III OSK 1604/21

III OSK 1604/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Teresa Zyglewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6141 Państwowe szkoły wyższe
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1938/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-04-26
Skarżony organ
Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2183
art. 34a ust. 3
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1938/18 w sprawie ze skargi Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w S. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 sierpnia 2018 r. nr DSW.WNN.6022.102.2018.5.IZ w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 18 maja 2018 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do prowadzenia studiów pierwszego stopnia o profilu praktycznym na kierunku [...] I. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 marca 2018 r. nr DSW.WNN.6022.129.2017.8.RL, II. zasądza od Ministra Edukacji i Nauki na rzecz Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w S. kwotę 677 (sześćset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1938/18 oddalił skargę Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w S.(zwanej dalej w skrócie Uczelnią) na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 sierpnia 2018 r. nr DSW.WNN.6022.102.2018.5.IZ utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia 29 marca 2018 r. nr DSW.WNN.6022.129.2017.8.RL o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej jako Minister) z dnia 18 maja 2017 r. cofającej Uczelni uprawnienie do prowadzenia studiów pierwszego stopnia o profilu praktycznym na kierunku "[...]".
W motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny skuteczności doręczenia stronie skarżącej ostatecznego rozstrzygnięcia z dnia 18 maja 2017 r. oraz poprzedzającego go zawiadomienia o wszczęciu postępowania, która to okoliczność była rozpatrywana przez Ministra z punktu widzenia zaistnienia przesłanki określonej treścią art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.) zwanej dalej K.p.a.
Podkreślono, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż władze Uczelni, jak też jej założyciel, nie sygnalizowali przed dniem wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia uprawnienia do prowadzenia studiów zmiany adresu siedziby Uczelni, co mogłoby skutkować podjęciem przez organ stosownych działań zmierzających do odnotowania zmian w zakresie adresu w rejestrze uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych. Samo udzielenie przez rektora uczelni pełnomocnictwa ogólnego dla R. Z. (pełnomocnika rektora) nie mogło spowodować, że wszelkie pisma w toku wszczętych z urzędu postępowań administracyjnych dotyczących omawianej Uczelni, miałaby być doręczane ww. osobie na adres wskazany w pełnomocnictwie.
Odnosząc się do kwestii braku doręczenia założycielowi Uczelni decyzji z dnia 18 maja 2017 r. Sąd stwierdził, że stroną w postępowaniu w sprawie cofnięcia albo zawieszenia uprawnienia do prowadzenia studiów jest Uczelnia, a nie jej założyciel. Zwrócono przy tym uwagę, że każde postępowanie administracyjne prowadzone przez Ministra jest postępowaniem odrębnym i jeżeli w takim postępowaniu nie złożono pełnomocnictwa wraz z adresem do doręczeń ani nie wskazano adresu dla doręczeń, w pełni uprawnione jest posługiwanie się przez Ministra adresem z rejestru uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych. Minister z uwagi na brak pełnomocnictwa dla doręczeń w tej sprawie nie miał wiedzy, że skarżąca chce, aby korespondencja do niej była kierowana na taki adres.
Zauważono również, że okoliczność braku zgłoszenia zmiany adresu Uczelni poprzez stosowny wniosek kierowany do Ministra, została także potwierdzona przez pełnomocnika skarżącej w oświadczeniu złożonym do protokołu rozprawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. Pełnomocnik wskazał, że skarżąca nie podawała adresu siedziby w Wołominie do doręczeń, ponieważ adres ten był Ministrowi dobrze znany z uwagi na liczne spotkania, podczas których była mowa o tym adresie. Jak podkreślił, z uwagi na fakt, że strona często zmienia adres siedziby, skarżąca podawała adres do doręczeń. Jednocześnie wskazał, że znany jest mu obowiązek powiadomienia Ministra o zmianie adresu w celu dokonania zmiany adresu skarżącej w rejestrze szkół wyższych prowadzonych przez Ministra. Ponadto w skardze stwierdzono, że Uczelnia prowadząc działalność dydaktyczną w S. od [...] r. wielokrotnie zmieniała adres prowadzonej działalności w związku z czym mijało się z celem częste uruchamianie nowych postępowań administracyjnych w sprawie zmiany adresu siedziby w rejestrze Ministra.
Sąd podniósł nadto, że sprawa dotycząca zmiany adresu Uczelni w rejestrze prowadzona jest w oddzielnym postępowaniu. Pismo o zmianie adresu Uczelni z dnia 22 stycznia 2018 r. było odpowiedzią na pismo Ministra z dnia 12 stycznia 2018 r., które zostało wystosowane do założyciela Uczelni w ramach czynności nadzorczych. Wobec powyższego uaktualnienie adresu Uczelni pozostaje bez wpływu na fakt, że w czasie prowadzenia postępowania w sprawie cofnięcia bądź zawieszenia uczelni uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia o profilu praktycznym na kierunku [...], jedynym znanym Ministrowi adresem uczelni był wyłącznie ten, który podany jest w rejestrze.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skoro dane podane w rejestrze uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych, w tym także informacje zamieszczone w rubryce piątej – nazwa, siedziba i adres uczelni albo związku uczelni – mogą być wykorzystywane przez wszelkie podmioty korzystające z danych znajdujących się w tym rejestrze do prowadzenia korespondencji z Uczelnią istotne jest, aby Uczelnia funkcjonowała pod wskazanym adresem, względnie poinformowała o jego zmianie. W konsekwencji Minister zasadnie uznał, że adresem, pod którym funkcjonuje skarżąca Uczelnia jest S. [...]– adres podany w rejestrze. Tym samym doręczenie pisma z dnia 21 marca 2017 r. informującego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia albo zawieszenia uprawnienia Uczelni do prowadzenia studiów pierwszego stopnia oraz decyzji z dnia 18 maja 2017 r. nastąpiło w trybie art. 44 K.p.a. i było prawidłowe. Zatem skarżąca była należycie poinformowana o toczącym się postępowaniu i w konsekwencji nie można przyjąć, że bez własnej winy w tym postępowaniu nie brała udziału. Wykazywane okoliczności związane ze zamianą adresów, pod które winna być kierowana korespondencja, dowodzą jedynie braku staranności w działaniu Uczelni.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Uczelnia, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 1 § 1 i 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, c w związku z art. 134 § 1 w związku z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77, art. 8 oraz art. 10 § 1 w związku z art. 41 § 1 i 2 w związku z art. 42 w związku z art. 44 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na uznaniu, iż decyzja Ministra o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 18 maja 2017 r. była trafna, podczas gdy Minister w tamtej sprawie błędnie ustalił adres Uczelni, w sytuacji gdy ustalenie adresu było możliwe na podstawie informacji wskazywanych przez jej przedstawicieli w czasie spotkań z przedstawicielami Ministra, czy z korespondencji kierowanej przez pełnomocnika rektora oraz założyciela skarżącej do Ministra. Powyższe doprowadziło do stanu, w którym strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, w którym została wydana decyzja z dnia 18 maja 2017 r., albowiem nie została skutecznie zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego, pouczona o przysługujących jej prawach, ani nie została jej skutecznie doręczona decyzja, przez co nie mogła ona podjąć ochrony swoich praw;
2) art. 1 § 1 i 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, c w związku z art. 134 1 w związku z art. 151 P.p.s.a w związku z art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji Ministra z dnia 29 sierpnia 2018 r. w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji tego Ministra z dnia 18 maja 2018 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do prowadzenia studiów pierwszego stopnia o profilu praktycznym w kierunku "[...]" pomimo, że nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym nie wyjaśniono kwestii doręczeń pism kierowanych do skarżącej i ich skuteczności, w sytuacji gdy Minister z urzędu znał adres do korespondencji skarżącej, a korespondencje kierował na adres zamieszczony we własnym rejestrze uczelni niepublicznych - co do którego w ocenie skarżącej, żaden przepis prawa nie wprowadza domniemania prawdziwości umieszczonych w nim danych, ani nie upoważnia do przyjęcia, iż doręczenie kierowane na adres figurujący w tym rejestrze jest skuteczne.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniesiono nadto na odstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. o przeprowadzenie dowodu z wydruku z ewidencji uczelni niepublicznych na okoliczność braku aktualizacji adresu skarżącej w przedmiotowym rejestrze, pomimo wniosku z dnia 23 stycznia 2018 r. W ocenie skarżącej fakt złożenia wniosku jest bezsporny, a powyższe świadczy o niemożności uznania rejestru za miarodajne źródło ustalania adresu Uczelni.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a.
W tej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienia przesłanki nieważności postępowania, ani też przesłanki uzasadniającej odrzucenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie lub umorzenie postępowania sądowego. Tym samym rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych zasadach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) rozpoznanie sprawy jest konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Istotą sporu w tej sprawie jest ustalenie, czy zaistniała w tej sprawie przesłanka wznowieniowa wskazana ze wniosku z 13 lipca 2017 r. wniesionego przez Wyższą Szkołę [...] obejmująca brak zapewnienia udziału tej stronie bez jej winy w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Ministra z dnia 18 maja 2017 r. cofającą wnioskodawcy uprawnienie do prowadzenia studiów pierwszego stopnia o profilu praktycznym na kierunku [...].
W ocenie Sądu pierwszej instancji taka przesłanka w tej sprawie nie zaistniała, ponieważ decyzja z 18 maja 2017 r., jak i poprzedzające ją zawiadomienie o wszczęciu postępowania były wysyłane na adres siedziby Uczelni uwidoczniony w zintegrowanym systemie informacji o nauce i szkolnictwie POL-on.
Z ustalonego w tej sprawie i niekwestionowanego przez strony oraz Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego wynika, że na datę wydania decyzji z 18 maja 2017 r. w systemie POL-on siedziba Uczelni była wykazana pod adresem: [...]. Na ten adres została wysłana ww. decyzja, jak i na ten adres wysłano wcześniejsze zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Zwrotne potwierdzenia odbioru ww. pism wskazują, że od kilku lat Uczelnia nie miała siedziby pod tym adresem. Tym samym wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji ww. decyzja z 18 maja 2017 r. nie została doręczona w trybie art. 44 K.p.a. w związku z art. 45 K.p.a.
Okoliczność, że system POL-on wymaga ujawnienia siedziby każdej uczelni nie oznacza, że korespondencja wysyłana pod taki adres zawsze będzie uznawana za skutecznie doręczoną, jeżeli w sposób nie budzący wątpliwości zostanie ustalone, że zmienił się dotychczasowy adresat siedziby danej uczelni.
W dacie wydania decyzji przez Ministra z 18 maja 2017 r. doręczanie pism do stron regulował art. 42 K.p.a. (pisma kierowane do osób fizycznych) i art. 45 K.p.a. (pisma kierowane do osób prawnych). Zasadą było doręczanie ich osobom fizycznych w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 K.p.a.) lub osobom prawnym w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism (art. 45 K.p.a.). Jednakże jednym z warunków skutecznego doręczenia pisma czy to osobie fizycznej, czy też osobnie prawnej było ustalenie rzeczywistego adresu zamieszkania (osoba fizyczna) lub adresu siedziby (osoba prawna). Zmiana adresu siedziby osoby prawnej przed wszczęciem postępowania administracyjnego nie pozwala na uznanie, że doręczenie pisma organu (np. decyzji) na dotychczasowy nieaktualny adres będzie mogło być uznane za doręczone skutecznie.
Nietrafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że skoro istniał wpis adresu siedziby Uczelni w systemie POL-on, to wysyłanie pism na ten adres należy uznać za skuteczne.
O tym, że dany wpis podmiotu do rejestru wywołuje skutki prawne rozstrzyga prawodawca. Przykładowo zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym domniemywa się, że dane wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) są prawdziwe. Jest to tzw. domniemanie prawne, które tak długo wiążę podmioty, jak długo nie zostanie obalone. Odpis z KRS-u jest środkiem dowodowym ujawnionego w nim stanu, w tym także adresu (por. wyrok NSA z 14 września 2016 r. sygn. akt I FSK 352/15).
Nie ma natomiast przepisu dotyczącego charakteru wpisu adresu siedziby uczelni niepublicznej dokonywanego zarówno w systemie POL-on jak i w rejestrze uczelni niepublicznych. Jedynie z art. 34a ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2017 r. poz. 2183 z późn. zm.) zwanej dalej P.s.w. wynika, że dane do systemu POL-on wprowadzają, aktualizują, archiwizują i usuwają podmioty wymienione w tym przepisie. Stosownie zaś do § 3 pkt 5 rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa wyższego z dnia 29 września 2011 r. w sprawie sposobu prowadzenia oraz szczegółowego trybu udostępniania rejestru uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych (Dz. U. z 2011 r. Nr 207, poz. 1234), rejestr uczelni niepublicznych i ich związków składa się m.in. z rubryki nr pięć - w której wpisuje się nazwę, siedzibę i adres uczelni lub związku uczelni. Także art. 29 P.s.w. regulujący podstawowe zasady prowadzenia rejestru uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych nie zawierał żadnego przepisu wskazującego na skuteczność doręczeń korespondencji na adres wymieniony w tym systemie.
Mając powyższe należy stwierdzić, że skoro ustawodawca nie wprowadził w zakresie funkcjonowania systemu POL-on zasady prawdziwości zawartych w nim danych dotyczących adresu siedziby lub nie wskazał, że takie dane są wiążące aż do chwili ich zmiany, to nie można uznać, że dane adresowe niepublicznej uczelni zawarte w systemie POL-on zawsze są aktualne, a wysyłane na tak podany adres pisma należy uznać za doręczone skutecznie nawet wtedy, gdy władze Uczelni zmienią swoją siedzibę i nie dokonają takiej zmiany w tym rejestrze.
Wprowadzanie danych adresowych do systemu POL-on wynikało z wykonywania obowiązku informacyjnego obejmującego uczelnie wyższe. Ustawodawca odrębnie określił skutki braku wprowadzenia lub aktualizacji takich danych. Naruszenie obowiązku ich wprowadzenia do systemu POL-on mogło uzasadniać, po przeprowadzeniu kontroli ministerialnej, nałożenie zaleceń w tym zakresie (tj. wprowadzenia bądź aktualizacji tych danych). Niewykonanie takich zaleceń mogło uzasadniać skorzystanie przez Ministra ze środków nadzorczych łącznie z prawem do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na utworzenie dane uczelni.
Przechodząc do kontroli zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że trafnym jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 41 § 1, art. 44 i art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.
Nie powinno budzić wątpliwości, że w tej sprawie Minister wysłał decyzję z 18 maja 2017 r. na nieaktualny adres siedziby Uczelni i decyzja ta nie została władzom Uczelni skutecznie doręczona. Tym samym w toku postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją Uczelnia nie brała w nim udziału bez swojej winy. Przy czym pojęcie braku winy w niebraniu udziału należy odnieść jedynie do etapu prowadzonego postępowania, a nie do zaniechania np. aktualizacji danych adresowych w systemie POL-on przed rozpoczęciem postępowania administracyjnego. Stanowisko wskazujące na powiązanie braku winy strony z prowadzeniem postępowania administracyjnego przez organ zdecydowanie dominuje w doktrynie (por. T. Kiełkowski, [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, pod red. H. Knysiak-Sudyki, WKP 2019, teza nr 13 do art. 145). Ponadto zgodnie z art. 41 § 1 K.p.a. dopiero w toku prowadzonego postępowania administracyjnego strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego, a w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (art. 41 § 2 K.p.a.). Z art. 41 K.p.a. nie wynika obowiązek zawiadamiania organu o aktualnym adresie przed wszczęciem postępowania administracyjnego.
Tym samym Sąd pierwszej instancji błędnie uznał za zgodną z prawem zaskarżoną decyzję, w której Minister nie stwierdził zaistnienia przesłanki wznowieniowej wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę na decyzję wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.
Skoro jednak w tej sprawie zaistniała podstawa wznowieniowa, to zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu. Podnoszona w skardze kasacyjnej ewentualna okoliczność znajomości przez Ministra właściwego adresu korespondencyjnego Uczelni lub jej pełnomocnika nie ma istotniejszego znaczenia, skoro postępowanie było prowadzone bez zapewnienia udziału strony. W związku z tym zasadnym jest także zarzut braku dostrzeżenia naruszenia przez organ administracyjny art. 77 K.p.a. oraz art. 7 i art. 8 K.p.a. Art. 77 K.p.a. reguluje postępowanie dowodowe i brak wykazania przez organ zaistnienia przesłanki wznowieniowej stanowi naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W tej sprawie prawidłowe rozpatrzenie materiału dowodowego obejmującego ocenę sposobu zawiadamiania w postępowaniu zakończonym decyzją z 18 maja 2017 r. powinno doprowadzić Ministra do uznania zaistnienia przesłanki wznowieniowej wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Oznacza to również naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez brak podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz art. 8 K.p.a. poprzez brak prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestnika do władzy publicznej.
Nie są natomiast zasadne zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji i niedostrzeżenia naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją z 29 sierpnia 2018 r. Minister zapewnił stronie skarżącej kasacyjnie udział w postępowaniu stosownie do art. 10 § 1 K.p.a.
Także nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a.
Przede wszystkim art. 1 P.p.s.a. nie dzieli się na paragrafy. Zgodnie z jego treścią ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Naruszenie tego przepisu o charakterze ustrojowym miałoby miejsce tylko wtedy, gdyby sąd administracyjny nie przeprowadził w swoim postępowaniu kontroli działalności organu administracji publicznej. Taka sytuacja w tej sprawie nie wystąpiła, a okoliczność nawet błędnego rozstrzygnięcia w danej sprawie nie oznacza naruszenia art. 1 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie przekroczył granic rozpoznawania sprawy, ponieważ skarga dotyczyła decyzji Ministra z dnia 29 sierpnia 2018 r. nr DSW.WNN.6022.102.2018.5.IZ w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji cofającej uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia o profilu praktycznych na kierunku [...]. Przedmiot tej właśnie sprawy administracyjnej został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Z art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jest jednak związany granicami danej sprawy, ponieważ ustawodawca wprost stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy". Oznacza to, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 2633/15). Art. 134 § 1 P.p.s.a. nie stanowi podstawy do dokonywania własnych ustaleń stanu faktycznego sprawy przez sąd administracyjny, tym samym w zakresie zarzutu naruszenia tego przepisu nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego przez organ administracyjny stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. wyrok NSA z 1 lipca 2022 r. sygn. akt III OSK 941/21).
Naczelny Sąd Administracyjny nie przeprowadził, stosownie do art. 106 § 3 P.p.s.a., wniosku dowodowego zawartego w skardze kasacyjnej. Zgodnie z powołanym przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Wniosek dowodowy dotyczył próby aktualizacji adresu siedziby strony skarżącej kasacyjnie z daty 23 stycznia 2018 r. Przedmiotem zaś tej sprawy była ocena legalności decyzji podjętych w toku postępowania wznowieniowego co do zaistnienia wskazanej we wniosku przesłanki wznowieniowej. Oceny zaistnienia tej przesłanki dokonuje się w okresie prowadzenia postępowania zakończonego ww. decyzją z 18 maja 2017 r., a nie ewentualnego zaistnienia takiej przesłanki po zakończeniu tego postępowania.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona rozpoznał skargę i uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz w związku z związku 193 P.p.s.a. zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia 29 marca 2018 r. nr DSW.WNN.6022.129.2017.8.RL.
Minister Edukacji Nauki rozpoznając ponownie sprawę i będąc związany przedstawioną wyżej wykładnią przepisów ma obowiązek na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 153 P.p.s.a. uznania zaistnienia przesłanki wznowieniowej polegającej na braku zawinionego udziału Uczelni w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z 18 maja 2017 r. i stosownie do tego ponownie przeprowadzić postępowanie wznowieniowe w sprawie.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym stronie, która wniosła skargę kasacyjną należy się zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania od organu, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. W związku z tym w tej sprawie należało od Ministra Edukacji i Nauki zasądzić na rzecz Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w S. kwotę 677 złotych stanowiącą zwrot kosztów postępowania sądowego. Kwota ta obejmuje zwrot wpisu od skargi, wpisu od skargi kasacyjnej, zwrot uiszczonej kwoty opłaty za sporządzenie pełnomocnictwa, a także wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika obliczone w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Koszty postępowania kasacyjnego zostały zasądzone od Ministra Edukacji i Nauki, ponieważ Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zostało zlikwidowane z dniem 1 stycznia 2021 r. i od tej daty zadania publiczne administracji rządowej na szczeblu naczelnym w zakresie oświaty, wychowania, szkolnictwa wyższego i nauki wykonuje Minister Edukacji i Nauki (§ 1 Statutu Ministerstwa Edukacji i Nauki z dnia 31 grudnia 2020 r.).