III OSK 164/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Miejskiej w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który stwierdził naruszenie prawa przez uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] lutego 2018 r. w sprawie przeprowadzenia konsultacji dotyczących nadania statusu miasta miejscowości [...]. WSA uznał, że uchwała została podjęta z naruszeniem prawa, m.in. z powodu braku wcześniejszej uchwały regulującej zasady konsultacji oraz naruszenia norm konstytucyjnych dotyczących swobody wypowiedzi i ochrony danych osobowych. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, skupił się na zarzucie naruszenia art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wskazując na niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez WSA. Sąd kasacyjny podkreślił, że do zaskarżenia uchwały na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. legitymuje jedynie naruszenie indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia. Mieszkaniec J. Z. nie wykazał w swojej skardze do WSA, w jaki sposób jego konkretny, prawnie chroniony interes został naruszony przez zaskarżoną uchwałę. Argumenty oparte na interesie publicznym lub ogólnym nie są wystarczające do wniesienia skargi w tym trybie. NSA stwierdził, że WSA błędnie sam doszukiwał się naruszenia interesu prawnego skarżącego, podczas gdy obowiązek wykazania tego spoczywał na samym skarżącym. Wobec braku wykazania przez J. Z. naruszenia jego interesu prawnego, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i odrzucił skargę mieszkańca, nakazując jednocześnie zwrot wpisu od skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie przesłanek legitymacji procesowej do zaskarżania uchwał rady gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., w szczególności wymogu wykazania indywidualnego interesu prawnego.
Dotyczy spraw z zakresu samorządu terytorialnego, w których kwestionowane są uchwały rady gminy, a skarżący opiera swoje żądania na art. 101 u.s.g.
Zagadnienia prawne (2)
Czy mieszkaniec gminy posiada legitymację procesową do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych, jeśli nie wykaże naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, mieszkaniec nie posiada legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie konsultacji społecznych, jeśli nie wykaże naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że skarga na uchwałę rady gminy w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. wymaga wykazania naruszenia indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia. Samo bycie mieszkańcem gminy lub działanie w interesie publicznym nie jest wystarczające. Skarżący musi udowodnić bezpośredni związek między zaskarżoną uchwałą a swoją prawnie gwarantowaną sytuacją.
Czy uchwała rady gminy w sprawie przeprowadzenia jednorazowych konsultacji społecznych dotyczących nadania statusu miasta musi być poprzedzona ogólną uchwałą określającą zasady i tryb przeprowadzania konsultacji?
Odpowiedź sądu
Nie, gmina może podjąć uchwałę o przeprowadzeniu jednorazowych konsultacji w konkretnej sprawie, nawet jeśli nie ma wcześniej ogólnej uchwały regulującej zasady konsultacji. Wystarczające jest zamieszczenie zasad i trybu w samej uchwale o przeprowadzeniu konsultacji.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że nie ma obowiązku posiadania ogólnej uchwały o zasadach konsultacji przed podjęciem uchwały o przeprowadzeniu konkretnych konsultacji. Zasady i tryb mogą być określone w uchwale dotyczącej danej, jednorazowej konsultacji.
Przepisy (14)
Główne
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Przepis ten stanowi podstawę do zaskarżenia uchwały lub zarządzenia organu gminy przez każdego, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Legitymację procesową daje jedynie naruszenie indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, a nie interesu faktycznego czy publicznego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki odrzucenia skargi, w tym brak interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd kasacyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 189
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku odrzucenia skargi przez WSA, NSA uchyla orzeczenie WSA i odrzuca skargę.
p.p.s.a. art. 232 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakazuje zwrot wpisu od pisma odrzuconego lub cofniętego.
p.p.s.a. art. 207 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pozwala na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
Konstytucja RP art. 54 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje wolność wyrażania poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji.
Konstytucja RP art. 51 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wyraża prawo jednostki do ochrony danych osobowych.
u.s.g. art. 5a § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Reguluje przeprowadzanie konsultacji z mieszkańcami gminy.
u.s.g. art. 4 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Dotyczy zadań własnych gminy.
u.s.g. art. 4 § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Dotyczy zadań własnych gminy.
u.s.g. art. 4b § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Dotyczy nadania gminie lub miejscowości statusu miasta.
u.s.g. art. 94
Ustawa o samorządzie gminnym
Dotyczy aktów prawa miejscowego.
u.s.g. art. 90 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Dotyczy uchwał rady gminy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżącego indywidualnego interesu prawnego do zaskarżenia uchwały rady gminy w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA dotyczące naruszenia prawa przez uchwałę, w tym naruszenia norm konstytucyjnych i braku wcześniejszej uchwały o zasadach konsultacji.
Godne uwagi sformułowania
każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego • legitymację do wniesienia skargi daje wyłącznie fakt naruszenia interesu prawnego • podmiot wnoszący skargę powinien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia • nie jest zatem wystarczające wykazanie samej potencjalnej możliwości naruszenia interesu prawnego w przyszłości, ani tym nawet, że zaskarżony akt narusza prawo • skarga wnoszona w tym trybie nie charakteru actio popularis
Skład orzekający
Ewa Kwiecińska
przewodniczący
Mariusz Kotulski
sprawozdawca
Rafał Stasikowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie przesłanek legitymacji procesowej do zaskarżania uchwał rady gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., w szczególności wymogu wykazania indywidualnego interesu prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy spraw z zakresu samorządu terytorialnego, w których kwestionowane są uchwały rady gminy, a skarżący opiera swoje żądania na art. 101 u.s.g.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie samorządowym – kto i na jakiej podstawie może zaskarżać uchwały rady gminy. Jest to kluczowe dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i samorządowym.
“Kto może zaskarżyć uchwałę rady gminy? NSA wyjaśnia kluczowy warunek legitymacji procesowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.