III OSK 165/23

III OSK 165/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Korzeniowski
Sławomir Pauter
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
IV SA/Po 430/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-10-26
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1070
art. 12 ust. 1 pkt 1 ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Piotr Korzeniowski sędzia del. WSA Sławomir Pauter protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 października 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 430/22 w sprawie ze skargi M.P. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą M.P. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 4 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie wyeliminowania naruszeń 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M.P. na rzecz Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 26 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M.P. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą M.P. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe (dalej: skarżąca) na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 4 maja 2022 r. w przedmiocie wyeliminowania naruszeń.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zarządził wobec skarżącej:
1. Przestrzegać warunków posiadanego zezwolenia na zbieranie odpadów. Termin realizacji: na bieżąco.
2. Prowadzić zbieranie i przetwarzanie odpadów wyłącznie po uzyskaniu uregulowań formalnoprawnych w zakresie gospodarki odpadami. Termin realizacji: niezwłocznie dostosować do wymagań prawnych.
3. Zaprzestać zbierania poza miejscem wytwarzania komunalnych osadów ściekowych. Termin realizacji: niezwłocznie dostosować do wymogów prawnych.
4. Klasyfikować odpady zgodnie z przyjętym katalogiem odpadów. Termin realizacji: na bieżąco.
5. Prowadzić rzetelnie ilościową i jakościową ewidencję odpadów zgodnie z przyjętym katalogiem odpadów przy użyciu kart ewidencji odpadów oraz kart przekazania odpadów sporządzanych oddzielnie dla każdego rodzaju odpadu. Termin realizacji: na bieżąco.
6. Prowadzić działalność zgodną z wpisem do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami (BDO) prowadzonego przez Marszałka Województwa Wielkopolskiego. Termin realizacji: na bieżąco.
7. Wnosić rzetelnie sporządzone roczne sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami do Marszałka Województwa Wielkopolskiego. Termin realizacji: ustawowy, korekta za 2020 r. niezwłocznie dostosować do wymagań.
8. Magazynować odpady olejów odpadowych zgodnie z wymaganiami prawa. Termin realizacji: na bieżąco.
9. Prowadzić wizyjny system kontroli miejsca magazynowania odpadów. Termin realizacji: na bieżąco.
10. Zapewnić Wielkopolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska dostępność obrazu z wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania odpadów w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny. Termin realizacji: niezwłocznie dostosować do wymagań prawnych.
Podstawę zarządzenia pokontrolnego stanowiły art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2021 r., poz. 1070) oraz ustalenia kontroli przeprowadzonej od 18 maja 2021 r. do 22 czerwca 2021 r.
Skargę na powyższe zarządzenie pokontrolne złożyła skarżąca.
Oddalając skargę Sąd I instancji wyjaśnił, że zarzuty skargi sprowadzają się przede wszystkim do zakwestionowania wyników kontroli dokonanej w miejscu prowadzenia działalności przez skarżącą. Jednak w ramach kontroli legalności zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego sąd administracyjny nie bada legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. Ponadto, punkt 1 zarządzenia pokontrolnego zobowiązywał skarżącą do przestrzegania warunków posiadanego zezwolenia na zbieranie odpadów i w ocenie Sądu I instancji koresponduje on z wynikami przeprowadzonej kontroli uwzględnionymi w protokole z 30 czerwca 2021 r. Wskazano w nim, że podczas oględzin w dniu 18 maja 2021 r. stwierdzono, że na terenie prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej w [...] 2 znajdowały się odpady o kodzie 16 01 04* (zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy) oraz o kodzie 16 01 06 (zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów). Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2022, poz. 699 ze zm.) prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Natomiast zbieranie lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia albo niezgodnie z posiadanym zezwoleniem jest deliktem administracyjnym z art. 194 ust. 1 pkt 4 lub 5 ustawy o odpadach. Z decyzji Starosty Średzkiego z 16 października 2014 r. nie wynika, żeby skarżąca uzyskała zezwolenie na zbieranie odpadów o wskazanych kodach, dlatego treść pkt 1 zarządzenia pokontrolnego znajduje odzwierciedlenie w przepisach prawa. Bez znaczenia są twierdzenia skarżącej odnośnie do tej części zarządzenia pokontrolnego, że przyjęcia odpadów dokonywała na podstawie kart przekazania odpadów i nie miała prawa w nie ingerować. Skarżąca nie powinna przyjmować "bezrefleksyjnie" odpadów z kartami odpadów zawierającymi błędne kody. Skarżąca prowadząc działalność gospodarczą w zakresie zbierania odpadów na podstawie decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów odpowiada za prawidłową kwalifikację przyjmowanych odpadów.
Odnośnie pkt 2 zarządzenia pokontrolnego, w którym nakazano skarżącej prowadzić zbieranie i przetwarzanie odpadów po uzyskaniu uregulowań formalnoprawnych w zakresie gospodarki odpadami, Sąd I instancji wskazał, że z protokołu przeprowadzonej kontroli wynika, że na terenie placu magazynowego skarżąca zebrała (i magazynowała) w 2020 i 2021 r. odpady o kodach 16 01 04*, 16 01 06 (odpady komunalnych osadów ściekowych zmieszanego ze skratkami, tworzywami sztucznymi oraz nielicznymi elementami słomy). Na terenie placu magazynowego znajdowały się w kilku hałdach odpady pojazdów, karoserii pojazdów, a część z nich posiadała koła, opony, kilka miało szyby. Powyższe powoduje, że skarżąca zbierała odpady bez zezwolenia, czym również naruszyła art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach.
Odnośnie pkt 3, którym nakazano skarżącej zaprzestania zbierania poza miejscem wytwarzania komunalnych odpadów ściekowych, Sąd I instancji orzekł, że jak wynika z protokołu kontroli, w północnej części terenu znajdowało się kilka pryzm kompostu nieodpowiadającego wymaganiom, z widocznymi zrębkami oraz jedna hałda ciemnych parujących odpadów komunalnych osadów ściekowych zmieszanych ze skratkami, tworzywami sztucznymi oraz nielicznymi elementami słomy o silnym charakterystycznym zapachu dla osadów ściekowych i kolorze ciemno-czarnym. Ustalono, że skarżąca przyjęła te odpady jako odpady o kodzie 19 05 03 tj. kompost nieodpowiadający wymaganiom (nienadający się do wykorzystania). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach, komunalne osady ściekowe to pochodzący z oczyszczalni ścieków osad z komór fermentacyjnych oraz innych instalacji służących do oczyszczania ścieków komunalnych oraz innych ścieków o składzie zbliżonym do składu ścieków. Zgodnie z art. 23 ust. 2 pkt 62 ustawy o odpadach zakazuje się zbierania poza miejscem wytwarzania komunalnych osadów ściekowych. Wyniki kontroli pozwoliły na ustalenie, że skarżąca zbierała poza miejscem wytwarzania odpady komunalnych osadów ściekowych zmieszanych z odpadami skratek, czym naruszyła art. 23 ust. 2 pkt 62 ustawy o odpadach. Zarządzenie pokontrolne w tym zakresie jest zatem prawidłowe.
Odnośnie do pkt 4 zarządzenia pokontrolnego Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z ustaleniami kontroli:
1. zużyte czajniki, garnki, patelnie błędnie kwalifikowane były jako odpady o kodzie 17 04 07, chociaż były odpadami z grupy 20;
2. błędnie klasyfikowane były jako odpady o kodach 17 04 07 i 17 04 05 elementy zespołów napędowych pojazdów, fragmenty karoserii oraz całe karoserie pojazdów - z grupy 16,
3. odpady komunalnych osadów ściekowych zmieszanych ze skratkami zbierane były i błędnie klasyfikowane jako odpady o kodzie 19 05 03.
W związku z tym organ prawidłowo uznał, że przez błędne klasyfikowanie odpadów naruszono art. 4 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o odpadach, które stanowią, że odpady klasyfikuje się przez ich zaliczenie do odpowiedniej grupy, podgrupy i rodzaju odpadów.
Z kolei odnośnie do pkt 5 zarządzenia kontrolnego, który nakładał na skarżącą obowiązek prowadzenia rzetelnie ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów, zgodnie z przyjętym katalogiem opadów przy użyciu kart ewidencji odpadów oraz kart przekazania odpadów sporządzanych oddzielnie dla każdego rodzaju odpadu, ustalono podczas kontroli, że w latach 2020-2021 ewidencja była prowadzona nierzetelnie i nie na bieżąco. Ustalono, że odpady z grupy 16 i 20 magazynowane na placu magazynowym (wśród których ujawniono karoserie i części wymontowane z pojazdów, silniki, elementy urządzeń i zespołów napędowych) błędnie skarżąca klasyfikowała jako odpady z podgrupy 17 04. Ponadto, odpady komunalnych osadów ściekowych skarżąca przyjęła i zdeponowała jako odpady o kodzie 19 05 03. Dla tych odpadów nie prowadzono kart ewidencji odpadów zbieranych, nie prowadzono też kart przekazania w latach 2020-2021. Odpady były błędnie kwalifikowane, a prowadzona ewidencja była nierzetelna i nie prowadzono jej dla wszystkich zbieranych i przekazywanych kolejnym posiadaczom odpadów.
Ponadto w pkt 6 zarządzenia pokontrolnego wskazano, że skarżąca powinna prowadzić działalność zgodną z wpisem do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami (BDO) prowadzonego przez Marszałka Województwa Wielkopolskiego. Podczas kontroli ustalono, że kontrolowany podmiot nie złożył wniosku aktualizacyjnego do bazy BDO zgodnego ze stanem faktycznym w zakresie wytwarzanych odpadów. Natomiast w pkt 7 zarządzenia pokontrolnego zobowiązano skarżącą do wnoszenia rzetelnie sporządzonego rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowana odpadami do Marszałka Województwa Wielkopolskiego. Obowiązek ten wynika z art. 75 i 76 ustawy o odpadach.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uwzględnienia skargi przez uchylenie punktu 1 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w części dotyczącej rodzajów zbieranych odpadów oraz punktu 2, 3, 4, 5, 6 oraz 7 w całości.
W pierwszej kolejności skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię.
Po pierwsze, art. 9 ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska w związku z art. 4 ust. 1 ustawy o odpadach przez uznanie, że na terenie placu magazynowego skarżąca zebrała i magazynowała w 2020 i 2021 r. odpady o kodach 16 01 04*, 16 01 06, 19 08 05, 16 01 17, 17 04 05, 17 04 07 i 19 05 03.
Po drugie, art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach przez błędne uznanie, że skarżąca prowadzi zbieranie odpadów bez wymaganego prawem zezwolenia.
Po trzecie, art. 66 ust. 1 w związku z art. 27 ust. 1 i 3 ustawy o odpadach przez błędne uznanie, że ewidencja odpadów w 2020 i 2021 r. prowadzona była nierzetelnie i nie na bieżąco.
Po czwarte, art. 3 ust. 1 pkt 32 w związku z 59 ust. 1 ustawy o odpadach przez błędne uznanie skarżącej za wytwórcę odpadów o kodzie 13 02 08* (inne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe) i tym samym nieuprawione zobowiązanie jej do złożenia wniosku o zmianę wpisu w rejestrze podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami.
Po piąte, art. 75 ust. 1 i 2 przez uznanie, że roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za 2020 r. było niezgodne ze stanem rzeczywistym.
Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przez jego zastosowanie i oddalenie skargi.
Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (wraz z opłatą od pełnomocnictwa).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie na rzecz organu od skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Początkowo wystąpił spór w orzecznictwie sądów administracyjnych, czy zarządzenie pokontrolne wydawane przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. Z. Bukowski, Organy ochrony środowiska: administracja rządowa ochrony środowiska, [w:] P. Korzeniowski (red.), Zagadnienia systemowe prawa ochrony środowiska, Łódź 2015, s. 214-215 oraz J. Stelmasiak, Kontrola zarządzenia pokontrolnego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, [w:] Z. Bukowski, T. Bojar-Fijałkowski, Kontrola przestrzegania przepisów o ochronie środowiska w Czechach, Polsce i Słowacji, Bydgoszcz 2021, s. 349-350). Ostatecznie przyjęto, że zarządzenie pokontrolne, chociaż nie jest zewnętrznym aktem administracyjnym takim jak decyzja administracyjna lub postanowienie, to ma jednak charakter władczy. Jest to bowiem prawna forma działania właściwego organu ochrony środowiska, która stwierdza wystąpienie określonego obowiązku nałożonego na adresata zewnętrznego np. przedsiębiorcę. Zarządzenie pokontrolne poddaje się zatem kognicji sądów administracyjnych, pomimo, że ustawodawca nie wprowadził możliwości jego zaskarżenia do właściwego organu wyższego stopnia.
Powyższe nie oznacza jednak, że zakres tej kontroli jest taki sam, jak w przypadku kontroli decyzji lub postanowienia wydanych w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Wynika to ze specyfiki zarządzenia pokontrolnego, które powinno wskazywać adresatowi nieprawidłowości w zakresie nałożonych na niego obowiązków o charakterze publicznoprawnym w przedmiocie ochrony środowiska. Zarządzenie pokontrolne wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska powinno m.in. nakładać następujące obowiązki na jego adresata w zależności od występującego w danej sprawie stanu faktycznego i stanu prawnego. Po pierwsze, usunięcie ustalonych naruszeń w jego działalności, które są związane z nieprzestrzeganiem odpowiednich przepisów materialnego prawa ochrony środowiska. Po drugie, jeżeli zachodzi taka okoliczność, wystąpienie do właściwego miejscowo i rzeczowo organu ochrony środowiska w celu "uporządkowania" stanu formalnoprawnego kontrolowanego podmiotu w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej oddziaływującej na środowisko. Po trzecie, określenie planowanych działań, które powinny zapobiegać wystąpieniu tego rodzaju nieprawidłowej działalności gospodarczej uciążliwej dla środowiska. Zarządzenie pokontrolne nie stanowi sankcji administracyjnej, ponieważ nie nakłada dodatkowych obowiązków, lecz stanowi tylko "przypomnienie" o obowiązkach, które wynikają z przepisów prawa ochrony środowiska regulujących działalność danego przedsiębiorcy.
Na podstawie tak zakreślonych ram prawnych w zakresie dokonywanej przez wojewódzki sąd administracyjny kontroli legalności zarządzenia pokontrolnego należy stwierdzić, że sąd ten nie jest uprawniony do badania legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. W takiej sytuacji, przedmiotem kontroli nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli. Z tego względu, do wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) odnośnie do ustaleń stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 1091/21 oraz z 20 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1242/21). Zarządzenie pokontrolne, w przeciwieństwie do decyzji wymierzającej administracyjną karę pieniężną za naruszenie wymagań ochrony środowiska, ma formę sygnalizacyjną i adresat takiego zarządzenia w zakreślonym terminie jest zobowiązany do wyjaśnienia jakie działania w związku z tym zarządzaniem podjął. Z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, strona może więc skorzystać, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte postępowanie administracyjne przewidziane przepisami stosownej ustawy z zakresu materialnego prawa ochrony środowiska (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2479/17). Natomiast dokonując kontroli legalności zarządzenia pokontrolnego Sąd I instancji zobowiązany jest dokonać oceny, czy treść zarządzenia pokontrolnego koresponduje z ustaleniami kontroli. Tego rodzaju oceny w tej sprawie Sąd I instancji dokonał i brak jest podstaw do podważania tych ustaleń zarzutem podnoszącym, że skarżąca odmówiła podpisania protokołu kontroli. Tego rodzaju odmowa oznacza jedynie, że skarżąca nie zgadzała się z ustaleniami kontroli (do czego organ odniósł się szczegółowo odpowiadając na stanowisko skarżącej). Nie oznacza jednak, niejako automatycznie, że brak było podstaw do wydania przedmiotowego zarządzenia pokontrolnego, na co zdaje się wskazywać skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (str. 4).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie doszło do naruszenia art. 9 ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska w związku z art. 4 ust. 1 ustawy o odpadach. Skarżąca kwestionuje bowiem uprawnienie pracowników inspekcji ochrony środowiska, w konsekwencji właściwego miejscowo inspektora ochrony środowiska, to zakwalifikowania danych odpadów z uwzględnieniem ich kodu wynikającego z katalogu odpadów. W ocenie skarżącej, tego rodzaju kwalifikacji odpadów może dokonać wyłącznie ich wytwórca, co jest stanowiskiem oczywiście nieprawidłowym. Trudno bowiem znaleźć uzasadnienie dla stanowiska, że inspektor ochrony środowiska może w ramach kontroli dokonać przeprowadzania niezbędnych pomiarów lub badań, w tym pobierania próbek lub wykonywania innych czynności kontrolnych, w tym z użyciem bezzałogowych statków powietrznych, w celu ustalenia na terenie kontrolowanej nieruchomości, w obiekcie lub jego części, w kontrolowanym środku transportu, stanu środowiska oraz oceny tego stanu w świetle przepisów o ochronie środowiska, a także warunków wykonywania działalności wpływającej na środowisko indywidualnie określonych w decyzjach administracyjnych (art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska), a nie może na tej podstawie dokonać kwalifikacji prawnej odpadów. Brak jest także uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, że tylko wytwórca odpadów może dokonać zakwalifikowania odpadów pod określony kod. Tego rodzaju stanowisko podważa w znacznej mierze ratio legis kompetencji organów inspekcji ochrony środowiska, które mogłyby w takiej sytuacji określić skład morfologiczny odpadów w oparciu o wiedzę ekspercką, ale czynność ta byłaby bezcelowa wobec braku możliwości dalszej kwalifikacji prawnej badanych odpadów. Oczywiście obowiązek prawidłowej kwalifikacji prawnej odpadów spoczywa na wytwórcy, ale z art. 4 ust. 1 ustawy o odpadach, dotyczącego katalogowania odpadów, nie wynika w żadnej mierze, że obowiązek w tym zakresie spoczywa tylko na tym wytwórcy. To organ inspekcji ochrony środowiska dokonując w ramach kontroli oceny charakteru odpadów w ramach posiadanych uprawnień kontrolnych, może ustalić, czy dany odpad spełnia wymagania pozwalające do zakwalifikowania go do danej grupy oznaczonej konkretnym kodem. W tej sprawie ustalono natomiast, że część odpadów przyjętych jako odpady o kodzie 19 05 03 - kompost nieodpowiadający wymaganiom (nienadający się do wykorzystania), nie spełniało warunków do uznania ich za taki odpad, ponieważ stanowiły komunalne osady ściekowe. W tej sytuacji, zasadne było zakwalifikowanie ich z użyciem odpowiedniego kodu z katalogu odpadów i wydanie przedmiotowego zarządzenia pokontrolnego w tym zakresie. Stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest prawidłowe. Bez znaczenia jest przy tym, że skarżąca przyjmowała te odpady na podstawie kart przekazania, ponieważ to na skarżącej, jako na podmiocie profesjonalnie zajmującym się gospodarowaniem odpadami, ciążył obowiązek zweryfikowania przyjmowanych odpadów. Wynika to z zasady przeniesienia odpowiedzialności, o której stanowi art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach. Podmiot posiadający zezwolenie na zbieranie odpadów działa w granicach wyznaczonych tym zezwoleniem i to na nim ciąży obowiązek przestrzegania warunków tego rodzaju decyzji, co oznacza między innymi zbieranie tylko tych odpadów, które zostały uwzględnione w zezwoleniu. Oznacza to także obowiązek weryfikacji przyjmowanych odpadów, ponieważ karta przekazania odpadu nie ma charakteru wiążącego. W konsekwencji nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut podnoszący naruszenie art. 66 ust. 1 w związku z art. 27 ust. 1 i 3 ustawy o odpadach przez błędne uznanie, że ewidencja odpadów w 2020 i 2021 r. prowadzona była nierzetelnie i nie na bieżąco. Również ten zarzut opiera się bowiem na nieprawidłowym założeniu, że przyjęcie odpadu na podstawie karty przekazania zwalnia całkowicie zbierającego odpady z obowiązku w zakresie weryfikacji przyjmowanych odpadów. W konsekwencji na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 75 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach.
Nie doszło także do naruszenia art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach przez błędne uznanie, że skarżąca prowadzi zbieranie odpadów bez wymaganego prawem zezwolenia. Zarzut ten jest konsekwencją przyjęcia stanowiska, że skarżąca przyjmowała odpady wyłącznie zgodnie z posiadanym zezwoleniem, co nie jest prawidłowe. Z niezakwestionowanych skutecznie ustaleń kontroli stanowiących podstawę wydania zarządzenia pokontrolnego wynika bowiem, że skarżąca przyjmowała odpady nieobjęte posiadanym zezwoleniem i tego dotyczy pkt 2 zarządzenia pokontrolnego.
Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 32 w związku z 59 ust. 1 ustawy o odpadach przez błędne uznanie skarżącej za wytwórcę odpadów o kodzie 13 02 08* (inne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe) i tym samym nieuprawione zobowiązanie jej do złożenia wniosku o zmianę wpisu w rejestrze podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami. Jak wynika z akt sprawy, w czasie trwania kontroli w warsztacie w dniu 18 maja 2021 r. stwierdzono pojemnik typu mauser z olejem oraz wiadra zabrudzone olejami. Skarżąca nie wyjaśniła, w jaki sposób i przez kogo zostały wytworzone odpady olejowie na terenie pomieszczenia warsztatowego. Natomiast ustalono, że pojemnik ten znajduje się na terenie prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, gdzie serwisowane są pojazdy używane do załadunku złomu zbieranego przez pracowników skarżącej. Na tej podstawie przyjęto w zarządzeniu pokontrolnym, że skarżąca była wytwórcą tych odpadów, czego w tych okolicznościach prawnych i faktycznych nie można skutecznie podważyć gołosłownym stwierdzeniem, że skarżąca nie jest wytwórcą tego rodzaju odpadów i do czego sprowadza się uzasadnienie tego zarzutu. Z kolei odnosząc się do kwestii odpadu o kodzie 02 07 08, skarżąca sama przyznaje, że został wpisany do rejestru BDO omyłkowo i następnie z tego rejestru wykreślony. Kwestia ta nie miała zatem istotnego znaczenia z punktu widzenia pkt 6 zarządzenia pokontrolnego.
Zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. został błędnie sformułowany. Powołana norma z art. 151 p.p.s.a. jest normą o charakterze procesowym i może być powołana wyłącznie w związku z konkretnymi przepisami administracyjnego prawa materialnego lub procesowego, które w ocenie strony zostały błędnie zastosowane lub błędnie zinterpretowane przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej i co skutkowało oddaleniem skargi. Ponadto, norma ta nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jest normą o charakterze wynikowym i określa wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez Sąd I instancji (oddalenie skargi). Skuteczne zakwestionowanie tego rodzaju normy w ramach zarzutów kasacyjnych wymaga zatem powiązania z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, których nie dostrzegł lub też nieprawidłowo dostrzegł Sąd I instancji wydając wyrok o określonej treści. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku Sądu I instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia normy o charakterze wynikowym. W szczególności zarzut naruszenia tego przepisu, nie może służyć podważeniu oceny Sądu I instancji wyrażonej w zaskarżonym wyroku.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.