie obowiązkiem zwrotu stronę (skarżącego lub organ), która swoim niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym zachowaniem koszty te wywołała.
W opinii skarżącej kasacyjnie Spółki, niesumienne lub oczywiście niewłaściwe postępowanie, o którym mowa w art. 208 p.p.s.a. bez wątpienia wystąpiło na etapie sądowoadministracyjnym po stronie skarżącego D.K. i prowadziło ono do odroczenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału, wydanym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842, ze zm.), o czym strony zostały poinformowane.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd II instancji, który w odróżnieniu od Sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 1 § 1 p.u.s.a. i art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 61a§ 1 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem skarżącego kasacyjnie zaistniały przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania
w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, bowiem wniosek złożony przez skarżącego opiera się na tych samych podstawach faktycznych
i prawnych jak uprzednio złożony wniosek w tym przedmiocie, a co za tym idzie rozpoznanie sprawy merytorycznie prowadziłoby do nieważności wydanego rozstrzygnięcia wobec ziszczenia się przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie nie można się zgodzić. W dniu 18 kwietnia 2018 r. D.K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Sławno z dnia 2 października 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na budowie farmy wiatrowej "[...]" na terenie gminy [...]. Zdaniem wnioskodawcy o konieczności stwierdzenia nieważności tej decyzji przesądza brak publikacji obwieszczeń w prasie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie postanowieniem z dnia 28 czerwca 2018 r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Sławno z dnia 2 października 2009 r. Podstawę odmowy wszczęcia postępowania stanowiła okoliczność, że decyzją z dnia 25 lipca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie umorzyło postępowanie
z wniosku grupy mieszkańców gminy [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Sławno z dnia 2 października 2009 r. Decyzja ta została utrzymana
w mocy na podstawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia
11 października 2017 r. Umorzenie postępowania nastąpiło z powodu bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na fakt, że wnioskodawcom nie przysługiwał interes prawny w byciu stroną postępowania. D.K. nie wnosił o wszczęcie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 października 2017 r.
Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa
w art. 61 k.p.a. (żądanie wszczęcia postępowania) zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Powołany przepis przewiduje dwie sytuacje uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. Pierwsza z nich ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną tego postępowania. Druga natomiast występuje, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło rozstrzygnięcie.
Zauważyć należy, że decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tego organu,
a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie stosownych przepisów k.p.a. jest dotknięta wadą określona w art. 156 § pkt 3 k.p.a. Przyjąć zatem należy, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne.
Rozważeniu więc podlega, czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 lipca 2017 r., utrzymana w mocy decyzją tego organu
z dnia 11 października 2017 r. stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania
o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Sławno z dnia 2 października 2009 r. zainicjowanego wnioskiem D.K. Analizując powyższe zagadnienie zauważyć należy, że na sprawę administracyjną składają się elementy przedmiotowe oraz elementy podmiotowe. W fazie wstępnej postępowania organ zobowiązany jest do ustalenia kręgu stron tego postępowania zgodnie z definicją zawartą w art. 28 k.p.a. Inicjatywa żądania wszczęcia postępowania w sprawie nie daje podstaw prawnych do wyprowadzenia braku tożsamości sprawy administracyjnej. Przesądzające znaczenie ma przedmiot rozpoznania i rozstrzygnięcia, a nie kto wystąpił z żądaniem rozstrzygnięcia. Istotne jest że wszczęcie postępowania nieważnościowego zobowiązuje organ nadzoru do przeprowadzenia postępowania
i dokonania w pełnym zakresie oceny ewentualnego zaistnienia wad określonych
w art. 156 § 1 k.p.a. Przedmiotem oceny organu nie jest bowiem jedynie zasadność zarzutów wnioskodawcy, ale wszystkie przesłanki nieważnościowe, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2133/15). Wydanie decyzji, która kształtuje uprawnienia lub obowiązki jednostek mających w sprawie interes prawny powoduje skutek wobec tych jednostek niezależnie czy z ich inicjatywy zostało wszczęte postępowanie. Przymiot strony postępowania nie zależy bowiem od faktycznego udziału w tym postępowaniu lecz od posiadania takiej cech w rozumieniu art. 28 k.p.a. Decyzja taka, jeżeli nie zapewniono tym jednostkom prawa do obrony w postępowaniu, jest dotknięta wadą procesową, która otwiera możliwość żądania wznowienia postępowania w sprawie.
W sprawie, prowadzonej w trybie postępowania w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Sławno z dnia 2 października 2009 r., o tożsamości sprawy przesądza przedmiot rozstrzygnięcia zawarty w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 25 lipca 2017 r., utrzymanej w mocy decyzją tego organu z dnia 11 października 2017 r. Przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji z dnia 25 lipca 2017 r. nie była ocena przesłanek nieważności decyzji zawartych w art. 156 § 1 k.p.a., lecz ocena interesu prawnego wnioskodawców do bycia stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Decyzja ta nie stanowiła merytorycznego rozstrzygnięci w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 2 października 2009 r., lecz dotyczyła kwestii formalnych związanych z samą możliwością wszczęcia merytorycznego postępowania
w sprawie. Decyzja umarzająca postępowanie jest w każdym przypadku decyzją formalną. Decyzja taka nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach
i obowiązkach strony, wywiera bowiem inny skutek, przyjmuje, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania, co do istoty sprawy. Skutki tej decyzji mają charakter procesowy. Nie kształtują stosunku materialnoprawnego. Umorzenie postępowania powoduje rozwiązanie stosunku proceduralnoprawnego powstałego między organem administracji, a stroną w wyniku wszczęcia postępowania w konkretnej sprawie. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1289/21). Podkreślenia przy tym wymaga, że D.K. nie był wnioskodawcą w sprawie zakończonej wydaniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 października 2017 r., a co za tym idzie postępowanie to nie dotyczyło oceny prawnej interesu prawnego D.K. do bycia stroną postępowania. Nie można więc mówić o istnieniu tożsamości pomiędzy rozpoznawaną sprawą, a sprawą zakończoną decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 października 2017 r.
Wbrew wywodom skargi kasacyjnej w sprawie zakończonej decyzją z dnia
11 października 2017 r. organ nie był zobligowany do ustalenia stron postępowania, albowiem sprawy dotyczyły jedynie formalnoprawnej oceny wniosku w przedmiocie wszczęcia postępowania nieważnościowego, to jest oceny czy wnioskodawcom przysługuje interes prawny w byciu stroną tego postępowania, to jest czy posiadają uprawnienia do złożenia takiego wniosku. Stronami takiego postępowania, którego celem jest ocena czy istnieją podstawy do odmowy wszczęcia postepowania
w oparciu o art. 61a k.p.a. są jedynie podmioty składające wniosek.
Nie są więc uzasadnione wywody skargi kasacyjnej, że sprawa dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji 2 października 2009 r. została już rozpoznana decyzją ostateczną, ani też że została zakończona decyzją ostateczną sprawa,
w której oceniony został interes prawny D.K. do bycia stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 2 października 2009 r.
Nie jest zasadny także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 1 § 1 p.u.s.a. i art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 208 p.p.s.a. w zw.
z art. 32 p.p.s.a. w zw. z art. 12 p.p.s.a. w zw. z art. 199 p.p.s.a. w zw. z art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 109 p.p.s.a. Zdaniem skarżącej kasacyjnie złożenie przez D.K. wniosku o odroczenie rozprawy, który to wniosek został przez Sąd I instancji uwzględniony powinno skutkować zasądzeniem od skarżącego kasacyjnie kosztów na rzecz uczestnika.
Zgodnie z art. 208 p.p.s.a. " Niezależnie od wyników spraw, o których mowa
w art. 200, art. 203, art. 204 i art. 207, sąd może nałożyć na stronę obowiązek zwrotu kosztów - w całości lub w części - wywołanych jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem". W myśl art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Co prawda art. 12 p.p.s.a. stanowi, że "Ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania", to nie należy utożsamiać pojęcia "strony" z pojęciem uczestnika postępowania. Zgodnie bowiem z art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony.
Stosownie zaś do art. 208 p.p.s.a. "Niezależnie od wyników spraw, o których mowa w art. 200, art. 203, art. 204 i art. 207, sąd może nałożyć na stronę obowiązek zwrotu kosztów - w całości lub w części - wywołanych jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem". Przepis ten posługuje się pojęciem strony postępowania, a nie uczestnika postępowania. Dokonując wykładni tego przepisu należy posłużyć się wykładnią celowościową jak i systemową. Stąd też należy zwrócić uwagę na treść art. 200 p.p.s.a. zgodnie z którym "W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw". Zasadą jest więc zwrot kosztów postępowania pomiędzy organem a stroną skarżącą. Podobna zasada funkcjonuje w postepowaniu kasacyjnym. Z art. 203 p.p.s.a. wynika bowiem, że zwrot kosztów postępowania kasacyjnego należy się stronie skarżącej kasacyjnie, w zależności od wyniku sprawy w postępowaniu przed Sądem I instancji, od organu lub od skarżącego. W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie obowiązany jest zwrócić koszty postępowania kasacyjnego, przy uwzględnieniu wyniku postępowania przed Sądem I instancji, skarżącemu lub organowi. Zasadą więc jest zwrot kosztów postępowania pomiędzy stronami "skarżącymi", to jest wnoszącymi skargę lub skargę kasacyjną
i organem w zależności o wyniku postępowania. Odstąpienie od wyniku rezultatu zostało zawarte w art. 208 p.p.s.a., który to przepis odnosi się do zasady zawinienia. Odstąpienie od zasady rezultatu nie oznacza rozszerzenia kręgu podmiotów, którym przysługuje zwrot kosztów postępowania. Świadczy o tym także przywołanie w tym przepisie art. 200, 203, 204 i 207 p.p.s.a. i stwierdzenie, że niezależnie od wyników spraw, o których mowa w powołanych w tych przepisach sąd może nałożyć na stronę obowiązek zwrotu kosztów - w całości lub w części - wywołanych jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem. Oznacza to, że przepis ten reguluję kwestię zmiany zasady przyznawania kosztów, to jest rezygnację z zasady rezultatu na rzecz zasady zawinienia bez rozszerzania podmiotów którym zwrot tych kosztów przysługuje. Na marginesie dodać należy, że zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że uwzględnienie wniosku o odroczenie rozprawy nie może być rozważane w kontekście zawinienia strony.
Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna została oddalona w oparciu
o art. 184 p.p.s.a., a o kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a