III OSK 1735/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia w sprawie odmowy udostępnienia danych kandydatów niezakwalifikowanych do komisji etycznych, uznając ochronę ich prywatności za nadrzędną wobec prawa do informacji publicznej.
Stowarzyszenie domagało się udostępnienia dokumentów kandydatów, którzy nie zostali zakwalifikowani do lokalnych komisji etycznych ds. doświadczeń na zwierzętach. Organ odmówił, powołując się na ochronę prywatności osób fizycznych. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie, podkreślając, że kandydaci niepełniący funkcji publicznych mają prawo do ochrony prywatności, a ujawnienie ich danych nie służy transparentności życia publicznego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na uchwałę Krajowej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach. Stowarzyszenie wnioskowało o udostępnienie dokumentów złożonych przez kandydatów, którzy nie zostali zakwalifikowani do lokalnych komisji etycznych. Organ odmówił, wskazując, że wnioskowane informacje dotyczą osób prywatnych, które nie zrzekły się prawa do ochrony prywatności, a ich ujawnienie naruszałoby tę prywatność, nie przyczyniając się do transparentności życia publicznego. Sąd pierwszej instancji uznał stanowisko organu za prawidłowe, podkreślając, że sam fakt złożenia wniosku o kandydowanie nie czyni osoby pełniącą funkcję publiczną. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zgodził się z Sądem pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że choć dostęp do informacji publicznej jest ważny, podlega on ograniczeniom ze względu na prywatność osoby fizycznej. Wskazał, że kandydaci niezakwalifikowani do komisji nie pełnią funkcji publicznych, a ujawnienie ich danych (imię, nazwisko, adres, dane kontaktowe, przebieg zatrudnienia, wykształcenie) naruszałoby ich prywatność, nie służąc jednocześnie transparentności życia publicznego. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że ochrona prywatności osób fizycznych w tym przypadku ma pierwszeństwo.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Dokumenty dotyczące kandydatów niepełniących funkcji publicznych, którzy nie zostali zakwalifikowani do komisji, nie stanowią informacji publicznej podlegającej udostępnieniu w zakresie naruszającym ich prywatność.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sam fakt złożenia kandydatury nie czyni osoby pełniącą funkcję publiczną. Ujawnienie danych kandydatów niezakwalifikowanych, takich jak imię, nazwisko, adres, wykształcenie, nie służy transparentności życia publicznego, a narusza prywatność tych osób. Ochrona prywatności ma pierwszeństwo, gdy żądane informacje nie dotyczą wykonywania funkcji publicznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.d.i.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej, chyba że osoba ta zrzeka się tego prawa lub dotyczy to osób pełniących funkcje publiczne w związku z pełnieniem tych funkcji.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 3 lit. g
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnieniu podlega informacja publiczna o zasadach funkcjonowania podmiotów, w tym o naborze kandydatów do zatrudnienia, w zakresie określonym w przepisach odrębnych.
Ustawa o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych art. 41 § pkt 3
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie Krajowej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach oraz lokalnych komisji etycznych do spraw doświadczeń na zwierzętach § § 2-8a
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.
RODO
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Dane osobowe osoby fizycznej podlegają ochronie jako sfera prywatności człowieka.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ochrona prywatności kandydatów niezakwalifikowanych do komisji etycznych jest nadrzędna wobec prawa do informacji publicznej, gdy ujawnienie danych nie służy transparentności życia publicznego. Sam fakt złożenia kandydatury nie czyni osoby pełniącą funkcję publiczną. Dane kandydatów niezakwalifikowanych nie mają związku z wykonywaniem funkcji publicznych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Stowarzyszenia, że brak przepisów ograniczających dostęp do informacji o naborze w ustawie o ochronie zwierząt i rozporządzeniu, implikuje automatyczne udostępnienie tych informacji. Argumentacja, że zgłoszenie kandydatury powinno być traktowane jako równoznaczne z byciem osobą związaną z wykonywaniem funkcji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
nie chodzi tu bowiem o jakikolwiek związek z pełnieniem funkcji publicznych, ale o realizację zadań publicznych. nie sposób zrównywać sytuacji kandydatów niezakwalifikowanych do lke z osobami, które pozytywnie przeszły weryfikację formalną i merytoryczną wartości związane z potrzebą kontroli społecznej nad wydatkami publicznymi, czy transparentnością działania organów wykonujących zadania publiczne nie uzasadniają według art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej pozbawienia ochrony prywatności osób, które nie pełnią funkcji publicznych
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący sprawozdawca
Olga Żurawska – Matusiak
sędzia
Beata Jezielska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie priorytetu ochrony prywatności osób fizycznych nad dostępem do informacji publicznej w przypadku kandydatów niepełniących funkcji publicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kandydatów do komisji etycznych, ale zasady dotyczące wyważenia prawa do informacji i prywatności mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu między prawem do informacji publicznej a ochroną prywatności, co jest istotne dla wielu obywateli i organizacji. Pokazuje, jak sądy interpretują granice dostępu do informacji.
“Czy dane kandydatów na stanowiska publiczne są zawsze jawne? Sąd NSA rozstrzyga konflikt prywatności z dostępem do informacji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1735/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-12-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Beata Jezielska Olga Żurawska - Matusiak Tamara Dziełakowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SA/Wa 177/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-05-24 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1330 art. 5 ust 2, 6 ust 1 pkt 3g Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Olga Żurawska – Matusiak Sędzia del. WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 177/19 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na uchwałę Krajowej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach z dnia 23 listopada 2018 r. nr 30/2018 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z 24 maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 177/19) oddalił skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na uchwałę Krajowej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach z 23 listopada 2018 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżące Stowarzyszenie złożyło wniosek o udostępnienie dokumentów złożonych przez kandydatów, którzy nie zostali zakwalifikowani do lokalnych komisji etycznych ds. doświadczeń na zwierzętach obecnych kadencji. Krajowa Komisja Etyczna do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach zwróciła się do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z prośbą o wyrażenie opinii. W opinii z 22 listopada 2018 r. Minister wyraził pogląd, że wnioskowane informacje nie powinny zostać udostępnione, ponieważ dotyczą osób niepełniących funkcji publicznych, które nie zrezygnowały z prawa do ochrony prywatności. Złożenie wniosku przez kandydata nie skutkuje tym, że automatycznie staje się on osobą pełniącą funkcję publiczną. W konsekwencji w ocenie Ministra zasadne wydaje się rozważenie zastosowania art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.). Uchwałą podjętą na posiedzeniu w dniu 23 listopada 2018 r. Krajowa Komisja Etyczna do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 i art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, art. 104 K.p.a. oraz w związku z § 11 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 5 maja 2015 r. w sprawie Krajowej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach oraz lokalnych komisji etycznych do spraw doświadczenia na zwierzętach (Dz. U. z 2015 r., poz. 630 ze zm.) odmówiła wnioskodawcy udostępnienia żądanej informacji publicznej. Zdaniem Komisji żądane informacje dotyczyły osób prywatnych, niepełniących żadnych funkcji publicznych, które nie zrzekły się prawa do prywatności. Ujawnienie wnioskowanych dokumentów nie ma znaczenia dla zachowania wymaganej transparentności życia publicznego, podczas gdy ujawnienie formularzy zgłoszeniowych zawierających dane osobowe oraz innych informacji dotyczących prywatnej sfery osób, które je złożyły, naruszałoby w znacznym stopniu ich prywatność. Wnioskowane dokumenty zawierają nie tylko imiona i nazwiska kandydatów, ale także daty ich urodzenia, informacje o miejscu zamieszkania, miejscu pracy, przebiegu zatrudnienia, wykształceniu, doświadczeniu zawodowym, zaangażowaniu w działalność organizacji społecznych, zdobytych kwalifikacjach, a także dane kontaktowe (prywatne numery telefonów i adresy e-mail). Skargę na powyższą uchwałę złożyło Stowarzyszenie [...], zarzucając jej naruszenie art. 61 ust. 1, art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Oddalając powyższą skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opisał na wstępie zakres właściwości Krajowej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach (art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 1, 3 i 4, oraz art. 39 ust. 1 ustawy z 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych, tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1207 ze zm.) uznając, że jest ona podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Badając następnie, czy sprawa mieści się w zakresie przedmiotowym ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, Sąd pierwszej instancji przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lipca 2018 r. (sygn. akt II SAB/Wa 37/18), w którym uznano, że nie tylko wynik naboru na członków lke stanowi podlegającą udostępnieniu informację publiczną, ale również dokumenty złożone przez kandydatów, którzy zostali zakwalifikowani w ramach danego naboru. Taki kandydat – zakwalifikowany – musi liczyć się z tym, że jego imię i nazwisko, a także dokumenty wskazujące na spełnienie wymogów formalnych, nie będą w procedurze naboru korzystać z ochrony prawa do prywatności. Skoro od momentu kandydowania na określone stanowisko publiczne do chwili zakończenia wykonywania funkcji publicznej, dana osoba godzi się na udział w życiu publicznym, to nie może budzić wątpliwości, że dla zachowania zasady jawności życia publicznego dokumenty dotyczące osoby spełniającej warunki formalne podlegają udostępnieniu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w niniejszej sprawie problem prawny sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy dokumenty dotyczące kandydatów niezakwalifikowanych do lke (tak samo jak w przypadku kandydatów zakwalifikowanych) stanowią podlegającą udostępnieniu informację publiczną. Zdaniem Sądu, na to pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej. Wskazując na ograniczenia wynikające z art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, Sąd podkreślił, że wolą ustawodawcy było zapewnienie dostępności do informacji dotyczących osób decydujących się na udział w życiu publicznym (por. art. 5 ust. 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. g ww. ustawy). Jak zauważył Sąd pierwszej instancji, ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia "osoby pełniącej funkcje publiczne". W orzecznictwie wypracowano stanowisko, że osobą pełniącą funkcje publiczne i mającą związek z pełnieniem takiej funkcji będzie każdy, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach jakichkolwiek osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, jeżeli funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym bądź majątkiem Skarbu Państwa. Za pełniące funkcję publiczną uznać należy osoby, które wykonują powierzone im przez instytucje państwowe lub samorządowe zadania i przez to uzyskują znaczny wpływ na treść decyzji o charakterze ogólnospołecznym. Cechą wyróżniającą takie osoby jest posiadanie określonego zakresu uprawnień pozwalających na kształtowanie treści wykonywanych zadań w sferze publicznej. Wskazanie, czy mamy do czynienia z funkcją publiczną powinno odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne. W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu pierwszej instancji nie mamy do czynienia z osobami pełniącymi funkcje publiczne. Sposób wyłaniania kandydatów na członków KKE i lke normuje "rozporządzenie" (§ 3 ust. 1, 2 oraz § 5 ust. 1 i 2). Sam jednak fakt złożenia wniosku przez kandydata nie skutkuje tym, że staje się on automatycznie osobą pełniącą funkcję publiczną. Przeciwne rozumienie prowadziłoby do uznania, iż każdy nawet najdrobniejszy kontakt obywatela z podmiotem prowadzącym działalność publiczną narażałby go na ograniczenie prawa do prywatności przez pryzmat regulacji art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Nie chodzi tu bowiem o jakikolwiek związek z pełnieniem funkcji publicznych, ale o realizację zadań publicznych. Tymczasem kandydaci niezakwalifikowani do lke to nie tylko osoby, które złożyły wniosek oraz spełniają wymogi formalne, przy czym nie przeszły weryfikacji merytorycznej, ale też takie, które nie spełniają nawet wymagań formalnych. Kandydaci, którzy nie zostali wybrani na członków lke, nie sprawują żadnych funkcji publicznych, nie posiadają żadnych uprawnień w tym zakresie. Ich związek z organem administracji sprowadza się do złożenia wniosku (aplikacji) z dokumentami, które zostały zgromadzone w procedurze naboru kandydatów na członków lke i są przechowywane przez KKE. Nie sposób zrównywać sytuacji kandydatów niezakwalifikowanych do lke z osobami, które pozytywnie przeszły weryfikację formalną i merytoryczną, w następstwie czego zostały zakwalifikowane do lke. Możliwość ingerencji w prawo do prywatności ma znacznie szerszy zakres w stosunku do osób pełniących funkcje publiczne niż do pozostałych osób. Wartości związane z potrzebą kontroli społecznej nad wydatkami publicznymi, czy transparentnością działania organów wykonujących zadania publiczne nie uzasadniają według art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej pozbawienia ochrony prywatności osób, które nie pełnią funkcji publicznych, a żądane informacje nie mają związku z pełnieniem tych funkcji (w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji) chyba, że dana osoba fizyczna rezygnuje z przysługującego jej prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za prawidłowe stanowisko organu, że ujawnienie żądanych dokumentów nie ma znaczenia dla zachowania wymaganej transparentności życia publicznego, podczas gdy ujawnienie formularzy zgłoszeniowych, zawierających dane osobowe oraz inne informacje dotyczące prywatnej sfery osób, które je złożyły, naruszałoby w znacznym stopniu ich prywatność. Przedmiotowe dokumenty zawierają nie tylko imiona i nazwiska kandydatów, ale także ich daty urodzenia, adresy zamieszkania i miejsc pracy, informacje o przebiegu zatrudnienia, wykształceniu oraz dane kontaktowe. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, a to: art. 5 ust. 2 "U.d.i.p.", art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. g "U.d.i.p." w związku z art. 41 pkt 3 ustawy o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych oraz w związku z § 2-8a rozporządzenia Ministra Nauki Szkolnictwa Wyższego w sprawie Krajowej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach oraz lokalnych komisji etycznych do spraw doświadczeń na zwierzętach przez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, iż ustawa o ochronie zwierząt zawiera jakiekolwiek przepisy szczególne ograniczające dostęp do informacji o dokumentach składanych przez kandydatów, a tym samym podlegają one en bloc utajnieniu przez wzgląd na prywatność osób fizycznych. Wskazując na powyższy zarzut, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez uchylenie uchwały w całości i orzeczenie o kosztach postępowania, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie. Nadto strona skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca podniosła, że w powoływanym przez WSA w Warszawie jego wyroku w art. 6 ust 1 pkt 3 lit. g "U.d.i.p." mowa jest o udostępnianiu informacji o naborze kandydatów "w zakresie określonym w przepisach odrębnych". Takie sformułowanie zakłada odstępstwo od zasad ogólnych, a wyjątki należy interpretować zawężająco. Ponieważ ani w ustawie o ochronie zwierząt, ani w rozporządzeniu nie ma przepisów ograniczających informacje o naborze, to należy przyjąć, że już zgłoszenie kandydatury pociąga za sobą uzyskanie statusu równego osobie związanej z wykonywaniem funkcji publicznej. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z 12 października 2022 r. na podstawie art. 15 zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne z uwagi na to, że przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku nie jest możliwe (brak zgody wszystkich stron na przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym), o czym poinformowano strony. Pismem z 28 listopada 2022 r. Krajowa Komisja Etyczna do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej z uwagi na brak jej usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zawarty w skardze kasacyjnej zarzut jest niezasadny. Oceniając wniesioną skargę kasacyjną w granicach określonych treścią art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) i nie dostrzegając przy tym przypadków nieważności postępowania wymienionych w § 2 tego artykułu, zauważyć należało, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej "[u]dostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych". Ustalenie Sądu pierwszej instancji, że Krajowa Komisja Etyczna do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ww. ustawy, a więc podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, nie było w sprawie kwestionowane. Zauważyć natomiast trzeba, że cytowany przepis art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. g odnosi się do udostępniania informacji publicznej, a zatem do granic publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej. Należy go zatem odczytywać systemowo w związku z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Skoro "obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne" (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP) określanej w art. 1 ust. 1 ustawy jako "każda informacja o sprawach publicznych", to przepis jedynie przykładowo wskazujący – poprzez zwrot "w szczególności" – jakie informacje mają walor informacji publicznej, nie daje podstaw do zawężającej wykładni art. 61 ust. 1 Konstytucji i art. 1 ust. 1 ustawy. W konsekwencji powyższego konstrukcja art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie zwalnia ani organów, ani sądów od oceny, czy informacje o naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, które nie mieszczą się "w zakresie określonym w przepisach odrębnych" nie mają charakteru informacji publicznych w rozumieniu art. 61 ust. 1 Konstytucji i art. 1 ust. 1 ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2022 r. sygn. akt III OSK 4600/21 – orzeczenia przywołane w uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). Analizowany przepis nie zawiera wyczerpującego katalogu informacji publicznych, a tym samym informacjami publicznymi mogą być także inne informacje dotyczące naboru kandydatów do zatrudnienia, niewymienione jako informacje publiczne w przepisach odrębnych oraz informacje dotyczące naborów kandydatów do zatrudnienia nieuregulowanych w przepisach odrębnych, ale tylko w sytuacji spełnienia wymogów z ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 169/20). Wskazując na powyższe, stwierdzić następnie należało, że pojęcie "informacji publicznej" jest pojęciem niedookreślonym. Na gruncie art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji RP. Uwzględniając wszystkie te aspekty można powiedzieć, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna odnosi się jednak do faktów, a wnioskiem może być objęte jedynie pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi. Istotne przy tym dla oceny czy dana informacja stanowi informację publiczną ma ustalenie, że dotyczy ona zadań publicznych podmiotów, które te zadania wykonują i korzystają w tym zakresie z publicznego majątku i ma na celu zagwarantowanie jawności życia publicznego oraz transparentności działania organów władzy publicznej (por. uchwała NSA z 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 7/13). Zaznaczyć jednak również trzeba, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Jak słusznie uznał Sąd pierwszej instancji samo zgłoszenie kandydatury na członka lokalnej komisji nie powoduje, że osoba aplikująca staje się automatycznie osobą pełniącą funkcję publiczną. Zgłoszenie samej kandydatury nie wpływa bowiem w żaden sposób na zakres prac tej komisji, czy też podejmowane przez nią uchwały. Polemika przedstawiona w skardze kasacyjnej sprowadza się natomiast jedynie do konieczności zapewnienia szerokiej interpretacji przepisów ustawy z 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych i rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 5 maja 2015 r. w sprawie Krajowej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach oraz lokalnych komisji etycznych do spraw doświadczeń na zwierzętach. W żaden jednak sposób nie podejmuje ona prób wykazania konieczności zapewnienia transparentności samego procesu wyłaniania kandydatów na członków komisji ani wykazania związku faktu zgłoszenia kandydatury z pracami komisji. Zamiast tego autor skargi kasacyjnej w oparciu o art. 41 pkt 3 ww. ustawy z 15 stycznia 2015 r., stanowiący delegację ustawową dla Ministra do wydania rozporządzenia oraz § 2 - § 8a ww. rozporządzenia z 5 maja 2015 r., opisującego procedurę zgłaszania i wyboru członków lokalnych komisji oraz uzupełnienia jej składu, próbuje stworzyć swoiste domniemanie, że skoro w ww. ustawie i rozporządzeniu nie ograniczono informacji o naborze to staje się on niejako zrównany w swoim statusie z osobą pełniącą funkcję publiczną. Taka konstrukcja pomija jednak regulację art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a więc konieczność zapewnienia ochrony prawa do ochrony prywatności osób fizycznych – kandydatów na członków lokalnych komisji etycznych, którzy – co należy wyraźnie podkreślić – nie zostali do nich zakwalifikowani. Istotny pozostaje przy tym również zakres wnioskowanych do udostępnienia informacji. W okolicznościach niniejszej sprawy, strona skarżąca bowiem we wniosku wyraźnie wskazała, że zwraca się o udostępnienie "skanów dokumentów, które zostały złożone przez kandydatów, którzy nie zostali zakwalifikowani do Lokalnych Komisji Etycznych obecnych kadencji". Tak sformułowane żądanie strona skarżąca powtórzyła w piśmie z 17 października 2018 r., co pozwala na bezsporne określenie zakresu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. I chociaż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy kolizji prawa do informacji publicznej z prawem do ochrony danych osobowych priorytet przyznaje się prawu do informacji publicznej, to jednak wyraźnie zwraca się uwagę, że relacje między prawem do informacji oraz prywatnością osoby fizycznej, a co z tym związane danymi osobowymi znajdującymi się w tej sferze, będą określane tylko na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy. Ze względu na dyspozycję przywołanej regulacji podmiot zobowiązany, udostępniając informację publiczną, która w sposób bezpośredni lub pośredni dotyczy osoby fizycznej, każdorazowo zobligowany jest do wyważenia jej prawa do prywatności względem wartości publicznej w postaci dostępu do informacji publicznej. Ponieważ pojęcie "prywatności osoby fizycznej" nie zostało zdefiniowane w analizowanej ustawie koniecznym jest odwołanie do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.), które przesądza, że dane osobowe osoby fizycznej, w tym w szczególności imię i nazwisko, podlegają ochronie jako sfera prywatności człowieka (por. wyroki NSA z 11 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 2267/12). W okolicznościach niniejszej sprawy organ a za nim Sąd pierwszej instancji dokonali takiego wyważenia wyraźnie przy tym wskazując, że żądane do udostępnienia informacje to nie tylko imię i nazwisko kandydatów, ale również daty ich urodzenia, adresy zamieszkania i miejsc pracy, informacje o przebiegu zatrudnienia, wykształceniu oraz dane kontaktowe. W świetle powyższego za prawidłową należy uznać konkluzję Sądu pierwszej instancji, że wartości związane z potrzebą zapewnienia kontroli społecznej nad wydatkami publicznymi, czy transparentnością działania organów wykonujących zadania publiczne nie uzasadniają w świetle art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej pozbawienia ochrony prywatności osób, które nie pełnią funkcji publicznych, a żądane informacje nie mają związku z pełnieniem tych funkcji (w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji), osoba fizyczna nie zrezygnowała zaś z przysługującego jej prawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił rozpoznawaną skargę kasacyjną. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym przez art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1090). Zgodnie z ww. regulacją "[w] okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy (...)", w okresie tym "wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu". Stosownie do ustępu 3 ww. artykułu "[p]rzewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznanie sprawy było konieczne z uwagi na długość toczącego się postępowania sądowego. Nadto ze względów technicznych nie jest możliwe we wszystkich sprawach, w których nie zrzeczono się rozprawy, przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W tej szczególnej sytuacji rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym było w ocenie NSA rozsądnym kompromisem pomiędzy prawem stron do jawnego rozpoznania sprawy, a prawem do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 Konstytucji RP) oraz zasadą proporcjonalności, z której wynika możliwość ograniczenia konstytucyjnych praw z uwagi na konieczność ochrony zdrowia. Strony uprzedzono o takim trybie rozpoznania sprawy i umożliwiono im zajęcie ostatecznego stanowiska w sprawie pisemnie. W odniesieniu do żądania organu zwrotu kosztów postępowania zawartego w piśmie z 28 listopada 2022 r. należy wyjaśnić, że nie mogło ono być uwzględnione z uwagi na to, że w sprawie nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną w terminie przewidzianym w art. 179 P.p.s.a. (por. uzasadnienie uchwały NSA z 19.11 2012 r., II FPS 4/12).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI