III OSK 1712/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę kandydata na decyzję Rektora odmawiającą przyjęcia do Szkoły Doktorskiej. Głównym zarzutem skargi kasacyjnej było naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego poprzez zastosowanie przez organy administracyjne oraz WSA przepisów uchwały Senatu dotyczących zasad rekrutacji, które były sprzeczne z art. 186 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Przepis ten stanowi, że stopień doktora nadaje się osobie, która uzyskała efekty uczenia się dla kwalifikacji na poziomie 8 PRK, przy czym znajomość każdego nowożytnego języka obcego jest potwierdzona certyfikatem lub dyplomem na poziomie co najmniej B2. Tymczasem zasady rekrutacji uczelni wymagały znajomości języka angielskiego na poziomie B2, co wykluczało kandydatów znających inne języki nowożytne na wymaganym poziomie. NSA uznał, że WSA błędnie ograniczył się do granic sprawy i nie ocenił zgodności uchwały z ustawą, naruszając tym samym zasadę niezawisłości sędziowskiej. Sąd kasacyjny stwierdził, że § 4 ust. 1 lit. c uchwały jest sprzeczny z art. 186 ust. 1 pkt 2 P.s.w.n., ponieważ stawia wyższe wymagania kandydatom na studia doktoranckie niż osobie ubiegającej się o stopień doktora. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje administracyjne, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 186 ust. 1 pkt 2 P.s.w.n. w kontekście zasad rekrutacji do szkół doktorskich oraz kompetencje sądów administracyjnych do kontroli zgodności aktów niższego rzędu z ustawą.
Dotyczy specyficznej sytuacji rekrutacji do szkoły doktorskiej i wymogów językowych. Może mieć zastosowanie do innych przypadków, gdzie zasady wewnętrzne uczelni są sprzeczne z przepisami ustawowymi.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zasady rekrutacji do szkoły doktorskiej, wymagające znajomości języka angielskiego na poziomie B2, są zgodne z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, która stanowi, że stopień doktora nadaje się osobie znającej każdy nowożytny język obcy na poziomie B2?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasady rekrutacji uczelni, które ograniczały wymóg znajomości języka obcego do języka angielskiego, były sprzeczne z ustawą.
Uzasadnienie
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (art. 186 ust. 1 pkt 2) wymaga znajomości każdego nowożytnego języka obcego na poziomie B2 do uzyskania stopnia doktora. Zasady rekrutacji uczelni, wymagając znajomości wyłącznie języka angielskiego na tym poziomie, stawiały wyższe wymagania kandydatom na studia doktoranckie niż wymagania ustawowe do uzyskania stopnia doktora, co stanowi naruszenie prawa materialnego.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji, rozpoznając skargę na decyzję administracyjną, może ocenić zgodność przepisów aktu niższego rzędu (uchwały senatu) z ustawą, nawet jeśli wykracza to poza bezpośredni przedmiot zaskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny jest zobowiązany do odmowy zastosowania przepisu aktu niższego rzędu, który jest niezgodny z ustawą, zgodnie z zasadą zwierzchnictwa prawa i niezawisłości sędziowskiej.
Uzasadnienie
Sędziowie podlegają tylko Konstytucji i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). Sąd administracyjny ma prawo ocenić zgodność przepisów rozporządzenia lub uchwały z ustawą i odmówić ich zastosowania w indywidualnej sprawie, jeśli stwierdzi niezgodność, co nie oznacza unieważnienia tego przepisu, a jedynie jego niestosowanie w danej sprawie.
Przepisy (8)
Główne
P.s.w.n. art. 186 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
P.s.w.n. art. 200 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
P.s.w.n. art. 200 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 70 § ust. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasady rekrutacji uczelni dotyczące wymogu znajomości języka angielskiego na poziomie B2 są sprzeczne z art. 186 ust. 1 pkt 2 P.s.w.n., który dopuszcza znajomość każdego nowożytnego języka obcego na tym poziomie. • Sąd pierwszej instancji miał obowiązek ocenić zgodność uchwały senatu z ustawą i odmówić zastosowania sprzecznego przepisu, zamiast ograniczać się do granic sprawy.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA, że nie mógł ocenić zgodności uchwały z ustawą, ponieważ przekroczyłoby to granice sprawy. • Argumenty organu o powszechnym posługiwaniu się językiem angielskim w nauce jako uzasadnienie dla wymogu znajomości tylko tego języka.
Godne uwagi sformułowania
nie ulega wątpliwości, że przepis ten obejmuje każdy nowożytny język obcy. • Tym samym wyższe wymagania postawiono kandydatom na studia doktoranckie niż osobie, która ma uzyskać stopień doktora wieńczący ten etap studiów. • Sąd jest uprawniony do odmowy zastosowania takiego przepisu w stosunku do którego stwierdza jego niezgodność z ustawą.
Skład orzekający
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 186 ust. 1 pkt 2 P.s.w.n. w kontekście zasad rekrutacji do szkół doktorskich oraz kompetencje sądów administracyjnych do kontroli zgodności aktów niższego rzędu z ustawą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rekrutacji do szkoły doktorskiej i wymogów językowych. Może mieć zastosowanie do innych przypadków, gdzie zasady wewnętrzne uczelni są sprzeczne z przepisami ustawowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu rekrutacji na studia doktoranckie i autonomii uczelni, a także kompetencji sądów do kontroli zgodności przepisów wewnętrznych z ustawą, co jest istotne dla środowiska akademickiego i prawniczego.
“Czy wymóg znajomości angielskiego na doktoracie jest zgodny z prawem? NSA rozstrzyga spór o zasady rekrutacji.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.