III OSK 1681/21

III OSK 1681/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne
Inspekcja pracy
Sygn. powiązane
I OSK 2268/19 - Postanowienie NSA z 2019-09-24
II SA/Sz 303/19 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2019-05-10
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 917
art. 237 § 1, art. 207 § 2pkt 1, art. 237 § 1i § 2, art. 237 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Dz.U. 2003 nr 169 poz 1650
art. 39c
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SOCJALNEJ z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i  higieny pracy - tekst jednolity
Dz.U. 2003 nr 169 poz 1650
§ 5 załacznika nr 2
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SOCJALNEJ z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i  higieny pracy - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 156 § 1 pkt 5, art. 7, art. 77 § 1, art. 77 § 4, art. 8 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 303/19 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu inspekcji pracy 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] na rzecz Okręgowego Inspektora Pracy w [...] 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 10 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 303/19 oddalił skargę [...] Spółki z o.o. Spółki komandytowej [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu inspekcji pracy.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Nakazem z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] na podstawie art. 11 pkt 1, 6, 6a w związku z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 623), po przeprowadzeniu kontroli w dniach: [...] września i [...] października 2018 r. nakazał [...] Sp. z o.o. sp. k [...]:
1. Przeprowadzić badania i pomiary mikroklimatu na stanowiskach pracy związanych z tzw. "Obsługą LADY", zorganizowanych w Markecie nr [...] w [...] przy ul. [...]. Termin wykonania: [...] grudnia 2018 r. Podstawa prawna: art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, art. 207 § 2 pkt 1; art. 227 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U.
z 2018 r. poz. 917 ze zm.), § 40 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej
z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.), § 3 w związku z § 2 ust. 1 oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 33, poz. 166).
2. Zapewnić pracownikom wykonującym prace w chłodni i mroźni na terenie marketu nr [...] w [...] indywidualne kurtki (chroniące ciało i głowę przed niskimi temperaturami) lub "dyżurne kurtki" do pracy w chłodni i mroźni, które nie będą miały niepożądanego wpływu takiego użytkowania (użytkowania przez wielu pracowników tej samej kurtki) na zdrowie i higienę użytkowników. Termin wykonania: [...] grudnia 2018 r. Podstawa prawna: art. 11 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, art. 207 § 2 pkt 1 oraz art. 2379 § 1 i § 2 ustawy Kodeks pracy, § 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
3. Zapewnić odzież roboczą pracownikom marketu nr [...] w [...], wykonującym prace na stanowisku "sprzedawcy-kasjera" działu Food/Non Food/Kasy/Przyjęcia towaru/Owoce-warzywa/praca na zewnątrz oraz sprzedawcy-
kasjera - piekarnia, ponieważ odzież własna pracowników nałożona na ich kończyny dolne lub je przykrywająca może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu. Termin wykonania: [...] grudnia 2018 r. Podstawa prawna: art. 11 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, art. 207 § 2 pkt 1 w związku z art. 2377 § 1 pkt 1 oraz § 2 i § 4 ustawy Kodeks pracy.
[...] Sp. z o.o. Sp. k. [...] wniosła odwołanie.
Okręgowy Inspektor Pracy w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy oraz art. 207 § 2 pkt 1, art. 2377 § 1 pkt 1 oraz § 2
i § 4, art. 2379 § 1 i § 2, art. 23715 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy oraz § 39c rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r.
w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy w związku z § 5 załącznika nr 2 do tego rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Menedżera Marketu nr [...] w [...] R. K., działającej jako pełnomocnik [...] Sp. z o.o. Sp. k., postanowił:
- uchylić decyzję nr [...] zawartą w nakazie Inspektora Pracy w części dotyczącej podstawy prawnej decyzji i określić podstawę prawną decyzji na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2018 r. poz. 623 z późn. zm.), art. 207 § 2 pkt 1, art. 2379 § 1 i § 2, art. 23715 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2018 r., poz. 917 ze zm.) oraz § 39c rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003 r., nr 169 poz. 1650 ze zm.) w związku z § 5 załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia, a w pozostałej części utrzymać ją
w mocy,
- utrzymać w mocy decyzję nr [...] zawartą w nakazie.
[...] Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że nakaz obejmuje konieczność zapewnienia indywidualnych kurtek dla każdego pracownika - lub - według wyboru pracodawcy, kurtek, tzw. dyżurnych, które mogą być używane przez kilku pracowników jednej zmiany, przy zachowaniu warunku utrzymania ich w odpowiedniej czystości. Organ wyjaśnił, że zastosowanie "kurtek dyżurnych" wiąże się z koniecznością ich wymiany po zmianie na nowe lub wypraniem użytych celem zapewnienia higienicznych warunków kolejnym ich użytkownikom, co przecież jest bezwzględnym obowiązkiem pracodawcy. Z tego też względu Inspektor wskazał, że bardziej racjonalnym rozwiązaniem jest zastosowanie kurtek indywidualnych, jednakże pozostawił pracodawcy alternatywę w wyborze sposobu wykonania poleceń z nakazu. Stąd też za nietrafne należało uznać zarzuty naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., że nie przeprowadzono postępowania dowodowego w kierunku ustalenia, czy zapewnienie pracownikom kurtek indywidualnych byłoby dla pracodawcy działaniem "najbardziej racjonalnym". Ponadto, podnoszona przez skarżącą sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a jego uzasadnieniem, z powyższych względów, nie występuje, gdyż jak już wskazano pracodawca ma zapewnić indywidualne kurtki lub kurtki dyżurne i w żadnej mierze w decyzji nie narzucono skarżącej spółce zastosowania ściśle określonego jednego rozwiązania polegającego na zapewnieniu pracownikom kurtek indywidualnych.
Sąd uznał zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. z powołaniem się na nieprecyzyjność sentencji decyzji nr [...] i [...] w zakresie użytych w nich określeń odzieży, za bezpodstawny. Stąd też żądanie skarżącej stwierdzenia nieważności decyzji jest całkowicie bezzasadne. Nietrafne jest również powoływanie się skarżącej na nie udowodnienie przez organ inspekcji negatywnego wpływu wspólnego używania kurtek "dyżurnych" na zdrowie i higienę pracowników poprzez wykazanie zdarzeń przeniesienia czynnika chorobotwórczego z pracownika na pracownika.
Sąd I instancji w zakresie zarzutów podniesionych względem decyzji nr [...] z nakazu uznał, że rację miał organ I instancji, iż do wydania decyzji zbędne było ustalanie, ile było przypadków zniszczenia bądź znacznego zabrudzenia odzieży pracowników. Znaczenie ma tu sam fakt wystąpienia ryzyka zabrudzenia lub zniszczenia odzieży własnej pracownika, co uzasadnia rodzaj wykonywanych czynności przez pracownika, a nakaz zapewnienia odzieży roboczej właśnie ma na celu zapobieganie niepożądanym zdarzeniom.
W ocenie Sądu I instancji stan faktyczny leżący u podstaw wydania decyzji nr [...] został prawidłowo ustalony i udowodniony, a wnioski wyciągnięte z oceny materiału dowodowego są prawidłowe. Słusznie Inspektor pracy uznał, że działania pracodawcy w zakresie dostarczania pracownikom odzieży roboczej na stanowiskach "sprzedawcy-kasjera" działu Food/ Non Food/ Kasy/ Przyjęcia towaru/ Owoce-warzywa/ praca na zewnątrz oraz "sprzedawcy-kasjera"- piekarnia są niewystarczające.
Podsumowując WSA w Szczecinie nie dostrzegł żadnych uchybień procesowych w postępowaniu, organ I instancji rzetelnie i prawidłowo przeprowadził postępowanie w
tej sprawie, w szczególności postępowanie kontrolne pracodawcy zostało przeprowadzone zgodnie z procedurą postępowania kontrolnego uregulowaną w Rozdziale 4 "Postępowanie kontrolne" ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Sąd stwierdził, że protokół z kontroli jako podstawowy materiał dowodowy w sprawie spełnia wymogi z art. 31 ww. ustawy, a ustalenia w nim poczynione były wystarczające do wydania kwestionowanego nakazu w oparciu o przepisy prawa pracy, wymienione na wstępie.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą [...], zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:
I. przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 156 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a.") polegające na braku stwierdzenia nieważności decyzji w zakresie w jakim utrzymuje w mocy nakaz inspektora pracy o nr rej. [...] z [...] października 2018 r.;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. wyrażające się w wydaniu decyzji bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w oparciu o niepełny materiał dowodowy;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 77 § 4 k.p.a., wyrażające się w wydaniu decyzji uznającej za fakt notoryjnie znany okoliczność, która wymaga wykazania w postępowaniu dowodowym;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 7 k.p.a., poprzez niewyważenie interesu skarżącej oraz interesu społecznego, polegające na nakazaniu stosowania odzieży roboczej, w sytuacji gdy nie jest to niezbędne dla prawidłowej ochrony pracowników oraz nie jest wymagane przepisami prawa;
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 8 § 1 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i przeprowadzenie postępowania bez uwzględnienia zasady proporcjonalności i w sposób podważający zaufanie do działań organów administracji publicznej;
6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 80 k.p.a., poprzez wyjście poza granice swobodnej oceny dowodów, wydanie decyzji w oparciu o niepełny i niewystarczający materiał dowodowy oraz wydanie decyzji bez wszechstronnej i wnikliwej oceny istotnych okoliczności sprawy, a w konsekwencji poważne błędy w ustaleniach faktycznych, które doprowadziły do wydani decyzji, która w istniejącym stanie faktycznym nie powinna być wydana,
II. przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie:
1. art. 23715 § 1 Kodeksu pracy (dalej jako: kp) w zw. z art. 39c rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 roku w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, (t.j. Dz. U. 2003, Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.; zwane dalej: Rozporządzenie) w zw. z § 5 załącznika nr 2 do Rozporządzenia które to naruszenie polegało na utrzymaniu w mocy decyzji uznającej, że skarżąca powinna zapewnić pracownikom dodatkową odzież roboczą, choć w świetle wykazanych i ustalonych okoliczności faktycznych sprawy nie zostały spełnione przesłanki do
nałożenia takiego obowiązku na skarżącą;
2. art. 207 § 2 pkt 1 kp oraz art. 2379 § 1 i § 2 kp, które to naruszenie polegało na utrzymaniu w mocy decyzji uznającej, że skarżąca powinna zapewnić pracownikom dodatkową odzież roboczą, choć w świetle wykazanych i ustalonych okoliczności faktycznych sprawy nie zostały spełnione przesłanki do nałożenia takiego obowiązku na skarżącą;
3. art. 2377 § 1 pkt 1 kp, które to naruszenie polegało na utrzymaniu w mocy decyzji uznającej, że skarżąca powinna zapewnić pracownikom dodatkową odzież roboczą, choć w świetle wykazanych i ustalonych okoliczności faktycznych sprawy nie zostały spełnione przesłanki do nałożenia takiego obowiązku na skarżącą.
Mając powyższe na uwadze skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżącej, a także wstrzymanie wykonalności decyzji nr [...] i [...] zawarte w nakazie inspektora pracy z [...] października 2018 r. utrzymywanych w mocy przez decyzję.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Okręgowy Inspektor Pracy w [...]
wniósł o jej oddalenie, oddalenie w całości wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji
jako bezzasadnego, a także zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) Przewodnicząca Wydziału III zarządzeniem z dnia 5 stycznia 2023 r. wyznaczyła posiedzenie niejawne w dniu 24 marca 2023 r.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten,
w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Na wstępie wskazać należy, że całkowicie nieuprawniony jest kilkakrotnie powtarzany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. (zarzuty 1 - 6 w ramach podstawy kasacyjnej związanej z naruszeniem przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy). Powiązanie zarzutu naruszenia wskazanych przepisów prawnych zarówno z naruszeniem art. 145 §1 pkt 1
lit. c jak i jednoczenie z art. 151 i jak i p.p.s.a. jest sformułowane o tyle niepoprawnie, że te dwa przepisy zawierają normy przeciwstawne i art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie może zostać naruszony równocześnie z art. 151 p.p.s.a., są to bowiem przepisy wzajemnie się wykluczające, stosowane przez sąd w różnych stanach prawnych.
Tym samym nie zostały prawidłowo wskazane przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, które miały zostać naruszone przez Sąd I instancji. W konsekwencji wskazane w zarzutach 1- 6 art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i 4, art. 80 oraz art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. nie zostały powiązane z odpowiednimi przepisami postępowania sądowoadministracyjnego. Zaznaczyć bowiem należy, że Sąd nie stosuje wprost przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, stąd też jego związanie tymi przepisami sprowadza się do obowiązku sformułowania oceny prawnej, czy proces podjęcia decyzji stosowania prawa przez organ administracji był prawidłowy. Nie budzi wątpliwości, że sformułowanie tej oceny wymaga odpowiedzi na szereg pytań, pytań takich samych jak te, na które musi odpowiedzieć organ administracji bezpośrednio stosujący te przepisy. Jednak to nie wojewódzki sąd administracyjny stosuje te przepisy, lecz posługuje się nimi jedynie, jako matrycą porównawczą, w celu ustalenia, czy postępowanie organu w tym zakresie jest zgodne z ustalonym porządkiem prawnym. I w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku Sąd I instancji dał wyraz swojej argumentacji odnosząc się do całokształtu sprawy i zgromadzonego przez organy administracyjne materiału dowodowego. Uchybienie przez sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej ma charakter pośredni i wynikać może jedynie z uchybienia przez sąd I instancji przepisom p.p.s.a. Oznacza to, że procedując wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje przepisów k.p.a., lecz kontroluje, czy postępowanie organów odpowiadało tym przepisom. W konsekwencji zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego skarżący kasacyjnie powinien powiązać je z naruszeniem przez Sąd I instancji odpowiednich przepisów postępowania sądowoadministracyjnego co w niniejszej sprawie nie nastąpiło prawidłowo. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zawiera normę prawa materialnego, a więc zarzut jego naruszenia jest zatem zarzutem materialnoprawnym. Tym samym zarzut ten błędnie został zakwalifikowany przez autora skargi kasacyjnej do zarzutów o charakterze procesowym i powinien być podniesiony w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.
Niezależnie od powyższego ubocznie wskazać należy, że podniesione w tym zakresie zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Otóż wbrew twierdzeniu strony skarżącej kasacyjnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarta została bardzo
szeroka argumentacja uzasadniająca stanowisko organu oparta na wskazanym materiale dowodowym. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja okręgowego inspektora pracy jako organu odwoławczego od nakazu wydanego przez inspektora pracy w postępowaniu kontrolnym, a zatem organu działającego na podstawie przepisów procesowych zawartych w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy.
Nie zasługują na uwzględnienie i także zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia art. 23715 § 1 kp w zw. z art. 39c Rozporządzenia w zw. z § 5 załącznika nr 2 do Rozporządzenia. Po pierwsze strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała postaci naruszenia tego przepisu – przez błędną jego wykładnię, czy też przez błędne jego zastosowanie. Po drugie art. 23715 § 1 kp zawiera delegację ustawową dla Ministra Pracy i Polityki Socjalnej do określenia w porozumieniu
z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej w drodze rozporządzenia ogólnie obowiązujących przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczących prac wykonywanych w różnych gałęziach pracy. I na tej podstawie zostało wydane rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 roku w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, (t.j. Dz. U. 2003, Nr 169, poz. 1650
z późn. zm.). Po trzecie Sąd I instancji nie stosował tego przepisu, ani nie dokonywał jego wykładni, a więc nie mógł go naruszyć. Podobne uwagi odnieść należy do § 39c Rozporządzenia (a nie jak omyłkowo zapewne wskazała skarżąca kasacyjnie – art. 39c). Przepis ten nakłada na pracodawcę obowiązek informowania pracowników o istniejących zagrożeniach, w szczególności o zagrożeniach, przed którymi chronić ich będą środki ochrony indywidualnej oraz przekazuje informacje o tych środkach i zasadach ich stosowania. Szczegółowe zasady stosowania środków ochrony indywidualnej określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. Dodać należy, że zarzut naruszenia tego przepisu przez błędne jego zastosowanie lub niewłaściwą wykładnię nie został szerzej uzasadniony przez skarżącą kasacyjnie. Podobnie jak i ogólny zarzut naruszenia § 5 załącznika nr 2 do Rozporządzenia zgodnie, z którym środki ochrony indywidualnej powinny być przeznaczone do osobistego użytku. W wyjątkowych przypadkach środek ochrony indywidualnej może być używany przez więcej niż jedną osobę, o ile zastosowano działania wykluczające niepożądany wpływ takiego użytkowania na
zdrowie lub higienę użytkowników. Przepis ten nie podlegał interpretacji, a jego zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy było zasadne. Treść przepisu jest jasna. Pracodawca jest zobowiązany zapewnić środki ochrony indywidualnej do osobistego użytku. Zatem każdy pracownik pracujący w chłodni i mroźni powinien mieć zapewnione indywidualne kurtki. Jak stanowi prawodawca w wyjątkowych przypadkach środek ochrony indywidualnej może być używany przez więcej niż jedną osobę, o ile zastosowano działania wykluczające niepożądany wpływ takiego użytkowania na
zdrowie lub higienę użytkowników. O ile zatem pracodawca wybierze to rozwiązanie (wykazując, że zachodzą wyjątkowe przypadki), to musi zapewnić, aby zastosowany środek ochrony indywidualnej używany przez więcej niż jedną osobę wykluczał niepożądany wpływ takiego użytkowania na zdrowie lub higienę użytkowników. To pracodawca ma zapewnić działania wykluczające ów niepożądany wpływ takiego użytkowania na zdrowie lub higienę użytkowników. Na tle niniejszej sprawy nie chodzi zatem tylko oto, aby kurtki używane w chłodni i mroźni były czyste, ale także o zachowanie warunków higienicznych ich użytkowania, a więc np. o minimalizowanie
ilości pracowników, którzy z nich korzystają w danym okresie czasu. Może to być zatem np. wymiana używanych kurtek na nowe, ich wypranie lub dezynfekcja po każdej zmianie albo używanie tzw. jednorazowych lub indywidualnych fartuchów wewnętrznych noszonych pod kurtkami. To pracodawca wybierając określone rozwiązanie ma wykazać, że realizuje ono takie warunki użytkowania środków indywidualnej ochrony, że nie wpływa ono negatywnie na zdrowie lub higienę pracowników.
Także zarzut naruszenia art. 207 § 2 pkt 1 kp oraz art. 2379 § 1 i § 2 kp nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała postaci naruszenie tych przepisów (tj. poprzez błędną ich wykładnie lub niewłaściwe ich zastosowanie). Po drugie zastosowanie tych przepisów w świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego, który nie został skutecznie podważony przez skarżąca kasacyjnie, było uzasadnione. Z art. 207 § 2 pkt 1 kp pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy
przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności
pracodawca jest obowiązany organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Natomiast zgodnie z art. 2379 § 1 i § 2 kp pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, przewidzianych do stosowania na danym stanowisku pracy. Jak również pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby stosowane środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze posiadały właściwości ochronne i użytkowe, oraz zapewnić odpowiednio ich pranie, konserwację, naprawę, odpylanie i odkażanie. Są to zatem bezwzględne nakazy skierowane do pracodawcy, a których zignorowanie wiąże się z obowiązkiem podjęcia przez inspektorów pracy odpowiednich działań
zmierzających do przywrócenia stanu zgodnego z prawem.
Z tych samych przyczyn bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 2377 § 1 pkt 1 kp, zgodnie z którym pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie odzież i obuwie robocze, spełniające wymagania określone w Polskich Normach, jeżeli odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu. Tym samym to w gestii pracodawcy leży odpowiedni dobór odzieży ochronnej o odpowiednich parametrach i właściwościach użytkowania takich, aby spełniały swoje zadanie. Nie muszą to być spodnie robocze (techniczne), jak bezpodstawnie twierdzi skarżąca kasacyjnie. Jednocześnie jak słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę w świetle wydanego nakazu ustalenie wewnątrzzakładowe dotyczące noszenia odzieży ochronnej są bez znaczenia. Na wskazanych stanowiskach pracy pracownicy powinni pracować w odzieży ochronnej, gdyż odzież własna pracowników może ulec znacznemu zabrudzeniu, a nawet zniszczeniu (chodzi o potencjalną możliwość, a nie rzeczywiście zaistniałe takie przypadki – czemu zresztą przeczy skarżąca kasacyjnie).
Pracodawca może ustalić stanowiska, na których dopuszcza się używanie przez pracowników, za ich zgodą, własnej odzieży i obuwia roboczego, spełniających wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy. Pracownikowi używającemu własnej odzieży
i obuwia roboczego pracodawca wypłaca ekwiwalent pieniężny w wysokości uwzględniającej ich aktualne ceny - art. 2377 § 2 i 4 kp. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że pracownikom używającym własnej dzieży roboczej chroniącej kończyny dolne pracodawca nie wypłacał ekwiwalentu pieniężnego w wysokości uwzględniającej ich aktualne ceny.
Nie stanowi również kontrargumentu do nałożonych obowiązków koszt związany
z ich wykonaniem, albowiem prowadząc przedsiębiorstwo, strona musi przewidywać w budżecie środki finansowe, które umożliwią jego funkcjonowanie w sposób bezpieczny
dla jej pracowników i zgodny z przepisami prawa. Organ nie ma obowiązku wskazywania rodzaju, parametrów i szczegółowych właściwości odzieży roboczej, ponieważ pracodawca ustala rodzaje środków odzieży i obuwia roboczego na danym stanowisku, ma zapewnić odzież roboczą zgodną z polskimi normami i taką aby posiadała
właściwości ochronne i użytkowe.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt: II FPS 4/12 (publ.: LEX nr 1226661).