III OSK 1624/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-04-03
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejochrona prywatnościodprawa emerytalnafunkcja publicznaPaństwowa Straż Pożarnaanonimizacja danychNSAprawo administracyjne

NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę na decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej odpraw emerytalnych strażaków, uznając, że nawet anonimizacja nie chroni prywatności w tym przypadku.

Sprawa dotyczyła wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wykazu kwot odpraw emerytalnych strażaków. WSA uwzględnił skargę, uznając, że informacje o wynagrodzeniach i odprawach są informacją publiczną, a anonimizacja wystarczy. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że nawet anonimizacja nie chroni prywatności w tym przypadku, ponieważ pozwala na identyfikację osób i narusza ich prawo do prywatności, zwłaszcza gdy dotyczy byłych funkcjonariuszy publicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Komendanta Państwowej Straży Pożarnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wykazu kwot odpraw emerytalnych strażaków, uznając, że takie dane są informacją publiczną, a anonimizacja wystarczy do ochrony prywatności. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że organy prawidłowo odmówiły udostępnienia informacji. NSA wyjaśnił, że choć informacje o wynagrodzeniach i odprawach są informacją publiczną, to prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. W tym przypadku, nawet anonimizacja nie chroniła prywatności, ponieważ pozwalała na identyfikację osób, zwłaszcza byłego Komendanta PSP, którego odprawa była przedmiotem wniosku. NSA podkreślił, że przepis art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej dotyczy osób pełniących funkcje publiczne w okresie ich pełnienia, a nie po zakończeniu służby. W związku z tym, NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, udostępnienie takiej informacji narusza prawo do prywatności, nawet jeśli osoba ta wcześniej pełniła funkcję publiczną.

Uzasadnienie

Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, ale tylko w odniesieniu do okresu, w którym te funkcje rzeczywiście pełniły. Anonimizacja nie zawsze jest wystarczająca do ochrony prywatności, gdy dane pozwalają na identyfikację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.d.i.p. art. 5 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Czas teraźniejszy w sformułowaniu 'pełniących' wskazuje, że pozbawienie prawa do prywatności dotyczy informacji odnoszących się do okresu pełnienia funkcji publicznej.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Informacją publiczną jest informacja o wydatkach podmiotu publicznego na wynagrodzenia pracowników.

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykładnia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. powinna uwzględniać, że ograniczenie prawa do informacji ze względu na prywatność dotyczy okresu, w którym osoba pełniła funkcję publiczną. Anonimizacja danych nie zawsze jest wystarczająca do ochrony prywatności, gdy pozwala na identyfikację osób. Udostępnienie informacji o odprawach emerytalnych byłego Komendanta PSP naruszałoby jego prawo do prywatności, mimo wcześniejszego pełnienia funkcji publicznej.

Odrzucone argumenty

WSA błędnie uznał, że anonimizacja danych jest wystarczająca do ochrony prywatności przy udostępnianiu informacji o odprawach emerytalnych. WSA błędnie zinterpretował art. 5 ust. 2 u.d.i.p., uznając, że informacja o odprawie emerytalnej byłego Komendanta PSP podlega udostępnieniu.

Godne uwagi sformułowania

Pozbawienie prawa do prywatności dotyczy osób pełniących funkcje publiczne w odniesieniu do informacji publicznej odnoszącej się do okresu pełnienia funkcji publicznej. Anonimizacja danych osobowych poszczególnych osób nie mogła okazać się skutecznym środkiem ochrony prawa do prywatności osób, których wniosek dotyczył.

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący

Rafał Stasikowski

sprawozdawca

Hanna Knysiak-Sudyka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja ograniczeń prawa do informacji publicznej ze względu na ochronę prywatności, zwłaszcza w kontekście byłych funkcjonariuszy publicznych i skuteczności anonimizacji danych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o odprawy emerytalne strażaków, ale zasady dotyczące ochrony prywatności i funkcji publicznej mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i ochrony prywatności, z interesującym zwrotem akcji, gdzie NSA odwrócił decyzję WSA.

Czy anonimizacja chroni prywatność? NSA rozstrzyga w sprawie dostępu do informacji o odprawach emerytalnych strażaków.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1624/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka
Rafał Stasikowski /sprawozdawca/
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SA/Ol 136/22 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2022-03-31
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Warmińsko-Mazurskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 136/22 w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 30 grudnia 2021 r. nr 133/2021 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od S. D. na rzecz Warmińsko-Mazurskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 31 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 136/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu sprawy ze S. D. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej
z 30 grudnia 2021 r., nr 133/2021, w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej:
1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 8 listopada 2021 r. na skrzynkę email Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w M. wpłynął wniosek od S. D. o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie:
1. wykazu kwotowego świadczeń pieniężnych przyznanych Komendantowi Powiatowemu PSP w M. w latach 2020-2021 z podziałem nazw świadczenia w oparciu o stosowny artykuł ustawy o PSP;
2. wykazu kwotowego odprawy emerytalnej, o której mowa w art. 98 i 99 ustawy o PSP za rok 2021 z podziałem na pełnione funkcje publiczne oraz zanonimizowanie funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej w M.
Decyzją z 22 listopada 2021 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w M. orzekł o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w części dotyczącej pytania nr 2, ze względu na ochronę prywatności osób fizycznych, które nie pełnią funkcji publicznych. Wskazał, że z poczynionych ustaleń wynika, że żaden ze strażaków, których dotyczyłby przedmiotowy wniosek (tj. w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 22 listopada 2021 r.), nie pełnił w momencie zwolnienia ze służby funkcji publicznych. Jednocześnie osoby te nie zrezygnowały z przysługującego im prawa do ograniczenia udostępniania informacji publicznych ich dotyczących.
W pozostałym zakresie wnioskującemu udzielono odpowiedzi. Zdaniem organu rozstrzygnięcia przedmiotowej decyzji nie może także zmienić anonimizacja wskazanych danych, gdyż analiza informacji publicznej, której udostępnienia żąda wnioskodawca prowadzi do wniosku, iż nawet po dokonaniu anonimizacji danych, wnioskowana informacja pozwoliłaby na łatwe zidentyfikowanie osób, których poszczególne dane dotyczą, z uwagi na specyfikę tych danych oraz inne okoliczności sprawy.
Decyzją z 30 grudnia 2021 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Warmińsko-Mazurski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że w realiach niniejszej sprawy zasadnie dostęp do żądanej informacji ulega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej "u.d.i.p."). Zasadne jest stanowisko organu pierwszej instancji, że o ile wszyscy strażacy Państwowej Straży Pożarnej są funkcjonariuszami publicznymi, to jednak nie wszyscy funkcjonariusze publiczni służący w Państwowej Straży Pożarnej pełnią jednocześnie funkcje publiczne.
W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji należycie ustalił stan faktyczny sprawy. Prawidłowo zbadał, których strażaków będzie dotyczył wniosek, czy pełnili oni w konkretnym okresie funkcje publiczne, przeprowadził analizę co do kwestii skuteczności anonimizacji danych strażaków niepełniących funkcji publicznych,
a ponadto ustalił, czy osoby, których dotyczyłby przedmiotowy wniosek, rezygnują z przysługującego im prawa. Z uwagi na fakt, że osoby, których dotyczy wniosek nie zrezygnowały z przysługującego im prawa do ograniczenia udostępniania informacji publicznych ich dotyczących, konieczne było wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej w tej części. W odniesieniu do strażaka, którego skarżący wskazał jako byłego komendanta powiatowego, istotne znaczenie miała okoliczność, iż w okresie przed i w momencie przejścia na zaopatrzenie emerytalne, nie pełnił funkcji publicznej. Organ drugiej instancji tym samym podzielił w pełni stanowisko, że udostępnienie nawet zanonimizowanych danych wskazujących m.in. na stanowiska, stopień służbowy i staż służby strażaków przechodzących na zaopatrzenie emerytalne w Komendzie Powiatowej PSP w M. w roku 2021, pozwoli na ich identyfikację, co będzie naruszać prawa tych strażaków wynikające z ochrony danych osobowych.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Olsztynie wywiódł skarżący.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Uwzględniając skargę, Sąd pierwszej instancji zauważył, że organ rozpatrzył na gruncie niniejszej sprawy wniosek strony skarżącej w ten sposób, że wydał decyzję, w której rozstrzygnął o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji w postaci wykazu kwoty odprawy emerytalnej uzyskanej za rok 2021 r. z podziałem na pełnione funkcje publiczne. Powołał się na zaistnienie przesłanki negatywnej jej udzielenia w postaci ochrony prywatności.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji udzielenie informacji publicznej w postaci danych o wysokości wynagrodzenia czy też innych składników uposażenia (w tym kwot odprawy emerytalnej) osób zatrudnionych w jednostkach finansowanych ze środków publicznych (zarówno pełniących funkcje publiczne, jak też personelu pomocniczego) zazwyczaj nie musi się wiązać z koniecznością ingerencji w ich prawnie chronioną sferę prywatności. Dzieje się jednak tak przede wszystkim wówczas, gdy w danym podmiocie na określonym stanowisku zatrudnionych jest kilka osób. Udostępnienie informacji publicznej polega bowiem na ujawnieniu wysokości wynagrodzenia (uposażenia) wypłacanego na określonym stanowisku, bez wskazywania danych osobowych konkretnej osoby. Informacją publiczną podlegającą udostępnieniu nie jest bowiem to, jakie wynagrodzenie otrzymuje konkretna osoba, ale kwota wydawana na utrzymanie danego etatu ze środków publicznych.
W ocenie tego Sądu organy błędnie uznały, że żadna z osób, których dotyczyło pytanie o wysokość kwoty emerytalnej, nie pełniła funkcji publicznej. Pytanie to dotyczyło roku 2021, a jak podniósł skarżący wniosek dotyczy funkcjonariusza, który był Komendantem do 28 lutego 2021 roku, a 31 marca 2021 r. przeszedł na zaopatrzenie emerytalne. To, że przez ostatni miesiąc wskazana osoba nie pełniła już funkcji publicznej nie ma zatem znaczenia, ponieważ wniosek dotyczył okresu, w którym ta osoba była właśnie Komendantem Straży Pożarnej w M. Dlatego też bezsprzecznie organ powinien udostępnić skarżącemu dane dotyczące kwoty odprawy emerytalnej tej osoby. W ocenie Sądu skarżący ma prawo skutecznie domagać się udzielenia informacji publicznej dotyczącej wykazu kwotowego odprawy emerytalnej przypadającej na poszczególne stanowisko, a gdyby takie udostępnienie informacji mogło ujawnić dane osobowe poszczególnych osób, łącznej kwoty wydatkowanej na ten cel we wskazanym przez niego czasie. Wtedy z podanej kwoty łącznej poprzez działanie arytmetyczne można uzyskać kwotę przypadającą na dane stanowisko. Sąd nakazał organowi zrealizowanie wniosku skarżącego w zakresie punktu 2, a także wzięcie pod uwagę ocenę prawną oraz zalecenia zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku.
Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ, zaskarżając wyrok w całości. Wniósł o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie
o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Nadto wniósł i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego i zrzekł się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku na czym polegało naruszenie prawa materialnego przez organ, co skutkowało uwzględnieniem skargi, pomimo iż organ prawidłowo uznał, iż każdy ze strażaków, których dotyczył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w dacie przejścia na zaopatrzenie emerytalne nie pełnił funkcji publicznej oraz nie zrezygnował z prawa do ochrony prywatności, przez co organ prawidłowo zastosował normę prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 u.d.i.p., co w konsekwencji zasadnie skutkowało wydaniem decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.;
2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, iż organy administracji publicznej w przedmiotowej sprawie są bezsprzecznie zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej odprawy emerytalnej strażaka, który w trakcie swojej służby pełnił funkcje publiczną, lecz na dzień odejścia na zaopatrzenie emerytalne nie pełnił już żadnej funkcji publicznej, bowiem "wniosek dotyczy okresu, w którym pełnił funkcję publiczną"; a ponadto organy są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej odpraw emerytalnych strażaków, którzy w dacie przejścia na zaopatrzenie emerytalne nie pełnili funkcji publicznych, pomimo iż nie zrezygnowali oni z przysługującej im ochrony prywatności, bowiem organ zobowiązany jest udostępnić stronie kwoty wydatkowanych środków publicznych, przypadające na poszczególne stanowiska, a w przypadku konieczności ochrony prywatności - udostępnić łączną kwotę wydatkowaną na ten cel.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie. Nie zażądał rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Niniejsza sprawa zastała rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., bowiem organ zrzekł się rozprawy, zaś skarżący, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądał jej przeprowadzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Jako pierwszy zostanie rozpoznany zarzut naruszenia prawa materialnego, gdyż jest on najdalej idący.
Zarzut naruszenia prawa materialnego zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć na wstępie należy, iż w samej jego treści postawiono jedynie zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Analiza całej skargi kasacyjnej prowadzi jednak do wniosku, iż autor skargi kasacyjnej zarzuca Sądowi pierwszej instancji błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu.
Zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia
i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Prawo dostępu do informacji publicznej jest istotnym publicznym prawem podmiotowym w katalogu praw obywatelskich i politycznych, nie jest jednak prawem absolutnym. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, a ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia
i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgoda co do wykładni przepisów art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. i przyjmowania, że informacją publiczną jest informacja o wydatkach podmiotu publicznego na wynagrodzenia pracowników. W tych ramach można żądać szczegółowych danych dotyczących wydatkowania środków publicznych na wynagrodzenia konkretnej grupy pracowników zatrudnionych na określonym stanowisku, a także składników takiego wynagrodzenia.
Z uzasadnienia wyroku NSA z 3 marca 2020 r., I OSK 3955/18 (LEX nr 3007295) wynika, iż w sytuacji gdy w ocenie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej dostęp do żądanej informacji wymaga ograniczenia ze względu na przesłanki przewidziane w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wówczas obowiązkiem tego podmiotu jest ocena czy osoba, której dotyczy żądana informacja publiczna, jest osobą pełniącą funkcję publiczną, czy też nią nie jest. Jeżeli informacja dotyczy osoby pełniącej funkcję publiczną i informacja ta ma związek z wykonywanymi przez tę osobę zadaniami lub sprawowaną funkcją, to dostęp do tej informacji nie może zostać ograniczony z uwagi na ochronę prywatności lub tajemnicę przedsiębiorcy - oznacza to, że organ nie może odmówić udzielenia informacji, powołując się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Z kolei ustalenie, że żądana informacja publiczna nie dotyczy osoby pełniącej funkcji publicznej i nie ma ona związku z wykonywanymi przez nią zadaniami lub sprawowaną funkcją, wówczas możliwe jest wydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Dlatego też organ rozpatrujący wniosek o udostępnienie informacji publicznej zobowiązany jest do poczynienia stosownych wyjaśnień, a w przypadku wydawania decyzji odmownej – odpowiednich rozważań w tym zakresie w jej uzasadnieniu. Powinien zatem każdorazowo analizować i oceniać, czy w sprawie zachodzą przesłanki ograniczające dostęp do informacji. Jeżeli jakaś informacja nie może zostać udostępniona, wówczas organ musi ustalić, jakie informacje podlegają ochronie ze względu na to, że są objęte tajemnicą bądź podlegają ochronie ze względu na prywatność. Musi więc wskazać czy żądane dane objęte są tajemnicą ze względu na ochronę danych osobowych w nich zawartych, czy też ze względu na prawo do prywatności lub tajemnicę państwową, służbową, skarbową bądź statystyczną.
W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest szczególny i wymaga skrupulatnego rozważenia. Zauważyć należy, iż wniosek z 8 listopada 2021 r. w pkt 2 został sformułowany ogólnie. W rzeczywistości dotyczy on jednak tylko 3 osób, w tym 1 osoby, która do 28 lutego 2021 r. pełniła funkcję Komendanta PSP w M., a z dniem 31 marca 2021 r. przeszła na emeryturę. Zgodzić należy się z autorem skargi kasacyjnej, iż wykładnia przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w odniesieniu do tej osoby była błędna. Nie jest sporne w sprawie, iż Komendant PSP w M. jest osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu tego przepisu. Uwaga ta jednak może dotyczyć wniosków o udzielenie informacji publicznej o wysokości składników wynagrodzenia i innych świadczeń pieniężnych otrzymywanych przez osobę pełniącą aktualnie taką funkcję. Takie rozumienie przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. jest konsekwencją zastosowania dyrektyw wykładni językowej. Z przepisu tego wynika w sposób jednoznaczny, że ograniczenie nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, co należy odczytywać w ten sposób, iż chodzi o informacje publiczne za okres, w którym osoba pełniąca funkcje publiczne te funkcje rzeczywiście pełniła. Wykładania przyjęta przez Sąd pierwszej instancji pozbawiła w konsekwencji prawa do ochrony prywatności każdą osobę, która pełniła funkcję publiczną także w odniesieniu do informacji publicznych dotyczących tej osoby za okres, gdy funkcji publicznej już nie pełniła, zaś uzasadnieniem dla takiego rozumienia prawa miałby być fakt wcześniejszego pełnienia funkcji publicznej. Brzmienie art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p. i posłużenie się przez ustawodawcę czasem teraźniejszym w formie trwającej – "pełniących", wskazuje, iż pozbawienie prawa do prywatności dotyczy osób pełniących funkcje publiczne w odniesieniu do informacji publicznej odnoszącej się do okresu pełnienia funkcji publicznej. Błędna wykładnia w tym zakresie miała dalsze implikacje, o czym w dalszej części.
Wskazać dalej należy, iż wniosek u udzielenie informacji publicznej w rzeczywistości dotyczył zapytania o wysokość odpraw 3 osób, które w 2021 r. przeszły na emeryturę. Wnioskodawca wnosił o podanie kwot odprawy emerytalnej z podziałem na pełnione funkcje, zastrzegając anonimizację. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ze względu na specyficzne okoliczności faktyczne anonimizacja danych osobowych poszczególnych osób nie mogła okazać się skutecznym środkiem ochrony prawa do prywatności osób, których wniosek dotyczył. Uzyskanie informacji publicznej Komendanta PSP za lata 2020-2021 określonej w punkcie 1. wniosku pozwala ustalić w związku z treścią przepisów regulujących zasady ustalania wysokości odprawy emerytalnej, która z ewentualnych 3 kwot odpraw emerytalnych została wypłacona tej osobie. W konsekwencji, mimo iż osoba ta nie była w chwili przechodzenia na emeryturę "osobą pełniącą funkcję publiczną" w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., doszłoby do ujawnienia wysokości jej odprawy emerytalnej, a tym samym naruszenia jej prawa do prywatności, które jak ustalono uprzednio przysługiwało tej osobie w chwili wypłaty odprawy emerytalnej. Następnie zauważyć należy, iż w takiej sytuacji pełna identyfikacja pozostałych dwóch osób, które przeszły na emeryturę i otrzymałyby odprawy emerytalne nie stanowiłaby już większego problemu, gdyż wnioskodawca żądał ujawnienia "pełnionej funkcji publicznej", a zatem stanowiska służbowego. Powiązanie wysokości odpraw emerytalnych z konkretnymi osobami byłoby możliwe poprzez zajmowane stanowiska. W ten sposób doszłoby do pozbawienia ochrony prawa do prywatności osób, które w 2021 r. przeszyły na emeryturę z Komendy Powiatowej PSP w M.
Zauważyć należy także, iż nawet gdyby wniosek nie zawierał żądania podania stanowisk służbowych, to w sytuacji, gdy wniosek taki dotyczy dwóch osób, ewentualne ujawnienie takich informacji prowadzi do naruszenia prawa do ich prywatności. Podanie nawet dwóch różnych kwot odpraw emerytalnych ujawnia przybliżoną wielkość wypłaconej kwoty pieniężnej i już w ten sposób ingeruje w prawo do prywatności. Alternatywa albo przybliżona wielkość świadczenia daje obraz przysporzenia majątkowego i jest wystarczająca do naruszenia prawa do prywatności z art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Zarzut 1 jest nieuzasadniony. Treść zarzutu wskazuje, iż w rzeczywistości autor podnosi naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku na czym polegało naruszenie przepisów prawa materialnego.
Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, pisemne motywy powinny ponadto obejmować wskazania co do dalszego postępowania. Przepis ten określa zatem niezbędne elementy uzasadnienia, których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania sądu, który doprowadził do takiego właśnie rozstrzygnięcia. Wskazuje on w swej treści na trzy elementy, które muszą się znaleźć w uzasadnieniu wyroku:
a) opis historyczny sprawy, zawierający prezentację jej okoliczności faktycznych, przebiegu i stanowisk stron do momentu podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia bądź innej czynności administracyjnej) zaskarżonego do sądu administracyjnego,
b) prezentacje stanowisk stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmującą w pierwszym rzędzie zarzuty skargi oraz argumenty strony przeciwnej zawarte w odpowiedzi na nią, uzupełnione ewentualnie o stanowiska innych uczestników postępowania oraz
c) stanowisko sądu obejmujące wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem.
Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wymienionych w jego treści warunków. Wyrok Sądu pierwszej instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., II OSK 986/09; z dnia 12 marca 2015 r., I OSK 2338/13, publik. CBOSA). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego.
Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast z treści skargi kasacyjnej wynika, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej w istocie próbuje zwalczać prawidłowość przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego oraz jego wykładnię prawa materialnego. Uznanie strażaka za osobę pełniącą funkcję publiczną jest bowiem elementem ustaleń faktycznych. Z tych względów zarzut ten nie mógł okazać się skuteczny.
Biorąc pod uwagę powyższe w związku ze skutecznością zarzutu naruszenia prawa materialnego wyrok Sądu pierwszej instancji nie mógł się ostać, zaś skargę należało uznać za pozbawioną podstaw, gdyż poddane kontroli decyzje ze wskazanych wyżej przyczyn odpowiadały prawu. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i oddaleniu skargi. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI