III OSK 1695/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim, który uchylił decyzję o nałożeniu na spółkę opłaty podwyższonej za pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. WSA uznał, że opłata ta ma charakter sankcyjnej administracyjnej kary pieniężnej, do której zastosowanie mają przepisy KPA, w tym możliwość odstąpienia od jej nałożenia na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 KPA, jeśli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ nie rozważył wystarczająco okoliczności faktycznych, takich jak konieczność zapewnienia ciągłości dostaw wody dla mieszkańców, fakt posiadania pozwolenia przez wiele lat oraz szybkie uzyskanie nowego pozwolenia, co sugerowało znikomy charakter naruszenia. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA, że opłata podwyższona ma charakter administracyjnej kary pieniężnej i podlega przepisom KPA. Sąd podkreślił, że choć przepisy Prawa wodnego nie regulują wprost odstąpienia od nałożenia opłaty podwyższonej, to jej charakter jako sankcji pieniężnej pozwala na stosowanie art. 189f KPA. NSA uznał, że organ nie rozważył wszystkich istotnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać odstąpienie od nałożenia opłaty, w tym potrzebę ochrony interesu publicznego i strony, oraz że wezwania do uzupełnienia braków wniosku mogły być zrealizowane wcześniej. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość wyroku WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że opłaty podwyższone za naruszenia prawa wodnego są traktowane jako kary pieniężne podlegające przepisom KPA, w tym możliwości odstąpienia od ich nałożenia. Podkreślenie znaczenia indywidualnej oceny okoliczności sprawy przy wymiarze sankcji.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania decyzji organu pierwszej instancji i wyroku WSA. Nowelizacja Prawa wodnego z 2023 r. wprowadziła nowe regulacje dotyczące kar pieniężnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy opłata podwyższona za pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego ma charakter administracyjnej kary pieniężnej, do której zastosowanie mają przepisy KPA dotyczące odstąpienia od jej nałożenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opłata podwyższona ma sankcyjny charakter administracyjnej kary pieniężnej, do której mają zastosowanie przepisy Działu IVa KPA, w tym art. 189f KPA.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że opłata podwyższona, mimo nazwy, spełnia definicję administracyjnej kary pieniężnej z art. 189b KPA, a przepisy Prawa wodnego nie wyłączają stosowania art. 189f KPA w zakresie odstąpienia od nałożenia kary.
Czy organ administracji publicznej powinien odstąpić od nałożenia opłaty podwyższonej, jeśli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli spełnione są przesłanki z art. 189f § 1 pkt 1 KPA, organ powinien rozważyć odstąpienie od nałożenia opłaty.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA prawidłowo wskazał, iż organ nie rozważył wszystkich okoliczności faktycznych, które mogłyby uzasadniać odstąpienie od nałożenia opłaty, takich jak konieczność zapewnienia ciągłości dostaw wody, długoletnie posiadanie pozwolenia i szybkie uzyskanie nowego, co wskazuje na znikomy charakter naruszenia.
Czy organ administracji prawidłowo prowadził postępowanie w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego, uwzględniając termin złożenia wniosku i czas potrzebny na uzupełnienie braków?
Odpowiedź sądu
Nie, organ mógł procedować szybciej, a wezwania do uzupełnienia braków mogły być zrealizowane wcześniej, co mogło wpłynąć na okres naliczania opłaty podwyższonej.
Uzasadnienie
NSA podzielił stanowisko WSA, że organ mógł szybciej zareagować na braki formalne wniosku, a czas trwania postępowania mógł mieć wpływ na okres, za który naliczono opłatę podwyższoną.
Przepisy (14)
Główne
u.p.w. art. 280 § pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określa obowiązek ponoszenia opłaty podwyższonej w przypadku poboru wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia.
u.p.w. art. 281 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określa wysokość opłaty podwyższonej za pobór wód podziemnych bez pozwolenia jako 500% opłaty zmiennej.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do uchylenia decyzji przez WSA.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (znikoma waga naruszenia i zaprzestanie naruszania prawa).
k.p.a. art. 189b
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja administracyjnej kary pieniężnej.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
u.p.w. art. 300 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Ordynacji podatkowej do opłat za usługi wodne.
u.p.w. art. 414 § pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Termin na złożenie wniosku o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego.
u.p.w. art. 407 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata podwyższona za pobór wód bez pozwolenia ma charakter administracyjnej kary pieniężnej. • Do opłaty podwyższonej mają zastosowanie przepisy KPA dotyczące odstąpienia od nałożenia kary (art. 189f KPA). • Organ nie rozważył wszystkich okoliczności faktycznych uzasadniających odstąpienie od nałożenia opłaty (np. potrzeba zapewnienia ciągłości dostaw wody, znikomy charakter naruszenia).
Odrzucone argumenty
Opłata podwyższona jest instrumentem zarządzania zasobami wodnymi, a nie karą pieniężną. • Przepisy KPA dotyczące kar pieniężnych nie mają zastosowania do opłaty podwyższonej. • Organ prawidłowo prowadził postępowanie i nie było podstaw do odstąpienia od nałożenia opłaty.
Godne uwagi sformułowania
opłata podwyższona ma sankcyjny charakter administracyjnej kary pieniężnej • waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa • organ nie rozważył wszystkich istotnych okoliczności, które skarżąca podnosiła już w toku postępowania reklamacyjnego
Skład orzekający
Teresa Zyglewska
przewodniczący
Artur Kuś
członek
Paweł Mierzejewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że opłaty podwyższone za naruszenia prawa wodnego są traktowane jako kary pieniężne podlegające przepisom KPA, w tym możliwości odstąpienia od ich nałożenia. Podkreślenie znaczenia indywidualnej oceny okoliczności sprawy przy wymiarze sankcji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania decyzji organu pierwszej instancji i wyroku WSA. Nowelizacja Prawa wodnego z 2023 r. wprowadziła nowe regulacje dotyczące kar pieniężnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów dotyczących kar administracyjnych i ich stosowania w kontekście prawa wodnego. Pokazuje, jak sądy podchodzą do oceny naruszeń prawa i możliwości miarkowania sankcji.
“Czy opłata za pobór wody bez pozwolenia to zawsze kara? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.