Orzeczenie · 2026-03-24

III OSK 1721/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-24
NSAAdministracyjneŚredniansa
informacja publicznaprawo administracyjnesąd administracyjnyNSAuczestnik postępowaniaorganizacja społecznaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymibezczynność organujawność życia publicznegointeres społeczny

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Stowarzyszenia S. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Prokuratora Rejonowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zainicjowanej przez Z.D., a następnie zaskarżonej kasacyjnie przez Prokuratora. Stowarzyszenie argumentowało, że jego misją jest upowszechnianie idei dobrego rządzenia, przejrzystości instytucji publicznych oraz wzmacnianie świadomości praw obywatelskich, w tym dostępu do informacji publicznej. Podkreśliło, że jego działalność statutowa jest bezpośrednio związana z przedmiotem sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że organizacja społeczna może być dopuszczona do udziału w sprawie, jeśli dotyczy ona zakresu jej statutowej działalności i realizuje interes społeczny. Sąd stwierdził, że Stowarzyszenie spełnia obie te przesłanki: sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej, co jest zgodne z jego statutem, a jego udział sprzyja sądowej kontroli nad bezczynnością organu w tym zakresie, co wpisuje się w szerszy interes społeczny ochrony prawa obywateli do informacji. W związku z tym, NSA postanowił dopuścić Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnika, gdy sprawa dotyczy jej statutowej działalności i interesu społecznego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania, a nie meritum sprawy.

Zagadnienia prawne (1)

Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, jeśli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności i realizuje interes społeczny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik, jeśli wykaże, że sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności oraz że jej udział realizuje interes społeczny.

Uzasadnienie

NSA oparł się na art. 33 § 2 p.p.s.a., który pozwala organizacjom społecznym na udział w sprawach dotyczących ich statutowej działalności, jeśli realizują w ten sposób interes społeczny. W analizowanej sprawie Stowarzyszenie S. wykazało zgodność sprawy z jego statutem (dostęp do informacji publicznej) oraz że jego udział sprzyja sądowej kontroli nad bezczynnością organu, co jest zgodne z interesem społecznym ochrony prawa do informacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Dopuszczono Stowarzyszenie S. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 33 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 25 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p.

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 74 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo o stowarzyszeniach art. 1 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

Prawo o stowarzyszeniach

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

p.p.s.a. art. 50 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotyczy zakresu statutowej działalności Stowarzyszenia S. (dostęp do informacji publicznej). • Udział Stowarzyszenia sprzyja sądowej kontroli nad bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej, co realizuje interes społeczny.

Godne uwagi sformułowania

misją Stowarzyszenia jest działalność na rzecz upowszechniania i realizacji idei dobrego rządzenia, poprzez doprowadzenie do przejrzystości i rozliczalności instytucji publicznych oraz wzmocnienie obywatelskiej świadomości własnych praw. • Jednym z podstawowych elementów zapewniających rozliczalność działania władz jest jawność życia publicznego. • Decydujące dla oceny wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w sprawie sądowoadministracyjnej jest wykazanie, czy sprawa ta dotyczy zakresu jej statutowej działalności oraz czy realizuje w ten sposób interes społeczny. • W interesie społecznym jest, aby organizacje społeczne czuwały nad legalnym przebiegiem postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych dotyczących kwestii dopuszczalności zapewnienia obywatelom prawa dostępu do informacji publicznej odnośnie kwestii związanych z gospodarowaniem majątkiem publicznym.

Skład orzekający

Mirosław Wincenciak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnika, gdy sprawa dotyczy jej statutowej działalności i interesu społecznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania, a nie meritum sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną rolę organizacji pozarządowych w systemie sądownictwa administracyjnego i ich wpływ na dostęp do informacji publicznej, co jest istotne dla prawników i aktywistów.

Organizacje pozarządowe jako strażnicy dostępu do informacji publicznej – NSA dopuszcza Stowarzyszenie do postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst