III OSK 1674/22

III OSK 1674/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka
Rafał Stasikowski /sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Ochrona danych osobowych
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1717/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-12-29
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 183 § 1, art. 174, art. 3 § 2, art. 134, art. 135, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1 § 1, art. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 1 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1717/21 w sprawie ze skargi G.W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 18 lutego 2021 r., nr ZSPU.440.810.2018.WP.JP w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od G.W. na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 29 grudnia 2021 r., II SA/Wa 1717/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi G.W. ("skarżąca") na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 18 lutego 2021 r.,
nr ZSPU.440.810.2018.WP.JP, w przedmiocie przetwarzania danych osobowych, oddalił skargę.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Skarżąca wniosła skargę na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych przez ZUS w Warszawie oraz uczestnika postępowania. Podnosiła, że ZUS w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko mężowi skarżącej w celu wyegzekwowania od niego zaległych składek z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, dopuścił się, w ocenie skarżącej, nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych polegających na: udostępnieniu osobie nieuprawnionej jej danych osobowych, a także pozyskaniu przez ZUS kopii aktu notarialnego dotyczącego zakupu przez skarżącą i jej męża nieruchomości gruntowej w M. Z kolei uczestnik bez podstawy prawnej udostępnił ZUS dane osobowe skarżącej zawarte w umowie przedwstępnej sprzedaży lokalu mieszkalnego z dnia 3 listopada 2010 r., a w konsekwencji ZUS pozyskał te dane i je przetwarza.
Prezes UODO decyzją z dnia 18 lutego 2021 r. umorzył postępowanie. Stwierdził, że w czasie, gdy miały mieć miejsce ww. zdarzenia, tj. w 2003, 2010 i 2016 roku obowiązywały przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 922 ze zm.). Przepisy te określały zasady przetwarzania danych osobowych do 24 maja 2018 r. natomiast od 25 maja 2018 r., obowiązują przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 ze zm.), oraz ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1781).
Wskazał, że opisane w treści skargi zdarzenia nie mogą być rozpatrywane w toku postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji w oparciu o przepisy rozporządzenia 2016/679, bowiem kwestionowany w skardze proces przetwarzania danych osobowych przez skarżony podmiot rozpoczął się i zakończył przed 25 maja 2018 r. Podniósł, że przepis artykuł 99 ust. 1 rozporządzenia 2016/679 wskazuje, że niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie od dnia 25 maja 2018 r. W związku z tym, przepisy rozporządzenia 2016/679 mają zastosowanie wyłącznie w sprawach, w których skargę wniesiono od 25 maja 2018 r. i w tej dacie kwestionowany proces przetwarzania danych osobowych trwał. Uznał, że z uwagi na fakt, że kwestionowane w skardze zdarzenia miały miejsce i zakończyły się w czasie, gdy obowiązywały przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., a postępowanie administracyjne przed organem nadzorczym zostało zainicjowane w czasie, gdy zaczęły obowiązywać przepisy ustawy z dnia 10 maja 2018 r., do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie jest możliwe zastosowanie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Artykuł 160 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. stanowi, że jedynie postępowania, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy z dnia 10 maja 2018 r., są prowadzone przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Tym samym Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych nie ma możliwości prowadzenia postępowania administracyjnego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., gdyż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 2018 r. Brak jest również podstawy do korzystania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z uprawnień przewidzianych w uchylonej ustawie z 29 sierpnia 1997 r., w tym do oceny zgodności zachowania administratora z ww. przepisami w przypadku, gdy skarżony proces przetwarzania nie był kontynuowany po 25 maja 2018 r. Organ nie może również dokonać oceny zgodności kwestionowanych w skardze działań administratora z rozporządzeniem 2016/679, ponieważ zdarzenia będące przedmiotem skargi mają charakter zakończony i nie były kontynuowane po 25 maja 2018 r. Ponadto jego zdaniem brak jest obecnie przepisów kompetencyjnych uprawniających organ do prowadzenia postępowania w przedmiocie oceny zgodności działania administratora z przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r.
Wskazał, że w tej sytuacji postępowanie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: K.p.a.).
Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Oddalając skargę sąd I instancji wskazał, że z ustaleń poczynionych przez organ ochrony danych osobowych wynika, że proces przetwarzania danych osobowych J.D. oraz skarżącej zakończył się wraz ze spłatą całości zaległości w dniu 8 grudnia 2010 r. Skarżąca w złożonej skardze do Prezesa UODO nie podniosła zarzutów, które dotyczyłyby innych procesów przetwarzania danych osobowych przez ww. podmioty niż te, które zakończyły się w związku z wyegzekwowaniem należności od J.D. na rzecz ZUS w dniu 8 grudnia 2010 r. Prezes UODO w wydanej decyzji nie stwierdził, że ZUS nie dysponuje danymi osobowymi skarżącej, a jedynie, że zakończyły się skarżone przez skarżącą procesy przetwarzania danych osobowych, które związane były z prowadzonym przez ZUS postępowaniem egzekucyjnym. Przechowywanie przez ZUS dokumentacji związane jest z ciążącym na ZUS obowiązku archiwizacji dokumentacji dot. prowadzonych postępowań wynikający z ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm,). ZUS, jako jednostka sektora finansów publicznych, jest bowiem jednym z adresatów art. 5 ust. 1 tej ustawy.
Odnośnie do zarzutu skarżącej, że uczestnik przekazał promesę z dnia 5 października 2020 r. do kancelarii komorniczej w roku 2020 organ zasadnie wskazał, że skarżąca nie podnosiła owego zarzutu w toku postępowania przed Prezesem UODO w sprawie ZSPU.440.810.2018. Skarżąca w skardze złożonej do Prezesa UODO w odniesieniu do uczestnika podniosła zarzut przekazania przez niego (w 2016 r.) kopii umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości przy ul. [...] w W. na rzecz ZUS, tj. jednorazowego zdarzenia, które miało miejsce i zakończyło się przed rozpoczęciem stosowania przepisów RODO. Skarżąca nie podnosiła natomiast zarzutów, które dotyczyłyby posługiwania się przez A.S. kopią promesy w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez komornika (ani przed ani po wejściu w życie RODO).
Zasadnie stwierdzono zdaniem sądu I instancji, że organ nie może wykraczać poza żądanie sformułowane w skardze - jest związany treścią skargi a w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko i wyłącznie ten podmiot – skarżąca określa przedmiot swego żądania i tak określone żądanie wiąże organ administracyjny, który nie może go samodzielnie modyfikować, zmieniać ani dookreślać.
Zasadne jest również twierdzenie, że w czasie gdy miało mieć miejsce kwestionowane przez skarżącą przetwarzanie danych osobowych jej dotyczących oraz danych osobowych jej męża, tj. udostępnienie jej danych osobowych przez uczestnika na rzecz ZUS, pozyskanie przez ZUS kopii aktu notarialnego zawierającego jej dane osobowe oraz udostępnienie przez ZUS danych skarżącej na rzecz osoby trzeciej (tj. uczestnika) w postępowaniu egzekucyjnym, które zostało zakończone w grudniu 2010 r. w związku ze spłatą zaległości wobec ZUS, obowiązywały przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 922 ze zm. zwana dalej ustawą o ochronie danych osobowych). Przepisy te określały zasady przetwarzania danych osobowych do dnia 24 maja 2018 r., natomiast od 25 maja 2018 r. obowiązują przepisy RODO oraz ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1781). Zgodnie z art. 160 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. jedynie postępowania, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy z dnia 10 maja 2018 r., są prowadzone przez Prezesa UODO, na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
W tym stanie rzeczy organ zasadnie twierdzi, że opisane w treści skargi zdarzenia nie mogą być rozpatrywane w toku postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji w oparciu o przepisy RODO. Skarżone procesy przetwarzania danych osobowych przez ZUS i uczestnika rozpoczęły się i zakończyły przed dniem 25 maja 2018 r. Artykuł 99 ust. 1 RODO wprost wskazuje, że niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie od dnia 25 maja 2018 r. W związku z tym, przepisy rozporządzenia mają zastosowanie wyłącznie w sprawach, w których skargę wniesiono od dnia 25 maja 2018 r. i w tej dacie kwestionowany proces przetwarzania danych osobowych trwał.
Zasadne jest twierdzenie, że organ nie może również dokonać oceny kwestionowanego przez skarżącą przetwarzania danych osobowych na podstawie przepisów RODO, bowiem proces ten ustał w związku z zakończeniem egzekucji administracyjnej i nie jest kontynuowany. Obecnie brak jest przepisów kompetencyjnych, które uprawniałyby Prezesa UODO do prowadzenia postępowania w przedmiocie oceny zgodności działania administratora z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
Wobec powyższego, w ocenie sądu I instancji, organ zasadnie postanowił o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), orzekł jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca, zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Nadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także o rozpoznanie skargi na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1. na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez obrazę art. 99 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/UE (RODO) - poprzez uznanie, iż zapisy wyżej wskazanego rozporządzenia nie mają zastosowania do niniejszej sprawy, podczas gdy Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz A.S. przetwarzali dane osobowe skarżącej oraz jej męża w sposób ciągły w latach 2010-2016, w tym kontynuacja tego przetwarzania miała miejsce także po dniu 25 maja 2018 roku;
2. na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania które, miało istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez obrazę art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 2 i art. 134 i 135 p.p.s.a. - wskutek wadliwego wykonania obowiązku kontroli działalności organów administracji publicznej polegającego na nieprzeprowadzeniu pogłębionej analizy okoliczności sprawy i zaniechaniu szczegółowej oceny procesów przetwarzania danych - co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, iż przetwarzanie danych skarżącej oraz jej męża nie miało miejsca pod dniu 25 maja 2018 roku.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes UODO wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. W takiej sytuacji, co do zasady, jako pierwsze podlegają rozpatrzeniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż weryfikacja prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego, dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, jest możliwa jedynie w przypadku stwierdzenia braku uchybień natury procesowej, mogących mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Przejście do szczegółowego odniesienia się do poszczególnych zarzutów wymaga jednak wskazania na pewne podstawowe wymogi prawa wiązane ze skargą kasacyjną. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Konstrukcja art. 174 p.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić Sąd I instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą i powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., II FSK 1688/07, LEX nr 1095923). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności (por. wyrok NSA z 13 listopada 2014 r., I OSK 1420/14). Z przepisów art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynikają także sposoby naruszenia prawa, a są nimi błędna wykładani lub niewłaściwe zastosowanie prawa. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie nie tylko konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd I instancji, lecz także precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wskazanie tych samych naruszeń prawa procesowego połączone z wykazaniem istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny może uczynić zadość obowiązkowi merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyroki NSA: z 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; z 22 września 2010 r., II FSK 764/09; z 16 lipca 2013 r., II FSK 2208/11). Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa.
W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania, wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Konstatując, obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest określenie podstawy lub podstaw kasacyjnych, prawidłowe skonstruowanie zarzutów obejmujące wskazanie naruszonych przepisów prawa, sposobu ich naruszenia połączone z precyzyjnym oznaczeniem w jaki sposób prawidłowo winien został zinterpretowany lub zastosowany każdy z przepisów, którego naruszenie zarzucono w uzasadnieniu. W odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa procesowego niezbędne jest dodatkowo spełnienie dalszego warunku. Zgodnie bowiem z powołanym już art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa procesowego, o którym mowa w powołanym przepisie może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, może wiec polegać na błędnej wykładni przepisu postępowania lub na niewłaściwym jego zastosowaniu. Skarga kasacyjna oparta na tej podstawie może być uwzględniona jedynie wtedy, gdy uchybienie wojewódzkiego sądu administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użycie w omawianym przepisie słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem zachodzi związek przyczynowy. Wykazanie wpływu na wynik sprawy sprowadza się do wyjaśnienia związku przyczynowego między naruszeniem prawa a wynikiem sprawy, tj. podania stosownej argumentacji uzasadniającej twierdzenie, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia, to w sprawie mogłoby zostać wydane inne rozstrzygnięcie niż kwestionowane skargą kasacyjną. Innymi słowy chodzi o wykazanie, że naruszenia prawa były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyroki NSA: z 10 stycznia 2023 r., III OSK 1545/21; z 11 marca 2014 r., II GSK 2103/12). Prowadzi to do konieczności uzasadnienia zarzutu, w ramach którego dojść musi do dopełnienia tych wymogów prawnych.
Odnosząc się generalnie do wszystkich zarzutów, wskazać należy, że żaden z nich nie został sformułowany w sposób odpowiadającym wszystkim powyższym wymogom prawa. W żadnym z nich nie określono w jaki sposób miało dojść do naruszenia wskazanych w zarzutach przepisów prawa. Jest to bardzo istotne uchybienie, które zasadniczo prowadzi a limine do bezskuteczności każdego zarzutu, gdyż nie pozwala ustalić granic skargi kasacyjnej, chyba że analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na zdekodowanie woli autora skargi kasacyjnej w tym zakresie. Dodatkowo każdy z dwóch podniesionych zarzutów obarczony jest dalszymi niedoskonałościami przesądzającymi również o ich bezzasadności.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa wskazać należy, że autor skargi kasacyjnej nie tylko nie określił sposobu naruszenia przepisów wskazanych w zarzucie, lecz również sporządził dość lakoniczne uzasadnienie skargi kasacyjnej, które nie pozwala na jednoznaczne ustalenie woli strony wnoszącej skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie posiada kompetencji do zastąpienia w tym zakresie strony. Dalej wskazać należy, że w świetle zwerbalizowanej woli autora istota tego zarzutu sprowadza się do zarzucenia sądowi I instancji "wadliwego wykonania obowiązku kontroli działalności organów administracji publicznej", co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego przez organ. Rzecz jednak w tym, iż podniesione w zarzucie przepisy nie mogą służyć do kwestionowania ustaleń faktycznych.
Przepisy art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. mają charakter ustrojowy normujące zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne i jako takie co do zasady nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Każdy z nich może być skutecznie wskazany jako naruszenie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej w powiązaniu z konkretnie oznaczonymi przepisami p.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 11 maja 2012 r., I OSK 70/12; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2009 r., II FSK 1660/07, wyrok NSA z dnia 11 marca 2009r., II FSK 103/08, wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., I GSK 445/10; wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., II GSK 1185/11; wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2008 r., FSK 576/07). Przepis art. 1 § 2 p.u.s.a. wskazuje podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Przepis ten mógłby stanowić samodzielną i skuteczną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdyby sąd przyjął inne, niż legalność, kryterium kontroli. Zarzucając naruszenie tego przepisu strona powinna zatem bądź to wskazać konkretny przepis prawa, który powinien uwzględnić, a czego nie zrobił sąd I instancji dokonując kontroli legalności działania organów administracji, bądź ewentualnie przepis wskazujący inne kryterium kontroli (wykraczające poza zgodność z prawem). Wykazując naruszenie tego przepisu strona może wywodzić, że sąd niezasadnie wyszedł poza kryterium kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem (tzn. wskazać, że nie zaistniał przypadek, w którym "ustawy stanowią inaczej"). W każdym innym wypadku należy wskazać w podstawie skargi kasacyjnej naruszony, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, przepis prawa procesowego, przy czym powinien to być przepis stanowiący samodzielną podstawę skargi kasacyjnej (por. m.in. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2012 r., I OSK 1421/11; wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r., II FSK 143/11; wyrok NSA z dnia 27 marca 2008r., I OSK 471/07; wyrok NSA z dnia 19 września 2013r., II OSK 533/12). Sąd I instancji mógłby zatem naruszyć art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. odmawiając rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, bądź rozpoznając ją, ale stosując przy kontroli inne kryterium niż kryterium zgodności z prawem (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2013 r., II GSK 2307/11; wyrok NSA z dnia 27 marca 2013 r., I GSK 1790/11). Ponadto naruszenie przepisu art. 1 § 2 p.u.s.a. może polegać na wykroczeniu poza właściwość sądu albo zastosowaniu środka nieznanego ustawie, przy czym żaden z powołanych przepisów nie może być naruszony poprzez wadliwe dokonanie kontroli, jak zarzucił w rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2013 r., II GSK 2147/11). Żadna z wyżej wskazanych okoliczności nie miała miejsca w niniejszej sprawie. To, czy ocena legalności zachowania organu była prawidłowa czy też błędna, nie może być utożsamiane z naruszeniem przepisu art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2013 r., I GSK 1790/11; wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., I FSK 753/12).
Z kolei wskazanie art. 3 § 2 p.p.s.a. i art. 134 p.p.s.a. uznać należy za bezskuteczne. Obie jednostki redakcyjne p.p.s.a. są wewnętrznie rozbudowane. Art. 3 § 2 p.p.s.a. składa się z 9 podpunktów, a art. 134 składa się z dwóch paragrafów. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że odniesieniu do jednostki redakcyjnej aktu prawnego, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych pomniejszych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionego zarzutu skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje on konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Naruszony przez sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony. W związku z tym zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 135 p.p.s.a. nie odnosi się do etapu dokonywania ustaleń faktycznych przez organ, ani również przez sąd administracyjny. Jest on przepisem kompetencyjnym regulujących kompetencje sądu do podejmowania środków koniecznych do usunięcia naruszenia prawa, nawet jeśli nie zostały one zawnioskowane w skardze, nie przekraczając jednak granic sprawy, jeżeli jest to konieczne do końcowego załatwienia sprawy.
W konsekwencji tego zarzut naruszenia prawa procesowego prowadzący wedle woli autor skargi kasacyjnej do dokonania błędnych ustaleń faktyczny, a tym samym nie dokonania ustaleń faktycznych wskazujących na prowadzenie procesów przetwarzania danych osobowych także po dniu 25 maja 2018 r. okazał się bezskutecznym. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny związany jest ustaleniami sądu I instancji i organu nadzoru, zgodnie z którymi proces przetwarzania danych osobowych J.D. oraz skarżącej przez ZUS w związku ze zdarzeniami mającymi miejsce w postępowaniu egzekucyjnymi w administracji prowadzonym przez ZUS przeciwko J.D. w celu wyegzekwowania zaległych składek od prowadzonej przez niego działalności gospodarczej zakończył się wraz ze spłatą całości zadłużenia 8 grudnia 2010 r.
Organ przyjął również, iż w skardze skarżąca zarzuciła uczestnikowi postępowania udostępnianie jej danych osobowych przez uczestnika na rzecz ZUS, pozyskiwanie przez ZUS kopii aktu notarialnego zawierającego jej dane osobowe oraz udostępnianie przez ZUS danych osobowych skarżącej uczestnikowi w postępowaniu egzekucyjnym, które zakończyło się grudniu 2010 r.
Końcowo sąd I instancji przyjął, że przetwarzanie miało miejsce w 2003, 2010 i 2016 r. Miało więc miejsce pod rządami ustawy z 1997 r. Ustaleniami faktycznymi w tym zakresie związany jest Sąd drugiej instancji.
Zarzut naruszenia prawa materialnego nie zasługuje na uwzględnienie. Bezzasadność tego zarzutu jest w pierwszym rzędzie konsekwencją braku wskazania prawnej formy naruszenia przepisów, z których skonstruowano zarzut. Zagadnienie to zostało omówione wyżej. Uchybienie to jest wystarczające do stwierdzenia jego bezzasadności. Dodatkowo podnieść należy, że z treści uzasadnienia wynika, że autor skargi kasacyjnej uważa, iż organ nie naruszył przepisów art. 99 ust. 1 i 2 RODO, mimo że w komparycji skargi kasacyjnej podnosi zarzut ich naruszenia. Uważa on, że proces nieuprawnionego przetwarzania danych osobowych miał miejsce po 25 maja 2018 r., a tym samym postępowanie winno być rozpoznanie w oparciu o przepisy RODO. Mamy zatem sytuację, w której autor skargi kasacyjnej podnosi zarzut naruszenia dwóch przepisów, mimo że w uzasadnieniu następnie wyjaśnia, że nie doszło do ich naruszenia, a podstawą tego jest założenie o błędności ustaleń faktycznych dokonanych przez organ a następnie aprobowanych przez Sąd pierwszej instancji. Odnosząc się do pierwszej kwestii, wskazać należy, że sprzeczność zarzutu i jego uzasadnienia musi zawsze prowadzić do bezzasadności zarzutu, gdyż nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie ostatecznej woli autora skargi kasacyjnej, co jest warunkiem koniecznym merytorycznego rozpoznania zarzutu. Po drugie, pamiętać należy, że zarzut prawa materialnego nigdy nie może służyć do zwalczania ustaleń faktycznych sprawy. Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej wskazane argumenty uznać należało zarzut za nieuzasadniony.
W związku z wniesieniem przez skarżącą osobiście pisma zatytułowanego skarga kasacyjna, Naczelny Sąd Administracyjny przeanalizował jego treść pod kątem odszukania w niej elementów, które mogłyby poszerzyć i rozwinąć zarzuty wskazane w treści skargi kasacyjnej wniesionej przez fachowego pełnomocnika. Poszukiwania te nie doprowadziły jednak do poszerzenia pola argumentacji.
Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł
o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego.