II SA/Wa 1180/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-12-15
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejinformacja przetworzonapartia politycznainteres publicznyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o dostępie do informacji publicznejtransparentność finansówmarketing polityczny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Fundacji na decyzję partii politycznej odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, uznając żądane dane za informację przetworzoną, dla której nie wykazano szczególnej istotności dla interesu publicznego.

Fundacja domagała się udostępnienia informacji o umowach zawieranych przez partię polityczną w zakresie marketingu i wizerunku. Partia odmówiła, uznając żądanie za informację przetworzoną, dla której wnioskodawca nie wykazał szczególnej istotności dla interesu publicznego. Sąd administracyjny zgodził się ze stanowiskiem partii, oddalając skargę Fundacji. Podkreślono, że informacja przetworzona wymaga ponadstandardowego nakładu pracy, a jej udostępnienie jest uzależnione od wykazania szczególnej istotności dla dobra ogółu, a nie tylko dla interesu prywatnego czy statutowej działalności organizacji.

Sprawa dotyczyła skargi Fundacji [...] na decyzję partii politycznej P. odmawiającą udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umów zawieranych przez partię w latach 2015-2017 w zakresie kreowania wizerunku, komunikacji i marketingu, w tym nazw podmiotów, kwot zapłaconych oraz kopii umów. Partia polityczna uznała żądanie za informację przetworzoną, wymagającą znacznego nakładu pracy i analizy, a wnioskodawca nie wykazał, aby jej uzyskanie było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Fundacja zarzuciła błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że żądane informacje nie są przetworzone i że istnieje szczególny interes publiczny w ich uzyskaniu, wynikający m.in. z działalności Fundacji i jawności finansów partii politycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko partii politycznej. Sąd uznał, że wnioskowane dane, ze względu na szeroki zakres czasowy i przedmiotowy oraz konieczność analizy i zestawienia wielu dokumentów, stanowią informację przetworzoną. Podkreślono, że prawo do informacji przetworzonej jest ograniczone i wymaga wykazania, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla dobra ogółu, a nie tylko dla realizacji celów statutowych wnioskodawcy czy publikacji w mediach. Samo powołanie się na działalność Fundacji badającą wydatki na marketing nie zostało uznane za wystarczające do wykazania tej przesłanki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, żądane informacje stanowią informację publiczną przetworzoną, ponieważ ich przygotowanie wymaga ponadstandardowego nakładu pracy, analizy i zestawienia wielu dokumentów, a w żądanej postaci nie istnieją w zasobach partii.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ze względu na szeroki zakres czasowy i przedmiotowy wniosku, konieczność fizycznego przeglądu kontraktów, wydobycia danych, zestawienia ich według parametrów, zeskanowania oraz obróbki pod kątem ochrony informacji niepublicznych, żądana informacja wymaga znacznego nakładu pracy wykraczającego poza normalny tryb pracy, co kwalifikuje ją jako informację przetworzoną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Prawo do informacji publicznej obejmuje uzyskanie informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 17 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądana informacja stanowi informację przetworzoną. Wnioskodawca nie wykazał szczególnej istotności żądanej informacji przetworzonej dla interesu publicznego.

Odrzucone argumenty

Żądane informacje nie stanowią informacji publicznej przetworzonej. Istnieje szczególnie istotny interes publiczny w uzyskaniu wnioskowanej informacji. Partia polityczna nieprawidłowo zakwalifikowała informację jako przetworzoną na późniejszym etapie postępowania. Uzasadnienie decyzji partii politycznej narusza art. 107 § 3 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny. przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny. prawo do uzyskiwania informacji przetworzonej jest ograniczone do przypadków, w których jest to istotne dla interesu publicznego. informacja publiczna przetworzona to m.in. taka informacja, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste. pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym. Niewątpliwie jednak obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), nie zaś interes indywidualny. dla udostępnienia informacji publicznej przetworzonej nie tylko nie jest wystarczające stwierdzenie, że udostępnienie to uzasadnione jest interesem publicznym, a nawet że jest ono dla tego interesu istotne, lecz konieczne jest stwierdzenie, że udostępnienie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Skład orzekający

Andrzej Kołodziej

przewodniczący

Iwona Maciejuk

sprawozdawca

Joanna Kube

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji przetworzonej oraz przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego w kontekście dostępu do informacji publicznej od partii politycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku skierowanego do partii politycznej i zakresu żądanych informacji. Wymaga indywidualnej oceny każdego wniosku o informację przetworzoną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej od partii politycznej, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i medialne, zwłaszcza w kontekście transparentności finansów partii.

Czy partia polityczna musi ujawnić wszystkie swoje umowy marketingowe? Sąd rozstrzyga o granicach dostępu do informacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1180/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej /przewodniczący/
Iwona Maciejuk /sprawozdawca/
Joanna Kube
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 4755/21 - Wyrok NSA z 2024-09-20
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 17 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w W. na decyzję partii politycznej P. z dnia [...] maja 2020 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. (bez numeru) partia polityczna P., po rozpatrzeniu wniosku Fundacji [...] z siedzibą w W. z dnia [...] maja 2017 r., powołując się na art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmówiła udostępnienia wnioskowanej informacji przetworzonej tj.:
"1. Czy w imieniu partii w okresie od 1 stycznia 2015 roku do 30 maja 2017 roku została zawarta jakakolwiek umowa z podmiotem (osobą fizyczną lub osobą prawną) zajmującym się: a. kreowaniem wizerunku, b. komunikacją, c. marketingiem d. w mediach i Internecie?
W szczególności chodzi o podmioty takie jak: agencje public relations, firmy konsultingowe oraz prywatnych ekspertów zajmujących się w jakimkolwiek zakresie zagadnieniem lub zagadnieniami wskazanymi w pkt 1 lit a, b, c niniejszego wniosku.
2. W razie odpowiedzi twierdzącej proszę o: a. podanie nazw podmiotów, o których mowa w pkt 1 niniejszego wniosku wraz z określeniem ich siedziby, b. wskazanie przedmiotu umów zawartych z podmiotami, o których mowa w pkt 1 niniejszego wniosku; c. wskazanie kwot brutto zapłaconych w imieniu partii na rzecz poszczególnych podmiotów, o których mowa w pkt. 1 niniejszego wniosku, w ramach realizacji umów zawartych z tymi podmiotami.
d. udzielenie informacji, czy w ramach umów zawartych z podmiotami, o których mowa w pkt 1 niniejszego wniosku, podmioty te zlecały innym podmiotom przeprowadzanie badań opinii publicznej na jakikolwiek temat? Jeżeli tak proszę o wskazanie tych tematów. e. udostępnienie kopii wszelkich umów zawartych przez partię z podmiotami, o których mowa w pkt 1 niniejszego wniosku w formie skanu.".
Partia polityczna wskazała w uzasadnieniu decyzji na postępowanie sądowoadministracyjne zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 1343/18, pismo z dnia [...] lutego 2020 r. skierowane do wnioskodawcy informujące, że wniosek dotyczy udzielenia informacji przetworzonej i wzywające do wykazania, że uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a także pismo wnioskodawcy z dnia [...] marca 2020 r., w którym podtrzymuje twierdzenie, że żądana informacja nie ma charakteru informacji przetworzonej, jednocześnie wskazując na oczywistość występowania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego.
Uzasadniając rozstrzygnięcie partia polityczna stwierdziła, że wnioskowane dane stanowią w oczywisty sposób potencjalny efekt przetworzenia informacji. Wygenerowanie zestawienia, według wskazanych kryteriów, z okresu niemal 2,5 roku, zorientowanego na interesujące wnioskodawcę parametry, przekracza ramy normalnego sposobu korzystania z informacji publicznej, ma zatem charakter informacji przetworzonej. Powołując się na poglądy prezentowane w doktrynie partia polityczna podniosła, że przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób powiązane i mogą występować w różnej formie. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny (Kamińska Irena, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, komentarz do art. 3).
Partia polityczna wskazała, że wyszukanie dokumentów źródłowych z okresu 2,5 roku, odnalezienie ich w dokumentach archiwalnych (podniesiono, że wiąże się to z koniecznością fizycznego przeglądu każdego kontraktu pod kątem weryfikacji czy nie obejmuje go przedmiotowy zakres wniosku), wydobycie z tych dokumentów informacji ujętych w punt 2 wniosku, kolejno zestawienie ich według wskazanych parametrów, następnie ich zeskanowanie, poprzedzone właściwą obróbką pod kątem ochrony informacji niepublicznych - wymaga znacznego nakładu pracy, wykraczającego w sposób jaskrawy ponad normalny tryb pracy niewielkich komórek organizacyjnych partii P. Stwierdzono, że wnioskowana informacja nie istnieje w dniu rozpatrzenia przedmiotowego wniosku i mogłaby powstać wyłącznie na potrzeby wniosku, nie zaś w normalnej procedurze i organizacji pracy siedziby partii. Podkreślono, iż powstać mogłaby wyłącznie w wyniku kilkudniowej pracy całego zespołu służb księgowych partii, opartej na czynnościach analitycznych, intelektualnych, organizacyjnych, technicznych i biurowych, co w rzeczywistości spowodowałoby zakłócenia normalnego funkcjonowania służb księgowych [...]. Wskazano na poglądy prezentowane w orzeczeniach sądowoadministracyjnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2014 r., I OSK 60/14, IV SA/Po 940/14, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2014 r.,).
Partia polityczna wskazała, że prawo do uzyskiwania informacji przetworzonej jest ograniczone do przypadków, w których jest to istotne dla interesu publicznego. Ograniczenie to stanowi konsekwencję zasady podporządkowania interesu prywatnego interesowi publicznemu, która ma za zadanie chronić podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej przed koniecznością reorganizacji ich struktury i zasad pracy, w przypadku obowiązku przetwarzania posiadanych informacji udzielanych wnioskodawcom dla ich celów prywatnych. Partia podała, że w przedmiotowej sprawie, na etapie złożonego wniosku, bazując także na doświadczeniach związanych z praktyką i działalnością wnioskodawcy, nie dostrzega w sporządzeniu i udostępnieniu informacji przetworzonej (tak rozbudowanej i zawiłej) szczególnej istotności dla interesu publicznego. Wskazano, że wnioskodawca w dotychczasowej, znanej partii działalności, uzyskiwane informacje publiczne wykorzystywał w swojej statutowej (prywatnej) działalności, która nie wiązała się z interesem publicznym w takim sensie w jakim stwarzałaby realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji oraz lepszej ochrony interesu publicznego. Stwierdzono, że upublicznianie i prezentowanie pozyskiwanych informacji w domenie publicznej, nie determinuje przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego. Przedstawiono pogląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2014 r., I OSK 2111/13.
Partia polityczna wskazała, że poinformowała wnioskodawcę o charakterze informacji, uzasadniła to stanowisko oraz dała możliwość wykazania przez wnioskodawcę, że uzyskanie przedmiotowej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W odpowiedzi wnioskodawca podtrzymał swoje stanowisko wobec charakteru żądanych informacji, uważając je za informacje proste,
a także podnosząc okoliczność działania w oczywistym interesie publicznym. W ocenie partii politycznej, subiektywne przekonanie o działaniu w interesie publicznym, wywiedzione z aktywności w domenie publicznej oraz prezentowania pozyskanych informacji określonym odbiorcom, nie stanowi wystarczającej przesłanki dla uznania,
że sporządzenie wnioskowanej informacji przetworzonej przełoży się realnie na funkcjonowanie obszaru spraw publicznych, w którym zawiera się przedmiotowy wniosek.
Partia polityczna wskazała, że powyższe uniemożliwia udostępnienie wnioskowanych informacji bez wykazania przez wnioskodawcę, że uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Pismem z dnia 4 czerwca 2020 r. Fundacja [...] z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję partii politycznej P. z dnia [...] maja 2020 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, skarżący zarzucił:
- błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez przyjęcie, że informacje, o których udostępnienie Fundacja wnosiła stanowią informację publiczną przetworzoną oraz - w przypadku przyjęcia, że jest to informacja publiczna przetworzona - zignorowanie szczególnie istotnego interesu publicznego Fundacji w uzyskaniu przedmiotowej informacji a w konsekwencji;
- niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 1 w zw. z 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej ze względu na niewykazanie przez Fundację szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu wnioskowanej informacji, podczas gdy wnioskowane przez Fundację informacje nie stanowią informacji publicznej przetworzonej oraz - w przypadku przyjęcia, że jest to informacja publiczna przetworzona – zignorowanie szczególnie istotnego interesu publicznego Fundacji w uzyskaniu przedmiotowej informacji;
- niezastosowanie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie Fundacji w terminie informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia 30 maja 2017 r.,
- naruszenie art 107 § 3 k.p.a. w zakresie w jakim nie przedstawiono faktów, które uznano za udowodnione, a jedynie oparto się na luźnych przypuszczeniach.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że pojęcie informacji publicznej przetworzonej nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w treści u.d.i.p.,
ale wielokrotnie stanowiło przedmiot orzeczeń sądów administracyjnych. Skarżący przywołał pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z 11 stycznia 2012 r. sygn. akt. VIII SA/Wa 1072/11.
Fundacja wskazała, że partia polityczna na żadnym dotychczasowym etapie postępowania rozpoczętego złożeniem wniosku Fundacji z dnia [...] maja 2017 r.
nie wskazywała, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną. Skarżący podniósł, że nie uczyniła tego zarówno w odpowiedzi udzielonej Fundacji pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. jak również nie wskazywała na tę okoliczność w toku postępowania sądowego zakończonego rozstrzygnięciem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2019 (I OSK 1343/18). Fundacja zakwestionowała twierdzenie partii politycznej zawarte w decyzji, że żądana informacja nie istnieje w dniu rozpatrzenia wniosku. Fundacja wskazała na informację skierowaną do niej za pośrednictwem serwisu [...]. Skarżący wskazał, że pewne elementy działań, które partia powołuje jako powody uznania żądanej informacji za informację przetworzoną musiały zostać wykonane celem przygotowania corocznego sprawozdania partii politycznej. W tym więc zakresie, nieprzekonujące są te argumenty partii, które wskazują, że potrzebna jest tak wielowymiarowa analiza danych.
Skarżący podniósł, że niezależnie od powyższego, w uzasadnieniu pisma z [...] lutego 2020 r. nie wskazano o jakiej ilości dokumentów jest mowa. W związku z tym trudno przyjąć za pewnik, że udostępnianiu informacji musi towarzyszyć "kilkudniowa praca całego zespołu służb księgowych partii", szczególnie, że partia ma obowiązki prowadzić ewidencję umów w oparciu o przepisy ustawy o rachunkowości oraz dodatkowych wymogów związanych ze sprawozdawczością partii politycznych. Skarżący wskazał, że w obliczu wyroku NSA z 22 listopada 2019 r. równie nieprzekonujący jest argument o konieczności analizy informacji pod kątem "ochrony informacji niepublicznych". Po pierwsze żądane dokumenty stanowią informację publiczną, a po drugie gdyby żądane informacje miały zawierać informacje będą np. przedmiotem ochrony prawa do prywatności (np. numer dowodu zleceniobiorcy) są to proste czynności anonimizacji.
Fundacja nie zgodziła się z przyjętą przez partię definicją szczególnie istotnego interesu publicznego. Wskazała, że wbrew temu co zostało napisane w treści uzasadnienia, statutowa działalność Fundacji nie jest prywatna. Jest to działalność o zasięgu publicznym, o czym świadczy chociażby szerokie opisywanie sprawy ograniczania dostępu do informacji publicznej w przedmiotowej sprawie przez media. Fundacja wskazała, że prowadzi wiele działań w tym zakresie - badając wydatki na marketing w internecie również w innych instytucjach, partiach i komitetach wyborczych. Ustalenia Fundacji są prezentowane Państwowej Komisji Wyborczej oraz innym instytucjom odpowiedzialnym za przejrzystość finansów partii politycznych oraz są publikowane w mediach o ogólnopolskim zasięgu. Skarżący wskazał też, że zgodnie
z przepisami Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, finanse partii politycznej są jawne,
a więc już tylko z tego powodu istnieje obiektywny szczególnie istotny interes publiczny w udostępnieniu żądanych informacji. Fundacja stwierdziła, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej przetworzonej. Wskazała, że jeśli podmiot zobowiązany ma co do tego wątpliwości to również nieprawidłowo zinterpretował przesłankę szczególnie istotnego interesu publicznego, której występowanie w okolicznościach sprawy jest oczywiste.
Partia polityczna P. w odpowiedzi na skargę wniosła
o jej oddalenie, podtrzymując ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji. Przywołując poglądy prezentowane w orzeczeniach sądowoadministracyjnych, w końcowej części odpowiedzi na skargę wskazano, że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną przetworzoną, o charakterze informacji publicznej przetworzonej decydują indywidualnie rozpoznane i ocenione okoliczności faktyczne danej sprawy, nie zaś ogólne twierdzenia o charakterze teoretycznym. Wnioskowana informacja - w żądanej treści i formie - nie istnieje w zasobach partii. Podniesiono, że stworzenie wnioskowanej informacji wymaga: wyselekcjonowania umów z 2,5 roku, co wiąże się z koniecznością analizy przedmiotu każdej z umów cywilnoprawnych z tego okresu, pod kątem objęcia przedmiotowym wnioskiem; zweryfikowania pod kątem zgodności z wnioskiem; wyodrębnienia z umów danych żądanych przez wnioskodawcę, przeniesienie ww. danych w nowe zestawienie tabelaryczne; przetworzenia poprzez anominizację
i zabezpieczenie informacji prawnie chronionych; zestawienia i zredagowania do postaci zgodnej z kryteriami wniosku. Sporządzenie wnioskowanej informacji wymagałoby przynajmniej kilkudniowego nadzwyczajnego zaangażowania służb księgowych partii. Wskazano, że skarżący ma możliwość wglądu w sprawozdanie finansowe partii za każdy kolejny rok kalendarzowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu.
W sprawie jest bezsporne, że żądana przez skarżącego we wniosku z dnia
[...] maja 2017 r. informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429), zwanej dalej u.d.i.p. Powyższe stwierdził już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 stycznia 2018 r. sygn. akt II SAB/Wa 505/17, od którego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 1343/18 oddalił skargę kasacyjną.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że partia polityczna nie wskazywała na wcześniejszym etapie postępowania, także w toku postępowania sądowego zakończonego wyrokiem NSA z dnia 22 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 1343/18,
że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, nie stanowi uchybienia i nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Okoliczność ta nie daje także podstaw do twierdzenia, że nieuprawnione było stwierdzenie przez podmiot zobowiązany na tym etapie postępowania (po wyroku WSA w Warszawie i wyroku NSA), że informacja żądana we wniosku stanowi informację publiczną przetworzoną. Pamiętać należy, że zobowiązanie w wyroku do rozpoznania wniosku o dostęp do informacji publicznej nie określa sposobu rozstrzygnięcia o treści i zakresie udzielanej odpowiedzi, bądź o treści decyzji odmownej (wyrok NSA z dnia 22 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 1343/18). Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził,
że nie narusza ona prawa. Za nietrafne Sąd uznał twierdzenie skargi, że nie zachodziła w tej sprawie konieczność przetworzenia informacji publicznej. Wbrew zarzutom skargi trafnie też w decyzji stwierdzono, że w sprawie tej nie występuje po stronie skarżącego szczególnie istotny interes publiczny, o którym mowa w art. 3 ust. 1 u.d.i.p.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Pojęcie informacji publicznej przetworzonej jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, co trafnie wskazano w skardze.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, a Sąd poglądy te podziela, że informacja publiczna przetworzona to m.in. taka informacja, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (v. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., I OSK 1746/14); jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (v. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 89/13, LEX nr 1368968; wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1347/05, LEX nr 281369) na podstawie pierwotnego zasobu danych (wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2149/12; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 89/13; wyrok NSA z dnia 3 października 2014 r. sygn. akt I OSK 747/14), której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów; informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...);
w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia
i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych
i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (v. wyroki NSA z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt I OSK 140/14; z dnia 21 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1477/12, LEX nr 1264566; z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 792/11, LEX nr 1094536; z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 426/11, LEX nr 1135982; z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1347/05, LEX nr 281369).
W sprawie tej nie ma podstaw do podważania stanowiska partii politycznej,
że wnioskowana informacja (w żądanej postaci) nie istnieje w dniu rozpatrywania przez partię polityczną wniosku. Zdaniem Sądu wyszukanie dokumentów źródłowych z okresu 2,5 roku, konieczność fizycznego przeglądu każdego kontraktu pod kątem weryfikacji czy nie obejmuje go zakres wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] maja 2017 r., wydobycie z tych dokumentów wszystkich informacji ujętych w punkcie 2 wniosku, zestawienie ich następnie według wskazanych we wniosku parametrów, zeskanowanie ich, poprzedzone właściwą obróbką pod kątem ochrony informacji niepublicznych, wymagające z pewnością znacznego nakładu pracy, wykraczającego, jak podała partia polityczna, poza normalny tryb pracy niewielkich komórek organizacyjnych partii P., pozwala przyjąć, że żądana we wniosku z dnia [...] maja 2017 r. informacja stanowi informację publiczną przetworzoną. Utworzenie zestawienia żądanych informacji według parametrów wskazanych we wniosku, biorąc pod uwagę szeroki zakres wniosku, niewątpliwie wymaga analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów z żądanego okresu i znacznego nakładu pracy, co daje podstawy do dokonanej przez partię polityczną kwalifikacji informacji jako przetworzonej (v. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 202/12, wyrok NSA z dnia 26 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2349/17 orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tego względu prawidłowo podmiot zobowiązany wezwał wnioskodawcę pismem z dnia [...] lutego 2020 r. do wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, o czym jest mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Informacja publiczna przetworzona podlega bowiem udostępnieniu w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W sprawie niniejszej Fundacja w odpowiedzi na to wezwanie zakwestionowała zakwalifikowanie informacji jako informacji przetworzonej i stwierdziła, że żądanie wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego jest nieusprawiedliwione. Powołała się przy tym jednak na swoją działalność wskazując na jej zasięg publiczny, badanie wydatków na marketing w internecie w innych instytucjach, partiach
i komitetach wyborczych. Podniosła, że ustalenia Fundacji prezentowane są PKW, innym instytucjom odpowiedzialnym za przejrzystość finansów partii politycznych i są publikowane w mediach o ogólnopolskim zasięgu.
Odnosząc się do powyższego wskazania wymaga, że pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym. Niewątpliwie jednak obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), nie zaś interes indywidualny (v. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 1068/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Każde działanie w interesie ogółu jako określonej wspólnoty publicznoprawnej jest działaniem w interesie publicznym, zatem działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. Wyjątkowość tej kwalifikacji przejawia się w tym, że dla udostępnienia informacji publicznej przetworzonej nie tylko nie jest wystarczające stwierdzenie, że udostępnienie to uzasadnione jest interesem publicznym, a nawet że jest ono dla tego interesu istotne, lecz konieczne jest stwierdzenie, że udostępnienie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (v. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2721/13).
Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych
z funkcjonowaniem Państwa oraz innych ciał publicznych jako prawnej całości. W art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. chodzi m.in. o to, czy uzyskanie danej informacji przetworzonej może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego społeczności (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz. 2016 r., str. 81)
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 1068/16 wskazał, że zasadniczo obowiązek realizowania interesu publicznego charakteryzuje kompetencje szeroko rozumianych organów państwa. Z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika jednak, że kategoria "szczególnej istotności" dla interesu publicznego kształtuje prawo indywidualnego podmiotu stojącego na zewnątrz wobec podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej. Należy w konsekwencji przyjąć,
że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Pogląd ten w pełni podziela Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę.
Samo powołanie się przez Fundację na swoją działalność, badanie wydatków na marketing, prezentowanie własnych ustaleń innym instytucjom, czy zamiar upublicznienia ustaleń Fundacji zasadnie nie zostało zakwalifikowane przez podmiot zobowiązany jako wypełnienie przesłanki szczególnej istotności żądanych informacji dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Uprawnienie do uzyskania informacji publicznej przetworzonej nie służy wszystkim podmiotom zainteresowanym w uzyskaniu informacji publicznej po to, by ją móc następnie udostępnić ogółowi, gdyż cel ten jest co najwyżej ukierunkowany na podstawowe realizowanie interesu publicznego. W art. 3 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. mowa jest zaś o kwalifikowanym interesie publicznym. Istotne jest zatem nie tylko wykazanie,
że informacja jest ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, ale przede wszystkim, że informacja ta stwarza konkretną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania Państwa. Nie ma podstaw do udostępnienia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie zapewnia, że realnie informację tę wykorzysta w celu usprawnienia funkcjonowania organów, czy instytucji Państwa, a z taką sytuacją miał do czynienia podmiot zobowiązany. Ograniczenie
w dostępie do informacji publicznej przetworzonej, ustanowione przez ustawodawcę
w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez konieczność wykazania, że jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, nie narusza art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ograniczenie prawa do uzyskania informacji publicznej przetworzonej odpowiada regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji (v. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 1068/15, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. i nie pozostawia wątpliwości, co do przyczyn, z powodu których podmiot zobowiązany odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0V1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI