III OSK 1652/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Okręgowej Rady Adwokackiej we Wrocławiu od wyroku WSA we Wrocławiu, który stwierdził bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez ORA w odpowiedzi na wniosek M.W. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej adwokata K.P. Wniosek obejmował pytania o wykształcenie, aplikację, postępowania dyscyplinarne, kary, upomnienia dziekańskie, dane kontaktowe oraz funkcje w samorządzie adwokackim. ORA odmówiła udostępnienia informacji, powołując się na ochronę danych osobowych i zarzucając wnioskodawcy nadużycie prawa. WSA uznał, że większość żądanych informacji stanowi informację publiczną i zobowiązał ORA do ich rozpatrzenia, oddalając jednocześnie żądanie grzywny i odszkodowania. NSA rozpatrywał skargę kasacyjną ORA, która zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym nieuwzględnienie interesu publicznego oraz przepisów RODO. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że informacje dotyczące wykonywania zawodu adwokata, w tym dane o wykształceniu, postępowaniach dyscyplinarnych i funkcjach w samorządzie, stanowią informację publiczną. Sąd podkreślił, że prawo do informacji publicznej jest prawem podmiotowym jednostki i organ nie może odmówić jego realizacji, opierając się na subiektywnej ocenie interesu publicznego czy zarzucie nadużycia prawa, zwłaszcza gdy sprawa dotyczy bezczynności organu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska, że informacje dotyczące wykonywania zawodu adwokata są informacją publiczną i że organ nie może odmówić ich udostępnienia w formie zwykłego pisma, powołując się na nadużycie prawa lub ochronę danych osobowych, zamiast wydać decyzję administracyjną.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje dotyczące adwokata i bezczynności organu. Interpretacja nadużycia prawa do informacji publicznej może być stosowana w innych kontekstach, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy informacje dotyczące wykształcenia, aplikacji, postępowań dyscyplinarnych, kar dyscyplinarnych, danych kontaktowych oraz pełnionych funkcji w samorządzie adwokackim przez konkretnego adwokata stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, informacje te, z wyjątkiem oceny z ukończenia studiów, stanowią informację publiczną, ponieważ adwokat jest zawodem zaufania publicznego, a jego działalność kwalifikuje się jako pełnienie funkcji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że informacje dotyczące wykonywania zawodu adwokata, w tym dane o wykształceniu, postępowaniach dyscyplinarnych i funkcjach w samorządzie, są informacją publiczną. Status publicznoprawny adwokata wyłącza możliwość powoływania się na prywatność w celu ograniczenia dostępu do tych informacji.
Czy organ administracji publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej, powołując się na zarzut nadużycia prawa przez wnioskodawcę lub na ochronę danych osobowych, zamiast wydać decyzję administracyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może odmówić udostępnienia informacji publicznej w formie zwykłego pisma, powołując się na nadużycie prawa lub ochronę danych osobowych. W przypadku stwierdzenia nadużycia prawa, organ powinien wydać decyzję odmawiającą udostępnienia informacji, a samo stwierdzenie nadużycia nie zwalnia organu z obowiązku załatwienia sprawy we właściwej formie prawnej.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że stwierdzenie nadużycia prawa do informacji publicznej jest zagadnieniem niewłaściwego zastosowania prawa materialnego i wymaga wydania decyzji administracyjnej. Organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie wyda decyzji odmawiającej udostępnienia informacji, nawet jeśli uważa, że doszło do nadużycia prawa.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji rozpoznając skargę na bezczynność organu, jest związany granicami sprawy w sposób wykluczający rozważenie kwestii interesu publicznego czy dopuszczalności tworzenia baz danych w świetle RODO?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, granice sprawy wyznacza przedmiot zaskarżonego działania lub bezczynności organu. Sąd nie musi rozważać, czy żądanie informacji służy interesowi publicznemu, ani kwestii tworzenia baz danych w świetle RODO, jeśli nie są one bezpośrednio związane z oceną bezczynności organu.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie kwestii interesu publicznego czy RODO, ponieważ granice sprawy wyznacza przedmiot zaskarżenia (bezczynność organu). Prawo do informacji publicznej jest prawem podmiotowym, którego realizacja nie zależy od wykazania interesu publicznego przez wnioskodawcę.
Przepisy (7)
Główne
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacje dotyczące wykonywania zawodu adwokata, w tym wykształcenia, postępowań dyscyplinarnych, funkcji w samorządzie, stanowią informację publiczną.
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacje dotyczące majątku publicznego samorządu zawodowego stanowią informację publiczną.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia bezczynności organu.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do dostępu do informacji publicznej.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Adwokat, jako zawodnik zaufania publicznego, nie może ograniczać dostępu do informacji o sobie, powołując się na prywatność.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Informacje dotyczące wykonywania zawodu adwokata stanowią informację publiczną. • Organ dopuścił się bezczynności, nie wydając decyzji administracyjnej odmawiającej udostępnienia informacji. • Prawo do informacji publicznej jest prawem podmiotowym, którego realizacja nie zależy od wykazania interesu publicznego przez wnioskodawcę.
Odrzucone argumenty
Żądanie informacji osobistych o adwokacie nie służy interesowi publicznemu. • Tworzenie baz danych o adwokatach z wykorzystaniem informacji publicznej narusza RODO. • Organ nie naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie powyższych kwestii w granicach sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Adwokat jest zawodem zaufania publicznego • Dostęp do informacji publicznej jest publicznym prawem podmiotowym jednostki • Organ nie może uzależniać zrealizowania prawa podmiotowego od wykazania przez jednostkę, iż zaspokojenie jej oczekiwań służyć będzie interesowi publicznemu • Nadużycie prawa do informacji publicznej nie neguje samego prawa, a jedynie tamuje drogę do jego uzyskania • Nieudzielenie informacji publicznej w przypadku stwierdzenia nadużycia prawa do informacji publicznej jest zagadnieniem niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, a nie błędnej jego wykładni
Skład orzekający
Rafał Stasikowski
przewodniczący sprawozdawca
Artur Kuś
sędzia
Hanna Knysiak-Sudyka
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że informacje dotyczące wykonywania zawodu adwokata są informacją publiczną i że organ nie może odmówić ich udostępnienia w formie zwykłego pisma, powołując się na nadużycie prawa lub ochronę danych osobowych, zamiast wydać decyzję administracyjną."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje dotyczące adwokata i bezczynności organu. Interpretacja nadużycia prawa do informacji publicznej może być stosowana w innych kontekstach, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej o adwokatach, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno prawników, jak i potencjalnych klientów. Wyjaśnia również, jak organy powinny postępować w przypadku podejrzeń o nadużycie prawa do informacji.
“Czy informacje o adwokacie to informacja publiczna? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.