Orzeczenie · 2025-05-30

III OSK 1696/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-05-30

NSAAdministracyjneWysokansa

dostęp do informacji publicznejopłata za udostępnienie informacjikoszty dodatkoweinformacja przetworzonaradnyustawa o dostępie do informacji publicznejustawa o samorządzie gminnymNSAWSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej radnego B.K. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jego skargę na czynność Burmistrza Miasta i Gminy W. Organ naliczył radnemu opłatę w wysokości ponad 2600 zł za udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wynajmu świetlic wiejskich, argumentując, że wniosek wymagał przetworzenia danych i wiązał się ze znacznymi dodatkowymi kosztami osobowymi i eksploatacyjnymi. Radny twierdził, że jako radny ma prawo do nieodpłatnego dostępu do informacji na podstawie ustawy o samorządzie gminnym i że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie powinna mieć zastosowania. WSA w Poznaniu uznał, że wniosek został złożony prawidłowo w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i że organ miał prawo naliczyć opłatę za udostępnienie informacji przetworzonej, która generuje dodatkowe koszty. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, oddalił ją, stwierdzając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego są bezzasadne. NSA podkreślił, że przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie wyłączają możliwości skorzystania przez radnych z trybu dostępu do informacji publicznej, a naliczenie opłaty za udostępnienie informacji przetworzonej, generującej dodatkowe koszty, jest dopuszczalne na podstawie art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd uznał, że organ prawidłowo wykazał poniesienie dodatkowych kosztów, które przekraczały normalne koszty funkcjonowania urzędu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie zasad naliczania opłat za udostępnienie informacji publicznej przetworzonej, która generuje dodatkowe koszty, w kontekście uprawnień radnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy informacja wymaga przetworzenia i generuje znaczące, udokumentowane koszty dodatkowe. Nie dotyczy rutynowego udostępniania informacji prostych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy radny, występując o udostępnienie informacji publicznej, może być obciążony opłatą za jej udostępnienie, jeśli wniosek dotyczy informacji przetworzonej i generuje dodatkowe koszty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, radny, podobnie jak każdy obywatel, może być obciążony opłatą za udostępnienie informacji publicznej, jeśli wniosek dotyczy informacji przetworzonej i wymaga poniesienia przez organ dodatkowych kosztów, które przekraczają normalne koszty funkcjonowania urzędu. Przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie wyłączają możliwości skorzystania przez radnych z trybu dostępu do informacji publicznej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie wyłączają stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, a radny, występując o informację publiczną, działa jako obywatel. W przypadku, gdy udostępnienie informacji wymaga przetworzenia danych i generuje dodatkowe koszty (np. praca nadgodzinowa pracowników, koszty materiałów), organ ma prawo naliczyć opłatę zgodnie z art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej, pod warunkiem wykazania rzeczywistości i zasadności tych kosztów.

Czy przepisy ustawy o samorządzie gminnym (art. 24 ust. 2) zapewniają radnemu odrębny, bezpłatny tryb dostępu do informacji publicznej, wyłączający stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustawy o samorządzie gminnym, w tym art. 24 ust. 2, nie regulują odrębnego trybu dostępu do informacji publicznej, który wyłączałby stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prawo radnego do uzyskiwania informacji i materiałów jest ogólne i nie wyłącza możliwości skorzystania z trybu dostępu do informacji publicznej.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że ustawa o samorządzie gminnym nie zawiera przepisów szczególnych, które określałyby odmienny tryb dostępu do informacji publicznej dla radnych, wyłączający stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej na podstawie art. 1 ust. 2 tej ustawy. Radny, niezależnie od swojej funkcji, pozostaje obywatelem i ma prawo do formułowania wniosków w trybie dostępu do informacji publicznej.

Jakie koszty mogą być uznane za 'dodatkowe koszty' związane z udostępnieniem informacji publicznej w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Za 'dodatkowe koszty' uważa się rzeczywiste, ustalone każdorazowo koszty rzeczowe lub osobowe, które wykraczają poza normalne koszty funkcjonowania podmiotu udostępniającego informację i są poniesione w związku ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przetworzenia informacji.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że dodatkowe koszty obejmują wydatki rzeczywiście poniesione ponad koszt funkcjonowania podmiotu zobowiązanego, związane z realizacją sposobu udostępnienia informacji lub koniecznością jej przetworzenia. Mogą to być koszty osobowe (np. wynagrodzenie za nadgodziny) lub rzeczowe (np. materiały eksploatacyjne), pod warunkiem, że są one uzasadnione i wykazane przez organ.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną B. K. od wyroku WSA w Poznaniu.

Przepisy (11)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1 i 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznych. Nie stosuje się ich, gdy informacja jest dostępna w innym trybie.

u.d.i.p. art. 2 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu.

u.d.i.p. art. 15 § 1 i 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Podmiot udostępniający informację publiczną może pobrać od wnioskodawcy opłatę odpowiadającą dodatkowym kosztom związanym ze sposobem udostępnienia lub koniecznością przetworzenia informacji. Wnioskodawca musi zostać powiadomiony o wysokości opłaty w terminie 14 dni.

u.s.g. art. 24 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Radny ma prawo do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń oraz wglądu w działalność urzędu gminy, spółek i innych jednostek organizacyjnych, z zachowaniem przepisów o tajemnicy prawnie chronionej.

Pomocnicze

u.s.g. art. 11b

Ustawa o samorządzie gminnym

Reguluje zasady i tryb dostępu do informacji publicznej, w tym darmowy dostęp.

p.p.s.a. art. 134 § 1