III OSK 1622/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sporu była opłata zmienna za pobór wód podziemnych z ujęcia "B.", należącego do Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w C. Ujęcie to, będące częścią systemów odwadniania kopalni kredy, służyło zarówno celom górniczym (odwadnianie kopalni), jak i celom publicznym (zaopatrzenie miasta C. w wodę). Spółka argumentowała, że pobór wody do celów górniczych z ujęcia będącego częścią systemu odwadniania kopalni powinien być zwolniony z opłaty na podstawie art. 268 ust. 2 Prawa wodnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, wskazując na naruszenia przepisów procesowych i materialnych, w szczególności na brak dokładnego wyjaśnienia sposobu naliczenia opłaty. Sąd I instancji uznał, że zwolnienie z opłaty dotyczy sytuacji, gdy pobór wód jest dokonywany wyłącznie do celów górniczych i z ujęć będących częścią systemów odwadniania kopalń. Ponieważ ujęcie "B." służyło również celom zaopatrzenia ludności, Sąd uznał, że nie można zastosować zwolnienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargi kasacyjne obu stron, potwierdził wykładnię art. 268 ust. 2 Prawa wodnego. Sąd podkreślił, że zwolnienie z opłaty za pobór wód dotyczy sytuacji, gdy spełnione są łącznie dwie przesłanki: pobór musi być dokonywany do celów górniczo-wydobywczych ORAZ z ujęć należących do systemów odwadniania zakładów górniczych. W przypadku, gdy pobór służy również innym celom (np. zaopatrzeniu ludności), zwolnienie nie ma zastosowania. NSA oddalił obie skargi kasacyjne, uznając, że Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował przepisy prawa, a zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych były niezasadne. Sąd podkreślił również znaczenie zasady zwrotu kosztów usług wodnych oraz zasady "zanieczyszczający płaci" w kontekście polityki wodnej UE.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 268 ust. 2 Prawa wodnego dotycząca zwolnienia z opłat za pobór wód podziemnych, zwłaszcza w przypadkach, gdy ujęcie służy jednocześnie celom górniczym i publicznym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji poboru wód z ujęcia będącego częścią systemu odwadniania kopalni, które służy również celom zaopatrzenia ludności. Interpretacja zasady "zanieczyszczający płaci" w kontekście polityki wodnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pobór wód podziemnych z ujęcia, które służy zarówno celom górniczym (odwadnianie kopalni), jak i celom publicznym (zaopatrzenie ludności), podlega zwolnieniu z opłaty za usługi wodne na podstawie art. 268 ust. 2 Prawa wodnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zwolnienie z opłaty dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy pobór wód jest dokonywany do celów górniczo-wydobywczych ORAZ z ujęć należących do systemów odwadniania zakładów górniczych. Jeśli pobór służy również innym celom, zwolnienie nie ma zastosowania.
Uzasadnienie
Przepis art. 268 ust. 2 Prawa wodnego wprowadza wyjątek od zasady uiszczania opłat za pobór wód. Wyjątek ten należy wykładać ściśle. Aby skorzystać ze zwolnienia, muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki: cel poboru (górniczy) i rodzaj ujęcia (należące do systemów odwadniania kopalń). Pobór wody do celów zaopatrzenia ludności, nawet z takiego ujęcia, podlega opłacie, zgodnie z zasadą zwrotu kosztów usług wodnych i zasady "zanieczyszczający płaci".
Czy przepisy Prawa wodnego dotyczące opłat za pobór wód mają zastosowanie do dystrybucji wody pochodzącej z odwodnienia kopalni na potrzeby zaopatrzenia ludności, czy też wyłączają je przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy Prawa wodnego dotyczące opłat za pobór wód mają zastosowanie, nawet jeśli woda jest następnie dystrybuowana na potrzeby zaopatrzenia ludności. Ustawa Prawo wodne nie wyłącza stosowania swoich przepisów w zakresie opłat za pobór wód, nawet jeśli pobrana woda jest wykorzystywana do celów objętych ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę.
Uzasadnienie
Akceptacja wykładni proponowanej przez skarżącą, zgodnie z którą przepisy Prawa wodnego nie mają zastosowania do dystrybucji wody pochodzącej z odwodnienia kopalni na potrzeby zaopatrzenia ludności, prowadziłaby do sytuacji, w której podmiot korzystający z wód podziemnych nie ponosiłby opłat za pobór tych wód przeznaczonych do zaopatrzenia w wodę miasta i okolicznych miejscowości. Jest to sprzeczne z zasadą zwrotu kosztów usług wodnych.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji (np. art. 7a, 81a, 8, 9, 10, 11 k.p.a.) uzasadnia uchylenie decyzji, jeśli sąd administracyjny nie stwierdził wątpliwości co do stanu faktycznego lub prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie tych przepisów nie uzasadnia uchylenia decyzji, jeśli sąd administracyjny nie stwierdził wątpliwości co do stanu faktycznego lub prawnego, które wymagałyby zastosowania tych regulacji.
Uzasadnienie
Przepisy k.p.a. dotyczące rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a, 81a) lub zasady prowadzenia postępowania (art. 8, 9, 10, 11) mają zastosowanie, gdy takie wątpliwości faktycznie istnieją. W niniejszej sprawie NSA uznał, że wątpliwości interpretacyjne art. 268 ust. 2 Prawa wodnego nie były na tyle istotne, aby uzasadniać zastosowanie art. 7a k.p.a. Ponadto, brak zapoznania strony z opinią prawną innego organu nie stanowi naruszenia art. 8, 9, 11 k.p.a., a art. 10 k.p.a. nie miał zastosowania ze względu na art. 273a Prawa wodnego.
Przepisy (35)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo wodne art. 268 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 268 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo wodne art. 272 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 35 § 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 8
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 9 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 9 § 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 9 § 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 273a
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.z.z.w.i.o.ś.
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Prawo wodne art. 272 § 17
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
rozporządzenie art. 5 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
rozporządzenie art. 5 § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
Prawo wodne art. 273 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 273 § 6
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 14 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 14 § 6
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 270 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
u.z.z.w.i.o.ś.
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Prawo wodne art. 294 § 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Argumenty
Skuteczne argumenty
NSA potwierdził, że zwolnienie z opłaty za pobór wód podziemnych na podstawie art. 268 ust. 2 Prawa wodnego wymaga spełnienia łącznie dwóch przesłanek: celu górniczego poboru oraz ujęcia będącego częścią systemu odwadniania kopalni. Pobór wody do celów innych niż górnicze, nawet z takiego ujęcia, podlega opłacie. • NSA uznał, że przepisy Prawa wodnego dotyczące opłat za pobór wód mają zastosowanie do poboru wody z ujęcia służącego jednocześnie celom górniczym i zaopatrzeniu ludności, zgodnie z zasadą zwrotu kosztów usług wodnych i zasady "zanieczyszczający płaci".
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej Spółki, że pobór wód z ujęcia "B." powinien być w całości zwolniony z opłaty, ponieważ ujęcie to należy do systemów odwadniania kopalni, nawet jeśli woda jest wykorzystywana również do celów zaopatrzenia ludności. • Argumentacja skarżącej Spółki, że przepisy Prawa wodnego nie mają zastosowania do dystrybucji wody pochodzącej z odwodnienia kopalni na potrzeby zaopatrzenia ludności, a wyłączają je przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. • Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. (art. 7a, 81a, 8, 9, 10, 11) przez organ administracji, które nie zostały uznane za zasadne przez NSA z uwagi na brak wątpliwości co do stanu faktycznego i prawnego. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA dotyczące wadliwości uzasadnienia wyroku (art. 141 § 4 p.p.s.a.) oraz oparcia rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach faktycznych (art. 133 § 1 p.p.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
zwolnienie z opłaty dotyczy jedynie poboru wód do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu) oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania • pobór wód z ujęć wód podziemnych lub ujęć wód powierzchniowych, które należą do systemów odwadniania zakładów górniczych • zasada zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe • zasada "zanieczyszczający (czy też szerzej korzystający) płaci" • wątpliwości interpretacyjne art. 268 ust. 2 ustawy Prawo wodne w sprawie nie zachodzą, w szczególności gdy w procesie wykładni poza wynikami wykładni językowej uwzględni się także wykładnię systemową i celowościową
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący
Sławomir Pauter
sprawozdawca
Zbigniew Ślusarczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 268 ust. 2 Prawa wodnego dotycząca zwolnienia z opłat za pobór wód podziemnych, zwłaszcza w przypadkach, gdy ujęcie służy jednocześnie celom górniczym i publicznym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji poboru wód z ujęcia będącego częścią systemu odwadniania kopalni, które służy również celom zaopatrzenia ludności. Interpretacja zasady "zanieczyszczający płaci" w kontekście polityki wodnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii opłat za pobór wód, która ma znaczenie dla przedsiębiorstw komunalnych i sektora wydobywczego. Wyjaśnia złożoną interpretację przepisów Prawa wodnego i zasadę "zanieczyszczający płaci".
“Czy pobór wody z kopalni na potrzeby miasta jest darmowy? NSA rozstrzyga kluczową kwestię opłat za wodę.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.