III OSK 1650/24

III OSK 1650/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tadeusz Kiełkowski /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Zbigniew Ślusarczyk
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2295/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-01-25
Skarżony organ
Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 900
art. 89 ust 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2295/23 w sprawie ze skargi Gminy [...] na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 8 sierpnia 2023 r. znak: DWST-WOOS.4021.35.2023.EM w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Gminy [...] na rzecz Ministra Edukacji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2295/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej "WSA w Warszawie" lub "Sąd I instancji"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy Słaboszów (dalej "skarżąca) na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 8 sierpnia 2023 r. (dalej "Minister" lub "organ"), znak DWST-WOOS.4021.35.2023.EM, w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego – oddalił skargę.
Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 7 lutego 2022 r. Rada Gminy Słaboszów podjęła uchwałę nr XXVI/207/2022 w sprawie zamiaru przekształcenia SP w Dziaduszycach. W uchwale wskazano, że z dniem 1 września 2022 r. gmina zamierza dokonać przekształcenia SP w Dziaduszycach o strukturze organizacyjnej obejmującej klasy I-VIII i oddziały przedszkolne, polegającego na zmianie organizacyjnej poprzez utworzenie i podporządkowanie organizacyjne Szkoły Podstawowej Filialnej w Janowicach, obejmującej strukturą organizacyjną klasy I-III i oddziały przedszkolne (dalej filia w Janowicach). W wyniku zamierzonego przekształcenia, obwodem SP w Dziaduszycach będą wszystkie miejscowości z terenu gminy Słaboszów, z tym że uczniowie klas I-III i dzieci objęte wychowaniem przedszkolnym zamieszkałe w dotychczasowym obwodzie Szkoły Podstawowej w Janowicach (dalej "SP w Janowicach") będą uczęszczać do filii w Janowicach. Wykonując powołaną uchwałę Wójt Gminy Słaboszów, pismem z dnia 21 lutego 2022 r., wystąpił z wnioskiem do Małopolskiego Kuratora Oświaty (dalej "Kurator"), o wydanie opinii w przedmiotowej sprawie. Do wniosku załączono uchwałę nr XXVI/207/2022 wraz z uzasadnieniem. Z uzasadnienia uchwały wynika, że główną przesłanką podjętego zamiaru jest sytuacja demograficzna gminy, chęć zapewnienia wszystkim uczniom zamieszkałym w obwodzie likwidowanej szkoły w Janowicach lepszych warunków kształcenia, wychowania i opieki, a także oszczędność finansowa związana z reorganizacją sieci szkolnej na ternie gminy.
Postanowieniem z dnia 21 marca 2022 r., nr NP.542.2.34.2022.PS, Kurator negatywnie zaopiniował zamiar wyrażony w powołanej uchwale. Kurator szczegółowo opisał warunki nauki, wychowania i opieki w obu szkołach, wskazując na zasadność funkcjonowania SP w Dziaduszycach w dotychczasowej strukturze organizacyjnej. Jednocześnie Kurator podniósł, że z uwagi na wydanie negatywnej opinii w przedmiocie zamiaru likwidacji z dniem 31 sierpnia 2022 r. SP w Janowicach (postanowienie z dnia 21 marca 2022 r. nr NP.543.2.33.2022.PS) nie jest możliwe przekształcenie SP w Dziaduszycach i zasadne jest wydanie negatywnej opinii również w niniejszej sprawie. Na skutek zażalenia skarżącej Minister utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Kuratora z dnia 21 marca 2022 r. Z kolei wyrokiem z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 1480/22, WSA w Warszawie uchylił postanowienia obu instancji z uwagi na wadliwości proceduralne występujące w postępowaniu zarówno przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji.
Kurator, po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy, w dniu 7 czerwca 2023 r. wydał postanowienie nr NP.542.2.34L2022.SJ, umarzające postępowanie w sprawie o wydanie opinii dotyczącej zamiaru przekształcenia Szkoły Podstawowej im. Św. Jana Pawła II w Dziaduszycach z dniem 1 września 2022 r. w oparciu o uchwałę nr XXVI/207/2022 Rady Gminy Słaboszów z dnia 7 lutego 2022 r. w sprawie zamiaru przekształcenia Szkoły Podstawowej im. Św. Jana Pawła II w Dziaduszycach. W ocenie Kuratora, w związku z podanym w uchwale nr XXVI/207/2022 Rady Gminy Słaboszów z dnia 7 lutego 2022 r. terminem przekształcenia SP w Dziaduszycach oraz z uwagi na upływ tego terminu, postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe.
Na powyższe postanowienie skarżąca pismem z dnia 19 czerwca 2023 r. wniosła zażalenie do Ministra. Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania i uznania, że stało się ono bezprzedmiotowe; wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wydanie pozytywnej opinii o zamiarze przekształcenia SP w Dziaduszycach lub zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu zakończenia postępowania przed NSA w sprawie dotyczącej zamiaru likwidacji SP w Janowicach. Skarżąca podniosła, że zamiar przekształcenia SP w Dziaduszycach jest konsekwencją podjęcia uchwały Rady Gminy Słaboszów w sprawie zamiaru likwidacji SP w Janowicach, a sprawa ta jest obecnie przedmiotem postępowania przed NSA w związku z wniesieniem przez "część uczestników postępowania" skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 1480/22.
Minister postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2023 r., DWST-WOOS.4021.35.2023.EM, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 89 ust. 1, 3, 4 pkt 1 i ust. 9 ustawy Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900), utrzymał w mocy postanowienie Kuratora z dnia 7 czerwca 2023 r. umarzające postępowanie w sprawie wydania opinii dotyczącej zamiaru przekształcenia z 1 września 2022 r. Szkoły Podstawowej im. Św. Jana Pawła II w Dziaduszycach w oparciu o uchwałę nr XXVI/207/2022 Rady Gminy Słaboszów z dnia 7 lutego 2022 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że jednym z elementów badanych przed wydaniem opinii, o której mowa w art. 89 ustawy – Prawo oświatowe jest termin likwidacji/przekształcenia szkoły. W przedmiotowej sprawie termin ten został określony uchwałą nr XXVI/207/2022 Rady Gminy Słaboszów z dnia 7 lutego 2022 r. w sprawie zamiaru przekształcenia SP w Dziaduszycach na dzień 1 września 2022 r. W dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia termin przekształcenia SP w Dziaduszycach wyznaczony powołaną uchwałą już minął, a szkoła ta nadal funkcjonuje w niezmienionej strukturze organizacyjnej. Postępowanie dotyczące opinii w sprawie zamiaru przekształcenia SP w Dziaduszycach poprzez utworzenie filii w Janowicach w dacie wskazanej w uchwale stało się zatem bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wtedy, gdy brak któregoś elementu materialnego stosunku prawnego. Określenie w uchwale terminu, w jakim zamierzona jest likwidacja/przekształcenie szkoły, stanowi jeden z elementów stosunku materialnoprawnego. Z powodu upływu tego terminu postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Istota bezprzedmiotowości postępowania polega na tym, że nastąpiło takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć szczególna regulacja między faktem a prawem. Przy czym bezprzedmiotowość postępowania może zaistnieć na każdym jego etapie. Z tego względu zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia, podobnie jak stanowisko strony dotyczące zawieszenia niniejszego postępowania do czasu rozpatrzenia przez NSA skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt: II SA/Wa 1477/22.
Skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie na powyższe postanowienie Ministra, zarzucając mu naruszenie: 1) przepisów postępowania, art. 7 ,77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez: – błędną ocenę materiału dowodowego i uznanie, że upływ terminu przekształcenia określony w uchwale czyni postępowanie bezprzedmiotowym; – brak uzasadnienia przyczyn odmowy zawieszenia postępowania do rozstrzygnięcia sprawy zawisłej przed NSA (sygn. akt II SA/Wa 1477/22) w sytuacji, gdy zakończenie postępowania w sprawie zamiaru likwidacji SP w Janowicach ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie w tej sprawie; 2) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania w sytuacji, gdy istnieje przedmiot postępowania – zamiar przekształcenia SP w Dziaduszycach, ale zależy on od likwidacji SP w Janowicach; 3) art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez Ministra do wytycznych wyroku z dnia 8 grudnia 2022 r. Skarżąca wniosła o uchylenie orzeczeń organów obu instancji bądź skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W dniu 25 stycznia 2024 r. WSA w Warszawie wydał opisany na wstępie wyrok, którym oddalił skargę. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji wskazał w szczególności, że postępowanie dotyczące przekształcenia szkoły reguluje art. 89 ust. 3 w zw. z art. 89 ust. 9 ustawy – Prawo oświatowe, który wskazuje, że szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać przekształcona po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. Procedurę przekształcenia szkoły inicjuje tzw. uchwała intencyjna. Terminem przekształcenia jest obligatoryjnie koniec roku szkolnego, a zatem 31 sierpnia. Termin ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem ani organ prowadzący, ani organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie mogą wyznaczyć innej daty. Ustawa nie precyzuje, o koniec którego roku szkolnego chodzi; przepis należy interpretować w kontekście zdania drugiego w ust. 1 tego artykułu, gdzie jest mowa o zobowiązaniu do powiadomienia "co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji". Jest zatem dopuszczalne podjęcie procedury przekształcenia np. w roku szkolnym 2021/2022, której zakończenie przewiduje się na dzień 31 sierpnia 2025 r. Zmiana pierwotnie ustalonego w uchwale terminu przekształcenia skutkuje koniecznością ponownego przeprowadzenia całej procedury. Przed terminem określonym w art. 89 ust. 1 u.p.o. powinny zostać zatem wykonane wszystkie czynności przekształcenia, a końcową czynność stanowi podjęcie uchwały o przekształceniu szkoły publicznej. W stanie faktycznym sprawy istniejącym podczas wydawania zaskarżonych postanowień (postanowienie organu I instancji – 7 czerwca 2023 r.), bezprzedmiotowe było wydanie opinii o zamiarze przekształcenia szkoły, skoro przekształcenie – określone w uchwale Rady Gminy Słaboszów podjęta 7 lutego 2022 r. nr XXVI/207/2022 – miało nastąpić z dniem 1 września 2022 r. Chybione jest zatem stanowisko skarżącej, że nie było podstaw do umorzenia postępowania zapoczątkowanego w lutym 2022 r., gdyż nie zostało ono zakończone, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę w sprawie likwidacji szkoły. Sąd zobligowany jest bowiem do badania legalności zaskarżonego aktu w stanie faktycznym i prawnym istniejącym w dacie wydania kontrolowanych aktów. W konsekwencji, organy nie mogły przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy, jak tego domagała się skarżąca. Ponadto, uchylenie przez WSA w Warszawie (w sprawie II SA/Wa 1480/22) zaskarżonych przez Gminę postanowień Ministra i Małopolskiego Kuratora Oświaty z dnia 21 marca 2022 r., negatywnie opiniujących zamiar przekształcenia SP w Dziaduszycach, ma ten skutek, że procedura będzie musiała zostać przeprowadzona na nowo, co również wskazuje na bezprzedmiotowość kontynuowania postępowania w przedmiocie przekształcenia szkoły z dniem 1 września 2022 r. Sąd I instancji dostrzegł, że na skutek wadliwego, potwierdzonego wyrokiem z 8 grudnia 2022 r., działania organów skarżąca – bez własnej winy – nie mogła zakończyć procedury przekształcenia szkoły w podanym terminie. Nie miało to jednak wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutu pominięcia przez organy oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 8 grudnia 2022 r., a więc naruszenia art. 153 p.p.s.a., Sąd I instancji podkreślił, że ponownie rozpoznając sprawę organy nie mogły pominąć faktu, że termin do przekształcenia SP w Dziaduszycach już upłynął, a więc uległy zmianie zasadnicze elementy materialnego stosunku administracyjnoprawnego. W konsekwencji nie było też podstaw do zawieszenia postępowania.
Pismem z dnia 12 kwietnia 2024 r. skarżąca (dalej także "skarżąca kasacyjnie") wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2024 r. Skarżąca kasacyjnie, na podstawie art. 174 p.p.s.a., zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego – poprzez błędną jego wykładnię tj. art. 89 ust. 1 w zw. z art. 94 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo Oświatowe poprzez uznanie, iż zmiana pierwotnie ustalonego w uchwale terminu przekształcenia szkoły skutkuje koniecznością ponownego przeprowadzenia całej procedury;
2) naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
– art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania, z uwagi na jego bezprzedmiotowość;
– art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd rozpoznający sprawę obowiązku stosowania się organów do oceny prawnej, zawartej w wyroku WSA z dnia 8 grudnia 2022 roku w sprawie II Sa/Wa 1480/22.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy przez uchylenie zaskarżonego postanowienia, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu.
Zgodnie z powołanym w pierwszym zarzucie skargi kasacyjnej art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 900, dalej "u.p.o") szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 14-18, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, a w przypadku uczniów pełnoletnich – tych uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Zgodnie z art. 89 ust. 9 u.p.o przepisy ten stosuje się odpowiednio w przypadku przekształcenia szkoły lub placówki. Z kolei art. 94 u.p.o. stanowi, że rok szkolny we wszystkich szkołach i placówkach rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy – z dniem 31 sierpnia następnego roku.
W świetle powołanych przepisów zamiar likwidacji lub przekształcenia szkoły zostaje wyrażony w postaci tzw. uchwały intencyjnej, która inicjuje procedurę likwidacyjną lub przekształceniową. Uchwała powinna wskazywać termin zamierzonej likwidacji lub przekształcenia. Przypada on obligatoryjnie na koniec roku szkolnego, a zatem na dzień 31 sierpnia, przy czym konieczne jest sprecyzowanie, o który rok kalendarzowy chodzi. Przed upływem wskazanego w uchwale terminu powinny zostać wykonane wszystkie czynności likwidacyjne lub przekształceniowe, a końcową czynność stanowi podjęcie uchwały o likwidacji (lub przekształceniu) szkoły publicznej (por. M. Pilich, w: M. Pilich, A. Olszewski, Prawo oświatowe. Komentarz, Warszawa 2022, s. 593–594).
Uchwała intencyjna, podjęta na podstawie art. 89 ust. 1 u.p.o., kreuje "sprawę likwidacji (przekształcenia) szkoły", a wskazany w uchwale termin, w którym szkoła ma być zlikwidowana (przekształcona), determinuje temporalne granice prawnego bytu tej sprawy – po tym terminie przestaje ona istnieć zarówno wtedy, gdy do likwidacji lub przekształcenia doszło (i w tym sensie można powiedzieć, że została ona "załatwiona"), jak i w tedy, gdy stało się jasne, że w ramach danej procedury, dla której podstawą była uchwała intencyjna o określonej treści, do likwidacji lub przekształcenia dojść już nie może. W tym drugim przypadku – z chwilą, gdy "sprawa likwidacji (przekształcenia) szkoły" utraciła swój prawny byt – czynności zorientowane na jej załatwienie stają się bezprzedmiotowe; dotyczy to w szczególności opiniowania, o którym mowa w art. 89 ust. 3 u.p.o. Nowa uchwała intencyjna tudzież ewentualna uchwała przybierająca postać zmiany uchwały dotychczasowej w zakresie terminu likwidacji lub przekształcenia szkoły – mogą dać początek nowej sprawie i zarazem nowej procedurze.
Uchwała nr XXVI/207/2022 Rady Gminy Słaboszów z dnia 7 lutego 2022 r. w sprawie zamiaru przekształcenia Szkoły Podstawowej im. Św. Jana Pawła II w Dziaduszycach w § 1 pierwszym stanowi: "Z dniem 1 września 2022 roku zamierza się dokonać przekształcenia Szkoły Podstawowej im. Św. Jana Pawła II w Dziaduszycach o strukturze organizacyjnej obejmującej klasy I-VIII i oddziały przedszkolne, prowadzonej przez Gminę Słaboszów, polegającego na zmianie jej struktury organizacyjnej poprzez utworzenie i podporządkowanie organizacyjne Szkoły Podstawowej Filialnej w Janowicach, obejmującej strukturą organizacyjną klasy I – III z oddziałami przedszkolnymi". Z kolei w myśl § 4 uchwały: "Szkoła, o której mowa w § 1, może zostać przekształcona odrębną uchwałą, po uzyskaniu pozytywnej opinii Małopolskiego Kuratora Oświaty". Sprawa przekształcenia Szkoły Podstawowej im. Św. Jana Pawła II w Dziaduszycach, zainicjowana uchwałą Rad Gminy Słaboszów z dnia 7 lutego 2022 r., w momencie orzekania przez Kuratora i Ministra już nie istniała, a w konsekwencji czynności zorientowane na jej załatwienie stały się bezprzedmiotowe. Podjęte przez organ rozstrzygnięcie o charakterze proceduralnym było zatem prawidłowe.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku o niezasadności sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów art. 89 ust. 1 w zw. z art. 94 u.p.o. przez błędną ich wykładnię. Wbrew temu zarzutowi, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że zmiana pierwotnie ustalonego w uchwale terminu przekształcenia szkoły skutkuje koniecznością ponownego przeprowadzenia całej procedury.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu postępowania – art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania, z uwagi na jego bezprzedmiotowość – trzeba zauważyć, że sąd administracyjny nie orzeka na podstawie przepisów k.p.a., lecz na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego formułując zarzuty skargi kasacyjnej oparte na przesłance z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenia przepisów postępowania, wymagane jest w pierwszej kolejności wskazanie odpowiednich przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, których naruszenia – zdaniem skarżącej kasacyjnie – dopuścił się Sąd I instancji (por. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2022 r., II OSK 2579/19). Prawidłowo sformułowany zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) powinien przywoływać odpowiednie przepisy procedury sądowoadministracyjnej w powiązaniu z przepisami k.p.a. ewentualnie innymi przepisami dotyczącymi postępowania, o ile miały one w danej sprawie zastosowanie (wyrok NSA z dnia 21 września 2022 r., I OSK 1769/19). Omawiany zarzut przedmiotowej skargi kasacyjnej tego warunku właściwie nie spełnia, niemniej jednak z jego całokształtu oraz z uzasadnienia skargi kasacyjnej można wnioskować, że intencją skarżącej kasacyjnie było zakwestionowanie oceny Sądu I instancji co do tego, że postępowanie w sprawie wydania opinii, o której mowa w art. 89 ust. 3 u.p.o., stało się bezprzedmiotowe. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, odnośna ocena Sądu I instancji jest prawidłowa, a świadczą o tym rozważania poczynione już wcześniej w kontekście wykładni art. 89 ust. 1 u.p.o.
Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji obowiązku stosowania się organów do oceny prawnej, zawartej w wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt II Sa/Wa 1480/22. Zgodnie powołanym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Sąd I instancji słusznie zauważył, że "uległy zmianie zasadnicze elementy materialnego stosunku administracyjnoprawnego", a ściśle biorąc nastąpiło jego zniesienie. W wyroku z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt II Sa/Wa 1480/22, WSA w Warszawie odnosił się do stanu faktycznego i prawnego istniejącego w czasie wydawania kontrolowanego wtedy aktu administracyjnego (22 czerwca 2022 r.) i nie oceniał implikacji prawnych zdarzeń następczych, w tym związanych z upływem czasu. Umorzenie postępowania w związku z takim zdarzeniem nie narusza zatem dyspozycji art. 153 p.p.s.a. Ponieważ w uzasadnieniu skargi kasacyjnej znajduje się również nawiązanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2022 r., II SA/Wa 1477/22 – wskazać należy, że wynik tego postępowania nie miał wpływu na ocenę zgodności z prawem postanowienia kontrolowanego przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.