III OSK 1618/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, uznając, że doręczenie decyzji z naruszeniem przepisów o pełnomocnictwie nie skutkuje rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania.
Sprawa dotyczyła skuteczności doręczenia decyzji administracyjnej pełnomocnikowi strony. Organ I instancji próbował doręczyć decyzję pracownikowi kancelarii pełnomocnika, który odmówił jej przyjęcia. Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. WSA w Warszawie uchylił postanowienie GIOŚ, uznając doręczenie za bezskuteczne. NSA oddalił skargę kasacyjną GIOŚ, potwierdzając, że doręczenie przez pracownika organu osobie nieupoważnionej, nawet z pełnomocnictwem pocztowym, nie skutkuje rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uchylił postanowienie GIOŚ o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez Spółdzielnię. Problem prawny wynikał z próby doręczenia decyzji organu I instancji pełnomocnikowi skarżącej, adwokatowi A.C. Pracownik organu próbował doręczyć decyzję w kancelarii pełnomocnika, gdzie zastał radcę prawnego S.G., która odmówiła przyjęcia pisma, twierdząc, że nie posiada pełnomocnictwa do jego odbioru. GIOŚ uznał tę odmowę za skuteczne doręczenie i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. WSA uznał jednak, że doręczenie było bezskuteczne, ponieważ S.G. nie była upoważniona do odbioru pisma od pracownika organu, a posiadane przez nią pełnomocnictwo pocztowe dotyczyło wyłącznie przesyłek doręczanych przez Pocztę Polską. NSA podzielił stanowisko WSA, podkreślając, że pełnomocnictwo pocztowe nie upoważnia do odbioru pism doręczanych przez pracowników organów administracji. Odmowa przyjęcia pisma przez osobę nieupoważnioną nie skutkuje rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną GIOŚ, potwierdzając, że doręczenie decyzji z naruszeniem przepisów k.p.a. jest bezskuteczne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa przyjęcia pisma przez osobę niebędącą adresatem, nawet posiadającą pełnomocnictwo pocztowe, nie skutkuje doręczeniem pisma w rozumieniu art. 47 § 1 i 2 k.p.a. Pełnomocnictwo pocztowe dotyczy wyłącznie przesyłek doręczanych przez operatora pocztowego, a nie pism doręczanych przez pracownika organu.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że pełnomocnictwo pocztowe jest specyficznym rodzajem upoważnienia, ograniczonym do odbioru przesyłek pocztowych od konkretnego operatora. Nie upoważnia ono do odbioru pism doręczanych przez pracowników organów administracji. Odmowa przyjęcia pisma przez taką osobę nie może być traktowana jako odmowa przyjęcia przez adresata, co wyłącza zastosowanie art. 47 § 1 i 2 k.p.a. i rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 47 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten ma zastosowanie tylko w przypadku odmowy przyjęcia pisma przez adresata, gdy pismo jest przesyłane przez operatora pocztowego. Nie dotyczy sytuacji, gdy pismo jest doręczane przez pracownika organu osobie nieupoważnionej.
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie zastosowanie tego przepisu było niezasadne z uwagi na bezskuteczność doręczenia decyzji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 40 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku ustanowienia pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.
k.p.a. art. 39
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa sposoby doręczania pism przez organ administracji.
Prawo pocztowe art. 38
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe
Reguluje kwestię pełnomocnictwa pocztowego, które jest ograniczone do odbioru przesyłek od konkretnego operatora pocztowego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie decyzji przez pracownika organu osobie niebędącej adwokatem A.C. ani jego pracownikiem, która odmówiła przyjęcia pisma, było bezskuteczne. Pełnomocnictwo pocztowe nie upoważnia do odbioru pism doręczanych przez pracowników organów administracji. Doręczenie z pominięciem pełnomocnika strony jest bezskuteczne.
Odrzucone argumenty
Argument GIOŚ, że odmowa przyjęcia pisma przez S.G. skutkowała doręczeniem w myśl art. 47 § 1 i 2 k.p.a. Argument GIOŚ, że pełnomocnictwo pocztowe upoważniało S.G. do odbioru pisma od pracownika organu.
Godne uwagi sformułowania
Pełnomocnictwo pocztowe ustanowione we współpracy adwokata A.C. i Poczty Polskiej z istoty rzeczy może zatem obejmować wyłącznie odbiór przesyłek lub przekazów pocztowych – i to przesyłek lub przekazów pocztowych doręczanych przez Pocztę Polską, względnie operatora współpracującego. Nie obejmuje ono przesyłek pocztowych doręczonych za pośrednictwem innych operatorów, a tym bardziej nie obejmuje przesyłek, które w ogóle nie mają statusu przesyłek pocztowych – dotyczy to w szczególności pism doręczanych przez pracownika organu. Odmówić przyjęcia pisma ze skutkami opisanymi w art. 47 § 1 i 2 k.p.a. może tylko adresat pisma – takim adresem jest zasadniczo strona lub jej pełnomocnik procesowy, natomiast nie jest nim pełnomocnik pocztowy.
Skład orzekający
Piotr Korzeniowski
przewodniczący
Jerzy Stelmasiak
członek
Tadeusz Kiełkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym, w szczególności w kontekście ustanowienia pełnomocnika i stosowania instytucji pełnomocnictwa pocztowego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z doręczeniem przez pracownika organu i odmową przyjęcia przez osobę posiadającą pełnomocnictwo pocztowe. Może być mniej bezpośrednio stosowalna w przypadkach standardowych doręczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie formalnych zasad doręczania pism w postępowaniu administracyjnym i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa administracyjnego.
“Błąd w doręczeniu pisma przez urzędnika kosztował GIOŚ przegraną w NSA. Kluczowa rola pełnomocnictwa pocztowego.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1618/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-01-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stelmasiak Piotr Korzeniowski /przewodniczący/ Tadeusz Kiełkowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane VII SA/Wa 2585/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-04-06 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art.47 §1 i 2, art.134 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 2585/22 w sprawie ze skargi Spółdzielni [...] w L. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 3 października 2022 r. znak DI-420/206F/2021/kb w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie" lub "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2585/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Spółdzielni [...] w L. (dalej "skarżąca" lub "Spółdzielnia") na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej "Główny Inspektor" lub "GIOŚ") z dnia 3 października 2022 r., znak DI-420/206F/2021/kb, w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, uchylił zaskarżone postanowienie (pkt 1 wyroku) oraz zasądził od Głównego Inspektora na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2 wyroku). Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej "organ I instancji"), decyzją z dnia 29 grudnia 2020 r., wymierzył skarżącej administracyjną karę pieniężną za wprowadzanie w 2016 r. ścieków z oczyszczalni w K. do Kanału P. z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, udzielonym decyzją Starosty Świdwińskiego z dnia 6 maja 2014 r., znak OŚ.6341.8.2014. Próbę doręczenia pełnomocnikowi skarżącej powyższej decyzji organu I instancji podjął w dniu 29 grudnia 2020 r. pracownik tego organu. Obecna pod adresem kancelarii pełnomocnika r.pr. S.G. odmówiła przyjęcia korespondencji twierdząc, że nie posiada pełnomocnictwa do jej odbioru. Po otrzymaniu odmowy przyjęcia korespondencji w kancelarii pełnomocnika, decyzja została wysłana informacyjnie pocztą tradycyjną pod adres skarżącej. Odmowę odbioru decyzji w dniu 29 grudnia 2020 r. potraktowano zaś jako skuteczne doręczenie decyzji. Odwołanie skarżącej od decyzji organu I instancji zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 18 stycznia 2021 r. Główny Inspektor, postanowieniem z dnia 3 października 2022 r., znak Dl-420/206F/2021/kb – na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. – stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu tego postanowienia Główny Inspektor wskazał, że nadanie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia, a więc organ nie mógł przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy. Pismem z dnia 5 listopada 2022 r. Spółdzielnia złożyła skargę na postanowienie Głównego Inspektora dnia 3 października 2022 r. do WSA w Warszawie, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie: 1) przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8, 9, 10, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z. art. 2 Konstytucji RP – statuującym zasadę demokratycznego państwa prawa i zasady prawa każdego podmiotu do dobrej administracji, w świetle których każde działanie administracji publicznej winno być poprzedzone wszechstronnym wyjaśnieniem stanu faktycznego – poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, przede wszystkim: – braku umocowania r.pr. S.G. do odbioru korespondencji, przyniesionej przez pracownika organu I Instancji; – doręczeniem decyzji organu I instancji z pominięciem pełnomocnika; 2) przepisów postępowania, tj. art. 47 § 1 i 2 poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że odmowa odbioru korespondencji przez r.pr. S.G. skutkowała doręczeniem korespondencji, podczas gdy hipoteza tego przepisu odnosi się jedynie do adresata korespondencji, którym nie była r.pr. S.G.; 3) przepisów postępowania, tj. art. 134 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w niniejszej sprawie środek odwoławczy nie został wniesiony z uchybieniem terminu. W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. W dniu 6 kwietnia 2023 r. WSA w Warszawie wydał opisany na wstępie wyrok, którym uwzględnił skargę. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w I instancji służy stronie odwołanie. Jednym z warunków skutecznego skorzystania z tego środka zaskarżenia jest zachowanie terminu wskazanego w art. 129 § 2 k.p.a., a więc czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przy czym kwestii skuteczności doręczenia decyzji nie można wiązać z samą możliwością pozyskania informacji o jej wydaniu. Decydujące znaczenie ma data zapoznania się przez stronę z treścią rozstrzygnięcia, albowiem dopóki strona nie pozna treści decyzji (sentencji rozstrzygnięcia i argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu decyzji) nie może w należyty sposób sformułować zarzutów odwołania. Sąd I instancji wyjaśnił, że kwestie zasad i trybu doręczania pism w postępowaniu administracyjnym uregulowane zostały w rozdziale 8 działu I k.p.a. Zgodnie z art. 39 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym na datę wydania decyzji organu I instancji) organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188 ze zm.), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.). Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 40 § 2 k.p.a.). Ustanowienie przez stronę pełnomocnika w sprawie kreuje po stronie organu obowiązek doręczania temu pełnomocnikowi pism kierowanych do strony. Jednocześnie pełnomocnictwo udzielone przez stronę może obejmować upoważnienie do prowadzenia wszelkich spraw w imieniu strony lub do prowadzenia poszczególnych spraw albo też ich części bądź tylko niektórych czynności procesowych. Pełnomocnik samodzielnie decyduje o adresie (w tym o adresie elektronicznym), służącym do doręczeń. Zarazem pełnomocnik, jako podmiot niepubliczny, może we własnym zakresie, poprzez spełnienie określonych warunków zawartych w k.p.a., ustalać sposób doręczania mu pism (tradycyjny albo elektroniczny) kierowanych do strony, którą reprezentuje. Obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi strony występuje od dnia zawiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika, co następuje przez wniesienie do organu pełnomocnictwa złożonego w konkretnej sprawie przez stronę lub jej pełnomocnika. Zgłoszenie pełnomocnika po wydaniu decyzji, a przed jej doręczeniem, oznacza konieczność doręczenia jej pełnomocnikowi, a nie stronie. Przy czym doręczenie decyzji pełnomocnikowi dokonuje się na adres wskazany przez niego, w tym adres kancelarii, w której prowadzi działalność. Przepisy k.p.a. dotyczące doręczeń pism procesowych powinny być interpretowane ściśle, ponieważ czynność materialnotechniczna doręczenia powoduje szereg doniosłych skutków procesowych, w tym – jak w rozpoznawanej sprawie – rozpoczęcie biegu terminów. Sąd I instancji wskazał dalej, że skarżąca w toku postępowania przed organami ochrony środowiska ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika w osobie adw. A.C., który jako adres dla doręczeń wskazał adres kancelarii w B. przy ul. [...]. Organ I instancji decyzję z dnia 29 grudnia 2020 r. postanowił doręczyć pełnomocnikowi w siedzibie jego kancelarii w tym samym dniu, tj. 29 grudnia 2020 r., przez pracownika organu. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego aktu oraz sporządzonej przez pracownika organu M.M. notatki urzędowej, w siedzibie kancelarii nie zastała ona adw. A.C., tylko S.G., która poinformowała pracownika organu, że nie jest pracownikiem adw. A.C., a radcą prawnym wykonującym prace w odrębnej kancelarii, piętro wyżej, choć w tym samym budynku (co potwierdza fotografia elewacji budynku przy ul. [...] w B. oraz wypisy z CEIDG). Jednocześnie r.pr. S.G., odmówiła przyjęcia decyzji wskazując, że nie posiada stosownego pełnomocnictwa do jej odbioru w siedzibie kancelarii. Jednocześnie z wyjaśnień adw. A.C. wynika, że r.pr. S.G. posiada pełnomocnictwo do obioru przesyłek do niego kierowanych wyłącznie za pośrednictwem operatora pocztowego Poczta Polska S.A. (art. 38 ustawy – Prawo pocztowe), które zostało udzielone przed kierownikiem Urzędu Poczty Polskiej w Białogardzie. Pełnomocnictwo to nie obejmuje odbioru korespondencji doręczanych w inny sposób, w tym przez pracowników organu. Zdaniem Sądu I instancji nie ulega wątpliwości, że pisma mogą być również doręczane w miejscu pracy adresata – pełnomocnika – osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. Z przepisu art. 42 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji organu I instancji) wynika bowiem, iż osoba upoważniona przez pracodawcę do odbioru korespondencji umocowana jest jedynie do dokonania czynności materialnotechnicznej polegającej na odbiorze korespondencji. Ustawodawca nie przyznał tym osobom na podobieństwo pełnoletniego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, uprawnienia do podjęcia samodzielnej decyzji, czy podejmują się oddania pisma, czy też odmawiają przyjęcia korespondencji. Zdaniem Sądu I instancji należy zatem rozważyć w pierwszej kolejności, kogo można uznać za osobę upoważnioną do odbioru korespondencji przez pracodawcę. W judykaturze przyjmuje się, że osobą taką jest pracownik dysponujący pieczęcią danego podmiotu, czynny w lokalu przeznaczonym do obsługi interesantów, a przede wszystkim mogący co do zasady potwierdzać odbiór korespondencji, czy to od doręczyciela pocztowego, czy też od innej osoby doręczającej. Można przyjąć, że ustanowiono w tym przepisie swego rodzaju domniemanie upoważnienia pracownika dysponującego pieczęcią do odbioru korespondencji. Jeżeli bowiem dana osoba jest obecna w miejscu pracy adresata, a także jest zatrudniona w tymże miejscu, co z kolei potwierdza jej dostęp do firmowych pieczęci, to wniosek dla osoby dokonującej doręczenia co do jej upoważnienia do odbioru korespondencji w tymże miejscu nie może nasuwać żadnych uzasadnionych zastrzeżeń. Jak jednak wynika z samej notatki urzędowej sporządzonej przez pracownika organu r.pr. S.G., nie jest pracownikiem kancelarii adw. A.C. ani nie posiada upoważnienia do odbioru jego korespondencji w siedzibie kancelarii. Niezasadnie zatem GOIŚ, powołując się na art. 47 k.p.a., uznał, że kwestionowana decyzja została doręczona stronie w dniu odmowy jej przyjęcia przez r.pr. S.G.. Nie sposób bowiem przyjąć, aby odmowa przyjęcia korespondencji przez osobę, co prawda obecną w siedzibie kancelarii, ale nie posiadającą upoważnienia udzielonego przez adresata do jej odbioru, nie będąca także pracownikiem kancelarii, mogła być uznana za odmowę przyjęcia pisma, o której mowa w art. 47 k.p.a. Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że r.pr. S.G. pozostawała w kontakcie telefonicznym z adw. A.C. Przyjęcie przez nią korespondencji przy braku upoważnienia również stawiałoby pod znakiem zapytania skuteczność takiego doręczenia. Tym bardziej, że w toku postępowania organ doręczał przesyłki pełnomocnikowi skarżącej spółki za pośrednictwem operatora pocztowego, odstępując od tej reguły w przypadku doręczenia decyzji z dnia 29 grudnia 2020 r. W konkluzji WSA w Warszawie stwierdził, że doręczenie niezgodnie z obowiązującymi przepisami jest bezskuteczne, co oznacza, iż termin do dokonania czynności nie rozpoczął biegu. Ponadto doręczenie decyzji bezpośrednio stronie, w sytuacji gdy działa za nią w postępowaniu pełnomocnik, nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Jednocześnie naruszenie przez organ administracji przepisów o doręczeniach nie może działać na niekorzyść strony postępowania. Dokonane przez organ doręczenie decyzji bezpośrednio na adres skarżącej nie wywołało skutku w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Tym samym GIOŚ w sposób nieprawidłowy ustalił datę doręczenia decyzji organu I instancji, a w konsekwencji niezasadnie stwierdził, na podstawie art. 134 k.p.a., uchybienie terminu do wniesienia od niej odwołania. Jeśli bowiem decyzja z dnia 29 grudnia 2020 r. nie została w sposób prawidłowy doręczona pełnomocnikowi skarżącej, to nie można przyjąć, że wniesienie przez stronę odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu, zaś działania organu należy zakwalifikować jako naruszające art. 7, 8, 9 i 10 k.p.a. oraz art. 134 k.p.a. Pismem z dnia 12 maja 2023 r. Główny Inspektor (dalej także skarżący kasacyjnie) wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2585/22, zaskarżając go w całości. Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. w zw. z art. 134 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do wniesienia odwołania z uchybieniem terminu, 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 k.p.a. i art. 7, 8, 9 i 10 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepisy k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia, 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 i 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do odmowy przyjęcia przesyłki, a w konsekwencji nie doszło do jej doręczenia. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu. Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma zarzut naruszenia art. 47 § 1 i 2 k.p.a. – pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, a w szczególności zarzut naruszenia art. 134 k.p.a., jawią się jako wtórne. Zgodnie z art. 47 § 1 k.p.a., jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. Z kolei w myśl § 2 art. 47 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata. Spór sprowadza się do tego, czy przepis ten miał zastosowanie w stanie faktycznym sprawy – zasadniczo bezspornym – którego istotne elementy są następujące: 1) przesyłka zawierająca decyzję była doręczana przez pracownika organu, 2) adresatem przesyłki był adwokat A.C. – pełnomocnik procesowy strony, 3) osoba doręczająca przesyłkę nie zastała w kancelarii wspomnianego pełnomocnika procesowego strony – była tam natomiast r.pr. S.G., prowadząca swoją kancelarię w tym samym budynku (na innym piętrze), która oświadczyła, że nie jest upoważniona do odbioru przesyłki i odmówiła jej przyjęcia, 4) jak wynika z akt, wcześniejsza korespondencja organu w sprawie była przesyłana do pełnomocnika procesowego strony za pośrednictwem Poczty Polskiej i była odbierana przez S.G. z powołaniem się na pełnomocnictwo pocztowe nr 36/2019. Nie ulega wątpliwości, że przesyłka była skierowana prawidłowo do pełnomocnika procesowego strony adwokata A.C., natomiast – jak ujmuje to skarżący kasacyjnie – "rozbieżność stanowisk ujawnia się dopiero na etapie możliwości wykorzystania upoważnienia pocztowego oraz jego skutków". Skarżący kasacyjnie zdaje się twierdzić, że pełnomocnictwo pocztowe, udzielone r.pr. S.G. przez adwokata A.C., upoważniało ją także do odbioru przesyłek doręczanych przez pracownika organu, co więcej, tworzyło swego rodzaju procesową powinność ich odbioru, bowiem odmowa rodziła skutki opisane w art. 47 § 1 i 2 k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko skarżącego kasacyjnie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 38 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe w brzmieniu obowiązującym w dniu 29 grudnia 2020 r. (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1041): 1. Operator pocztowy może przyjąć od adresata pisemne oświadczenie o udzieleniu innej osobie pełnomocnictwa do odbioru przesyłek lub przekazów pocztowych, zwanego dalej "pełnomocnictwem pocztowym". 2. Pełnomocnictwo pocztowe obejmuje: 1) imię i nazwisko oraz rodzaj, serię i numer dokumentu ze zdjęciem potwierdzającego tożsamość osoby udzielającej pełnomocnictwa; 2) zakres pełnomocnictwa; 3) imię i nazwisko oraz rodzaj, serię i numer dokumentu ze zdjęciem potwierdzającego tożsamość pełnomocnika. 3. Pełnomocnictwa pocztowego adresat udziela w obecności pracownika operatora pocztowego w placówce pocztowej tego operatora lub, w przypadku gdy adresat nie jest w stanie poruszać się samodzielnie, w miejscu jego pobytu, okazując dokument potwierdzający tożsamość. 4. Operator pocztowy może określić w regulaminie świadczenia usług pocztowych lub regulaminie usług powszechnych inne przypadki, w których może być udzielone pełnomocnictwo pocztowe poza placówką pocztową tego operatora. 5. Pełnomocnictwo pocztowe może być odwołane w każdym czasie. "Pełnomocnictwo pocztowe udzielane jest poprzez złożenie przez adresata pisemnego oświadczenia o udzieleniu upoważnienia do odbioru przesyłek i jego przyjęcie przez operatora pocztowego. Oznacza to konieczność współdziałania ze sobą adresata i operatora pocztowego (...). Konieczność współdziałania przez operatora pocztowego w zakresie udzielenia pełnomocnictwa pocztowego oznacza, że każdorazowo pełnomocnictwo udzielane jest w zakresie odbioru przesyłek doręczanych przez oznaczonego operatora pocztowego, względnie operatora współpracującego" (P. Mroczkowski, w: Prawo pocztowe. Komentarz, LEX/el., komentarz do art. 38, teza 3). Pełnomocnictwo pocztowe ustanowione we współpracy adwokata A.C. i Poczty Polskiej z istoty rzeczy może zatem obejmować wyłącznie odbiór przesyłek lub przekazów pocztowych – i to przesyłek lub przekazów pocztowych doręczanych przez Pocztę Polską, względnie operatora współpracującego. Nie obejmuje ono przesyłek pocztowych doręczonych za pośrednictwem innych operatorów, a tym bardziej nie obejmuje przesyłek, które w ogóle nie mają statusu przesyłek pocztowych – dotyczy to w szczególności pism doręczanych przez pracownika organu. Radca prawny S.G. nie była zatem z tytułu udzielonego jej pełnomocnictwa pocztowego (ani z innego tytułu – w szczególności nie jest pracownikiem kancelarii adresata) umocowana do odbioru pisma od pracownika organu – i już z tego powodu nie mogła ona "odmówić przyjęcia pisma" w rozumieniu art. 47 § 1 i 2 k.p.a. Notabene zakres pełnomocnictwa pocztowego może być ograniczony (art. 38 ust. 2 pkt 2 Prawa pocztowego), a w niniejszej sprawie jego treść nie jest znana – o samym jego istnieniu świadczy jedynie adnotacja na zwrotnych potwierdzeniach odbioru wcześniejszej korespondencji doręczanej za pośrednictwem Poczty Polskiej. Dodatkowo warto zauważyć, że odmówić przyjęcia pisma ze skutkami opisanymi w art. 47 § 1 i 2 k.p.a. może tylko adresat pisma – takim adresem jest zasadniczo strona lub jej pełnomocnik procesowy, natomiast nie jest nim pełnomocnik pocztowy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że nie było podstaw do przyjęcia prawnej fikcji doręczenia decyzji w dniu 29 grudnia 2020 r. w myśl art. 47 § 2 k.p.a. i – w konsekwencji – nie było też podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 134 k.p.a. Zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji tych przepisów okazały się nietrafne. Sąd I instancji nie naruszył też pozostałych przepisów powołanych w zarzutach skargi kasacyjnej (art. 145 § 1 pkt 1 lit. 1 p.p.s.a., art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a.). Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI