III OSK 1673/25

III OSK 1673/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ireneusz Dukiel
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Zbigniew Ślusarczyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1394/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-04-17
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art.61a §1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel Protokolant asystent sędziego Ewelina Gee-Milan po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 1394/24 w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 czerwca 2024 r. nr 992700.620.203.2024-SWO w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia przedemerytalnego w drodze wyjątku oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 1394/24, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) zwanej dalej p.p.s.a., oddalił skargę J. K. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 18 czerwca 2024 r. nr 992700.620.203.2024-SWO w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że organ zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia przedemerytalnego w drodze wyjątku. Zdaniem Sądu organ prawidłowo zastosował art. 61a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) zwanej dalej k.p.a. W sprawie wystąpiła uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania, związana z brakiem podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia wniosku o przyznanie skarżącemu świadczenia przedemerytalnego w drodze wyjątku w trybie administracyjnym, ponieważ nie ma przepisu prawnego, w oparciu o który Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych mógłby wydać rozstrzygnięcie w żądanym przedmiocie. Powołując się na art. 83 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o emeryturach i rentach z FUS", Sąd uznał, że Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w postaci renty lub emerytury, nie zaś wnioskowane świadczenie przedemerytalne. Warunki nabywania i utraty takich świadczeń oraz zasady ich wypłaty i finasowania określa ustawa z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 421), ustawa ta nie przewiduje instytucji przyznania przedmiotowego świadczenia w drodze wyjątku. Tym samym organ nie mógł wszcząć postępowania zmierzającego do wydania decyzji w przedmiocie przyznania skarżącemu świadczenia przedemerytalnego w drodze wyjątku.
Skargę kasacyjną wniósł skarżący, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzucił naruszenie:
a) "art. 83 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych" - przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że decyzja Prezesa ZUS odmawiająca przyznania świadczenia w drodze wyjątku jest zgodna z prawem, mimo że skarżący spełnia przesłanki przewidziane do uzyskania świadczenia w drodze wyjątku, tj. znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej i materialnej, a jego wiek (powyżej 60 lat) uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia,
b) art. 2 Konstytucji RP (zasada sprawiedliwości społecznej i demokratycznego państwa prawnego) - przez jego niezastosowanie, polegające na akceptacji decyzji administracyjnej rażąco niesprawiedliwej, która nie uwzględnia indywidualnych okoliczności sprawy i nie realizuje zasady pomocniczości i sprawiedliwości społecznej,
c) art. 32 Konstytucji RP (zasada równości) - przez nieuwzględnienie, że skarżący został potraktowany w sposób nierówny w stosunku do innych osób znajdujących się w porównywalnej sytuacji życiowej, którym świadczenia w drodze wyjątku przyznano, przez uznanie, iż skarżącemu nie przysługuje świadczenie w drodze wyjątku pomimo jego skrajnie ciężkiej sytuacji ekonomicznej,
d) "art. 83 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych" - przez błędną wykładnię i przyjęcie, że decyzja Prezesa ZUS mieściła się w granicach uznania administracyjnego, mimo że uznanie to powinno uwzględniać szczególne okoliczności faktyczne i cel przepisu, jakim jest zapewnienie minimum egzystencji osobom w wyjątkowo trudnej sytuacji,
e) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. – "przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i pominięcie kluczowych dowodów wskazujących na szczególnie trudną sytuację skarżącego, w tym jego wiek, sytuację mieszkaniową, stan zdrowia, długoletnie bezrobocie oraz faktyczną niemożliwość zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny winien stwierdzić, iż organ w sposób niewyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, z którego jasno wynikało, że strona skarżąca spełniła wszelkie przesłanki do przyznania jej świadczenia w drodze wyjątku",
f) art. 134 § 1 p.p.s.a. - przez ograniczenie kontroli sądu tylko do formalnych przesłanek decyzji, bez rzeczywistej oceny, czy Prezes ZUS należycie wykorzystał uznanie administracyjne w kontekście realiów sprawy,
g) art. 141 § 4 p.p.s.a. - przez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób ogólnikowy, powierzchowny, nieuwzględniający wszystkich zarzutów skargi, co uniemożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej. WSA nie odnosi się do całości zgromadzonego materiału dowodowego jak również w swym uzasadnieniu pomija ważne okoliczności, które przemawiały za uchyleniem zaskarżonej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
h) art. 11 ust. 1 i art. 107 § 3 k.p.a. - przez brak należytego uzasadnienia decyzji Prezesa ZUS, które nie odnosi się indywidualnie do sytuacji skarżącego, lecz zawiera jedynie schematyczne i lakoniczne odniesienie do przesłanek ustawowych. Prezes ZUS nie wskazał w sposób klarowny na jakiej podstawie odmawia skarżącemu przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Uzasadnienie Prezesa ZUS w postanowieniu z dnia 18 czerwca 2024 r. jest sformułowane w sposób schematyczny, nie wyjaśniający i zdawkowy. Strona skarżąca po dziś dzień nie otrzymała od ww. organu konkretnej przyczyny nieprzyznania świadczenia w drodze wyjątku,
i) art. 8 k.p.a. (zasada zaufania obywatela do organów) - przez naruszenie tej zasady w sytuacji, gdy obywatel działający zgodnie z przepisami prawa został pozbawiony prawa do wsparcia państwa bez wyczerpującego uzasadnienia. WSA w sposób niewystarczający wydał orzeczenie w niniejszej sprawie a tym samym pozbawił stronę skarżącą prawa do należytego rozpoznania sprawy i wydania orzeczenia, które w pełni odzwierciedla realia sprawy.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, alternatywnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie w całości skargi kasacyjnej. Podniósł, że zaskarżonym postanowieniem organ odmówił wszczęcia postępowania, z uwagi na brak podstawy prawnej do wydania decyzji. Zdaniem organu Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że organ wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył przepisów ani prawa procesowego ani prawa materialnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty i ich uzasadnienie skierowane zostały przeciwko wyrokowi Sądu I instancji, w którym jakoby Sąd I instancji zaakceptował "decyzję Prezesa ZUS o odmowie przyznania świadczenia w drodze wyjątku". Decyzję taką Prezes ZUS wydaje w sytuacji niespełnienia przesłanek do przyznania emerytury lub renty w drodze wyjątku. Cała argumentacja przedstawiona na poparcie podniesionych zarzutów zmierza do wykazania, że organ niezasadnie odmówił przyznania skarżącemu świadczenia przedemerytalnego w drodze wyjątku, w sytuacji gdy zdaniem autorki skargi kasacyjnej, skarżący spełnia wszystkie przesłanki z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (błędnie nazywanej w skardze kasacyjnej ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych) do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Tymczasem przedmiotem skargi do Sądu I instancji i kontroli dokonanej przez ten Sąd, było postanowienie Prezesa ZUS z 18 czerwca 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa ZUS z 12 kwietnia 2024 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia przedemerytalnego w drodze wyjątku. Sąd I instancji oddalił skargę uznając, że postanowienie Prezesa ZUS odpowiada prawu. Bowiem wobec braku podstawy materialnoprawnej do wydania decyzji w przedmiocie przyznania skarżącemu świadczenia przedemerytalnego w drodze wyjątku, należało odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na zasadzie art. 61a § 1 k.p.a. Wobec tego, przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu stało się rozstrzygnięcie procesowe (postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania), a nie rozstrzygnięcie merytoryczne (decyzja odmawiająca przyznania świadczenia). Sformułowanie zarzutów kasacyjnych w podany wyżej sposób przesądziło o ich bezzasadności.
Należy bowiem wyjaśnić, że z wniosku skarżącego z 21 marca 2024 r. sporządzonego przez radcę prawnego, skierowanego do Prezesa ZUS wynika wprost, że skarżący żądał w nim przyznania świadczenia przedemerytalnego w drodze wyjątku.
Jak to prawidłowo wyjaśnił Sąd I instancji, zgodnie z art. 73 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497), do zakresu działania Prezesa ZUS należy przyznawanie świadczeń w drodze wyjątku. Ponadto Prezesa ZUS upoważnia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku przepis art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz art. 16 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2039, ze zm.) - dalej ustawa o kombatantach. Z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynika, że Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie ubezpieczonym, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania. Natomiast, zgodnie z art. 16 ust. 1, 2 i 6 ustawy o kombatantach, kombatantom i innym osobom uprawnionym, które nie mają prawa do emerytury lub renty na podstawie przepisów o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin lub na podstawie innych przepisów, jeżeli nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub rentę rodzinną. Natomiast warunki nabywania i utraty prawa do świadczeń przedemerytalnych oraz zasady wypłaty i finasowania tych świadczeń określa ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 421), która w art. 8 ust. 1 stanowi, iż decyzję w sprawie świadczenia przedemerytalnego wydaje i świadczenie to wypłaca organ rentowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do świadczenia przedemerytalnego. Od decyzji organu rentowego przysługują środki odwoławcze przewidziane w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych dla decyzji w sprawach emerytur i rent (ust. 2). W świetle zaś art. 11 tej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy: 1) art. 78-81, art. 88-94, art. 98, art. 103 ust. 3, art. 114, art. 116 ust. 1b i 2, art. 117 ust. 1-4a, art. 118 ust. 1-5, art. 121, art. 122 ust. 1, art. 124, art. 125a, art. 128, art. 129 ust. 1, art. 130 ust. 2 i 3, art. 132, art. 133, art. 134 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5 oraz ust. 2 pkt 2 i 3, art. 135, art. 136b-140, art. 141 ust. 1-3 i art. 142-144 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przy czym kwotę wolną od potrąceń i egzekucji ustala się według zasad określonych dla emerytury; 2) art. 80 pkt 1-4, art. 82, art. 84 ust. 1, 4a, 6-8e i 11 oraz art. 85 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Jak to prawidłowo przyjął Sąd I instancji, analiza powyższych przepisów wskazuje jednoznacznie, iż ustawa o świadczeniach przedemerytalnych nie przewiduje instytucji przyznania przedmiotowego świadczenia w drodze wyjątku, jak też nie odsyła w sprawach w niej nieuregulowanych do stosowania art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Prezes Zakładu jako organ administracji publicznej jest obowiązany działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) i z urzędu przestrzegać swej właściwości rzeczowej i miejscowej (art. 19 k.p.a.). Nie ma zatem możliwości przyznawania świadczeń w drodze wyjątku na podstawie jakichkolwiek innych przepisów niż art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i art. 16 ustawy o kombatantach. Wydanie decyzji administracyjnej zgodnej z wolą skarżącego skutkowałoby podjęciem rozstrzygnięcia bez podstawy prawej, a więc decyzji obarczonej kwalifikowaną wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W tej sytuacji, wobec braku podstawy materialnoprawnej do wydania decyzji w przedmiocie przyznania skarżącemu świadczenia przedemerytalnego w drodze wyjątku, Prezes ZUS słusznie odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na zasadzie art. 61a § 1 k.p.a.
W skardze kasacyjnej nie dostrzega się przedstawionego tu stanowiska organu i akceptującego go stanowiska Sądu I instancji oraz argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej i uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera jakichkolwiek argumentów zmierzających do podważenia stanowiska Sądu I instancji, w szczególności nie podnosi się zarzutu naruszenia art. 61a § 1 k.p.a., który stanowił podstawę prawną odmowy wszczęcia postępowania na wniosek skarżącego z 21 marca 2024 r.
Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przedmiot niniejszego postępowania nie wymagał jakiegokolwiek dalszego prowadzenia postępowania przez Prezesa ZUS. Skoro bowiem, organ odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia przedemerytalnego w drodze wyjątku, to zbyteczne był czynienie ustaleń w zakresie spełnienia przez skarżącego przesłanek wskazanych w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w tym badania trudnej sytuacji skarżącego, jego wieku, sytuacji mieszkaniowej, stanu zdrowia, długoletniego bezrobocia i niemożliwości zatrudnienia. Również w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zbędne było odnoszenie się indywidualnie do sytuacji skarżącego. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w odniesieniu do przesłanek wynikających art. 61a § 1 k.p.a. nie jest schematyczne ani lakoniczne. Prezes ZUS szczegółowo wyjaśnił dlaczego odmówił wszczęcia postępowania. W tej sytuacji nie był zobowiązany do podania przyczyny, dla której "nie przyznał świadczenia w drodze wyjątku". Zatem sprawa została należycie rozpoznana a wydane orzeczenie w pełni odzwierciedla jej realia. Biorąc to pod uwagę nie można zgodzić się z zarzutami naruszenia przez Sąd I instancji art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. i art. 8 i 11 (błędnie wskazanego jako art. 11 ust. 1) i 107 § 3 k.p.a., bowiem prawidłowo nie dostrzegł naruszenia tych przepisów.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., przedmiot niniejszego postępowania uprawniał Sąd I instancji do ograniczenia kontroli do przesłanek formalnych zaskarżonego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Skoro organ nie wydał decyzji o odmowie przyznania świadczenia, to brak było podstaw do oceny tego "czy Prezes ZUS należycie wykorzystał uznanie administracyjne w kontekście realiów sprawy". Przedmiot niniejszej sprawy wpłynął również na to, że Sąd I instancji zobowiązany był do odniesienia się do zarzutów skargi istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skoro bowiem organ wydał rozstrzygnięcie procesowe, to Sąd I instancji nie był zobowiązany do odnoszenia się do zrzutów podważających prawidłowość "decyzji o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego w drodze wyjątku". Zatem nie można zarzucić Sądowi I instancji, że sporządził uzasadnienie zaskarżonego wyroku w sposób ogólnikowy, powierzchowny, nieuwzględniający całego zgromadzonego materiału dowodowego i wszystkich okoliczności. Sąd I instancji przytoczył szczegółową argumentację przemawiającą za oddaleniem skargi co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Z tych względów także zarzuty naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. art. 141 § 3 p.p.s.a. nie zasługują na uwzględnienie.
Z uwagi na to, że w skardze kasacyjnej nie podważono stanu faktycznego, który był podstawą wydania zaskarżonego postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego i przepisów art. 2 i 32 Konstytucji dokonał w oparciu o ustalenia faktyczne dokonane przez Prezesa ZUS następnie zaakceptowane przez Sąd I instancji.
Sąd I instancji nie naruszył art. 83 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (błędnie nazwaną w skardze kasacyjnej ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych) w sposób podany w zarzutach a) i d) skargi kasacyjnej. Prezes ZUS nie wydał bowiem decyzji odmawiającej przyznania świadczenia przedemerytalnego w drodze wyjątku. Zatem Sąd I instancji nie stwierdził zgodności z prawem takiej decyzji. Organ wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w drodze wyjątku. Dlatego organ nie badał czy skarżący nie spełnia przesłanek przewidzianych do uzyskania świadczenia w drodze wyjątku wskazanych w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w szczególności czy skarżący znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej i materialnej oraz czy jego wiek (powyżej 60 lat) uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu jest zgodne z prawem. W okolicznościach niniejszej sprawy, organ wydając zaskarżone postanowienie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., był zobowiązany działać na podstawie przepisów prawa, a nie są to przepisy dające Prezesowi ZUS możliwość działania w ramach uznania administracyjnego. Jak to prawidłowo wskazał Prezes ZUS, w myśl art. 73 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, do zakresu działania Prezesa Zakładu należy przyznawanie świadczeń w drodze wyjątku. Ponadto, Prezesa Zakładu upoważnia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku przepis art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz art. 16 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2039, ze zm.). Z uwagi na to, że wnioskodawca nie wnosił o świadczenie w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS lub art. 16 ustawy o kombatantach, Prezes ZUS nie jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o przyznanie w drodze wyjątku świadczenia przedemerytalnego. Brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia wniosku o przyznanie skarżącemu świadczenia przedemerytalnego w drodze wyjątku w trybie administracyjnym, ponieważ nie ma przepisu prawnego, w oparciu o który Prezes ZUS mógłby wydać rozstrzygnięcie w żądanym przedmiocie. W skardze kasacyjnej nie podniesiono jakiejkolwiek argumentacji zmierzającej do podważenia przedstawionego tu stanowiska organu, które zostało zaakceptowane przez Sąd I instancji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie nawiązano w jakikolwiek sposób do zarzutów naruszenia art. 2 i 32 Konstytucji RP. Odnosząc się do tych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skoro Prezes ZUS wydał rozstrzygnięcie procesowe i nie rozpoznał sprawy merytorycznie (w szczególności nie wydał decyzji administracyjnej) to nie miał możliwości uwzględnienia indywidualnych okoliczności dotyczących sytuacji życiowej, w której znalazł się skarżący, oraz zastosowania zasady pomocniczości i sprawiedliwości społecznej (wskazywanych przez skarżącego). Zatem niezasadnie zarzucono naruszenie art. 2 Konstytucji RP. Odnosząc się do zarzucanego naruszenia zasady równości, za gołosłowne, niepoparte faktami, należy uznać twierdzenie autorki skargi kasacyjnej, że jakoby innym osobom w podobnej sytuacji w jakiej znajduje się skarżący, Prezes ZUS przyznał świadczenie przedemerytalne w drodze wyjątku. Dlatego już z tej przyczyny, za oczywiście chybiony należało uznać zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.
Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.