III OSK 1609/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-27
NSAAdministracyjneWysokansa
szkolnictwo wyższestudiareaktywacjawznowienie studiówprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnegoregulamin studiówterminydecyzja administracyjnaNSA

NSA uchylił wyrok WSA i decyzję Rektora w sprawie odmowy reaktywacji studenta, uznając, że wniosek powinien być rozpatrzony w trybie wznowienia studiów, a nie reaktywacji.

Student M. K. ubiegał się o reaktywację na studiach po wielu latach od skreślenia. Rektor odmówił, uznając wniosek za spóźniony w trybie reaktywacji. WSA we Wrocławiu oddalił skargę studenta. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzję Rektora, stwierdzając, że wniosek powinien być rozpatrzony w trybie wznowienia studiów, a nie reaktywacji, zgodnie z regulaminem uczelni, co otwiera drogę do dalszego postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. K. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jego skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu odmawiającą reaktywacji w prawach studenta. Student wystąpił z wnioskiem o reaktywację po wielu latach od skreślenia z listy studentów. Rektor, powołując się na regulamin studiów, zakwalifikował wniosek jako żądanie reaktywacji i odmówił jej z uwagi na upływ terminu. WSA we Wrocławiu uznał decyzję Rektora za prawidłową, interpretując regulamin studiów jako przewidujący dwa tryby przywrócenia w prawach studenta: wznowienie studiów (w terminie 2 lat od skreślenia) i reaktywację (w terminie 5 lat). Zdaniem WSA, wniosek studenta, złożony po upływie 20 lat, musiał być rozpatrzony w trybie reaktywacji, który również był spóźniony. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego za zasadne. Sąd wskazał, że zgodnie z regulaminem, po upływie 2 lat od skreślenia, studia można wznowić w trybie określonym w § 42 ust. 3 i 5, a nie w trybie reaktywacji z § 42 ust. 2. NSA stwierdził, że wniosek studenta powinien być rozpatrzony jako wniosek o wznowienie studiów, a nie reaktywację. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję Rektora i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organom uczelni, które muszą ustalić datę skreślenia i rozpatrzyć wniosek zgodnie z właściwym trybem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wniosek złożony po upływie 2 lat od daty skreślenia z listy studentów powinien być rozpatrzony w trybie wznowienia studiów na podstawie § 42 ust. 8 regulaminu, a nie w trybie reaktywacji w prawach studenta.

Uzasadnienie

Regulamin studiów przewiduje odrębne tryby dla wznowienia studiów (do 2 lat od skreślenia) i reaktywacji (po upływie 2 lat, w trybie § 42 ust. 3 i 5). Wniosek złożony po 2 latach musi być traktowany jako wniosek o wznowienie studiów, a nie reaktywację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

regulamin art. 42 § 2

Regulamin studiów w Uniwersytecie [...]

Błędnie zastosowany przez uczelnię i WSA w odniesieniu do wniosku studenta.

regulamin art. 42 § 3

Regulamin studiów w Uniwersytecie [...]

regulamin art. 42 § 5

Regulamin studiów w Uniwersytecie [...]

regulamin art. 42 § 7

Regulamin studiów w Uniwersytecie [...]

Określa termin 2 lat na wznowienie studiów po skreśleniu.

regulamin art. 42 § 8

Regulamin studiów w Uniwersytecie [...]

Po upływie 2 lat od skreślenia, wznowienie studiów możliwe jest w trybie § 42 ust. 3 i 5.

regulamin art. 41 § 1

Regulamin studiów w Uniwersytecie [...]

pkt 2 określa podstawę skreślenia z listy studentów (niezłożenie pracy dyplomowej lub egzaminu).

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd I instancji nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a więc nie mógł go naruszyć, gdyż podstawą wyrokowania był art. 151 p.p.s.a.

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny zasadniczo nie ustala stanu faktycznego sprawy ani nie prowadzi postępowania dowodowego. Dopuszczenie dowodu z dokumentów jest uprawnieniem sądu, a nie obowiązkiem.

p.p.s.a. art. 160

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA uchylił wyrok WSA i rozpoznał skargę.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA uchylił zaskarżoną decyzję Rektora.

p.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

regulamin art. 50 § 2

Regulamin studiów w Uniwersytecie [...]

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek studenta powinien być rozpatrzony w trybie wznowienia studiów, a nie reaktywacji, zgodnie z § 42 ust. 8 regulaminu studiów. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów regulaminu studiów dotyczących trybów przywrócenia w prawach studenta.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji. Niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez sąd I instancji. Naruszenie art. 106 § 3 w zw. z art. 160 p.p.s.a. przez niezastosowanie i nieuwzględnienie wniosków dowodowych.

Godne uwagi sformułowania

po upływie terminu 2 lat od daty skreślenia z listy studentów (nie ma tu żadnych ograniczeń czasowych), wznowienie postępowania jest możliwe w trybie § 42 ust. 3 i 5 regulaminu nie ma tu żadnych ograniczeń czasowych

Skład orzekający

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący

Ewa Kwiecińska

członek

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów regulaminu studiów dotyczących wznowienia i reaktywacji po długim okresie od skreślenia, a także zasady kontroli sądowej w takich sprawach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego regulaminu studiów i specyfiki uczelni, ale zasady interpretacji przepisów procesowych i materialnych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja regulaminów uczelni i przepisów proceduralnych, nawet w sprawach dotyczących studentów po wielu latach od zakończenia nauki.

Czy można wrócić na studia po 20 latach? NSA wyjaśnia, jak odróżnić wznowienie od reaktywacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1609/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 346/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2021-12-21
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 106 par 3, art. 160
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 77 par 1, art. 80, art. 107 par 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 346/21 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy reaktywacji w prawach studenta 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz M. K. kwotę 1037 (tysiąc trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 21 grudnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wr 346/21 oddalił skargę w całości M. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy reaktywacji w prawach studenta.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 18 lutego 2021 r. M. K. (dalej: "skarżący") wystąpił z podaniem o reaktywację w prawa studenta na kierunku psychologia - stacjonarne studia jednolite magisterskie w roku akademickim 2020/2021 w celu kontynuacji i ukończenia kształcenia.
Po rozpoznaniu podania, Rektor Uniwersytetu [...] decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], na podstawie § 42 ust. 2 w związku z § 50 ust. 2 uchwały nr 94/2019 Senatu [...] z 22 maja 2019 r. w sprawie Regulaminu studiów w Uniwersytecie [...] (dalej: "regulamin") oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, zwana dalej: "k.p.a."), nie wyraził zgody na reaktywację skarżącego w prawa studenta na wyżej wymienionym kierunku.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę M. K. uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że w kontekście zasadniczych zarzutów skargi sformułowanych jako naruszenie norm procesowych poprzez rozpatrzenie przez organ wniosku w niewłaściwym trybie i z nierozpoznaniem istoty sprawy, trzeba po analizie postanowień regulaminu stwierdzić, że zarzuty skargi są z gruntu nieuprawnione w tej materii. Jakkolwiek bowiem, w rzeczy samej, skarżący wystąpił z wnioskiem o wznowienie studiów, to zważywszy na uregulowanie zawarte w przytoczonym wyżej § 42 ust. 8 - wznowienie studiów mogło nastąpić tylko w trybie określonym w § 42 ust. 3 i 5 regulaminu, albowiem niewątpliwie w sytuacji skarżącego upłynął termin 2 lat od daty skreślenia go z listy studentów, o którym to terminie mowa w § 41 ust. 7. Tryb zaś określony w § 42 ust. 3 i 5 regulaminu to procedura reaktywacji w prawach studenta. Inaczej ujmując – komentowany regulamin przewiduje dwa tryby przywrócenia w prawach studenta celem kontynuowania studiów, w razie gdy uprzednio doszło do skreślenia studenta z listy studentów w sytuacji niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego, a mianowicie – 1) wznowienia studiów w celu ich ukończenia albo 2) reaktywacji w prawach studenta. Przy tym wznowienie studiów obwarowane jest wymogiem zachowania krótszego, niż w przypadku reaktywacji, terminu na złożenie przez studenta wniosku, wynosi bowiem 2 lata od daty skreślenia z listy studentów, gdy w przypadku reaktywacji termin ten jest dłuższy i wynosi 5 lat od daty skreślenia z listy studentów. W przypadku upływu terminu 2 lat, tryb wznowienia studiów w ogóle nie znajduje zastosowania a w jego miejsce stosowany jest tryb reaktywacji w prawach studenta.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że skoro organ uczelni ustalił, że wniosek skarżącego o wznowienie studiów został złożony po upływie 20 lat od daty skreślenia z listy studentów, to w konsekwencji obligowało to organ do wdrożenia właściwego trybu przewidzianego regulaminem (jego postanowieniami zawartymi w § 42 ust. 8), czyli zakwalifikowania wniosku jako żądania o reaktywację w prawach studenta. Kwalifikacja i rozpatrzenie wniosku nastąpiło zatem w trybie prawem przepisanym, według wewnętrznych i wiążących uczelnię oraz studenta unormowań prawnych.
Zdaniem Sądu w przytoczonym świetle argumentacja skargi, że do wniosku o wznowienie studiów termin przewidziany w § 42 ust. 2 regulaminu nie znajduje zastosowania, jest błędna, gdyż pomija jasne uregulowanie zawarte w postanowieniach § 42 ust. 8 regulaminu. Wbrew zatem przekonaniu wyrażonemu w skardze, w ocenie Sądu - uchwałodawca właśnie przewidział expressis verbis zastosowanie do procedury wznowienia studiów trybu reaktywacji ustanowionego w § 42 ust. 2 jako reguły działania - w sytuacji kiedy nastąpił upływ 2-letniego terminu, o którym mowa w ustępie 7 § 42. A właściwie trzeba podnieść, że wówczas tryb wznowienia nie jest w ogóle dopuszczalny z woli uchwałodawcy, jedynie możliwe jest wdrożenie procedury reaktywacji. Cytowane przepisy regulaminu nie pozostawiają jakichkolwiek wątpliwości, że zasadniczym kryterium branym pod uwagę przy wznowieniu bądź reaktywacji studiów jest kryterium czasu, przy czym dla procedury wznowienia studiów termin ten jest krótszy i nie może być wydłużony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że w kontekście zarzutów odnoszących się do okresu pięcioletniego, należy kategorycznie stwierdzić, że termin ten nie ulega przywróceniu, o czym wprost stanowi § 42 ust. 2 zdanie drugie. Wobec tego nie jest już możliwe zadośćuczynienie spóźnionemu w tej materii żądaniu, co skutkuje koniecznością odmowy w sytuacji ustalenia, że termin ten upłynął w momencie złożenia wniosku, jak miało to miejsce w rozpatrywanym przypadku.
Sąd I instancji stwierdził, że kontroli podlegała w niniejszej sprawie jedynie decyzja z dnia 2 marca 2021 r. w przedmiocie odmowy reaktywacji studiów, zatem pozostałe zagadnienia podnoszone przez skarżącego a związane z "opiniami" organów uczelni, ich stanowiskiem wyrażanym w korespondencji e-mailowej, z decyzją Prorektora Uniwersytetu [...] ds. Nauczania z dnia 5 października 2005 r. o wyrażeniu zgody na reaktywację skarżącego na IX semestr studiów oraz decyzją z dnia 6 października 2005 r. o anulowaniu decyzji z dnia 5 października 2005 r. i wyrażeniu zgody na złożenie przez skarżącego pracy magisterskiej i przystąpienie do egzaminu magisterskiego, tudzież kwestia niedoręczenia, jak utrzymuje skarżący, decyzji z dnia 6 października 2005 r., a także problematyka oceny efektów kształcenia na kierunku psychologii w stosunku do aktualnych wymagań - wykraczają poza granice sprawy dotyczącej odmowy reaktywacji studiów w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 18 lutego 2021 r. i nie mogą być przedmiotem analiz i kontroli Sądu. Nie mają one bowiem związku z przedmiotem rozpoznawanej sprawy, gdyż dotyczą innego rodzaju postępowań inicjowanych przed laty odrębnie przez skarżącego. Tymczasem decyzja zaskarżona w niniejszej sprawie dotyczy wyłącznie sprawy administracyjnej objętej postępowaniem wszczętym na żądanie skarżącego wskutek złożenia przezeń wniosku z 18 lutego 2021 r., a nie postępowań wszczętych przed organami uczelni w 2005 roku. Podnoszone przez skarżącego, wymienione wyżej, okoliczności nie mogą mieć wpływu na wynik rozstrzygnięcia, albowiem nie stanowią przesłanek prawnych z racji brzmienia znajdujących zastosowanie w sprawie uregulowań prawnych wynikających z obowiązującego aktualnie regulaminu studiów. W każdym bądź razie nie może budzić wątpliwości, że w stosunku do skarżącego upłynął okres pięcioletni na złożenie wniosku o reaktywację w prawach studenta.
Zdaniem Sądu I instancji na tle obowiązującego stanu prawnego oraz okoliczności faktycznych sprawy - mających znaczenie prawotwórcze dla prawidłowego rozstrzygnięcia - uzasadnienie zaskarżonej decyzji należy uznać za wystarczające dla uznania, że nie jest obarczone wadami uniemożliwiającymi jej kontrolę oraz zrozumienie przesłanek jakie legły u jej podstaw.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł M. K., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez zaaprobowanie przez Sąd I instancji błędnych ustaleń stanu faktycznego sprawy poczynionych w postępowaniu administracyjnym oraz zaniechania przeprowadzenia przez organ wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, dokonania jego oceny w sposób dowolny i wybiórczy, z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do niezasadnego niedostrzeżenia przez Sąd I instancji:
- błędnej kwalifikacji prawnej wniosku skarżącego z dnia 18 lutego 2021 r. jako wniosku o reaktywację w prawa studenta Uniwersytetu [...], podczas gdy wniosek ten, zgodnie z jego treścią, stanowił wniosek o wznowienie studiów na ww. uczelni wyższej;
- nierozpoznania w postępowaniu administracyjnym istoty sprawy, wskutek zaniechania rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 18 lutego 2021 r. o wznowienie studiów, z uwagi na potraktowanie go jako wniosku o reaktywację w prawa studenta;
- błędnego przyjęcia, jakoby skarżący został rzekomo skreślony z listy studentów, a jego wniosek z dnia 18 lutego 2021 r. miał być rzekomo spóźniony;
- braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji;
b) art. 106 § 3 w zw. z art. 160 p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające in concreto na niezastosowaniu, i nieuwzględnienie (milczące, bez wydania w tym przedmiocie stosownego postanowienia o oddaleniu wniosków dowodowych) zgłoszonych w skardze w celu wykazania bliżej w niej określonych okoliczności faktycznych wniosków o dopuszczenie i przeprowadzenie przez Sąd I instancji dowodu z załączonych do skargi: opinii prof. dr hab. D. D. (byłego promotora pracy magisterskiej skarżącego na Uniwersytecie [...]) z dnia 1 kwietnia 2021 r. i decyzji Prorektora ds. Nauczania Uniwersytetu [...] z dnia 5 i 6 października 2005 r. na okoliczności wskazane we wnioskach dowodowych, podczas gdy wnioski te powinny podlegać uwzględnieniu jako mające istotne znaczenie dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;
2) naruszenie prawa materialnego, tj.: § 42 ust. 7 w zw. z § 41 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 42 ust. 8 w zw. z § 42 ust. 3 i 5 w zw. z § 42 ust. 2 i w zw. z § 50 ust. 2 regulaminu przez ich błędną wykładnię, polegającą na zakwalifikowaniu wniosku skarżącego jako wniosku o reaktywację w prawach studenta a nie jako wniosku o wznowienie studiów w celu ich ukończenia, do którego tryb reaktywacji w prawach studenta nie znajduje zastosowania, a w konsekwencji przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wniosek skarżącego podlega rozpoznaniu jakoby w trybie reaktywacji w prawach studenta i jest rzekomo spóźniony z uwagi na jego złożenie po upływie określonego regulaminem terminu od daty rzekomego skreślenia skarżącego z listy studentów, podczas gdy wobec braku podstaw do przyjęcia, że skarżący został z listy studentów skreślony, taką konstatację uznać należy za nieuprawnioną.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie, z daleko idącej ostrożności procesowej, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Jednocześnie skarżący kasacyjnie wniósł o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, za obie instancje, według norm przepisanych, a także rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.
Ponadto, z najdalej idącej ostrożności procesowej, na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., skarżący kasacyjnie wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (załączonych do skargi), tj.:
1. opinii prof. dr hab. D. D. (byłego promotora pracy magisterskiej skarżącego na Uniwersytecie [...]) z dnia 1 kwietnia 2021 r. na okoliczność jej treści, w tym w szczególności na okoliczność poparcia przez autora tej opinii starań skarżącego o umożliwienie mu napisania i obrony pracy magisterskiej na Uniwersytecie [...] i pozytywnej opinii autora opinii o skarżącym jako jego byłym magistrancie;
2. decyzji Prorektora ds. Nauczania Uniwersytetu [...] z dnia 5 i 6 października 2005 r. na okoliczność jej treści i podjętych tam rozstrzygnięć.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Nie zasługują na uwzględnienie nie zasługują zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Po pierwsze Sąd I instancji nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a więc nie mógł go naruszyć. Podstawą wyrokowania był bowiem art. 151 p.p.s.a. Jednocześnie podkreślić należy, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest przepisem wynikowym tj. jego zastosowanie przez sąd I instancji jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, która uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej. Tymczasem w niniejszej sprawie WSA we Wrocławie nie dostrzegł takich naruszeń. W konsekwencji połączenie z przepisem, którego nie stosował Sąd I instancji zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. jest nieuzasadniony.
Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 106 § 3 w zw. z art. 160 p.p.s.a. W świetle przepisów p.p.s.a. sąd administracyjny zasadniczo w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie ustala stanu faktycznego sprawy, nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy. Wprawdzie, przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość uzupełnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym materiału dowodowego przez dopuszczenie dowodu z dokumentów, lecz dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu, a zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie podnoszony w skardze kasacyjnej tylko wówczas, gdy sąd administracyjny I instancji prowadził takie postępowanie dowodowe oraz jeżeli strona skarżąca wykazała, że zastosowane przez ten sąd kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne. Zatem zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. jest bezzasadny. W konsekwencji bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 160 p.p.s.a. Ubocznie jedynie wskazać należy, że opinia prof. dr hab. D. D. (byłego promotora pracy magisterskiej skarżącego na Uniwersytecie [...]) z dnia 1 kwietnia 2021 r. nie tylko nie ma żadnego znaczenia dla rozpatrzenia niniejszej sprawy, ale nadto została sporządzona już po wydaniu zaskarżonej decyzji Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2021 r. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, na jej obecnym etapie, jest także wniosek o dopuszczenie dowodu z "decyzji Prorektora ds. Nauczania Uniwersytetu [...] z dnia 5 i 6 października 2005 r. na okoliczność jej treści i podjętych tam rozstrzygnięć". Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie nie uwzględnił wniosku skarżącego kasacyjnie o dopuszczenie i przeprowadzenie tych dowodów. Nadto "podkreślenia bowiem wymaga, że możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów dotyczy postępowania przed sądem I instancji. Wniosek taki wynika już z samej systematyki ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Regulujący omawianą kwestię art. 106 § 3 tej ustawy znajduje się w Dziale III ustawy zatytułowanym: Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zgodnie z powołanym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Wprawdzie w postępowaniu kasacyjnym, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie art. 193 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jednak nie znaczy to, że do tego postępowania stosuje się art. 106 § 3 p.p.s.a. Należy mieć na względzie, że "odpowiednie" stosowanie przepisów może polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet na odmowie zastosowania (por. uchwała SN z dnia 18 grudnia 2001 r., sygn. akt III ZP 25/01). (...) (W]ykluczyć należy, by Naczelny Sąd Administracyjny w ramach kontroli instancyjnej mógł podjąć się ustalenia stanu faktycznego sprawy. (...) Pogląd taki został już wyrażony w uzasadnieniach do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in w sprawach o sygn. akt II GSK 372/10, II GSK 373/10, I GSK 253/10, II OSK 1051/06 (...)" - zob. wyrok NSA z 23 maja 2013 r., I GSK 385/12, LEX nr 1329324. Podobny pogląd został jeszcze powtórzony w uzasadnieniach wyroków w sprawach I OSK 3113/14 i I GSK 1048/18.
Natomiast jako zasadne ocenić należy zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj.: § 42 ust. 7 w zw. z § 41 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 42 ust. 8 w zw. z § 42 ust. 3 i 5 regulaminu. Jak wynika z treści § 42 ust. 7 w zw. z § 41 ust. 1 pkt 2 regulaminu osoba, która została skreślona z listy studentów ze względu na niezłożenie w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego może, w terminie 2 lat od daty skreślenia z listy studentów, wystąpić o wznowienie studiów w celu ukończenia studiów, a zwłaszcza złożenia pracy i/lub egzaminu dyplomowego. Natomiast zgodnie z brzmieniem § 42 ust. 8 regulaminu po upływie terminu 2 lat od daty skreślenia z listy studentów (nie ma tu żadnych ograniczeń czasowych), wznowienie postępowania jest możliwe w trybie § 42 ust. 3 i 5 regulaminu, czyli wniosek o wznowienie powinien być złożony co najmniej na miesiąc przed rozpoczęciem semestru/roku akademickiego, a wznowienie może nastąpić przed rozpoczęciem semestru/roku akademickiego. Jednocześnie decyzję o wznowieniu postępowania dziekan ustala dotychczasowe postępy wnioskującego w nauce, w tym uzyskane efekty uczenia się lub/i uzyskane punkty ECTS określa semestr (rok), na który wpisuje studenta oraz moduły zajęć (zajęcia lub grupy zajęć) do uzupełnienia wraz z terminami ich zaliczenia. Podkreślić należy, że § 42 ust. 8 odwołuje się wyłącznie do trybu postępowania wynikającego z § 42 ust. 3 i 5 regulaminu. Nie ma w tym przypadku zastosowania § 42 ust. 2 regulaminu.
Tym samym zasadny jest zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na zakwalifikowaniu i rozpatrzeniu wniosku skarżącego jako wniosku o reaktywację w prawach studenta, a nie jako wniosku o wznowienie studiów w celu ich ukończenia.
Ponownie rozpatrując sprawę właściwe organy uczelni muszą ustalić kiedy wnioskodawca został skreślony z listy studentów, a następnie wniosek o wznowienie studiów rozstrzygnąć stosownie do regulacji zawartej w § 42 ust. 7 albo § 42 ust. 8 regulaminu.
W tym stanie rzeczy stwierdzając, że skarga kasacyjna jest uzasadniona, a istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny miał podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku oraz do rozpoznania skargi w oparciu o art. 188 p.p.s.a., a w następstwie tego do uchylenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. zaskarżonej decyzji Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy reaktywacji w prawach studenta.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI