III OSK 1665/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-11-08
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organuskarga kasacyjnaPolski Związek AlpinizmuFundacjaterminyreprezentacjaprawo administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierowany do członka zarządu PZA był skuteczny i rozpoczął bieg terminu do udzielenia odpowiedzi.

Fundacja wniosła skargę na bezczynność Polskiego Związku Alpinizmu (PZA) w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Sąd I instancji stwierdził bezczynność, uznając wniosek skierowany do członka zarządu za skuteczny. PZA wniosło skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących reprezentacji PZA i stosowania KPA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając odformalizowany charakter postępowania o dostęp do informacji publicznej i obowiązek przekazania wniosku przez członka zarządu do właściwego organu PZA.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Polski Związek Alpinizmu (PZA) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził bezczynność PZA w rozpoznaniu wniosku Fundacji o udostępnienie informacji publicznej. Fundacja domagała się kopii sprawozdania ze spotkania dotyczącego ochrony środowiska. Wniosek został skierowany do członka zarządu PZA, dr. M. J., który odpowiedział, prosząc o kierowanie takich wniosków do właściwych podmiotów. Sąd I instancji uznał, że wniosek był skutecznie złożony do PZA w dniu jego otrzymania przez członka zarządu, a bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. PZA w skardze kasacyjnej zarzuciło m.in. błędną wykładnię art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 65 § 1 KPA, twierdząc, że członek zarządu nie jest podmiotem uprawnionym do reprezentacji PZA i nie miał obowiązku przekazywania wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że postępowanie o dostęp do informacji publicznej jest odformalizowane, a wniosek skierowany na oficjalną pocztę elektroniczną członka zarządu PZA należy uznać za skutecznie złożony do PZA. Obowiązkiem członka zarządu było niezwłoczne przekazanie wniosku do dalszego biegu w strukturach PZA. Sąd uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej były wadliwie sformułowane i bezzasadne. Wniosek Fundacji o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego został oddalony z powodu złożenia go po terminie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek skierowany na oficjalną pocztę elektroniczną członka zarządu jest skutecznie złożony do podmiotu zobowiązanego, a obowiązkiem członka zarządu jest jego niezwłoczne przekazanie do właściwego organu wewnątrz organizacji.

Uzasadnienie

Postępowanie o dostęp do informacji publicznej jest odformalizowane. Wniosek na oficjalny adres członka zarządu jest traktowany jako wpływający do organizacji, a jego nieprzekazanie przez członka zarządu do właściwego organu stanowi bezczynność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.d.i.p. art. 4 § 1 pkt 5

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jest m.in. Polski Związek Alpinizmu, reprezentowany przez swój Zarząd.

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Termin na udzielenie informacji publicznej wynosi 14 dni od dnia złożenia wniosku.

p.p.s.a. art. 149

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Instytucja skargi na bezczynność organu.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 16 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 17 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Wniosek skierowany do członka zarządu PZA w dniu 21 grudnia 2017 r. był traktowany jako złożony do PZA w tym dniu.

k.p.a. art. 65 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa procesowego.

p.p.s.a. art. 179

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Termin na złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierowany do członka zarządu PZA na jego oficjalną pocztę elektroniczną jest skutecznie złożony do PZA. Obowiązek przekazania wniosku przez członka zarządu do właściwego organu PZA wynika z zasad postępowania i charakteru funkcji. Postępowanie o dostęp do informacji publicznej jest odformalizowane.

Odrzucone argumenty

Członek zarządu PZA nie jest podmiotem uprawnionym do reprezentowania PZA i nie miał obowiązku przekazywania wniosku. Wniosek nie został skutecznie złożony do PZA w dniu 21 grudnia 2017 r., lecz dopiero w późniejszym terminie. Zastosowanie przepisów KPA do przekazania wniosku przez członka zarządu.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym i uproszczonym Podmiot do którego wniosek został skierowany nie jest upoważniony do jego modyfikacji, powinien zatem móc prawidłowo rozpoznać intencje strony. Istotą problemu w niniejszej sprawie nie było bowiem to, czy dr M. J. [...] był jednoosobowo umocowany do udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji publicznej, lecz kiedy ta informacja wpłynęła do PZA oraz to czy w prawem zakreślonym terminie [...] podmiot zobowiązany jej udzielił lub wydał decyzję o odmowie jej udostępnienia [...] czy też nie pozostając w konsekwencji w bezczynności.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Mirosław Wincenciak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie skuteczności wniosków o dostęp do informacji publicznej kierowanych do członków zarządów organizacji, obowiązków tych członków oraz odformalizowanego charakteru postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki reprezentacji i obiegu dokumentów w związkach stowarzyszeń, ale zasady ogólne mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe procedowanie wniosków, nawet jeśli są kierowane do niewłaściwej osoby w organizacji. Pokazuje też pułapki proceduralne w skardze kasacyjnej.

Czy wniosek do członka zarządu to już wniosek do firmy? NSA wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1665/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Mirosław Wincenciak
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 661/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-04-16
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1330
art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 16 ust. 2, art. 17 ust. 1, art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 65 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] z siedzibą w [...] od punktu 1, 2 i 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 661/18 w sprawie ze skargi Fundacji [...] "[...]" z siedzibą w [...] na bezczynność [...] z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek Fundacji [...] "[...]" z siedzibą w [...] o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 661/18 w sprawie ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Polskiego Związku Alpinizmu z siedzibą w Warszawie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 21 grudnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej stwierdził, że Polski Związek Alpinizmu z siedzibą w Warszawie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 21 grudnia 2017 r., która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, zasądził zwrotu kosztów postępowania oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Fundacja [...] z [...] (zwana dalej: Fundacją) wystąpiła wnioskiem z dnia 21 grudnia 2017 r. skierowanym do Członka Zarządu Polskiego Związku Alpinizmu dr M. J. (zwanego dalej: Członkiem Zarządu PZA) o udostępnienie, informacji publicznej w zakresie: kopii sporządzonego w marcu 2009 roku sprawozdania ("Spotkanie z konserwatorem - sprawozdanie") ze spotkania w siedzibie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej: RDOŚ) w Krakowie z pracownikami tej instytucji, które to sprawozdanie zostało przekazane do wiadomości innych pracowników i działaczy Inicjatywy Środowisk Wspinaczkowych "Nasze Skały" (dalej: IŚW).
W dniu 11 stycznia 2018 r. Członek Zarządu PZA w odpowiedzi na skierowanego do niego ponaglenie przesłał e-mail pismo prosząc w nim o kierowanie tego typu wniosków do podmiotów obowiązanych do udostępniania informacji publicznej. Równocześnie wskazał adresy mailowe biura i zarządu Polskiego Związku Alpinizmu (dalej: PZA).
Fundacja wskazała, że odpowiedź dr M. J. nie zawierała wnioskowanej o udostępnienie informacji publicznej a także nie stanowiła rozpatrzenia skierowanego do niego ponaglenia. W ocenie Fundacji wnioskowana o udostępnienie kopia sprawozdania z działalności zarządu PZA, reprezentowanego przez jego członka stanowi informację publiczną. Wskazała, że działalność PZA w ramach IŚW jest finansowana w przeważającej części ze środków publicznych pochodzących z odpisu 1% od podatku dochodowego, a przedmiot tej działalności bezpośrednio dotyczy spraw publicznych.
Fundacja wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako przedwczesnej a przez to niedopuszczalnej, bowiem wniesionej bez uprzedniego skierowania do adresata, tj. Zarządu Polskiego Związku Alpinizmu reprezentującego ten Zawiązek, samego wniosku o udostępnienie informacji względnie umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jako bezprzedmiotowego, bowiem skarżącej udzielono w dniu 16 października 2018 r. odpowiedzi na wniosek albo oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że skuteczność wniesienia skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie jest uzależniona od wcześniejszego złożenia jakiegokolwiek środka zaskarżenia. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 zwanej dalej u.d.i.p.), przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Z przepisu tego wynika zatem, że jego pozostałe przepisy nie mają zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie powołanej powyżej ustawy, które mają charakter czynności materialno-technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Pomimo, iż warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w przywołanym przepisie, zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. jest wcześniejsze wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednak bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności". Skoro ustawa nie przewiduje dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym przez organy w przedmiocie udzielenia informacji publicznej (poza odwołaniem od decyzji o odmowie udzielenia takiej informacji) to należy uznać, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05).
W ocenie Sądu zasadne było twierdzenie, że z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym, PZA jest reprezentowany na zewnątrz przez jego Zarząd (pkt 21, ust. 2 statutu) przy czym brak jest jakiegokolwiek zastrzeżenia co do sposobu zwykłej reprezentacji w odniesieniu do poszczególnych członków Zarządu. Tym samym dr M. J. posiadał prawo reprezentowania PZA, pełniąc funkcję Członka Zarządu oraz reprezentując organ podmiotu obowiązanego w myśl u.d.i.p. i otrzymując pismo powinien był to pismo przekazać wg właściwości.
Sąd I instancji zaznaczył, że instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 p.p.s.a., ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie oraz ustalenie, czy bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Polski Związek Alpinizmu, zaskarżając wyrok w części, tj. w pkt 1, 2 i 3 sentencji tego wyroku i zarzucając mu naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:
a) art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. w zw. z pkt 20 ppkt 1 i 2, pkt 21 ppkt 2 oraz pkt 22 ppkt 1 Statutu PZA polegającego na uznaniu, że to członek Zarządu (jednoosobowo) jest podmiotem reprezentującym PZA podczas, gdy podmiotem reprezentującym PZA jest Zarząd (in gremio) lub Prezydium PZA (składające się z prezesa, dwóch wiceprezesów, sekretarza generalnego i skarbnika - również in gremio), nie zaś jeden członek tego Zarządu, co doprowadziło do błędnego uznania, że wniosek skarżącego z dnia 21 grudnia 2017 r. został już w tym dniu skierowany do podmiotu obowiązanego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., podczas gdy został on wówczas (tj. w dniu 21 grudnia 2017 r.) skierowany do osoby, która nie jest podmiotem reprezentującym PZA, a więc nie może być uznana za podmiot obowiązany, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a do podmiotu obowiązanego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wniosek ten został skierowany dopiero w dniu 4 października 2018 r.;
b) art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 u.d.i.p., poprzez jego zastosowanie i uznanie, że członek Zarządu PZA był obowiązany do przekazania wniosku skarżącego według właściwości do Zarządu PZA (obsługiwanego przez Biuro Zarządu), podczas gdy przepisy k.p.a. nie mają zastosowania do takiego podmiotu jak członek zarządu związku stowarzyszeń (PZA jest związkiem stowarzyszeń), a ponadto przepisy k.p.a. stosowane są na gruncie u.d.i.p. tylko przy wydawaniu decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznych lub o umorzeniu postępowania, a więc nie są stosowane do samego tylko rozpatrzenia wniosku i wykonania czynności materialno-technicznej udzielenia informacji publicznej bądź udzielenia informacji o braku posiadania wnioskowanej informacji publicznej, a więc w przypadku, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej trafia do podmiotu, który nie jest podmiotem obowiązanym w rozumieniu u.d.i.p., nie ma on obowiązku przekazania wniosku do podmiotu obowiązanego, zgodnie z jego właściwością.
c) art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., poprzez uznanie, że "od dnia 21 grudnia 2017 r. (data wniosku) do dnia udzielenia informacji PZA dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku" podczas, gdy wniosek skarżącego wpłynął do Zarządu PZA dopiero w dniu 4 października (wraz ze skargą na bezczynność), a odpowiedź na ten wniosek została udzielona skarżącemu w dniu 16 października, a więc w terminie 12 dni od dnia złożenia wniosku, który mieści się w terminie 14 dni wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. jako termin udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i oddalenie skargi także w tej części ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tej części do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Ponadto skarżący kasacyjnie wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu dołączonego do niniejszej skargi kasacyjnej, tj. Statutu PZA na okoliczność jego treści i reprezentacji PZA przez Zarząd lub Prezydium działające in gremio, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, a także zasądzenie kosztów postępowania.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W piśmie procesowym z 27 grudnia 2019 r. stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną (doręczoną w dniu 24 lipca 2019 r., k. 85 a.s.) Fundacja [...] wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej, przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dołączonych dokumentów oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie strona skarżąca kasacyjnie pismem z 13 maja 2022 r., (k. 117 a.s.) nie wyraziła zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym i jednocześnie poinformowała, że strona posiada możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalnej i wskazała adres elektroniczny, natomiast strona przeciwna nie ustosunkowała się do pisma dotyczącego skierowania sprawy na posiedzenie niejawne. W związku z brakiem odpowiedzi od Fundacji [...] z siedzibą w [...] na pismo Sądu z dnia 9 maja 2022 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) Przewodnicząca Wydziału III zarządzeniem z dnia 20 lipca 2022 r. skierowała sprawę na posiedzenie niejawne z uwagi na to, że przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku nie jest możliwe.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego.
Skarga kasacyjna została oparta na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – tj. naruszenie "przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie".
Naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, autor skargi kasacyjnej powinien wykazać, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego - iż sąd, stosując przepis, popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej.
W orzecznictwie NSA podkreśla się, że wadliwe sformułowanie podstaw kasacyjnych, w których nie wskazano czy zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczą błędnej wykładni czy też błędnego zastosowania wymienionych konkretnych przepisów, które - zdaniem autora skargi kasacyjnej - zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji oraz brak należytego uzasadnienia poszczególnych podstaw kasacyjnych skutkuje tym, że takie zarzuty skargi kasacyjnej nie poddają się pełnej kontroli sądu kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za błędnie sformułowane, a tym samym jako niezasadne, uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego. Autor skargi kasacyjnej nie doprecyzował, czy zarzuca błędną wykładnię, czy niewłaściwe zastosowanie określonych przepisów prawa.
Powyższego zabrakło w konstrukcji zarówno zarzutu z pkt 1 lit a jak i lit c. Biorąc pod uwagę, że rozpoznanie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny następuje wyłącznie w jej granicach, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Sąd ten nie jest uprawniony do zastępowania skarżącego kasacyjnie w formułowaniu podstaw kasacyjnych w sposób spełniający wymagania określone w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., ponieważ to skarżący jest zobowiązany określić te podstawy, co wynika z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Nadto niedopuszczalne jest postawienie zarzutu naruszenia prawa materialnego zamiast zarzutu naruszenia przepisów postępowania i podważanie za jego pomocą ustaleń faktycznych – jak miało to miejsce przy zarzucie z pkt 1 ppkt b, który w swojej podstawie zawiera przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które nie są przepisami prawa materialnego tylko procesowego. Nadto Sąd I instancji nie orzeka na podstawie przepisów k.p.a., lecz na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże formułując zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia k.p.a. w powiazaniu z p.p.s.a. należałoby sięgnąć do przesłanki z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenia prawa procesowego, a nie jak uczyniono to w skardze kasacyjnej - zawrzeć je w podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. (dotyczącej naruszenia prawa materialnego).
Błędne sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej, nie zwalnia jednak Naczelnego Sądu Administracyjnego od odniesienia się do podniesionej w skardze kasacyjnej argumentacji (patrz: uchwała pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09).
Zatem odnosząc się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu całkowicie wadliwie skonstruowanych zarzutów skargi kasacyjnej, intencją skarżącego kasacyjnie było wykazanie – wbrew ustaleniom poczynionym przez Sąd I instancji - że skierowanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej do Członka Zarządu PZN nie było prawnie skuteczne, a tym samym nie rodziło konsekwencji prawnych wynikających z jego niepoznania w terminie liczonym od daty jego otrzymania przez członka zarządu – dr M. J.
Tytułem wstępu w tym miejscu wskazać należy, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym i uproszczonym, w którym przepisy kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie dopiero na etapie wydania decyzji w trybie art. 16 u.d.i.p. Artykuł 10 powołanej ustawy nie określa żadnej formy ani też ram wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Nie oznacza to jednak, że do postępowania dotyczącego informacji publicznej nie stosuje się pewnych ogólnych zasad odnoszących się do pism. Mają one charakter uniwersalny i należy je odnosić do każdego działania władzy publicznej. Pozwalają adresatowi wniosku na jego zgodne z prawem rozpoznanie, zapewniają ponadto należytą ochronę praw przysługujących wnioskodawcy. Podmiot do którego wniosek został skierowany nie jest upoważniony do jego modyfikacji, powinien zatem móc prawidłowo rozpoznać intencje strony. Wniosek musi, wobec tego, spełniać choćby minimalne wymogi formalne pozwalające na określenie przedmiotu i zakresu żądania, co pozwala na jego prawidłowe odczytanie i załatwienie. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej kryteria, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że z wniosku strony skarżącego o udzielenie informacji publicznej jasno wynikał przedmiot i zakres żądania, a wniosek skierowany na ręce członka zarządu PZA został złożony w dniu 21 grudnia 2017 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres: [...]. Jest to więc oficjalny adres poczty internetowej członka zarządu PZA i w takiej roli występował dr M. J. w tej sprawie (a nie jako osoba prywatna). Zatem w tej sytuacji obowiązkiem członka zarządu PZA M. J., mając na uwadze odformalizowany sposób wnioskowania o udostępnienie informacji publicznej, charakter pełnionej funkcji w PZA oraz z dobrze pojętym interesie tej instytucji, było niezwłoczne przekazanie otrzymanego wniosku do Zarządu PZA lub biura PZA celem nadania mu dalszego biegu. Nie chodzi tu o czynności podmiotu uprawnionego do reprezentowania PZA na zewnątrz (udzielenia żądanej informacji, bądź wydania decyzji o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji), lecz o czynności techniczne, realizowane wewnątrz struktury PZA, a wręcz jego Zarządu. Tym samym zasadnie przyjął Sąd I instancji, że wniosek Fundacji [...] z [...] skierowany do Członka Zarządu Polskiego Związku Alpinizmu dr M. J. na jego oficjalną pocztę elektroniczną, wpłynął do podmiotu zobowiązanego tj. PZA w dniu 21 grudnia 2017 r. Istotą problemu w niniejszej sprawie nie było bowiem to, czy dr M. J. jako Członek Zarządu PZA (czy też jako Przewodniczący Komisji Ochrony Przyrody i Dostępu do Rejonów Wspinaczkowych) był jednoosobowo umocowany do udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji publicznej, lecz kiedy ta informacja wpłynęła do PZA oraz to czy w prawem zakreślonym terminie (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) podmiot zobowiązany jej udzielił lub wydał decyzję o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), czy też nie pozostając w konsekwencji w bezczynności.
Niedopuszczalne było jedynie poinformowanie wnioskodawcy przez Członka Zarządu PZA mailem z 11 stycznia 2018 r. o potrzebie skierowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej przesłanego na jego oficjalną pocztę elektroniczną na inne adresy mailowe.
Z powyższych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że zarzuty kasacyjne są całkowicie bezzasadne, skargę kasacyjną oddalił, stosownie do art. 184 p.p.s.a.
Pomimo oddalenia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, ponieważ zawierająca go odpowiedź na skargę z 27 grudnia 2019 r. wpłynęła po upływie 14 dni od daty doręczenia odpisu skargi kasacyjnej w dniu 24 lipca 2019 r., a więc odpowiedź ta została złożona po terminie, o którym mowa w art. 179 p.p.s.a. Nadto skarżąca Fundacja nie wykazała, że takowe koszty poniosła, a zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12 przepisy art. 204 i art. 205 § 2 – 4 w związku z art. 207 § 1 p.p.s.a., stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów jedynie za wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI