III OSK 1661/24

III OSK 1661/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski
Olga Żurawska - Matusiak
Tamara Dziełakowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III SA/Lu 656/23 - Wyrok WSA w Lublinie z 2024-01-25
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art.8, art.11, art.77 par.1, art.80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 171
art.41 ust.2 pkt 8
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 656/23 w sprawie ze skargi R. D. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 23 sierpnia 2023 r. nr 1307 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R. D. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 25 stycznia 2024 r. (sygn. akt III SA/Lu 656/23) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), oddalił skargę R. D. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z 23 sierpnia 2023 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.
Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie, rozkazem personalnym z 23 sierpnia 2023 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej: "K.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w C. z 6 lipca 2023 r. o zwolnieniu ze służby w Policji skarżącego z 26 lipca 2023 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r. poz. 171, z późn. zm., dalej: "ustawa o Policji").
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z 28 kwietnia 2023 r. Komendant Miejski Policji wszczął wobec skarżącego postępowanie w kierunku zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, wobec powzięcia informacji o ujawnieniu w miejscu zamieszkania funkcjonariusza 44 sztuk amunicji do jednostek broni, na które skarżący nie posiada zezwolenia, czym naruszył zasady praworządności, a jego zachowanie nie przyczyniło się do pogłębiania społecznego zaufania do Policji, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 Zasad etyki zawodowej policjanta stanowiących załącznik do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z 31 grudnia 2003 r. (Dz.Urz. KGP z 2014 r., nr 1, poz. 3). W toku czynności organ polecił także sprawdzenie w bazie Krajowego Systemu Informacyjnego Policji czy skarżący jest w niej ujawniony jako posiadacz broni palnej. Ustalono, że skarżący posiada 4 jednostki broni, co potwierdziło także pismo naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych w Lublinie z 31 maja 2023 r. na skutek wystosowanego zapytania organu w przedmiocie wydanych skarżącemu pozwoleń na posiadanie broni.
Postanowienie o wszczęciu postępowania w kierunku zwolnienia ze służby zostało doręczone skarżącemu 28 kwietnia 2023 r., czego potwierdzeniem było złożenie własnoręcznego podpisu. Jednocześnie skarżący został poinformowany o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego oraz o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów, w tym zgłaszania ewentualnych żądań.
11 maja 2023 r. asesor Prokuratury Rejonowej we Włodawie wydał postanowienie o wszczęciu śledztwa w sprawie posiadania przez skarżącego 27 kwietnia 2023 r. w C., woj. lubelskiego, bez wymaganego zezwolenia 44 sztuk amunicji, tj. o czyn z art. 263 § 2 k.k.
Pismem z 12 maja 2023 r. Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów woj. Lubelskiego, który wskazany został przez pełnomocnika skarżącego, jako zakładowa organizacja związkowa do której przynależy, na skutek wystąpienia organu, w trybie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, wyraził pozytywną opinię w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby.
7 czerwca 2023 r. do Komendy Miejskiej Policji w C. wpłynęła informacja, że asesor Prokuratury Rejonowej we Włodawie wydał postanowienie o przedstawieniu skarżącemu zarzutu o to, że w okresie od daty dziennej bliżej nieustalonej do 27 kwietnia 2023 r. w C., woj. lubelskiego, w miejscu swojego zamieszkania posiadał bez wymaganego zezwolenia 43 sztuki amunicji w postaci:
– 1 (jednego) naboju karabinowego kal. 7,92 mm Mauser (7,92x57), produkcji niemieckiej z 1944 r.,
– 1 (jednego) naboju karabinowego kal. 8 mm Mannlicher Węgierski (8x56R) produkcji węgierskiej z 1938 r.,
– 6 (sześciu) naboi karabinowych kal. 7,92 mm Mosin (7,62x54R) produkcji polskiej w tym 2 (dwa) naboje z 1957 r. z pociskami smugowymi typu T- 46, 2 (dwa) naboje z 1956 r. z pociskami przeciwpancerno-zapalającymi typu B-32 oraz 2 (dwa) naboje z 1976 r. z pociskami lekkimi typu LPS,
– 1 (jednego) naboju pośredniego kal. 7,62 mm wz. 43 (7,62x39) produkcji polskiej z 1959 r. z pociskiem przeciwpancerno - zapalającym typu BZ,
– 5 (pięciu) naboi karabinowych ślepych kal. 7,62 mm Mosin produkcji polskiej w tym 2 (dwa) naboje z 1996 r., 2 (dwa) naboje z 1997 r. oraz 1 (jeden) nabój z 1999 r.,
– 23 (dwudziestu trzech) naboi sportowych bocznego zapłonu kal. 22 (5,6 mm) Long Rifle w tym 5 (pięć) naboi produkcji USA z pociskami ze stopu ołowiu typu Standard, 11 (jedenaście) naboi produkcji niemieckiej z pociskami ze stopu ołowiu typu Standard, 6 (sześć) naboi produkcji czeskiej z pociskami ze stopu ołowiu typu Standard oraz 1 (jeden) nabój produkcji czeskiej z pociskiem ze stopu ołowiu o powierzchni miedziowanej,
– 1 (jednego) naboju sportowego bocznego zapłonu kal. 22 (5,6 mm) Long Rifle produkcji polskiej z pociskiem ze stopu ołowiu typu Standard,
– 1 (jednego) naboju pistoletowego kal. 9 mm Makarow produkcji polskiej z 1987 r.,
– 2 (dwóch) naboi pistoletowych kal. 7,62 mm wz. 30 produkcji polskiej z 1954 r. 1 (jeden) nabój oraz z 1955 r. 1 (jeden) nabój,
– 1 (jednego) naboju sygnałowego kal. 26 mm czerwony dym produkcji polskiej z 1977 r.,
– 1 (jednej) spłonki łuski od rozcalonego naboju karabinowego kal. 7,62 mm Mosin produkcji rosyjskiej z 1915 r.,
tj. o popełnienie czynu z art. 263 § 2 k.k.
Pismem z 9 czerwca 2023 r. pełnomocnik skarżącego został poinformowany o zakończeniu kompletowania materiału dowodowego w sprawie, wobec tego na podstawie art. 10 K.p.a. powiadomiono o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów w terminie 3 dni od daty doręczenia przedmiotowego pisma. Pismem z 20 czerwca 2023 r. na podstawie art. 35 i art. 36 § 1 K.p.a., w związku z niepodjęciem wcześniejszej korespondencji, postępowanie zostało przedłużone do dnia 30 lipca 2023 r. Skarżący zapoznał się z aktami sprawy 28 czerwca 2023 r. oraz uzyskał uwierzytelnione kserokopie wszystkich materiałów.
Rozkazem personalnym z 6 lipca 2023 r., doręczonym skarżącemu 6 lipca 2023 r. organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji zwolnił funkcjonariusza ze służby w Policji z 26 lipca 2023 r. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Rozpoznając złożone przez skarżącego odwołanie od powyższego rozkazu personalnego, Komendant Wojewódzki Policji nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia, czemu dał wyraz w rozkazie personalnym z 23 sierpnia 2023 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy odniósł się do przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, przywołanego jako podstawy zwolnienia ze służby, który w swej istocie nie definiuje pojęcia "oczywistości popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa". Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ podniósł, że zaistnienie tej przesłanki nie musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem w sprawie karnej. Oczywistość popełnienia czynu organ może ustalić samodzielnie, w oparciu o analizę stanu faktycznego konkretnej sprawy. Stwierdzenie ziszczenia się powyższej przesłanki może nastąpić przykładowo wówczas, gdy sprawca został złapany na gorącym uczynku lub przyznał się do popełnienia przestępstwa, a także gdy inne okoliczności zdarzenia nie nasuwają wątpliwości, że określony czyn został popełniony przez konkretną osobę. Miernikiem oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa nie jest jedynie przyznanie się do popełnienia takiego czynu. Przesłanka ta jest także spełniona, gdy inne okoliczności nie nasuwają wątpliwości, że dany czyn został popełniony przez konkretną osobę.
Komendant Wojewódzki wyjaśnił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do uznania, że skarżący dopuścił się czynu o znamionach przestępstwa oraz, że jego popełnienie było oczywiste, co tym samym uniemożliwiało pozostanie funkcjonariusza w służbie, wobec ujawnienia w miejscu zamieszkania skarżącego amunicji do broni palnej na którą nie posiadał wymaganego zezwolenia. Pokreślono przy tym, że podejrzenie popełnienia przez policjanta przestępstwa bez wątpienia naraża na szwank dobre imię formacji jaką jest Policja, zaś osoba, która jest podejrzana o popełnienie czynu karalnego, nie tylko pogarsza obraz służby publicznej, ale naraża tę służbę na kolejne szkody, jakie wynikają z faktu rażącego naruszenia wysokich standardów stawianych funkcjonariuszom publicznym. Nie mógł zatem, w tej sprawie przeważyć słuszny interes funkcjonariusza, polegający na pozostawieniu go w służbie, nad interesem społecznym wyrażającym się szczególnym statusem i zadaniami Policji, mającymi bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i porządek publiczny. To nie tylko fakt prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania karnego zadecydował o jego zwolnieniu ze służby, ale przede wszystkim okoliczności, które uniemożliwiały dalsze jej kontynuowanie, a za takie należało uznać utratę autorytetu i wiarygodności w odbiorze społecznym. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji służbę może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii. Utrata przymiotów koniecznych do pełnienia służby ze względu na charakter popełnionego czynu o znamionach przestępstwa, troska o autorytet Policji jako formacji zorganizowanej, powołanej do ochrony bezpieczeństwa ludzi i porządku publicznego uzasadniają eliminację ze struktur Policji funkcjonariuszy, którzy taki autorytet osłabiają poprzez działania niezgodne z prawem, którego przestrzeganie mają kontrolować.
W kwestii natomiast złożonych przez skarżącego wniosków dowodowych, Komendant Wojewódzki uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający, a okoliczności, które strona chce udowodnić pozostają bez znaczenia w sprawie, stąd wnioski te nie zostały uwzględnione. Wszczęcie postępowania administracyjnego w kierunku zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nastąpiło wobec powzięcia przez organ pierwszej instancji informacji o ujawnieniu w miejscu zamieszkania policjanta 44 sztuk amunicji do jednostek broni, na które nie posiada on zezwolenia - co zostało potwierdzone zarówno w opinii Laboratorium Kryminalistycznego KWP w Lublinie, jak i informacji przekazanej w piśmie Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w Lublinie z dnia 31 maja 2023 r.
Skarżący nie zgadzając się z rozkazem Komendanta Wojewódzkiego wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, który wskazanym na wstępie wyrokiem ją oddalił. W treści uzasadnienia Sąd pierwszej instancji, dokonując wykładni przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji dostatecznie wyjaśniły okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia nadmienionego przepisu, biorąc pod uwagę prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy. Zaskarżone rozstrzygnięcie w uzasadnieniu faktycznym zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, jak również wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego przedstawia przebieg procesu decyzyjnego stosowania przepisów prawa administracyjnego materialnego jak i procesowego prezentując czynności i rozumowanie organu administracji na etapie ustalania okoliczności faktycznych sprawy oraz przesłanki, które według organu zadecydowały o rozstrzygnięciu zawartym w zaskarżonym orzeczeniu. Organ stosownie do art. 7 K.p.a rozważył przy tym słuszny interes strony oraz interes społeczny. Skarżącemu zapewniono również czynny udział w postępowaniu, w toku postępowania był zawiadamiany o przysługującym mu prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W ocenie Sądu pierwszej instancji, wydając rozkaz personalny organ odwoławczy prawidłowo zastosował zarówno przepisy prawa materialnego jak i procesowego oraz nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji było ustalenie, że skarżący posiadał bez wymaganego zezwolenia 44 sztuki amunicji, co zostało ujawnione w ramach przeprowadzonego przeszukania i co jednocześnie wypełniało znamiona przestępstwa z art. 263 § 2 k.k. Finalnie w tym kierunku skarżącemu postawione zostały również zarzuty karne.
Twierdzenia skarżącego, że znalazł amunicję na zawodach strzeleckich i zabezpieczył ją w dobrej wierze i tylko z uwagi na szczególną sytuację rodzinną nie zgłosił tego Policji, co podniesiono w piśmie z 14 lipca 2023 r., nie podważa legalności zaskarżonego rozkazu personalnego, podobnie jak i okoliczność zasygnalizowana w skardze, że znalezienie amunicji nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że skarżący trwale ją posiadał. Nie sposób zarzucić organowi Policji, że nieprawidłowo ocenił stan faktyczny sprawy w sytuacji, kiedy skarżący miał możliwość wcześniejszego zgłoszenia faktu zabezpieczenia amunicji przed osobami niepowołanymi i nie podjął takiego działania do dnia, w którym dokonano przeszukania.
Odnośnie natomiast do wniosku skarżącego o wystąpienie przez WSA do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie o udzielenie informacji w zakresie liczby funkcjonariuszy pozostających w służbie i podległych mu jednostek, którzy mają postawione zarzuty karne i w dalszym ciągu pełnią służbę Sąd meriti powołując się na 106 § 3 P.p.s.a. wskazał, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, co powoduje, że zakres dopuszczalnego postępowania dowodowego jest znacznie ograniczony. Istotą roli sądu administracyjnego jest dokonanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądy administracyjne oceniają zatem, czy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, nie ustalają natomiast stanu faktycznego sprawy. Dlatego też złożony przez skarżącego wniosek dowodowy nie mógł zostać uwzględniony.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucił:
I/ obrazę przepisów prawa materialnego, tj.
1/ art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dowolne przyjęcie, że skarżący popełnił czyn o znamionach czynu zabronionego, który uniemożliwia mu dalsze pełnienie służby, w sytuacji gdy nie zachodzą przesłanki wymienione w tym przepisie, które uprawniałyby organ do podjęcia decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby na podstawie tego przepisu;
II/ naruszeniu przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1/ art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez lakoniczne odniesienie się do zarzutów skarżącego, co w konsekwencji bardzo utrudnia, a wręcz uniemożliwia merytoryczną kontrolę zaskarżonego wyroku;
2/ art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez ogólnikowe przyjęcie przez Sąd orzekający, że podziela w pełni argumentację wydanego rozstrzygnięcia łącznie z wyjaśnieniami dotyczącymi podnoszonych zarzutów, bez dostatecznego wskazania konkretnych okoliczności i powodów, dla których Sąd podziela argumentację organu;
3/ art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak w uzasadnieniu wyroku stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, polegającego na lakonicznym i niewystarczającym wskazaniu przez Sąd, jakie okoliczności przesądziły o wydaniu przedmiotowego rozstrzygnięcia;
4/ art. 3 § 1 i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 8, 11, 77 § 1 oraz 80 K.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej oddalił skargę, pomimo że Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie nienależycie rozważył zarzuty zawarte w odwołaniu, a ponadto bezpodstawnie zaakceptował wadliwą ocenę dowodów przeprowadzoną w niniejszym postępowaniu oraz brak przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę co pozbawiło stronę ochrony jej praw zgodnie z zasadami prawidłowego i rzetelnego postępowania.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Oprócz tego zażądano rozpoznania sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna rozpoznana w granicach podniesionych zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę kontrolowanych przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięć organów stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zgodnie z którym "[p]olicjanta można zwolnić ze służby w przypadkach: 8) popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie". Użycie w powołanym przepisie zwrotu "można zwolnić ze służby" oznacza, że rozwiązanie stosunku służbowego na tej podstawie ma charakter fakultatywny, a decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji. Jedynymi zatem determinantami umożliwiającymi zwolnienie funkcjonariusza ze służby na tej podstawie prawnej - jak słusznie zauważa to Sąd pierwszej instancji - jest wyczerpanie znamion przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, oczywistość popełnienia czynu w powiązaniu z jego charakterem uniemożliwiającym dalsze sprawowanie służby przez policjanta. Potwierdzić także należy, w ślad za WSA, że przywołana norma prawna może mieć zastosowanie wyłącznie przed prawomocnym orzeczeniem wyroku skazującego, albowiem już po wydaniu tego typu orzeczenia organ pozbawiony jest fakultatywnej możliwości zwolnienia, kosztem obligatoryjnego (art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji).
Należy także zaznaczyć, w zgodzie z judykaturą, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, co oznacza czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (por. m.in. wyrok NSA z 19 maja 2011 r., I OSK 301/11; wyrok NSA z 2.10.2018 r., I OSK 716/17; wszystkie orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.cbois.nsa.gov.pl.). Wobec tego, w przypadkach fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby, rola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Sądy administracyjne nie są przy tym uprawnione do wkraczania w kompetencje organów i przesądzania o pozostawieniu lub zwolnieniu ze służby danej osoby.
Wobec tego, że skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., a więc zarzutach zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania w pierwszej kolejności należy rozpoznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyroki NSA z: 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11; 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08; 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 402/13).
Podniesione przez skarżącego zarzuty w zakresie naruszenia prawa procesowego nie mogły zostać uznane za zasadne. W kwestii naruszenia art. 3 § 1 i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 8, 11, 77 § 1 oraz 80 K.p.a. należy stwierdzić przede wszystkim, iż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organy obu instancji podjęły wystarczające kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz zebrały i rozpatrzyły w wyczerpujący sposób materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia (art. 77 § 1 k.p.a.). Co istotne, zarzut w kierunku naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego był oceniany dwukrotnie. Najpierw w ramach oceny realizowanej przez Komendanta Wojewódzkiego, wskutek złożonego odwołania od rozkazu personalnego organu pierwszej instancji, a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, wobec złożenia skargi na decyzję organu odwoławczego. Prawidłowość tych ocen nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skarżący od samego początku sprawy był informowany o prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym do wypowiadania się na temat zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłaszania ewentualnych żądań. Jakakolwiek inicjatywa skarżącego w tej materii nastąpiła dopiero 28 czerwca 2023 r. kiedy to skarżący zapoznał się z aktami sprawy oraz uzyskał ich fotokopię. Do momentu wydania przez organ pierwszej instancji decyzji, tj. 6 lipca 2023 r. brak było podjęcia jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej przez skarżącego.
W kontekście zatem zgłoszonych przez skarżącego w treści odwołania wniosków dowodowych, jak zasadnie stwierdził organ odwoławczy nie miały one wpływu na wynik wydanych rozstrzygnięć. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela podgląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 sierpnia 2017 r. (I OSK 1607/16), że żaden organ prowadzący postępowanie nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Nie może on pominąć jedynie wskazywanych środków dowodowych, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tylko nieustalenie okoliczności mających takie znaczenie dla sprawy można uznawać za naruszenie reguł procedowania, które mogłyby mieć wpływ na treść ustaleń faktycznych, a w konsekwencji na treść orzeczenia kończącego postępowanie w danej sprawie. Jak wyjaśniono, dowody o przeprowadzenie, których wnioskował skarżący były w dyspozycji organu i zostały ocenione jako nieprzydatne w ramach podstawy wszczętego postępowania, tym samym nie sposób przyjąć, że w sprawie pozostały niewyjaśnione istotne okoliczności lub że materiał dowodowy był niepełny. W sprawie nie pojawiły się także istotne wątpliwości, które uprawniałyby do dopuszczenia wnioskowanych dowodów na etapie postępowania sądowoadmnistracyjnego.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że głównym celem postępowania wyjaśniającego przeprowadzanego przez organy administracji, które orzekają w określonej sprawie nie jest ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych łączących się ze sprawą, lecz wyłącznie okoliczności istotnych z punktu widzenia norm prawa materialnego mających w niej zastosowanie, w tym konkretnym przypadku art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Organ zobligowany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy na mocy zasady prawdy obiektywnej ukonstytuowanej w art. 7 K.p.a. Powyższa zasada odnajduje rozwinięcie w art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Z kolei na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ dokonuje oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Uchybienie zatem przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów bądź zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego - przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny.
Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, a przede wszystkim zastosowaną przez organ podstawę zwolnienia skarżącego ze służby, tj. oczywistego popełnienia czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego uniemożliwiającego pozostanie w służbie, Komendant Miejski Policji w C. zobligowany był zgromadzić materiał dowodowy, który determinowałby ziszczenie się powyższych przesłanek oraz umożliwiał wyważenie między interesem społecznym, a słusznym interesem skarżącego, co pozostaje w związku z uznaniowym charakterem decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji. W ocenie Sądu pierwszej instancji, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego taki materiał dowodowy został w sprawie zgromadzony, a dokonana przez WSA jego ocena pozbawiona była dowolności.
Nie należy także tracić z oczu, że w kwestii zwolnienia ze służby skarżącego wypowiedziała się również zakładowa organizacja związkowa, wydając pozytywną opinię w tym przedmiocie, po uprzednim zapoznaniu się z aktami sprawy. Wprawdzie opinia ta nie była dla organu bezpośrednio wiążąca przy wydawaniu decyzji, jednakże ostatecznie potwierdzała również słuszność zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.
W powiązaniu z powyższym pozostaje kwestia podniesionego zarzutu naruszenia art. 151 P.p.s.a., którego treść wskazuje, jakie rozstrzygnięcie podejmuje sąd administracyjny w przypadku, gdy skarga nie jest uwzględniona. Unormowanie to jest przepisem kompetencyjnym - dającym sądowi administracyjnemu kompetencje do podejmowania przewidzianych prawem rozstrzygnięć oraz "wynikowym" - mówiącym o tym, jaki może być wynik sprawy. Jego naruszenie jest zawsze następstwem uchybienia innym normom prawnym. Podobnie zresztą dotyczy to przepisu art. 3 § 1 P.p.s.a., który należy do przepisów ustrojowych i kompetencyjnych. Może on zostać naruszony jedynie wówczas, gdy sąd administracyjny zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określony w P.p.s.a., bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Z wyżej opisanych względów żaden z powołanych przepisów nie został naruszony przez Sąd pierwszej instancji.
Nie mógł zostać także uznany za zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że zarzut naruszenia powołanego przepisu może być skutecznie postawiony zasadniczo w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09; wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08). Przy czym zauważyć należy, iż naruszenie to musi być na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, ponieważ przepis ten jest przepisem proceduralnym, co w konsekwencji prowadzi do tego, że Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując zarzut naruszenia przywołanego przepisu zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. W przedmiotowej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane przepisem art. 141 § 4 P.p.s.a. Uzasadnienie omawianego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w istocie sprowadza się do polemiki z rozstrzygnięciem Sądu, w szczególności z wykładnią i zastosowaniem przepisów prawa materialnego, co w ramach zarzutów procesowych nie może być skuteczne.
Należy również dodać, że brak odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi nie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 P.p.s.a. Z powołanego przepisu nie wynika bowiem, że sąd musi się odnieść do wszystkich argumentów podnoszonych przez strony. Podkreślenia wymaga, że z art. 141 § 4 P.p.s.a. nie wynika dla sądu administracyjnego obowiązek szczegółowego omówienia w uzasadnieniu każdej okoliczności, czy każdego argumentu lub twierdzenia, jakie pojawiło się w badanej sprawie. Uzasadnienie wyroku ma być "zwięzłe", co należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny powinien się odnieść wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanym, a przez to niejasnym (zob. wyrok NSA z 29 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1801/06).
Chybiony jest także zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Szeroko w tej kwestii wypowiedziały się zarówno organy obu instancji, jak też i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, a stanowisko przez nie przytoczone w pełni aprobuje Naczelny Sąd Administracyjny. Fakt ujawnienia w miejscu zamieszkania skarżącego w trakcie przeszukania amunicji do broni do której nie posiadał on pozwolenia, pozwolił na słuszny wniosek, iż spełnione zostały znamiona przestępstwa z art. 263 § 2 k.k. W kontekście podstawy prawnej zwolnienia skarżącego ze służby bez znaczenia pozostaje to w jakich okolicznościach osoba ta znalazła się w posiadaniu przedmiotowej amunicji. Biorąc jednak pod uwagę, iż skarżący był funkcjonariuszem formacji mundurowej jaką jest Policja, uprzednio zaś funkcjonariuszem Straży Granicznej, a dodatkowo także instruktorem strzelectwa, winien on mieć świadomość odpowiedzialności z tytułu wejścia w posiadanie amunicji względem której nie dysponował stosownymi uprawnieniami. Od funkcjonariusza Policji, a dodatkowo także instruktora strzelectwa zasadnym jest oczekiwać co najmniej miary podwyższonej staranności w zakresie powierzonych obowiązków oraz świadomości prawnej. Postawa skarżącego wskazuje jednak na lekceważące podejście zarówno do służby, jak też i obowiązującego prawa. Skarżący miał bowiem wystarczająco dużo czasu i możliwości na zgłoszenie odpowiednim podmiotom faktu wejścia w posiadanie amunicji, rzekomo zabezpieczonej po zawodach strzeleckich, w których brał udział jako główny sędzia, poprzez choćby telefoniczne zawiadomienie o tym dyżurnego najbliższej jednostki Policji. Mimo to, skarżący zdecydował się na zabranie amunicji do własnego domu. Mało prawdopodobnym wydaje się także argumentacja, że podczas odbywania zawodów strzeleckich nikt oprócz skarżącego nie zauważył pozostawionych na terenie strzelnicy kilkudziesięciu sztuk amunicji. Stanowisko takie przeczy regułom doświadczenia życiowego i zasadom logiki. W tym kontekście nie budzi zatem najmniejszych wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego "oczywistość" popełnienia przez skarżącego czynu noszącego znamiona sygnalizowanego wyżej przestępstwa, bowiem znajduje ona potwierdzenie w okolicznościach faktycznych tego indywidualnie ocenianego przypadku.
Użycie przez ustawodawcę w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z 1990 r. o Policji sformułowania "czyn o znamionach przestępstwa", a nie pojęcia "przestępstwa" sprawia, iż poza zakresem zainteresowania organu pozostają okoliczności różnicujące czyn noszący znamiona przestępstwa od przestępstwa, takie jak stopień społecznej szkodliwości (który w przypadku przestępstwa musi być wyższy niż znikomy - art. 1 § 2 k.k.), czy też wystąpienie po stronie sprawcy okoliczności wyłączających winę (art. 1 § 3 k.k.), jak oczekiwałby tego skarżący, powołując się na swoje wyjaśnienia odnośnie sposobu wejścia w posiadanie amunicji i braku zgłoszenia tego faktu. Stąd też, skoro z treści powołanego przepisu nie wynika, aby przesłanką zwolnienia policjanta było popełnienie przez niego przestępstwa, organ Policji ani nie musi ustalać, czy funkcjonariusz popełnił przestępstwo (do czego zresztą nie jest uprawniony), ani czekać na rozstrzygnięcie w tej sprawie właściwego sądu (zob. wyrok NSA 20 stycznia 2023 r., III OSK 4902/21).
Prawidłowo zatem organy obu instancji wydając zaskarżone rozkazy personalne powołały się przede wszystkim na przepisy ustawy o Policji, ale także zbiór "Zasad etyki zawodowej policjanta". Wszystkie te przepisy i zasady uwzględniane łącznie przedstawiają obraz funkcjonariusza służby mundurowej, którymi winien on kierować się w swoim postępowaniu w życiu codziennym.
W myśl zasad etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji oraz powinien dbać o społeczny wizerunek Policji, jako formacji i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej. Funkcjonariusz traci przymiot "nieposzlakowanej opinii" znajdując się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji (zob. wyrok NSA z 15 lipca 2022 r., III OSK 1715/21). Zatem nieposzlakowana opinia to także ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej.
Policjant, a zwłaszcza instruktor strzelectwa swoją postawą i zachowaniem powinien dawać więc przykład poszanowaniu prawa i zasad etyki. Stąd jednostka, która nie wykonuje nałożonych na nią obowiązków lub jawnie je lekceważy, sprawia że w odbiorze społecznym osłabiony jest przede wszystkim autorytet prawa i norm etycznych, których nie przestrzegają osoby odpowiedzialne za ich wykonanie.
Realizacja zadań, stawianych służbie mundurowej, jaką jest Policja wymaga, aby funkcjonariuszami były osoby o odpowiednich predyspozycjach, kwalifikacjach merytorycznych i nieposzlakowanej opinii, a także posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną. Każda więc wątpliwość w tych aspektach dyskwalifikuje daną osobę, jako zdolną do prawidłowej realizacji powierzonych obowiązków służbowych. Każdy zatem kto decyduje się na przystąpienie do Policji musi być świadom nałożonych obowiązków, czego potwierdzeniem jest składana rota ślubowania.
Faktem jest natomiast, że funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, ale ochrona ta nie ma charakteru absolutnego. W ustawie o Policji znalazły się przyczyny umożliwiające obligatoryjne i fakultatywne zwolnienie funkcjonariusza ze służby, co przede wszystkim ma na celu ochronę tej formacji i umożliwienie realizacji powierzonych jej zadań, a także prowadzenie racjonalnej polityki kadrowej pozostającej w obrębie interesu Policji, wyposażając w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do sprawnego funkcjonowania wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. Ustawa ta dopuszcza tym samym możliwość zwolnienia ze służby nawet w przypadkach niezawinionych przez funkcjonariusza, gdy takie są potrzeby formacji.
Jak prawidłowo zauważa to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 lutego 2023 r. (III OSK 5362/21) już samo naruszenie obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji służy jak najszybszemu eliminowaniu ze struktur Policji funkcjonariuszy popadających w konflikt z prawem, którego przestrzeganie mają kontrolować oraz przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić policjanta wiarygodności w oczach opinii publicznej (tak też: NSA w wyroku z 24 marca 2022 r., III OSK 1887/21; WSA w Lublinie w wyroku z 15 czerwca 2021 r., III SA/Lu 100/21). O zwolnieniu skarżącego ze służby nie zdecydował wyłącznie fakt prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego w zakresie posiadania kilkudziesięciu sztuk amunicji bez wymaganego pozwolenia, ale w głównej mierze okoliczności uniemożliwiające dalsze jej kontynuowanie uwarunkowane utratą autorytetu i wiarygodności w odbiorze społecznym, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy. Ocena taka dokonana została w oparciu o dowody zebrane na potrzeby postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w C. w sprawie o sygn. akt 4169-1.Ds.13.2023, dowody zgromadzone na potrzeby postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową we Włodawie w sprawie o sygn. akt 4170-0.Ds.371.2023, dowody z postępowania dyscyplinarnego oraz dowody znane organowi z urzędu. W aktach administracyjnych znalazły się również m.in.: raport skarżącego z 20 kwietnia 2023 r., protokoły z przesłuchania świadka, notatki służbowe z ustaleń dotyczących posiadania w miejscu zamieszkania skarżącego amunicji bez wymaganego zezwolenia, protokół przeszukania, postanowienie Komendanta Miejskiego z 28 kwietnia 2023 r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, rozkaz personalny z 28 kwietnia 2023 r. o zawieszeniu w czynnościach, opinia związków zawodowych, opinia z Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji w Lublinie z zakresu badań amunicji, dokumentacja w sprawie posiadania pozwolenia na broń palną przez skarżącego, postanowienie o przedstawieniu zarzutów z 7 czerwca 2023 r. oraz postanowienie o wszczęciu śledztwa z 11 maja 2023 r. Wszystkie te dowody pozwoliły na ustalenie spójnego obrazu sprawy, umożliwiającego jego pozytywną ocenę pod kątem zwolnienia ze służby skarżącego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.
W konsekwencji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, także z przyczyn branych pod uwagę z urzędu (art. 183 § 2 i 189 P.p.s.a.), orzeczono o jej oddaleniu stosownie do art. 184 P.p.s.a.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 204 pkt 1 P.p.s.a.