III OSK 1639/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego, potwierdzając prawidłowość interpretacji przepisów dotyczących stron postępowania i terminu ważności pozwolenia.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. R. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego. Kluczowe zagadnienia obejmowały ustalenie statusu strony postępowania (Polskiego Związku Wędkarskiego) oraz prawidłową interpretację przepisów Prawa wodnego dotyczących terminu ważności pozwoleń. NSA uznał, że w sprawie zastosowanie mają przepisy Prawa wodnego z 2001 r., a pozwolenie wygasło z upływem 20 lat od daty jego ostateczności, co nastąpiło w 2016 r. Skarga kasacyjna została oddalona.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 11 maja 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego oraz odmowy nałożenia obowiązku likwidacji urządzeń wodnych. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w szczególności dotyczące legitymacji procesowej Polskiego Związku Wędkarskiego jako strony postępowania, oraz naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym przepisów Prawa wodnego z 2017 r. dotyczących terminu ważności pozwoleń wodnoprawnych. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że w sprawie zastosowanie mają przepisy Prawa wodnego z 2001 r., a nie nowelizacja z 2017 r., co zostało przesądzone w poprzednim orzeczeniu NSA. Wskazał również, że status strony Polskiego Związku Wędkarskiego został prawidłowo ustalony na podstawie art. 28 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów dotyczących prawa materialnego, NSA potwierdził, że pozwolenie wodnoprawne wydane w 1996 r. stało się ostateczne w dniu 14 maja 1996 r., a zatem 20-letni okres jego ważności upłynął 14 maja 2016 r. Sąd nie podzielił argumentacji skarżącej dotyczącej błędnego ustalenia daty ostateczności decyzji oraz kwestii korzystania z wód. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, status strony został przesądzony na podstawie art. 28 k.p.a., co wynika z wcześniejszego orzeczenia NSA.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że status strony Polskiego Związku Wędkarskiego został prawidłowo ustalony na podstawie art. 28 k.p.a., co wynika z uzasadnienia wcześniejszego wyroku NSA w tej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa krąg stron postępowania administracyjnego, w tym osób posiadających interes prawny lub obowiązek.
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna do określenia stron postępowania.
Pomocnicze
Prawo wodne art. 127 § ust. 7
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Określa zamknięty katalog podmiotów legitymowanych jako strona w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, jako przepis szczególny wobec art. 28 k.p.a.
Prawo wodne art. 545 § ust. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Reguluje stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy.
Prawo wodne art. 414 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dotyczy wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego z upływem 20 lat od daty jego wydania.
Ustawa z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw art. 11
Dotyczy wygaśnięcia pozwoleń wodnoprawnych wydanych na czas nieoznaczony po upływie 20 lat od daty ich ostateczności.
Prawo wodne art. 138 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dotyczy stosowania przepisów ustawy Prawo wodne z 2017 r.
u.o.r.ś. art. 4 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym
Dotyczy uprawnionych do rybactwa.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 133 i 138 Prawa wodnego w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.o.r.ś. poprzez uznanie, że Polski Związek Wędkarski ma legitymację procesową. Naruszenie art. 414 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego z 2017 r. poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że pozwolenie wygasło z upływem 20 lat. Błędna interpretacja art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie Prawa wodnego, skutkująca uznaniem, że pozwolenie wygasło po 20 latach. Błędna interpretacja art. 138 ust. 1 Prawa wodnego z 2017 r. i naruszenie art. 545 ust. 4 tej ustawy poprzez ich zastosowanie mimo wszczęcia postępowania w późniejszym terminie. Błędna interpretacja art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie Prawa wodnego, poprzez uznanie, że dochodzi do szczególnego korzystania z wód. Błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że minął 20-letni termin od stwierdzenia ostateczności decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego to odrębna indywidualna sprawa administracyjna, która nie stanowi kontynuacji i nie może być jednoznacznie utożsamiana ze sprawą administracyjną o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego, należącej do każdej innej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia.
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Mirosław Wincenciak
sędzia
Sławomir Wojciechowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu strony w postępowaniach administracyjnych, interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących wygaśnięcia pozwoleń oraz stosowania przepisów przejściowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem wodnym i jego nowelizacjami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych związanych z prawem wodnym, które są istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy wygasa pozwolenie wodnoprawne? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1639/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-11-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-06-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mirosław Wincenciak Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/ Tamara Dziełakowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne Hasła tematyczne Wodne prawo Sygn. powiązane IV SA/Wa 1424/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-11-22 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 28 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2017 poz 1121 Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1424/23 w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 11 maja 2020 r., nr 74/2020/KUZ w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego oraz odmowy nałożenia obowiązku likwidacji urządzeń wodnych oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 1533/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na skutek skargi J. W. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 11 maja 2020 r., nr 74/2020/KUZ w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego oraz odmowy nałożenia obowiązku likwidacji urządzeń wodnych, uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1) oraz zasądził zwrot kosztów postępowania (pkt 2). Uzasadniając swe rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że organy prawidłowo przyjęły, że przepis art. 127 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, określa zamknięty katalog podmiotów legitymowanych jako strona postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, jako przepis szczególny wobec normy art. 28 k.p.a. W związku z powyższym Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...], który złożył do Starosty Nowosądeckiego wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego skarżącemu J. W. decyzją Wojewody Nowosądeckiego z 15 kwietnia 1996 r., znak OS.IV.6210/25/96 na pobór wód z potoku [...], nie miał interesu prawnego a tym samym przymiotu strony, a więc nie mógł wszcząć tego postępowania. Wyrokiem z dnia 18 października 2022 r. sygn. akt III OSK 5541/21, Naczelny Sąd Administracyjny: w punkcie pierwszym – uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; w punkcie drugim – odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego to odrębna indywidualna sprawa administracyjna, która nie stanowi kontynuacji i nie może być jednoznacznie utożsamiana ze sprawą administracyjną o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Wobec powyższego podstawy do ustalenia legitymacji podmiotów w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego nie może stanowić przepis art. 127 ust. 7 Prawa wodnego, lecz właśnie art. 28 k.p.a. Skoro wniosek Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego został złożony w dniu [...] stycznia 2017 r., a więc w dacie obowiązywania ustawy Prawo wodne z 2001 r. Zgodnie zaś z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. 2017 r., poz. 1566) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia wżycie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3d, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego był w tych sprawach Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają więc przepisy ustawy Prawo wodne z 2001 r. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego, należącej do każdej innej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny przesądził status strony postępowania, a tym samym datę jego wszczęcia i przepisy prawa mające zastosowanie. Wyrokiem z dnia 22 listopada 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1424/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy na rozprawie, ze skargi M. R. jako następcy prawnego J. W., na decyzję Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 11 maja 2020 r., nr 74/2020/KUZ, w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego oraz odmowy nałożenia obowiązku likwidacji urządzeń wodnych oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła M. R. (dalej także jako: "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie") zaskarżając go w całości i zarzucając orzeczeniu na podstawie art. 174 p.p.s.a.: 1) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 28 k.p.a. w zw. z art. 133 i 138 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (t.j. Dz.U. z 2015, poz. 652), poprzez uznanie, iż stroną niniejszego postępowania może być Polski Związek Wędkarski Zarząd Okręgu w [...], mimo, iż nie jest on właścicielem ujęcia wody, a w konsekwencji dokonanie błędnej wykładni i uznanie, że Polski Związek Wędkarski Zarząd Okręgu w [...] jako uprawniony do rybactwa jako użytkownik posiada interes prawny w niniejszym postępowaniu, podczas gdy faktycznie nie ma legitymacji materialnej ani formalnej do wszczynania postępowań, ani też brania udziału w postępowaniach w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 414 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji do niezasadnego przyjęcia, iż pozwolenie wodnoprawne udzielone Panu J. W. wygasło z upływem 20 lat od daty uzyskania przez rozstrzygnięcie przymiotu ostateczności, mimo, iż pozwolenia wygasają na skutek upływu terminu na który zostały one wydane. W przedmiotowym stanie faktycznym, na dzień orzekania to art. 414 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. winien być wzięty za podstawę orzekania, z uwagi na co pozwolenie wodnoprawne faktycznie wygasa z momentem, kiedy upłynął okres, na który zostało pozwolenie wydane, a więc w przedmiotowym stanie faktycznym wygasa z dniem [...] kwietnia 2025 r.; - art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 130, poz. 1087 ze zm.), poprzez jego błędną interpretację wskutek uznania, że pozwolenie wodnoprawne wydane na rzecz J. W. wygasło z mocy prawa po 20 latach od dnia prawomocności decyzji, podczas gdy termin wygaśnięcia decyzji nie upłynął i w przedmiotowym stanie faktycznym nie może mieć zastosowania niniejszy przepis, a w sprawie wobec wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego zgodnie z zawiadomieniem w dniu 15 marca 2018 r. winny mieć zastosowanie nowe przepisy ustawy z dnia 30 lipca 2017 r. Prawo wodne; - art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, poprzez jego błędną interpretację, a w konsekwencji naruszenie art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, poprzez jego zastosowanie mimo, iż sprawę wszczęto w dniu 15 marca 2018 r., czyli w dniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie, a nie w dniu złożenia wniosku przez Polski Związek Wędkarski Zarządu Okręgu w [...], czyli datę rzekomo [...]-12-2017 r., mimo, że na prezentacie dziennika podawczego widnieje podpis pracownika przyjmującego pod datą [...]-12-2017 r. – data [...].01.2018 r. i podpis; - art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 130, poz. 1087 ze zm.), poprzez jego błędną interpretację, a w konsekwencji uznanie, iż w niniejszej sprawie dochodzi do szczególnego korzystania z wód przez skarżącego, podczas gdy skarżący faktycznie korzysta z wody w granicach powszechnego/zwykłego korzystania; - błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą orzeczenia poprzez przyjęcie, iż faktycznie minął już 20 letni termin od stwierdzenia ostateczności decyzji, podczas gdy termin ten nie upłynął, decyzja z dnia 1996-04-15, nr OS.IV,6210/25/96 stała się bowiem ostateczna w dniu 25 października 2004 r., a klauzula ostateczności o jakiej mowa w art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 130, poz. 1087 ze zm.) podchodzi właśnie z tej daty, a wiec ewentualnie liczony termin upłynie w roku 2024 r. Wskazując ww. zarzuty kasacyjne skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że zrzeka się rozprawy. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Jak wskazano, Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Dalej, wskazać należy, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA). Słowem wstępu przypomnieć należy, że związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Wobec tego istotnego znaczenia nabiera prawidłowe przytoczenie podstawy kasacyjnej, przez co należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (por.: postanowienia NSA z: 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04, CBOSA). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek podania, które konkretnie przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, tj. treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W skardze kasacyjnej nie wystarczy wymienić w luźny sposób kilku przepisów. Trzeba indywidualnie uzasadnić każdy zarzut formułowany wobec każdego z przepisów, które w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną naruszył sąd pierwszej instancji (por.: wyroki NSA z 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18 i z 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1070/19, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia. W rozpatrywanej sprawie skarżący kasacyjnie oparł skargę kasacyjną, wskazując obie podstawy – naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, CBOSA). Zanim jednak zostaną omówione zarzuty skargi kasacyjnej należy wskazać, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Powyższa zasada oznacza, że ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana – po wydaniu orzeczenia sądowego – istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. I OSK 596/15, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Do związania takiego w sprawie niniejszej doszło na skutek wydania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazać należy, że dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 2469/22, Legalis). Dalej, o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. W konsekwencji, dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Trzeba zatem wskazać indywidualne uzasadnienie dla każdego zarzutu formułowanego wobec każdego z tych przepisów, który w ocenie skarżącego kasacyjnie naruszył Sąd pierwszej instancji. Ponadto w treści samego zarzutu – niezależnie od obowiązku wyjaśnienia zajętego stanowiska w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – konieczne jest wskazanie, na czym polegało naruszenie konkretnego przepisu, oraz przedstawienie prawidłowej – w ocenie autora skargi kasacyjnej – wersji wykładni lub zastosowania danego przepisu, a także określenie wpływu zarzucanego naruszenia na treść rozstrzygnięcia (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2024 r., II GSK 666/24, Legalis). Przechodząc do oceny zarzutów kasacyjnych wskazać należy, że pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej (zarzut procesowy) dotyczący strony postępowania – Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...], który był inicjatorem postępowania składając wniosek w dniu [...] grudnia 2017 roku w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego oraz odmowy nałożenia obowiązku likwidacji urządzeń wodnych, jest niezasadny. Status strony został przesądzony w oparciu o art. 28 kpa, co wynika z uzasadnienia wyroku NSA z 18 października 2022 roku w sprawie III OSK 5541/21, którym uchylono wyrok WSA z 15 stycznia 2021 roku w sprawie IV SA/Wa 1533/20. Sprawa została więc wszczęta na podstawie starej ustawy Prawo wodne z 2001 roku i przepisy tej ustawy stosuje się w sprawie, zaś jedynie organy orzekające w tej sprawie po zmianach zostały określone w ustawie nowej z 2017 roku. W związku z powyższy nie do zaakceptowania jest data 15 marca 2018 r., wskazywana przez skarżącą jako data wszczęcia postępowania, czyli w dniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie, a nie w dniu złożenia wniosku przez Polski Związek Wędkarski Zarządu Okręgu w [...]. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela też argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Kolejne zarzuty dotyczą prawa materialnego zostały sprecyzowane w punktach 2, 3 i 4 skargi kasacyjnej, również należy je uznać za niezasadne. Zarzuty te wskazują na naruszenie prawa materialnego ustawy Prawo wodne z 2017 roku, które co zostało przesądzone przez NSA nie mają zastosowania, gdyż w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy Prawo wodne z 2001 roku. W zasadzie dotyczą one upływu 20 lat obowiązywania udzielonego pierwotnie pozwolenia wodnoprawnego a więc okresu po upływie którego pozwolenie wygasa. Ta okoliczność jest przez skarżącego kasacyjnie niekwestionowana. Zarzuty dotyczą raczej daty uprawomocnienia się (uostatecznienia) decyzji z dnia 15 kwietnia 1996 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę przyjął zasadnie, że decyzja ta uostateczniła się 14 maja 1996 roku. Tak więc 20 letni okres ważności decyzji upływa 14 maja 2016 roku. Zostało to w sposób precyzyjny wyjaśnione w uzasadnieniu przywołanego wyżej wyroku WSA. Zarzut 5 dotyczy błędnego przyjęcia przez Sąd, ze skarżący korzysta w sposób szczególny z wód. Według skarżącego jego korzystanie to zwykłe korzystanie z wód, on inaczej nie korzysta. To że pozwolenie wodnoprawne z 1996 roku związane było z czerpaniem wody za pomocą urządzenia wodnego nie ma znaczenia według twierdzeń skarżącego. Trudno zgodzić się jednak z takimi twierdzeniami. To w jaki sposób korzysta z wód adresat pozwolenia wodnoprawnego nie ma w sprawie żadnego znaczenia. Nie ta okoliczność jest przedmiotem rozpatrywania przez organy administracji w tej sprawie. Przedmiot postępowania dotyczył wyekspirowania decyzji pozwolenia wodnoprawnego z 1996 roku, do którego w istocie doszłoby nawet wtedy gdyby nigdy nie skorzystano z wód na jego podstawie. Mając powyższe na uwadze, zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI