Orzeczenie · 2025-05-30

III OSK 1697/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-05-30
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejprawo administracyjnesamorząd gminnyradnyopłata za udostępnienie informacjiustawa o dostępie do informacji publicznejustawa o samorządzie gminnymkoszty udostępnienia informacjikontrola działalności organów

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej radnego B. K. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jego skargę na czynność Burmistrza Miasta i Gminy W. Burmistrz naliczył radnemu opłatę za udostępnienie informacji publicznej dotyczącej funduszu sołeckiego, powołując się na art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Radny twierdził, że jako radny powinien uzyskać te informacje na podstawie art. 24 ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.), który nie przewiduje opłat, a tym samym przepisy u.d.i.p. nie powinny mieć zastosowania (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniosek radnego był złożony w trybie u.d.i.p., a naliczone koszty dodatkowe były uzasadnione, ponieważ przekraczały normalne koszty funkcjonowania urzędu. Sąd podkreślił, że art. 24 u.s.g. nie wyłącza możliwości skorzystania przez radnego z trybu u.d.i.p., a przepisy u.s.g. nie regulują odrębnego trybu dostępu do informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego są nieskuteczne. NSA potwierdził, że przepisy u.s.g. nie wyłączają stosowania u.d.i.p. i nie tworzą odrębnego, wyczerpującego trybu dostępu do informacji publicznej dla radnych. Sąd podkreślił, że radny, jako obywatel, ma prawo składać wnioski w trybie u.d.i.p. NSA uznał również, że zarzuty dotyczące błędnej wykładni i zastosowania art. 15 u.d.i.p. są bezzasadne, ponieważ strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała, na czym polega błędna wykładnia ani nie przedstawiła prawidłowej interpretacji, a także próbowała kwestionować ustalenia faktyczne pod pozorem naruszenia prawa materialnego. Sąd stwierdził, że koszty zostały prawidłowo naliczone i udokumentowane przez organ.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że radni mogą korzystać z ustawy o dostępie do informacji publicznej, a przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie wyłączają tego prawa ani nie tworzą odrębnego trybu dostępu do informacji publicznej. Potwierdzenie zasad naliczania opłat za udostępnienie informacji publicznej, gdy wiąże się to z dodatkowymi kosztami.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji radnego i jego prawa do informacji, ale jego zasady dotyczące naliczania opłat mogą mieć szersze zastosowanie w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy radny gminy może uzyskać informacje publiczne na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też powinien korzystać wyłącznie z trybu określonego w ustawie o samorządzie gminnym, co wyłączałoby możliwość naliczenia opłat za udostępnienie informacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, radny może składać wnioski w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie wyłączają tej możliwości ani nie tworzą odrębnego, wyczerpującego trybu dostępu do informacji publicznej dla radnych. W związku z tym, przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym dotyczące naliczania opłat za udostępnienie informacji, mają zastosowanie.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie tworzą odrębnego, wyczerpującego trybu dostępu do informacji publicznej dla radnych, który wyłączałby stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Radny, jako obywatel, ma prawo składać wnioski w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zastosowanie, jeśli nie istnieją przepisy szczególne, które w sposób całościowy regulują dostęp do informacji publicznej w innym trybie.

Czy organ prawidłowo naliczył i udokumentował dodatkowe koszty związane z udostępnieniem informacji publicznej na wniosek radnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo naliczył i udokumentował dodatkowe koszty związane z udostępnieniem informacji publicznej, wykazując, że przekraczają one normalne koszty funkcjonowania urzędu.

Uzasadnienie

Organ szczegółowo wykazał koszty osobowe (wynagrodzenie za nadgodziny) i rzeczowe (materiały eksploatacyjne, papier) związane z przygotowaniem wnioskowanej informacji, wskazując na pracochłonność i konieczność zaangażowania pracowników poza standardowym czasem pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że koszty te przekraczają normalne koszty funkcjonowania organu i zostały prawidłowo wyliczone.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Przepisy (10)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1 i 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Nie stosuje się przepisów u.d.i.p., gdy informacja publiczna dostępna jest w innym trybie.

u.d.i.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu.

u.d.i.p. art. 15 § ust. 1 i 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej może pobrać od wnioskodawcy opłatę odpowiadającą dodatkowym kosztom związanym ze sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji. Podmiot ten ma obowiązek powiadomić wnioskodawcę o wysokości opłaty w terminie 14 dni.

Pomocnicze

u.s.g. art. 24 § ust. 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

W wykonywaniu mandatu radnego radny ma prawo do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których się znajdują, oraz wglądu w działalność urzędu gminy i innych jednostek organizacyjnych, z zachowaniem przepisów o tajemnicy prawnie chronionej.

u.s.g. art. 11b

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Przepis ten dotyczy zasad i trybu dostępu do informacji publicznej, w tym darmowego dostępu, odwołując się do regulaminu gminy.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a, § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa skutki uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nakazuje oddalenie skargi kasacyjnej, jeśli nie zasługuje ona na uwzględnienie.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Radny powinien uzyskać informacje na podstawie ustawy o samorządzie gminnym, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej, co wykluczałoby naliczenie opłat. • Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mają zastosowania, gdy informacja jest dostępna w innym trybie (np. na podstawie ustawy o samorządzie gminnym). • Naliczanie opłat za udostępnienie informacji publicznej radnemu jest niezgodne z prawem, ponieważ ustawa o samorządzie gminnym nie przewiduje takich opłat. • Koszty osobowe (wynagrodzenie za nadgodziny) nie powinny być uwzględniane przy ustalaniu opłat za udostępnienie informacji publicznej. • Organ nie wykazał, że obsługa wniosku wymagała obciążenia pracowników dodatkowymi obowiązkami wykraczającymi ponad czas pracy lub utrudniała normalne funkcjonowanie urzędu.

Godne uwagi sformułowania

Radny, niezależnie od pełnionej funkcji publicznej, pozostaje obywatelem i jak każdy obywatel ma prawo do formułowania swych indywidualnych wniosków w trybie dostępu do informacji publicznej. • Przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie wyłączają możliwości skorzystania przez radnych gminy z instytucji dostępu do informacji publicznej i nie regulują odrębnego trybu dostępu do informacji publicznej. • Dodatkowe koszty udostępniania informacji publicznej na wniosek należy rozumieć jako rzeczywiste, ustalane każdorazowo przy realizacji danego wniosku, wykraczające poza normalne koszty funkcjonowania podmiotu udostępniającego informację.

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący

Wojciech Jakimowicz

sprawozdawca

Mariusz Kotulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że radni mogą korzystać z ustawy o dostępie do informacji publicznej, a przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie wyłączają tego prawa ani nie tworzą odrębnego trybu dostępu do informacji publicznej. Potwierdzenie zasad naliczania opłat za udostępnienie informacji publicznej, gdy wiąże się to z dodatkowymi kosztami."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji radnego i jego prawa do informacji, ale jego zasady dotyczące naliczania opłat mogą mieć szersze zastosowanie w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej dla przedstawicieli samorządu terytorialnego oraz zasad naliczania opłat, co jest istotne dla prawników i urzędników.

Czy radny może żądać informacji za darmo? NSA rozstrzyga spór o opłaty za dostęp do danych publicznych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst