III OSK 1707/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej dotyczącej respiratorów, uznając, że dostęp do tych danych podlega ograniczeniu ze względu na ochronę informacji niejawnych.
Stowarzyszenie domagało się udostępnienia informacji o respiratorach zakupionych przez Ministerstwo Zdrowia, w tym ich liczby i lokalizacji magazynów. Prezes Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych odmówił, uznając dane za informacje niejawne chronione ustawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na tę decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny również oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że dane dotyczące ilości i miejsc przechowywania strategicznych rezerw materiałowych, takich jak respiratory, mogą stanowić informacje niejawne, a ich ujawnienie mogłoby narazić bezpieczeństwo państwa.
Sprawa dotyczyła wniosku Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej respiratorów zakupionych przez Ministerstwo Zdrowia, w tym ich liczby i lokalizacji magazynów. Prezes Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych odmówił udostępnienia tych danych, powołując się na ochronę informacji niejawnych i strategiczny charakter rezerw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia na tę decyzję, uznając, że dane te mogą podlegać ograniczeniu dostępu na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 września 2025 r. oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia. Sąd podkreślił, że dane dotyczące ilości, asortymentu i miejsc przechowywania rezerw strategicznych, zwłaszcza w kontekście pandemii COVID-19, mogą być uznane za informacje niejawne. NSA wskazał, że dla ochrony takich informacji wystarczające jest ustalenie spełnienia przesłanki materialnej z ustawy o ochronie informacji niejawnych, nawet bez nadania im formalnej klauzuli tajności. Ujawnienie tych danych mogłoby narazić Rzeczpospolitą Polską i jej obywateli na szkody oraz negatywnie wpłynąć na bezpieczeństwo publiczne i działania organów ochrony zdrowia. Sąd uznał również, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego nie były zasadne, w szczególności ze względu na nieprecyzyjne sformułowanie podstaw kasacyjnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, dane te mogą być uznane za informacje niejawne, jeśli ich ujawnienie mogłoby narazić bezpieczeństwo państwa lub interes publiczny, nawet bez formalnego nadania klauzuli tajności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że informacje o ilości i miejscach przechowywania rezerw strategicznych, zwłaszcza w kontekście zagrożeń, mogą stanowić informacje niejawne. Wystarczające jest spełnienie materialnej przesłanki ochrony informacji niejawnych, a ujawnienie takich danych mogłoby spowodować szkody dla państwa i obywateli.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (15)
Główne
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Konstytucja RP art. 61 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.r.s. art. 2 § pkt 4
Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o rezerwach strategicznych
Ustawa o ochronie informacji niejawnych art. 1 § ust. 1
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.r.s. art. 29 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o rezerwach strategicznych
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dane dotyczące ilości i miejsc przechowywania rezerw strategicznych (respiratorów) stanowią informacje niejawne, podlegające ograniczeniu dostępu na podstawie art. 5 ust. 1 u.d.i.p. i art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Organ nie musi szczegółowo uzasadniać odmowy udostępnienia informacji niejawnych, gdyż sama odpowiedź mogłaby ujawnić te informacje. Zarówno WSA, jak i NSA prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 3 § 2 pkt 1, art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.) nie były zasadne. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 5 ust. 1 u.d.i.p. względnie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) były nieprecyzyjne i nie spełniały wymogów formalnych.
Godne uwagi sformułowania
Ujawnienie tych informacji mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej i jej obywateli, a także byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne. Do ochrony takich informacji wystarczającym jest ustalenie, że spełniona jest przesłanka materialna z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych, bez konieczności nadania im klauzuli niejawności. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w niej rozdzielnymi podstawami. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej.
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Rafał Stasikowski
sędzia
Arkadiusz Windak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej w kontekście ochrony informacji niejawnych i rezerw strategicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z rezerwami strategicznymi i potencjalnym zagrożeniem bezpieczeństwa państwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście bezpieczeństwa państwa, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i dostępie do informacji.
“Czy informacje o respiratorach mogą być tajne? NSA rozstrzyga o dostępie do danych strategicznych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1707/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-09-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Arkadiusz Windak Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Rafał Stasikowski Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SA/Wa 2296/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-03-10 III OSK 2296/21 - Wyrok NSA z 2023-05-26 II SA/Ol 545/19 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2019-10-15 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia del. WSA Arkadiusz Windak Protokolant asystent sędziego Marita Sukiennik-Sikora po rozpoznaniu w dniu 18 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 2296/21 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Prezesa Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych z dnia 4 maja 2021 r. nr BROad.016.13.2021/319 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Stowarzyszenia [...] na rzecz Prezesa Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 10 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2296/21, oddalił skargę Stowarzyszenia [...] na decyzję Prezesa Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych z dnia 4 maja 2021 r., nr BROad.016.13.2021/319 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Stowarzyszenie [...] wnioskiem z dnia 16 czerwca 2020 r., złożonym za pośrednictwem platformy ePUAP, powołując art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429, dalej "u.d.i.p."), zwróciło się do Agencji Rezerw Materiałowych z siedzibą w Warszawie (obecnie Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych) o udostępnienie przez platformę e-PUAP informacji: - czy respiratory, o których mowa w artykule: https://tvn24.pl/polska/gdzie-sa-respiratory-kupione-przez-ministerstwo-minister-zdrowia-lukasz-szumowski-w-magazynach-nie-znam-adresow-4610933, znajdują się w magazynach Agencji, - jeśli tak, podanie ile respiratorów jest w dyspozycji Agencji, oraz podanie adresów magazynów, w których się znajdują. Agencja pismem z dnia 17 lipca 2020 r. poinformowała Stowarzyszenie, że decyzją organu nadzorującego, sprzęt, którego dotyczy zapytanie, stanowi strategiczną rezerwę materiałową. Stowarzyszenie pismem z dnia 23 listopada 2020 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Agencji w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 796/20, zobowiązał Prezesa Agencji do rozpoznania wniosku. Prezes Agencji decyzją z dnia 4 maja 2021 r., nr BROad.016.13.2021/319, odmówił udostępnienia informacji w żądanym zakresie podnosząc, że żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., bowiem dotyczy funkcjonowania dysponenta informacji publicznej, ale dostęp do żądanych informacji podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 1 u.d.i.p. i art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, ze względu na ochronę informacji niejawnych. Prezes Agencji wyjaśnił, że respiratory, zgodnie z ustawą z dnia 17 grudnia 2021 r. o rezerwach strategicznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 255, dalej "u.r.s."), stanowią rezerwy strategiczne, wobec tego, dane dotyczące asortymentu, ilości oraz miejsc przechowywania respiratorów, ze względu na kluczowy charakter rezerw strategicznych, w szczególności w związku ze zwalczaniem epidemii COVID-19, stanowią informacje niejawne w rozumieniu ustawy o ochronie informacji niejawnych i nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Ponadto, z uwagi na ochronę informacji niejawnych, części informacji objętych wnioskiem, nadano klauzulę tajności w trybie ustawy o ochronie informacji niejawnych. Prezes Agencji, wyjaśnił również, że pozostałe dane, pomimo braku ich oklauzulowania, stanowią informacje niejawne, co prowadzi do ograniczenia ich udostępnienia. Do ochrony takich informacji wystarczającym jest ustalenie, że spełniona jest przesłanka materialna z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych, bez konieczności nadania im klauzuli niejawności. Ujawnienie tych informacji mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej i jej obywateli, a także byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne. Udostępnienie żądanych danych mogłoby również doprowadzić do problemów związanych ze zwalczaniem epidemii COVID-19. Na powyższą decyzję Stowarzyszenie złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a.") uznał, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Zdaniem Sądu I instancji, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób dostateczny podano przesłanki, jakimi kierował się Prezes Agencji zajmując stanowisko w sprawie. Wbrew zarzutom skargi Prezes Agencji dokonał analizy merytorycznej wniosku pod kątem możliwości zastosowania w sprawie art. 5 ust. 1 u.d.i.p., nie kwestionując, że żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust.1 u.d.i.p. W świetle materiałów załączonych do skargi i istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji, choć nieujawnionych wcześniej skarżącemu, WSA w Warszawie uznał za prawidłowe stanowisko Prezesa Agencji, że dostęp do żądanych informacji publicznych, z uwagi na zakres, który miałby być ujawniony, podlegał ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 1 u.d.i.p. i art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, ze względu na ochronę informacji niejawnych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych, między innymi, z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że ze względu na specyfikę odmowy udostępnienia informacji publicznej, z uwagi na ochronę informacji niejawnych, organ nie musi szczegółowo uzasadniać i wskazywać konkretnych zagrożeń związanych z ich ewentualnym udostępnieniem. Również ewentualna negatywna odpowiedź na sformułowane we wniosku o udzielenie informacji publicznej pytania, mogłaby prowadzić do udostępnienia informacji niejawnej. W tym kontekście zasadne było stanowisko Prezesa Agencji, że z uwagi na ochronę informacji niejawnych, nie musi szczegółowo uzasadniać i wskazywać konkretnych zagrożeń związanych z ich ewentualnym udostępnieniem. Respiratory, zgodnie z art. 2 pkt 4 u.r.s. stanowią rezerwy strategiczne. WSA w Warszawie podniósł również, że jakkolwiek Prezes Agencji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wprost odwołał się jedynie do okoliczności nadania klauzuli tajności "części informacji objętych wnioskiem" w trybie ustawy o ochronie informacji niejawnych, nie powołując się na konkrety, tym niemniej prawidłowo podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że ujawnienia żądanych przez skarżącego danych w zakresie ilości, miejsca składowania, kierunków i częstotliwości dostaw groziłoby porządkowi i bezpieczeństwu publicznemu lub narażałoby na szwank działania organów chroniących te wartości. Wbrew zatem stanowisku prezentowanemu w skardze, dane dotyczące asortymentu, ilości oraz miejsc przechowywania respiratorów, ze względu na kluczowy charakter rezerw strategicznych, także w związku ze zwalczaniem epidemii COVID-19, mogły być uznane przez Prezesa Agencji w zaskarżonej decyzji za stanowiące informacje niejawne w rozumieniu ustawy o ochronie informacji niejawnych. Za takim stanowiskiem przemawiało również załączone do odpowiedzi na skargę zarządzenie Prezesa Agencji nr 32/2015, które wydano na mocy art. 29 ust. 1 i 3 u.r.s. Z § 1 tego zarządzenia wynika, że Prezes Agencji, mając na względzie ochronę informacji niejawnych wytwarzanych i przetwarzanych oraz zasad ich klasyfikowania przyjął, że informacjami, które podlegają ochronie w rozumieniu ustawy o ochronie informacji niejawnych są dane dotyczące ilości, asortymentu i miejsc przechowywania rezerw strategicznych, jeżeli jednocześnie wymieniane są co najmniej dwie ze wskazanych danych. Skarżący we wniosku o udzielenie informacji publicznej wnosił o ujawnienie liczby respiratorów oraz adresów magazynów, w których się one znajdują. Tym samym w wyniku udzielenia tej informacji publicznej doszłoby do ujawnienia jednocześnie trzech informacji: nazwy asortymentu, jego ilości i miejsca przechowywania. Nie sposób więc również z tego powodu zakwestionować stanowiska Prezesa Agencji, że zakres żądanych przez skarżącego informacji nie podlegał udostępnieniu w trybie u.d.i.p., z uwagi na treść art. 5 ust. 1 u.d.i.p., więc prawidłowe było wydanie zaskarżonej decyzji. Ponadto nawet jeśli rodzajom danych żądanych przez skarżącego, nie nadano by klauzuli niejawności, to i tak należałoby je uznać za informacje niejawne, z uwagi na jednoczesne ujawnienie w odpowiedzi na wniosek trzech rodzajów informacji konkretnych i jednoznacznie wskazujących, gdzie znajdują się konkretne urządzenia, ważne z punku widzenia ochrony zdrowia. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że do ochrony informacji niejawnych wystarczającym jest ustalenie, że spełniona jest przesłanka materialna z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych, bez konieczności nadania im klauzuli niejawności. W związku z tym, Sąd I instancji podzielił stanowisko Prezesa Agencji, że ujawnienie żądanych przez skarżącego danych mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej i jej obywateli, a także byłoby niekorzystne z punktu widzenia ochrony zdrowia. W tym kontekście brak szczegółowo umotywowania zaskarżonej decyzji nie może być poczytany przez Sąd za naruszenie wskazanych w skardze przepisów prawa (art. 5 ust. 1 u.d.i.p. i art. 107 § 3 k.p.a.) w sposób istotny i mający wpływ na wynik sprawy. W dniu 30 maja 2022 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiodło Stowarzyszenie [...], zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez uchylenie decyzji w całości i orzeczenie o kosztach postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. art. 3 § 2 pkt 1, art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. - przez zaaprobowanie przez WSA w Warszawie decyzji, w której organ nie powołał kompletnych podstaw prawnych odmowy udostępnienia informacji publicznej; 2. art. 3 § 2 pkt 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. - przez zaaprobowanie przez WSA w Warszawie decyzji, w której organ nie wyjaśnia w należyty sposób dlaczego uznał wnioskowaną informację za dotyczącą rezerw strategicznych; 3. art. 5 ust. 1 u.d.i.p. względnie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (organ w decyzji powołuje te przepisy zamiennie) - przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż może on stanowić samodzielną podstawę odmowy udostępnienia informacji publicznej. Wniesiona przez pełnomocnika organu odpowiedź na skargę kasacyjną, została zwrócona w trybie art. 66 § 1 in fine P.p.s.a. z uwagi na fakt, iż w treści składanej odpowiedzi nie zawarto oświadczenia o doręczeniu jej odpisu pełnomocnikowi wnoszącego skargę kasacyjną. Pismem z dnia 20 października 2022 r. pełnomocnik organu przedstawił stanowisko w sprawie skargi kasacyjnej, wnosząc o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skargach kasacyjnych jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej powołano podstawy kasacyjne unormowane w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Wyjaśnić ponadto należy, że stopień skuteczności skargi kasacyjnej zależy od stopnia precyzji określenia jej zarzutów. Autor skargi kasacyjnej wyznacza bowiem zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienie musi więc być precyzyjne z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych, czy też ich uzasadnienia. Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie, które przepisy prawa materialnego, i w jaki sposób, zostały naruszone, oraz które przepisy prawa procesowego zostały naruszone, i jaki to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest również powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych. Przesłanką skuteczności skargi kasacyjnej jest wykazanie, przez wnoszącego ten środek prawny, rażącego naruszenia prawa materialnego. W przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania przesłanką skuteczności skargi kasacyjnej jest wykazanie zarówno istnienia stanu naruszenia przepisów postępowania, jak też (jednocześnie) wpływu na wynik sprawy oraz "istotności" wpływu tego naruszenia na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). Należy podkreślić, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego nie spełniają w pełni wskazanych wyżej wymogów. Przechodząc do rozważenia zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, w pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęte zostały zarzuty dotyczące obrazy przepisów prawa procesowego, ponieważ dopiero ustalenie, że w sprawie Sąd I instancji postępował prawidłowo pozwala na odniesienie się do zarzutów prawa materialnego. Zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. i art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. jest niezasadny. Uzasadnienie sporządzone z uchybieniem zasad określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić naruszenie przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy tylko w przypadku, jeżeli zawarta w nim ocena prawna (art. 153 P.p.s.a.) miałaby pierwszoplanowe znaczenie dla wadliwego, końcowego załatwienia sprawy. Zatem błędne uzasadnienie orzeczenia stanowi podstawę kasacyjną wymienioną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., jeżeli prowadzi do niezgodnego z prawem załatwienia sprawy. W tym kierunku idzie zdecydowana większość orzeczeń NSA. Zauważa się przede wszystkim, że jakkolwiek czynność procesowa sporządzenia pisemnego uzasadnienia dokonywana już po rozstrzygnięciu sprawy i ma sprawozdawczy charakter, a więc sama przez się nie może wpływać na to rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy, to niemniej tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa - wyrok NSA z 2 lutego 2006 r., II FSK 325/05, LEX nr 177476. Można w nim przy tym znaleźć liczne przykłady wad uzasadnienia, polegające na naruszeniu art. 141 § 4, które mogą stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. I tak w wyroku NSA z 7 marca 2006 r., I OSK 990/05 stwierdzono, że takim naruszeniem może być brak uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, jak i przypadek, gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Z kolei w wyroku NSA z 14 marca 2006 r., I OSK 1032/05 za taką wadę uzasadnienia uznano naruszenie obowiązku wskazania przyczyn, z powodu których sąd odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom, w oparciu o które organy administracji przyjęły okoliczności, stanowiące podstawę faktyczną zaskarżonych decyzji. W szczególności za wadę uzasadnienia orzeczenia, skutkującą uwzględnieniem skargi kasacyjnej, należy uznać nieustosunkowanie się w nim do zarzutów podniesionych w skardze lub w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, których trafność zobowiązywałaby sąd do uwzględnienia skargi. Przykładowo, skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, a w uzasadnieniu wyroku nie ma rozważań świadczących o tym, że sąd rozpoznał ten zarzut - por. szerzej wyrok NSA z 18 maja 2011 r., I OSK 1323/10. Uogólniając należy stwierdzić, że do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. Zatem - co do zasady - lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku uchylającego decyzję administracyjną, pozbawiające stronę informacji o przesłankach tego rozstrzygnięcia, a organ administracji także wskazówek co do kierunku dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, może być naruszeniem komentowanego przepisu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takich wadliwości nie ma w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, ponieważ zawiera ono wszystkie obligatoryjne elementy wymienione w art. 141 § 4 P.p.s.a., a zawarty w nim wywód prawny pozwala na jednoznaczną ocenę w toku kontroli instancyjnej, jakie znaczenie normy prawnej wynikającej z art. 5 ust. 1 u.d.i.p w zw. z art. 2 pkt 4 u.r.s. przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, i co zatem stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącą skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Nie ma także podstaw do powiazania ww. przepisu P.p.s.a. z naruszeniem art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a, który to przepis określa zakres kognicji sądów administracyjnych oraz kryterium kontroli sądowoadministracyjnej. Art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a może zostać naruszony jedynie poprzez przekroczenie przez sąd administracyjny kompetencji albo poprzez zastosowanie środka i/lub kryterium kontroli nieprzewidzianego w ustawie. W sprawie przepis ten mógłby zostać naruszony, gdyby Sąd I instancji w ogóle sprawy nie rozpoznał, uznał za decyzję administracyjną akt który nią nie jest albo rozpoznał z uwzględnieniem innego kryterium niż zgodność z prawem. Natomiast to, czy dokonana przez Sąd I instancji ocena legalności decyzji była prawidłowa nie może być utożsamiane z naruszeniem art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Tym bardziej nie można uznać, że WSA w Warszawie naruszył swoim wyrokiem art. 107 § 3 P.p.s.a., ponieważ Sąd I instancji nie stosował tego przepisu, a jedynie oceniał czy kontrolowana decyzja odpowiada warunkom wyznaczonym przez ten przepis postępowania administracyjnego. W sytuacji zaś, gdy kontrolowana decyzja zawiera wyczerpujące stanowisko organu - sąd nie ma podstaw do uznania, że ten przepis został naruszony. Oceniając zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przypomnieć należy, że granice skargi kasacyjnej są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w niej rozdzielnymi podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 P.p.s.a. - mogą być: 1) naruszenie prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia prawa materialnego wymaga wyjaśnienia, dlaczego przepis przyjęty jako podstawa prawna nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym oraz wskazania, jaki przepis sąd powinien zastosować. Autor skargi kasacyjnej obowiązany był zatem wskazać jaki przepis został naruszony i w jaki statuowany w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. sposób. Wypada również podkreślić, że autor skargi kasacyjnej nie może oczekiwać od Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż uzupełni zaprezentowaną argumentację celem skonkretyzowania podniesionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów. Tak zakreślone granice rozpoznania skargi kasacyjnej nie pozwalały uznać, że złożona w tej sprawie skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Przede wszystkim należy zauważyć, że autor skargi kasacyjnej w podstawie określonej jako zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób alternatywny zarzuca WSA Warszawie naruszenie art. 5 ust. 1 u.d.i.p – względnie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. co nie pozwala przyjąć jaki faktycznie przepis miał na myśli. Tymczasem oba te przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej statuują różne podstawy odmowy dostępu do informacji publicznej. Pozostawienie zaś Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwości wyboru podstawy kasacyjnej nie mieści się w jego kompetencjach. NSA nie może w tym bowiem zakresie wyręczać strony lub domyślać się co tak naprawdę miała na myśli. Tak więc pełnomocnik skarżącego Stowarzyszenia pozbawił Naczelny Sąd Administracyjny możliwości merytorycznego rozważenia podniesionych zarzutów naruszenia przepisów u.d.i.p. i ich odniesienia do postępowania przed Sądem I instancji. Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI