III OSK 165/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-07
NSAochrona środowiskaŚredniansa
odpadyochrona środowiskazarządzenie pokontrolnewstrzymanie wykonaniaskarżącypostępowanie administracyjnesąd administracyjnyszkodaskutki odwracalne

NSA odmówił wstrzymania wykonania zarządzenia pokontrolnego Inspektora Ochrony Środowiska, uznając brak wykazania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Skarżąca M. P. wniosła o wstrzymanie wykonania zarządzenia pokontrolnego Inspektora Ochrony Środowiska, kwestionując je skargą kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania, stwierdzając, że skarżąca nie wykazała wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., takich jak niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd uznał, że podnoszone negatywne skutki finansowe i ograniczenia działalności nie zostały wystarczająco udokumentowane, a ewentualna szkoda majątkowa może zostać naprawiona na drodze cywilnej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał wniosek M. P. o wstrzymanie wykonania zarządzenia pokontrolnego Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, które zostało utrzymane w mocy wyrokiem WSA w Poznaniu. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną i domagała się wstrzymania wykonania zarządzenia, argumentując ograniczeniem działalności w zakresie gospodarki odpadami, koniecznością zwolnienia pracowników i kontrahentów oraz niemożnością uczestniczenia w przetargach. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do wstrzymania wykonania niezbędne jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów i konkretnych okoliczności uzasadniających te przesłanki. Ogólnikowe twierdzenia o negatywnych skutkach finansowych nie były wystarczające, a brak szczegółowych danych uniemożliwił ocenę, czy potencjalne koszty można uznać za znaczną szkodę. Sąd zaznaczył również, że ewentualna szkoda majątkowa ma charakter odwracalny i może zostać naprawiona na zasadach ogólnych na podstawie art. 417[1] § 2 Kodeksu cywilnego, jeśli zarządzenie zostanie uznane za wydane z naruszeniem prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca nie wykazała wystarczająco tych przesłanek.

Uzasadnienie

Skarżąca nie przedstawiła konkretnych dowodów i okoliczności wskazujących na wystąpienie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ogólnikowe twierdzenia o negatywnych skutkach finansowych i ograniczeniu działalności nie są wystarczające, a potencjalna szkoda majątkowa jest odwracalna i może być naprawiona na drodze cywilnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do wstrzymania wykonania zarządzenia pokontrolnego niezbędne jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co wymaga szczegółowego uzasadnienia i przedstawienia dowodów przez wnioskodawcę.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 417[1] § § 2

Kodeks cywilny

Wskazuje na możliwość naprawienia szkody majątkowej na zasadach ogólnych w przypadku wydania aktu z naruszeniem prawa.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Ograniczenie działalności w zakresie gospodarki odpadami. Konieczność zwolnienia pracowników i kontrahentów. Niemożność uczestniczenia w postępowaniach przetargowych. Potencjalne negatywne skutki finansowe.

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają uzasadnienia w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy. Ogólnikowe twierdzenia o potencjalnych negatywnych skutkach finansowych nie mogą stanowić samodzielnej podstawy uwzględnienia wniosku. Szkoda o charakterze majątkowym będzie mogła zatem zostać naprawiona na zasadach ogólnych.

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji/zarządzenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności wymogu udokumentowania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków."

Ograniczenia: Dotyczy wniosków o wstrzymanie wykonania w kontekście zarządzeń pokontrolnych, ale zasady interpretacji art. 61 § 3 p.p.s.a. są uniwersalne dla wszystkich decyzji administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe wymogi proceduralne dotyczące wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Jak skutecznie wnioskować o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej? NSA stawia jasne wymagania.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 165/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Sygn. powiązane
IV SA/Po 430/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-10-26
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania czynności
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 26 października 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 430/22 w sprawie ze skargi M. P. na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 4 maja 2022 r., nr WI.703.141.7.2021.ahw w przedmiocie wyeliminowania naruszeń postanawia: odmówić wstrzymania zaskarżonego zarządzenia.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 26 października 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 430/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. P. na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 4 maja 2022 r., nr WI.703.141.7.2021.ahw w przedmiocie wyeliminowania naruszeń.
Pismem z dnia 27 grudnia 2022 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną na powyższy wyrok. Zawarto w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej p.p.s.a.), po przekazaniu skargi przez organ sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pojęcie "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają uzasadnienia w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. m.in. postanowienia NSA: z 29 kwietnia 2021 r., I GSK 335/21, z 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (tak m.in. postanowienie NSA z 29 kwietnia 2021 r., I GSK 335/21).
Skarżąca podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego upatruje w ograniczeniu działalności w zakresie gospodarki odpadami, a tym samym konieczności zwolnienia pracowników i kontrahentów, a także w niemożności uczestniczenia w postępowaniach przetargowych.
W tym miejscu należy jednak wskazać, że skarżąca nie wykazała poziomu dodatkowych kosztów spowodowanych koniecznością dostosowania prowadzonej działalności do wytycznych wynikających z zarządzenia pokontrolnego. Ogólnikowe twierdzenia o potencjalnych negatywnych skutkach finansowych nie mogą stanowić samodzielnej podstawy uwzględnienia wniosku. Sąd nie neguje okoliczności dotyczących negatywnego wpływu wykonania zaskarżonego zarządzenia na kondycję finansową stowarzyszenia, jednakże wpływ ten nie jest równoznaczny z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, czy też wyrządzeniem znacznej szkody. We wniosku nie przywołano zaś żadnych konkretnych okoliczności i dowodów wskazujących na sytuację materialną strony skarżącej, a tym samym nie przedstawiono kompleksowo sytuacji finansowej skarżącej w relacji do ewentualnych kosztów związanych z dostosowaniem warunków prowadzonej działalności do wymogów prawnych. W sytuacji takiej niemożliwa jest ocena czy dodatkowe koszty, o ile wystąpiły bądź wystąpią, mogą być uznane za znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.
Na marginesie zaznaczenia wymaga, że szkoda spowodowana wykonaniem wspomnianych nakładów ma charakter odwracalny. W razie uchylenia zaskarżonego zarządzenia, prawomocny wyrok sądu administracyjnego stwierdzający jego wydanie z naruszeniem prawa będzie stanowił prejudykat, o którym mowa w art. 4171 § 2 k.c. Szkoda o charakterze majątkowym będzie mogła zatem zostać naprawiona na zasadach ogólnych.
Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł zatem jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI