III OSK 1616/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-27
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie sądowoadministracyjneśmierć stronyumorzenie postępowaniakara dyscyplinarnanagana z ostrzeżeniemp.p.s.a.NSAWSA

NSA umorzył postępowanie kasacyjne z powodu śmierci strony, gdyż przedmiotem sprawy była kara nagany ściśle związana z osobą zmarłego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. F. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na orzeczenie dyscyplinarne o naganie z ostrzeżeniem. Po uzyskaniu informacji o zgonie skarżącej, sąd ustalił, że przedmiot postępowania (kara nagany) odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W związku z tym, NSA umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez A. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Szczecinie. WSA wcześniej oddalił skargę A. F. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które nałożyło na nią karę nagany z ostrzeżeniem. Po złożeniu skargi kasacyjnej, NSA powziął informację o śmierci skarżącej, która nastąpiła 6 maja 2025 r. Sąd, działając z urzędu, rozważył zastosowanie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) dotyczących śmierci strony w toku postępowania. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd co do zasady zawiesza postępowanie, jednak art. 124 § 3 p.p.s.a. stanowi wyjątek, gdy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W takiej sytuacji stosuje się art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który nakazuje umorzenie postępowania. NSA uznał, że kara nagany z ostrzeżeniem jest ściśle związana z osobą skarżącej i kształtuje jej indywidualną sytuację prawną. W konsekwencji, sąd postanowił umorzyć postępowanie przed NSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien umorzyć postępowanie.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 124 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć strony w toku postępowania. Przedmiot postępowania (kara nagany) odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

Godne uwagi sformułowania

przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w przypadku śmierci strony, gdy przedmiot sprawy jest ściśle związany z osobą zmarłego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw, gdzie przedmiot postępowania jest ściśle osobisty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej ze śmiercią strony, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1616/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
II SA/Sz 1013/23 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2024-03-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Umorzono postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
ART. 124 PAR 3 I ART. 161 PAR 1 PKT 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 1013/23, w sprawie ze skargi A. F. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 2 października 2023 r. nr 3201-IPK3.117.9.2023.17 w przedmiocie nagany z ostrzeżeniem postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 7 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 1013/23, wydanym w sprawie ze skargi A. F. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
[...] z dnia 2 października 2023 r. nr 3201-IPK3.117.9.2023.17
w przedmiocie nagany z ostrzeżeniem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła skarżąca, reprezentowana przez adwokata.
Po uzyskaniu informacji o zgonie skarżącej od reprezentującego ją pełnomocnika, Naczelny Sąd Administracyjny wystąpił do właściwego Urzędu Stanu Cywilnego o nadesłanie aktu zgonu skarżącej.
W odpowiedzi na ww. wystąpienie do akt sprawy wpłynął odpis skrócony aktu zgonu wydany przez Urząd Stanu Cywilnego [...]. Z jego treści wynika, że skarżąca zmarła w dniu 6 maja 2025 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W razie śmierci strony w toku postępowania sądowoadmnistracyjnego ustawodawca określił dwa możliwe kierunki procedowania przez sąd, o których stanowi art. 124 § 1 pkt 1 i art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W obu przypadkach działanie sądu następuje z urzędu. Uregulowanie to ma także zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (zob. art. 193 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego. Wyjątek od tej zasady określa art. 124 § 3 p.p.s.a. wskazujący, że nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje bowiem art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Z powyższego wynika, że kierunek procedowania przez sąd administracyjny po powzięciu informacji o śmierci strony zależy od oceny, czy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, czy też nie. Pierwsza z omawianych sytuacji ma miejsce w niniejszym postępowaniu, ponieważ przedmiotem tego postępowania jest orzeczenie w przedmiocie ukarania skarżącej kasacyjnie karą nagany z ostrzeżeniem, a zatem akt administracyjny, który pozostaje w ścisłym związku z osobą skarżącej kasacyjnie, kształtując wyłącznie jej indywidualną sytuację prawną.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI