III OSK 1649/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-19
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organuwniosek o udostępnienie informacjiUniwersytet WarszawskiBUWterminyodpowiedź organuskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną Rektora UW, potwierdzając bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej umów na wynajem przestrzeni BUW.

Skarżący T.C. domagał się udostępnienia umów dotyczących wynajmu przestrzeni Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego (BUW) na konkretne wydarzenia. Organ początkowo przedłużył termin, a następnie udzielił odpowiedzi nie odnoszącej się do wniosku, twierdząc, że udostępnianie przestrzeni odbywa się na podstawie ustaleń wewnętrznych, a nie umów. WSA w Warszawie stwierdził bezczynność organu. NSA oddalił skargę kasacyjną Rektora UW, uznając, że nawet jeśli organ nie posiadał żądanych umów, powinien był w terminie poinformować o tym wnioskodawcę, a udzielenie wymijającej odpowiedzi nie zwalnia z odpowiedzialności za bezczynność.

Sprawa dotyczyła skargi T.C. na bezczynność Rektora Uniwersytetu Warszawskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wnioskował o udostępnienie umów regulujących wynajem przestrzeni Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego (BUW) na trzy konkretne wydarzenia. Organ początkowo przedłużył termin odpowiedzi, a następnie, po ponagleniu, poinformował jedynie o ogólnych zasadach rezerwacji przestrzeni, nie udostępniając żądanych umów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bezczynność organu, uznając, że udzielona odpowiedź nie była tożsama z żądaną informacją. Sąd pierwszej instancji nie stwierdził jednak rażącego naruszenia prawa, gdyż organ w odpowiedzi na skargę podniósł, że nie posiada wnioskowanych umów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Rektora UW. Sąd podkreślił, że bezczynność organu ma charakter obiektywny i polega na niezałatwieniu wniosku w ustawowym terminie. Nawet jeśli organ nie posiadał żądanych dokumentów, powinien był w terminie poinformować o tym wnioskodawcę. Udzielenie odpowiedzi nieodnoszącej się do istoty wniosku nie zwalnia organu z odpowiedzialności za bezczynność. NSA uznał, że WSA prawidłowo stwierdził bezczynność organu, a skarga kasacyjna organu była bezzasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuszcza się bezczynności, jeśli udzieli odpowiedzi wymijającej lub nieodnoszącej się do istoty wniosku, nawet jeśli twierdzi, że nie posiada żądanych informacji. Obowiązkiem organu jest poinformowanie o braku posiadania informacji w ustawowym terminie.

Uzasadnienie

Bezczynność organu jest obiektywna i polega na niezałatwieniu wniosku w terminie. Udzielenie odpowiedzi nieodnoszącej się do wniosku lub informowanie o braku posiadania informacji dopiero w odpowiedzi na skargę nie zwalnia z odpowiedzialności za bezczynność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1-2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 10 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1-2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 133 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 149 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 149 § 1a

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 151

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 174

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 176 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 182 § 2-3

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 183 § 1-2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 184

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie udostępnił żądanej informacji publicznej w terminie, a udzielona odpowiedź była wymijająca. Nawet jeśli organ nie posiadał żądanych dokumentów, powinien był w terminie poinformować o tym wnioskodawcę.

Odrzucone argumenty

Sąd pierwszej instancji naruszył art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a., błędnie wywodząc bezczynność organu. Organ nie miał obowiązku udzielać informacji o braku posiadania nośników informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

udzielenie informacji wymijającej, innej niż ta, o którą wprost pyta i której żąda wnioskodawca nie jest udostępnieniem informacji publicznej fakt przekroczenia przez organ określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czternastodniowego terminu udostępnienia informacji publicznej – powodujący stan bezczynności organu – ma charakter obiektywny. Nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie, w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o powodach opóźnienia i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia.

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący sprawozdawca

Przemysław Szustakiewicz

sędzia

Ireneusz Dukiel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obiektywnego charakteru bezczynności organu w przypadku braku odpowiedzi lub odpowiedzi wymijającej na wniosek o informację publiczną, nawet jeśli organ twierdzi, że nie posiada żądanych dokumentów."

Ograniczenia: Dotyczy spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie terminów i udzielanie konkretnych odpowiedzi przez organy publiczne w kontekście dostępu do informacji. Pokazuje też, że nawet jeśli organ nie posiada danych, musi o tym poinformować.

Czy uczelnia ukrywała umowy dotyczące wynajmu swojej przestrzeni? NSA rozstrzyga sprawę o dostęp do informacji publicznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1649/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ireneusz Dukiel
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 726/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-03-06
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
ART.1 UST.1, ART.4 UST.1-2, ART.10, UST.1, ART.13 UST.1-2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora Uniwersytetu Warszawskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 726/23 w sprawie ze skargi T. C. na bezczynność Rektora Uniwersytetu Warszawskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 726/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. C. (dalej: skarżący) na bezczynność Rektora Uniwersytetu Warszawskiego (dalej: organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 29 czerwca 2023 r. o udostepnienie informacji publicznej (pkt 1), stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 3).
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 29 czerwca 2023 r. skarżący zwrócił się do Uniwersytetu Warszawskiego o udostępnienie informacji publicznej w formie dokumentów elektronicznych lub skanów/fotografii w zakresie: umów regulujących udostępnienie przestrzeni BUW na wydarzenie "The Europe Universities Summit 2023" w dniach 4-5 lipca 2023 r. (pkt 1); umów regulujących udostępnienie przestrzeni BUW na wydarzenie "Gala Grand Press Photo" w dniach 22-23 maja 2023 r. (pkt 2); umów regulujących udostępnienie przestrzeni BUW na wydarzenie "Szczyt Klimatyczny Togetair" w dniach 19-21 kwietnia 2023 r. (pkt 3). Wnioskodawca zwrócił się o przekazanie informacji w formie mailowej.
Mailem z dnia 13 lipca 2023 r. Uniwersytet Warszawski przedłużył termin na udzielenie odpowiedzi do dnia 29 sierpnia 2023 r.
Mailem z dnia 31 sierpnia 2023 r. wnioskodawca ponaglił organ.
Mailem z dnia 31 sierpnia 2023 r. organ przekazał wnioskodawcy informację, że udostępnianie przestrzeni uniwersyteckich odbywa się na podstawie wewnętrznych ustaleń organizacyjnych, rezerwacje dokonywane są przez jednostki, a zatwierdzane przez władze uczelni.
Pismem z dnia 11 listopada 2023 r. wnioskodawca złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia 29 czerwca 2023 r., w której wskazał m.in., że informacja udostępniona przez organ nie była przedmiotem złożonego przez niego wniosku, gdyż zwrócił się o udostępnienie umów regulujących udostępnienie przestrzeni Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego na wskazane przez niego wydarzenia, a nie o wskazanie ogólnej zasady udostępniania tych powierzchni.
Mailem z dnia 5 września 2023 r. skarżący złożył nowy wniosek, w którym zażądał udostępnienia tej samej informacji publicznej, której udostępnienia żądał we wniosku z dnia 29 czerwca 2023 r. W mailu z dnia 20 września 2023 r. organ wyjaśnił skarżącemu, że wniosek z dnia 5 września 2023 r. został uznany jako kolejny wniosek dotyczący udostępnienia tych samych informacji publicznych, których dotyczył wniosek z dnia 29 czerwca 2023 r. W mailu tym powtórzono treść odpowiedzi na pierwszy wniosek. Kolejnym mailem z dnia 20 września 2023 r. skarżący zarzucił brak odpowiedzi organu na wniosek z dnia 5 września 2023 r.
W odpowiedzi na skargę organ m.in. wskazał, że udzielił odpowiedzi na wnioski skarżącego, przy czym nie mógł udostępnić wnioskodawcy umów, o których mowa we wniosku, gdyż udostępnianie przestrzeni BUW nie następowało na podstawie umów, a więc w posiadaniu organu nie znajduje się informacja, której udostępnienia domaga się skarżący. Organ zawiadomił o tym skarżącego, zatem nie może pozostawać w bezczynności.
W motywach powołanego na wstępie wyroku, Sąd pierwszej instancji wskazał, że w niniejszej sprawie nie jest sporne, że organ jest podmiotem zobowiązanym na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 1 z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.) do udostępnienia informacji publicznej, a wnioskowane przez niego informacje mają charakter informacji publicznej. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że na dzień wniesienia wniosku organ pozostawał w bezczynności w jego rozpoznaniu, nie udostępnił bowiem żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia jego wpływu. Co prawda, organ skutecznie przedłużył termin na udzielenie informacji publicznej jednakże bezspornym jest fakt, że informacja publiczna w tym terminie nie została udostępniona. Zarówno w ustawowym terminie, jaki w terminie do dnia 29 sierpnia 2023 r., organ nie wydał decyzji. Sąd pierwszej instancji stanął również na stanowisku, że udzielona wnioskodawcy przez organ w dniu 31 sierpnia 2023 r. informacja, nie stanowi udostępnienia informacji żądanej przez skarżącego. Z uwagi na powyższe, Sąd pierwszej instancji uznał, że na dzień złożenia skargi na bezczynność do sądu, organ pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia złożonego wniosku, ponieważ udzielenie informacji wymijającej, innej niż ta, o którą wprost pyta i której żąda wnioskodawca nie jest udostępnieniem informacji publicznej na gruncie u.d.i.p. Jednocześnie, Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku, bowiem w odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu oświadczył, że udostępnianie przestrzeni BUW nie następowało na podstawie umów i w posiadaniu organu nie znajduje się informacja, której udostępnienia domaga się skarżący. Z uwagi na powyższe, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że bezczynność Rektora UW w rozpatrzeniu wniosku z dnia 29 czerwca 2023 r. nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, bowiem organ nie dotrzymał wprawdzie następnie terminu i udzielił 31 sierpnia 2023 r. odpowiedzi nie odnoszącej się wprost do żądania wniosku, jednakże brak podstaw, aby zakładać celowe działanie organu zmierzające do pozbawienia dostępu do informacji publicznej. Jednocześnie Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, zaskarżając go w całości i zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, to jest zastosowanie art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492, dalej: P.p.s.a.) w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy polegający na błędnym wywiedzeniu na podstawie akt sprawy oraz w granicach sprawy sądowoadministracyjnej, że organ dopuścił się bezczynności nie udzielając w terminie ustawowym 14 dni skarżącemu informacji publicznej o tym, że nie posiada nośników informacji publicznej w postaci dokumentów/umów, o których mowa w jego wniosku z dnia 29 czerwca 2023 r. Ustalenie, iż organ miał obowiązek udzielić informacji publicznej o braku nośnika tej informacji doprowadziło błędnie Sąd pierwszej instancji do uwzględnienia skargi i niewłaściwego zastosowania art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., zamiast oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący, zrzekając się przeprowadzenia rozprawy, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i o oddalenie skargi oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postepowaniu kasacyjnym.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.
Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 P.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej są pozbawione podstaw, a przy tym w jej uzasadnieniu nie dokonano ich rozwinięcia i nie wyjaśniono w ogóle w czym strona skarżąca upatrywała ich naruszenia. Przedstawiono jedynie przebieg prowadzonego postępowania i oczekiwania skarżącego odnośnie wyniku postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Mimo że przepisy P.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyroki NSA: z 5 sierpnia 2004 r., FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; z 9 marca 2005 r., GSK 1423/04; z 10 maja 2005 r., FSK 1657/04; z 12 października 2005 r., I FSK 155/05; z 23 maja 2006 r., II GSK 18/06; z 4 października 2006 r., I OSK 459/06). Zatem to na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia lub właściwe zastosowanie.
Skarżący kasacyjnie podniósł zarzut naruszenia przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. polegający na błędnym wywiedzeniu na podstawie akt sprawy oraz w granicach sprawy sądowoadministracyjnej, że organ dopuścił się bezczynności nie udzielając w terminie ustawowym 14 dni skarżącemu informacji publicznej o tym, że nie posiada nośników informacji publicznej w postaci dokumentów/umów, o których mowa we wniosku z dnia 29 czerwca 2023 r. Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. Orzekanie "na podstawie akt sprawy", o jakim mowa w tym przepisie oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jego wydania. Aktami sprawy w rozumieniu tego przepisu są zarówno akta sądowe jak i przestawione sądowi akta administracyjne (M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wydanie 3, Warszawa 2015, s. 567-569). Sąd pierwszej instancji naruszyłby obowiązek określony w art. 133 § 1 P.p.s.a. przeprowadzając kontrolę legalności zaskarżonego aktu administracyjnego w taki sposób, który doprowadziłby do przedstawienia przez ten Sąd sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym. Obowiązkiem Sądu jest bowiem dokonanie oceny, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, tj. wynikającego z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem.
Naruszenie zasady określonej w art. 133 § 1 P.p.s.a. może stanowić w ramach art. 174 pkt 2 P.p.s.a. usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli polega w szczególności na: 1) oddaleniu skargi mimo niekompletnych akt sprawy, 2) pominięciu istotnej części tych akt, 3) przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 P.p.s.a. i 4) oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 P.p.s.a. (wyrok NSA z 22 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 1957/15; wyrok NSA z 22 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2970/15). Żadna z powyższych sytuacji w niniejszej sprawie nie zachodzi. Zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. byłby zasadny, gdyby w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał wadliwie własnych ustaleń faktycznych, pomijając materiał dowodowy zgromadzony przez orzekające w sprawie organy, co także nie miało miejsca.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a., należy wskazać, iż przepis ten przewiduje, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ten ma prawo, a jednocześnie i obowiązek, dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym związany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na tym przepisie należy wykazać, że Sąd pierwszej instancji, rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy (zob. wyrok NSA z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1580/11, CBOSA), a także w przypadku gdy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok NSA z 21 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1560/12, CBOSA), ale również wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (zob. wyrok NSA z 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1234/12 i wyrok NSA z 28 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2395/10, CBOSA).
Dodatkowo należy wskazać, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym (por. m. in. wyroki NSA z: 25 marca 2011 r., I FSK 1862/09; 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06; 15 października 2015 r., I GSK 241/14; postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r., I OSK 2438/11), prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z 2 lipca 2015 r., I OSK 450/15) ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 21 października 2010 r., I GSK 264/09). W rozpoznawanej sprawie żadna ze wskazanych wyżej okoliczności nie wystąpiła, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie przekroczył granic sprawy i dokonał prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do stanu prawnego.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Podkreślić przy tym należy, że przepis art. 13 ust. 1 u.d.i.p. ma zasadniczo charakter przepisu postępowania, a jego ewentualna treść materialnoprawna przejawia się w kształtowaniu przez te regulację czasu i sposobu realizowania kompetencji w zakresie udostępnienia informacji publicznej (tak: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 7721/21, LEX nr 3697943; z dnia 23 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 7060/21, LEX nr 3696848).
Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
W orzecznictwie wskazuje się, że fakt przekroczenia przez organ określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czternastodniowego terminu udostępnienia informacji publicznej – powodujący stan bezczynności organu – ma charakter obiektywny. Istota bezczynności sprowadza się bowiem do niezałatwienia wniosku w ustawowo określonym terminie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt III OSK 7187/21, LEX nr 3505176; z dnia 23 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 2824/22, LEX nr 3691983).
Nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie, w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o powodach opóźnienia i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt III OSK 1942/22, LEX nr 3635892 i powołane tam: I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska (w:) I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 13 oraz powołane orzecznictwo: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1209/04, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 25 listopada 2005 r., sygn. akt IV SAB/Wr 57/05). Również fakt, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej nie wpływa na ocenę bezczynności, w takim bowiem przypadku adresat wniosku nie może milczeć, lecz obowiązany jest w ustawowo zakreślonym terminie poinformować stronę odrębnym pismem, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Zaniechanie tej czynności powoduje, że organ jest bezczynny, podobnie jak niewywiązanie się z obowiązku udostępnienia informacji publicznej w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt III OSK 1942/22, LEX nr 3635892).
Ponadto, rozpoznanie skargi na bezczynność organu na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu. Stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, nawet jeżeli wniosek strony został załatwiony przez organ w toku postępowania sądowego, a więc już po wniesieniu skargi (co miało miejsce w niniejszej sprawie), obliguje sąd administracyjny do oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
Na gruncie niniejszej sprawy nie pozostaje sporny ustalony przez Sąd pierwszej instancji stan faktyczny, którego istotnym elementem jest fakt, iż mailem z dnia 13 lipca 2023 r. organ przedłużył termin na udzielenie odpowiedzi na wniosek wnioskodawcy do dnia 29 sierpnia 2023 r., a mailem z dnia 31 sierpnia 2023 r. udzielono odpowiedzi niemającej związku z treścią wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji ustalił, że organ na dzień wniesienia skargi pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu tego wniosku. Dopiero w odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu oświadczył, że udostępnianie przestrzeni BUW nie następowało na podstawie umów i w posiadaniu organu nie znajduje się informacja, której udostępnienia domaga się skarżący, co uzasadniło odstąpienie od zobowiązania organu do załatwienia wniosku. Nie zmienia to jednak faktu, iż oświadczenie zawarte dopiero w odpowiedzi na skargę, że organ żądaną informacją nie dysponuje, nie zwolniło go z zarzutu bezczynności, którą ocenia się na dzień wniesienia skargi do sądu. Z uwagi na powyższe uznać należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że organ jest podmiotem zobowiązanym z u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej, żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej, a jej udostepnienie nastąpiło po złożeniu skargi do sądu, co uzasadniało stwierdzenie bezczynności organu w załatwieniu wniosku.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI