III OSK 1628/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki energetycznej, potwierdzając, że jako podmiot dominujący zarządzający grupą kapitałową wykonuje zadania publiczne i jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej.
Spółka E. S.A. zaskarżyła wyrok WSA, który zobowiązał ją do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wynagrodzeń członków zarządu innej spółki z grupy. Skarżąca argumentowała, że jako spółka holdingowa nie wykonuje zadań publicznych. NSA oddalił skargę, uznając, że zarządzanie grupą kapitałową przedsiębiorstw energetycznych stanowi wykonywanie zadań publicznych, a E. S.A. jako podmiot dominujący jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. S.A. od wyroku WSA w Gdańsku, który zobowiązał ją do udostępnienia informacji publicznej w zakresie wynagrodzeń członków zarządu spółki zależnej. E. S.A. twierdziła, że jako spółka holdingowa nie wykonuje zadań publicznych i nie jest zobowiązana do udzielenia informacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd uznał, że E. S.A., jako podmiot dominujący zarządzający grupą kapitałową przedsiębiorstw energetycznych, wykonuje zadania publiczne w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym poprzez udział w realizacji polityki energetycznej państwa. W związku z tym, E. S.A. jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej znajdujących się w jej posiadaniu. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, uznając uzasadnienie wyroku WSA za prawidłowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, spółka holdingowa zarządzająca grupą kapitałową przedsiębiorstw energetycznych wykonuje zadania publiczne, w tym w zakresie realizacji polityki energetycznej państwa.
Uzasadnienie
Podmiot dominujący kontrolujący grupę kapitałową, nawet jeśli nie prowadzi bezpośrednio działalności koncesjonowanej, wykonuje zadania publiczne poprzez strategiczne zarządzanie i kształtowanie polityki grupy, co jest istotne dla bezpieczeństwa energetycznego państwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podmiot dominujący kontrolujący grupę kapitałową przedsiębiorstw energetycznych wykonuje zadania publiczne.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i 3, § 1a, § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zobowiązania podmiotu do rozpoznania wniosku i stwierdzenia bezczynności.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Ustawa o rachunkowości art. 3 § ust. 1 pkt 44
Definicja grupy kapitałowej.
k.s.h. art. 4 § § 1 pkt 4
Kodeks spółek handlowych
Definicja spółki dominującej.
Ustawa Prawo energetyczne art. 9d § ust. 4
Zasada unbundlingu funkcjonalnego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
E. S.A. jako spółka dominująca zarządzająca grupą kapitałową przedsiębiorstw energetycznych wykonuje zadania publiczne w rozumieniu u.d.i.p.
Odrzucone argumenty
E. S.A. nie wykonuje zadań publicznych, ponieważ jest spółką holdingową nieprowadzącą działalności koncesjonowanej. Zarządzanie grupą kapitałową spółek energetycznych nie stanowi wykonywania zadań publicznych. E. S.A. nie jest zobowiązana do udostępnienia informacji, ponieważ inne podmioty zależne wykonują zadania publiczne. Fakt prowadzenia strony w BIP nie kreuje statusu podmiotu zobowiązanego. Informacje dotyczące zarządu spółki wykonującej zadania publiczne nie podlegają udostępnieniu jako informacje publiczne. Uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne odniesienie się do kwestii wynagrodzeń.
Godne uwagi sformułowania
podmiot dominujący, który odpowiada za strategiczne zarządzenie i całokształt realizacji zadań całej grupy kapitałowej podmiot kontrolujący grupę kapitałową jest podmiotem, który wykonuje zadania publiczne, w sensie udziału w realizacji szeroko rozumianej polityki energetycznej państwa funkcjonalne zarządzanie grupą przedsiębiorstw energetycznych działających w ramach grupy kapitałowej samo w sobie stanowi wykonywanie zadań publicznych
Skład orzekający
Hanna Knysiak - Sudyka
sędzia del. WSA
Przemysław Szustakiewicz
sędzia NSA
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że spółki dominujące zarządzające grupami kapitałowymi w sektorze energetycznym są podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, nawet jeśli same nie prowadzą działalności koncesjonowanej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki dominującej w grupie kapitałowej przedsiębiorstw energetycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście dużych grup kapitałowych, szczególnie w strategicznym sektorze energetycznym. Pokazuje, jak sądy interpretują pojęcie 'zadań publicznych' w odniesieniu do spółek z udziałem Skarbu Państwa.
“Czy spółka energetyczna ukrywa informacje o zarobkach swoich szefów? NSA rozstrzyga.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1628/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-05-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Hanna Knysiak - Sudyka Przemysław Szustakiewicz Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane II SAB/Gd 117/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-04-06 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 2176 art.4 ust.1 pkt 5 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant: asystent sędziego Przemysław Iżycki po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. S.A. z/s w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SAB/Gd 117/21 w sprawie ze skargi E. Spółka z o.o. z siedzibą w E. na bezczynność E. S.A. z/s w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od E. S.A. z/s w G. na rzecz E. Spółka z o.o. z siedzibą w E. kwotę 377 (trzysta siedemdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SAB/Gd 117/21 wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. Spółki z o.o. z siedzibą w E. na bezczynność E. S.A. z siedzibą w G. w sprawie udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a, § 2 oraz art. 200 i art. 205 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej "p.p.s.a." zobowiązał E. S.A. z siedzibą w G. do rozpoznania wniosku skarżącej z 5 lipca 2021 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności (pkt 1), stwierdził, że E. S.A. z siedzibą w G. dopuściła się bezczynności oraz, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), odmówił przyznania od E. S.A. z siedzibą w G. na rzecz skarżącej sumy pieniężnej (pkt 3) oraz zasądził od Energi S.A. na rzecz skarżącej kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 4). W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z 5 lipca 2021 r. skarżący zwrócił się do E. S.A. z siedzibą w G. o udostępnienie informacji publicznej w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p., na temat wypłaconych wynagrodzeń poszczególnym członkom zarządu E. sp. z o.o. (1) z siedzibą w E. z podziałem na wynagrodzenia stałe (w rozbiciu na poszczególne miesiące w danym roku 2020 i 2021) i wynagrodzenia zmienne (łącznie za dany rok 2019 i 2020) – w ujęciu brutto ze wskazaniem konkretnych członków zarządu E. sp. z o.o. (1) Odpowiadając na wniosek E. S.A. wyjaśniła, że jest spółką holdingową kierującą Grupą E., która w związku z ograniczeniami przewidzianymi przez bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa nie prowadzi działalności koncesjonowanej w obszarze wytwarzania, dystrybucji oraz obrotu energią elektryczną. Wskazała, że nie może udzielić informacji na temat wysokości wypłaconych wynagrodzeń poszczególnym członkom zarządu E. sp. z o.o. (1), natomiast to spółka E. (1) może być podmiotem właściwym do udzielenia informacji objętych wnioskiem. Uwzględniając skargę Sąd I instancji wskazał, że wbrew ocenie adresata wniosku E. S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a żądana przez skarżącą informacja o wysokości wynagrodzeń członków zarządu E. sp. z o.o. (1) jest informacją publiczną. Sąd uznał, że E. S.A. jest nie tyle przedsiębiorstwem energetycznym, co podmiotem, który funkcjonalnie zarządza grupą przedsiębiorstw energetycznych działających w ramach grupy kapitałowej. Bez względu na prawne wydzielenie poszczególnych form działalności przedsiębiorstw energetycznych w ramach grupy kapitałowej, w ocenie Sądu adresat wniosku jest podmiotem dominującym, który odpowiada za strategiczne zarządzenie i całokształt realizacji zadań całej grupy kapitałowej. Podmiot kontrolujący grupę kapitałową jest zatem podmiotem, który wykonuje zadania publiczne, w sensie udziału w realizacji szeroko rozumianej polityki energetycznej państwa. Pakiet większościowy w E. S.A. posiada P. S.A., w którym z kolei – co sądowi wiadome z urzędu – pakiet ponad 27 procent akcji posiada Skarb Państwa. Odnosząc się do przedmiotu wniosku Sąd zwrócił uwagę, że E. S.A. nie wskazała, że posiada żądane informacje. Zdaniem Sądu istnieje taka możliwość, zaś podmiot zobowiązany w żaden sposób tej okoliczności nie wykluczył, przez co mógłby się ewentualnie uwolnić od obowiązku udostępnienia informacji w niniejszej sprawie. Sąd podkreślił, że niejasne jest stanowisko E. S.A., która z jednej strony wskazuje, że ma wiedzę na temat kierunków związanych z wynagrodzeniem E. sp. z o.o., a z drugiej strony twierdzi, że nie ma szczegółowej wiedzy o wypłaconych wynagrodzeniach poszczególnym członków zarządu. Podsumowując, w ocenie Sądu I instancji E. S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a wobec nieprawidłowej kwalifikacji wniosku jako niedotyczącego informacji publicznej zasadne było zobowiązanie ww. podmiotu do rozstrzygnięcia wniosku oraz stwierdzenie bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skargę kasacyjną wniosła E. S.A. z siedzibą w G., zaskarżając powyższy wyrok w części, tj. w zakresie pkt 1, 2 i 4 wyroku. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie wskutek błędnej wykładni, że Spółka podlega podmiotowo pod jego zakres, albowiem wykonuje zadania publiczne, podczas gdy z całokształtu materiału okoliczności prawnych i faktycznych - w tym także w okolicznościach stanu faktycznego ustalonego przez sąd - wynika bezspornie że Spółka nie dysponuje zasobami energetycznymi i nie wykonuje w związku z tym jakichkolwiek zadań publicznych; 2. art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie wskutek błędnej wykładni, że "zarządzanie grupą kapitałową" spółek będących przedsiębiorstwami energetycznymi stanowi "wykonywanie zadań publicznych"; 3. art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż Spółka jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej, wobec faktu, iż inne podmioty od niej zależne, będące w rzeczywistości odrębnymi osobami prawnymi, wykonują określone zadania publiczne, a E. S.A. "odpowiada za strategiczne zarządzanie i całokształt realizacji zadań", a tym samym zastosowanie do Spółki przesłanek podmiotowych przynależnych innym podmiotom, nie będącym stronami postępowania i niezwiązanych w sposób bezpośrednio ze Spółką; 4. art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż Spółka jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej, wobec faktu, iż prowadzi stronę z informacjami o Spółce, podczas gdy taki kierunek rozumowania jest nieprawidłowy i nie wiąże się z uznaniem spółki za zobowiązaną do udostępnienia informacji publicznej; 5. art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż "informacje dotyczące organu jakim jest zarząd" w odniesieniu do spółki wykonującej zadania publiczne podlegają udostępnieniu jako informacje publiczne; - a tym samym istotne naruszenie przepisu prawa procesowego tj. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., mające wpływ na wydane orzeczenie, poprzez zobowiązanie Spółki do rozpoznania złożonego wniosku; Ponadto skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez takie skonstruowanie uzasadnienia wyroku, które dotyczy rozważań związanych z informacją publiczną dotyczącą przysługującego wynagrodzenia, podczas gdy pytanie dotyczące informacji publicznej odnosiło się do wypłaconego wynagrodzenia - a zatem do kwestii czysto księgowych, które, co oczywiste, pozostają poza wiedzą Spółki E. SA albowiem to spółka E. sp. z o.o. (1) i jej dział księgowy dokonywał rozliczeń finansowych. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie wyroku w całości oraz oddalenie skargi, względnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku. Ponadto wniosła o zasądzenie od skarżącego na rzecz spółki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów postępowania przed WSA, w tym kosztów opłaty od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci zrzutu ekranu ze strony BIP podmiotu zobowiązanego informującej o podstawie prawnej i sposobie składania wniosków o udostępnienie informacji publicznej do podmiotu zobowiązanego, wzoru wniosku o udostępnienie informacji publicznej dostępnego do pobrania za pośrednictwem strony BIP podmiotu zobowiązanego, listy akcjonariuszy posiadających, co najmniej 5% liczby głosów na ZWZ P. S.A. 27 maja 2021 r. i 25 maja 2022 r., celem wykazania okoliczności wskazanych w odpowiedzi na skargę kasacyjną, w tym wykazania posiadania przez E. S.A. statusu "podmiotu zobowiązanego" w rozumieniu u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Za chybione należy uznać zarzuty od I do IV, tj. naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Sprowadzają się one do kwestionowania stanowiska Sądu I instancji, że E. S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych ponieważ wykonuje zadania publiczne. Skarżąca kasacyjnie twierdzi, że nie realizuje zadań publicznych, gdyż jest spółką holdingową, nieprowadzącą działalności koncesjonowanej w obszarze wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, dystrybucji i obrotu energii. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, na podstawie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych Sąd I instancji wyprowadził prawidłowy wniosek, że skarżąca kasacyjnie spółka wykonuje zadania publiczne, zatem podlega podmiotowo pod zakres zastosowania u.d.i.p. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko i argumentację Sądu I instancji. Jak to bowiem trafnie stwierdził ten Sąd, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 44 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 217 ze zm.), przez grupę kapitałową rozumie się jednostkę dominującą wraz z jednostkami zależnymi. Jest to pojęcie na użytek prawa podatkowego. Natomiast zgodnie z art. 4 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych spółka dominująca jest to spółka handlowa w przypadku, gdy: a) dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie innej spółki kapitałowej (spółki zależnej), także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub b) jest uprawniona do powoływania lub odwoływania większości członków zarządu innej spółki kapitałowej (spółki zależnej) albo spółdzielni (spółdzielni zależnej), także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub c) jest uprawniona do powoływania lub odwoływania większości członków rady nadzorczej innej spółki kapitałowej (spółki zależnej) albo spółdzielni (spółdzielni zależnej), także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub d) członkowie jej zarządu stanowią więcej niż połowę członków zarządu innej spółki kapitałowej (spółki zależnej) albo spółdzielni (spółdzielni zależnej), lub e) dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów w spółce osobowej zależnej albo na walnym zgromadzeniu spółdzielni zależnej, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub f) wywiera decydujący wpływ na działalność spółki kapitałowej zależnej albo spółdzielni zależnej, w szczególności na podstawie umów określonych w art. 7. Wobec powyższego, niewątpliwie wszelkie spółki w jednej grupie kapitałowej są ze sobą powiązane w wyżej opisany, kapitałowy sposób. Jak wynika z załączonego do akt sprawy wydruku informacji z Krajowego Rejestru Sądowego, podstawowym przedmiotem działalności skarżącej kasacyjnie Spółki jest działalność holdingów finansowych, a Spółka w istocie nie jest operatorem systemu dystrybucyjnego, nie prowadzi działalności związanej z dystrybucją energii elektrycznej, ani nie jest obarczona odpowiedzialnością za utrzymanie i rozwój sieci elektroenergetycznej. Zatem słusznie stwierdził Sąd I instancji, że Spółka ta jest nie tyle przedsiębiorstwem energetycznym w technicznoprawnym znaczeniu (tzn. że nie jest podmiotem zajmującym się wytwarzaniem, przetwarzaniem, magazynowaniem, przesyłaniem, dystrybucją energii lub jej obrotem), co podmiotem, który funkcjonalnie zarządza grupą przedsiębiorstw energetycznych działających w ramach grupy kapitałowej. Bez względu na prawne wydzielenie poszczególnych form działalności przedsiębiorstw energetycznych w ramach grupy kapitałowej oraz ograniczenia bezpośredniego wpływu skarżącej kasacyjnie Spółki na działalność poszczególnych elementów grupy kapitałowej wynikające z przepisów prawa energetycznego, niewątpliwie Spółka ta jest podmiotem dominującym, który odpowiada za strategiczne zarządzenie i całokształt realizacji zadań całej grupy kapitałowej. W tym znaczeniu to właśnie podmiot kontrolujący grupę kapitałową jest podmiotem, który wykonuje zadania publiczne, w sensie udziału w realizacji szeroko rozumianej polityki energetycznej państwa. Utrata przez skarżącą kasacyjnie Spółkę statusu spółki z większościowym udziałem Skarbu Państwa nie oznacza, że Spółka ta przestała być podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., gdyż nadal jest podmiotem wykonującym zadania publiczne związane z bezpieczeństwem energetycznym państwa i realizacją jej polityki w takim stopniu, w jakim kształtuje strategię i określa cele działalności przedsiębiorstw energetycznych wchodzących w skład jej grupy kapitałowej. Jak wynika ze stanowiska skarżącej kasacyjnie od 30 kwietnia 2020 r. do wydania zaskarżonego wyroku Skarb Państwa (bezpośrednio) nie miał akcji tej Spółki, a pakiet większościowy akcji posiadał P. S.A., w którym z kolei pakiet ponad 27 procent akcji posiadał Skarb Państwa. Jednocześnie z odpisu aktualnego rejestru przedsiębiorców KRS E. sp. z o.o., E. S.A. jest wspólnikiem posiadającym większość udziałów. Zatem, co nie jest kwestionowane w sprawie, istnieje powiązanie pomiędzy E. sp. z o.o. a E. S.A. Z tekstu jednolitego statutu E. S.A. dostępnego za pośrednictwem strony BIP skarżącej kasacyjnie ([...]) wynika, że Spółka realizuje zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 2). Jak to trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie stanowisko zajęte przez Sąd I instancji nie stoi w sprzeczności z art. 9d ust. 4 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. prawo energetyczne. Istotą powoływanej przez autora skargi kasacyjnej zasady unbundlingu funkcjonalnego jest niezależność operatora systemowego (będącego częścią przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo) od innych działalności niezwiązanych z przesyłem lub dystrybucją, pod względem organizacyjnym i podejmowania decyzji (przy czym ani E. S.A. ani E. sp. z o.o. (1) nie są operatorem systemowym). Innymi słowy, celem realizacji opisywanej zasady w odniesieniu do Grupy Kapitałowej E. jest konieczność zapewnienia braku wzajemnego wpływu takich podmiotów jak E. S.A. (1) z siedzibą w G., E. S.A. (2) z siedzibą w G. oraz E. sp. z o.o. (1) z siedzibą w E. na podejmowane decyzje w zakresie prowadzonej działalności. Nie sposób jednak na tej podstawie wywnioskować, żeby w myśl tej zasady jakiekolwiek ograniczenia doznawać miał wpływ E. S.A. jako podmiotu zajmującego się zarzadzaniem grupą kapitałową na pozostałe zrzeszone w niej podmioty, w tym E. sp. z o.o. Szczególnie wobec sygnalizowania przez podmiot zobowiązany, że nie zajmuje się on produkcją, dystrybucją czy obrotem energii. Należy zatem w pełni podzielić zapatrywanie Sądu I instancji, że funkcjonalne zarządzanie grupą przedsiębiorstw energetycznych działających w ramach grupy kapitałowej samo w sobie stanowi wykonywanie zadań publicznych. E. S.A. jako podmiot kontrolujący grupę kapitałową jest również podmiotem wykonującym zadania publiczne jakim jest udział w realizacji polityki energetycznej państwa. Irrelewantna jest w tym kontekście konieczność funkcjonalnego wydzielenia poszczególnych form działalności przedsiębiorstw energetycznych w ramach grupy kapitałowej, której zasadniczym celem jest przecież budowanie konkurencyjności na rynku energetycznym oraz zapobieganie konfliktom interesów. Omawiana regulacja ma zapobiegać sytuacjom wątpliwym z punktu widzenia zasad uczciwej konkurencji mogącymi zaistnieć w sytuacji, gdyby konkurować ze sobą miały podmiot świadczący usługi z zakresu wytwarzania i sprzedaży, który siłą rzeczy musiałby zawierać takie czy inne porozumienie z dystrybutorem, mogącym w takiej sytuacji przekazywać te informację komórce sprzedażowej i w ten sposób uzyskującym przewagę konkurencyjną na właściwym rynku. Przedmiotowe zagadnienie jest z punktu widzenia zawisłego sporu trzeciorzędne, mające znaczenie marginalne z punktu widzenia jego ostatecznego rozstrzygnięcia. W świetle powyższego, skarżąca kasacyjnie niezasadnie kwestionuje, że może mieć i ma zasadniczy wpływ na działalność E. sp. z o.o., w związku z zarządzaniem grupą kapitałową kształtująca politykę energetyczną państwa, do której to grupy należy E. sp. z o.o. (1) Przyjmując stanowisko odmienne, tj. zbieżne ze stanowiskiem prezentowanym przez skarżącą kasacyjnie pojawia się pytanie o uzasadnienie dla istnienia E. S.A., w sytuacji gdy jak twierdzi, nie posiada i nie ma prawa posiadać żadnego wpływu na działalność i funkcjonowanie podmiotów zrzeszonych w zarządzanej przez siebie grupie kapitałowej. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji nie stosuje przesłanek podmiotowych przynależnych innym podmiotom w stosunku do E. S.A. Sąd I instancji stwierdził natomiast, że wszelkie spółki znajdujące się w grupie kapitałowej są ze sobą powiązane w sposób opisany w art. 4 § 1 Kodeksu spółek handlowych, przy czym E. S.A. jest podmiotem dominującym w tejże grupie, który odpowiada za strategiczne zarządzanie i całokształt realizacji zadań całej grupy i w tym znaczeniu, tj. jako podmiot kontrolujący grupę kapitałową jest podmiotem wykonującym zadania publiczne. W rezultacie Sąd I instancji zasadnie przyjął, że E. S.A. jest podmiotem zobowiązanym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Wobec tego zobowiązana jest udostępniać znajdujące się w jej posiadaniu informacje publiczne związane z opisaną wyżej realizacją wykonywanych zadań publicznych. Natomiast przyznać należy rację skarżącej kasacyjnie, że fakt, iż prowadzi ona stronę w Biuletynie Informacji Publicznej nie kreuje jej statusu podmiotu zobowiązanego do udostępniania posiadanych informacji publicznych. Jest odwrotnie, to fakt, że podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 3 u.d.i.p. powoduje, że jest on obowiązany prowadzić stronę w BIP, na której udostępnia informacje publiczne. Przy czym prowadzenie przez E. S.A. strony w BIP świadczy o świadomości Spółki podlegania pod zakres stosowania u.d.i.p. Należy ponadto zauważyć, że fakt ten nie miał zasadniczego znaczenia przy kwalifikacji E. S.A. jako podmiotu wskazanego w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. ale służył jako wzmocnienie argumentacji przemawiającej za takim stanowiskiem. Zatem dotyczący tej kwestii zarzut skargi kasacyjnej nie mógł odnieść zamierzonego skutku w postaci uwzględnienia skargi kasacyjnej. Nie jest także zasadny zarzut nr V, tj. naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż "informacje dotyczące organu jakim jest zarząd w odniesieniu do spółki wykonującej zadania publiczne podlegają udostępnieniu jako informacje publiczne". Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji zakwalifikował informacje żądane we wniosku dostępowym Spółki jako informacje publiczne. Jednak kwalifikacja informacji jako informacji publicznej następuje na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Omawiany zarzut błędnej kwalifikacji żądanej informacji nie został oparty na naruszeniu jakiegokolwiek z przytoczonych przepisów. Natomiast wskazany jako naruszony art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. określa podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej a nie przedmiotowy zakres uregulowania zawartego w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Zatem przepis ten nie mógł zostać naruszony w sposób określony w tym zarzucie. Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera wskazanych w tym przepisie elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09; wyroki NSA z: 18 września 2014 r., II GSK 1096/13; 27 listopada 2014 r., II GSK 584/13, 12 lutego 2015 r., II OSK 200/15; 3 marca 2015 r., II GSK 56/14; 11 marca 2015 r., II GSK 810/14, 27 sierpnia 2021 r., II GSK 1417/18). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku niewątpliwie zawiera wszystkie wskazane wyżej elementy i poddaje się kontroli instancyjnej. Natomiast uzasadnienie omawianego zarzutu wskazuje na zamiar skarżącej podważenia merytorycznego stanowiska Sądu związanego z kwalifikacją żądanej informacji jako publicznej na podstawie żądania innego niż te, które zostało wskazane we wniosku dostępowym. Z lakonicznego zarzutu i jego uzasadnienia zdaje się wynika, że to nie spółka skarżąca kasacyjnie powinna posiadać żądaną informację a raczej księgowość spółki E. (1). Jednak w skardze kasacyjnej skarżąca nie twierdzi stanowczo, że nie posiada żądanej informacji. Takie stanowisko prezentowała także w postępowaniu przed Sądem I instancji. Nieprecyzyjność omawianego zarzutu uniemożliwia rzeczowe odniesienie się do argumentacji skarżącej kasacyjnie. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego od E. S.A. na rzecz E. Spółki z o.o. orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI