III OSK 1603/21

III OSK 1603/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak
Rafał Stasikowski /przewodniczący/
Tadeusz Lipiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2631/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-12-10
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 183 § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych O. Stowarzyszenia z siedzibą w W. oraz Towarzystwa O.1 z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 2631/18 w sprawie ze skargi O. Stowarzyszenia z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 30 lipca 2018 r. nr 23/2018/KUZ w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu 1/ uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2/ zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz O. Stowarzyszenia z siedzibą w W. oraz Towarzystwa O.1 z siedzibą w W. kwoty po 477 (słownie: czterysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 10 grudnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2631/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę O. z siedzibą w Warszawie (dalej: Stowarzyszenie) na postanowienie Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: organ odwoławczy) z 30 lipca 2018 r., nr 23/2018/KUZ, w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu.
W uzasadnieniu wyroku, Sąd I instancji wskazał, że pismem z 29 czerwca 2017 r. Stowarzyszenie wystąpiło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonywanie prac pogłębiarskich w celu udrożnienia głównego koryta rzeki dla potrzeb zabezpieczenia przeciwpowodziowego oraz na czasowe składowanie piasku pochodzącego z prac pogłębiarskich.
Postanowieniem z 10 lipca 2017 r. Marszałek Województwa [...] (dalej: organ I instancji) odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia złożonego przez Stowarzyszenie, organ odwoławczy, zaskarżonym postanowieniem z 30 lipca 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Rozpoznając sprawę ze skargi Stowarzyszenia na przedmiotowe postanowienie, Sąd wskazał, że osią sporu w niniejszej sprawie jest dopuszczalność udziału organizacji społecznej (ekologicznej) na prawach strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Zauważył, że podstawę toczącego się postępowania stanowiły przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm., dalej: p.w.). W myśl art. 127 ust. 8 p.w., w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie stosuje się przepisów art. 31 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.), co oznacza, że ewentualnej podstawy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu należało szukać w innych przepisach aniżeli p.w. i k.p.a. Sąd zauważył, że Stowarzyszenie wskazało, iż takim przepisem jest art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm.; dalej: u.u.i.ś.). Mając to na uwadze zauważył, że z treści art. 3 ust. 1 pkt 8 u.u.i.ś. wynika, że udział społeczeństwa zagwarantowany jest w postępowaniu, w którym dokonywana jest ocena oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, a więc w tzw. postępowaniu głównym. Wskazał przy tym, że zgodnie z art. 79 ust. 1 u.u.i.ś., przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przepis ten przewiduje taki obowiązek tylko w odniesieniu do postępowań, w ramach których przeprowadza się ocenę oddziaływania na środowisko.
Mając na uwadze powyższe, Sąd zauważył, że w toku postępowania, o przystąpienie do którego wniosło Stowarzyszenie, postanowieniem z 26 maja 2011 r., Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] orzekł o nałożeniu na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszary Natura 2000. Sąd zwrócił jednak uwagę na to, że w rozpatrywanej sprawie istotne jest, iż do sierpnia 2014 r., w przypadku przedsięwzięć wymagających uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymagana była wyłącznie przed decyzją na wykonanie urządzeń wodnych. Ustawą z dnia 30 maja 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw, dokonano zmiany art. 72 ust. 1 pkt 6, przy czym w art. 17 wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z tym, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie tej ustawy, prowadzone jest ono z zastosowaniem przepisów art. 96-103 u.u.i.ś. Z art. 98 ust. 4 u.u.i.ś. wynika natomiast, że zapewnienie udziału społeczeństwa ma nastąpić w trybie art. 33-36 i 38 u.u.i.ś. W konsekwencji, mając na uwadze treść tych przepisów Sąd stwierdził, że w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji realizacyjnej (pozwolenia wodnoprawnego), w ramach którego przeprowadzana jest tzw. "ocena naturowa", nie jest przewidziany udział organizacji ekologicznej na szczególnych zasadach określonych przepisami rozdziału 4 działu III u.u.i.ś., w szczególności zaś w art. 44. Oznacza to, że w postępowaniach związanych z wydawaniem tego rodzaju decyzji organizacje ekologiczne mają wyłącznie uprawnienia dotyczące składania uwag i wniosków wynikających z przepisów zawartych w rozdziale 2 działu III u.u.i.ś., natomiast pozbawione są możliwości uczestniczenia w nich na prawach strony. Powyższe, w ocenie Sądu, czyni chybionym stawiany w skardze zarzut naruszenia art. 44 ust. 1 u.u.i.ś., gdyż nie mógł on mieć w niniejszej sprawie zastosowania. W konsekwencji Sąd uznał, że w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 98 ust. 4 u.u.i.ś. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. Nawiązując do podnoszonego w skardze uchybienia zasadzie budzenia zaufania obywateli do władzy publicznej i potraktowania Stowarzyszenia dyskryminująco, bowiem do udziału w spornym postępowaniu dopuszczono wcześniej inne organizacje ekologiczne, Sąd I instancji stwierdził, że nie był uprawniony do kontroli legalności aktów, na podstawie których umożliwiono innym organizacjom udział w postępowaniu. Zauważył przy tym, że w badanym przypadku doszło do konfliktu pomiędzy tą zasadą, a wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą legalizmu, która jako podstawowa zasada ogólna postępowania administracyjnego w państwie prawa ma nad nią pierwszeństwo.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Stowarzyszenie oraz Towarzystwo [...] (dalej: Towarzystwo).
Stowarzyszenie, zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zarzuciło Sądowi I instancji:
1/ naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.; dalej: p.u.s.a.) poprzez wadliwe wykonanie ustrojowego obowiązku kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w związku z błędnym zastosowaniem przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. oraz niezastosowaniem przez ten organ art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i nieuchyleniem w całości zaskarżonego postanowienia z uwagi na istotne naruszenie przez organ I instancji art. 7 k.p.a., gdyż nie zostały prawidłowo rozpatrzone istotne okoliczności prawne wynikające z:
a/ art. 44 ust. 1 u.u.i.ś., który jednoznacznie stanowi, że organizacje ekologiczne mają prawo do udziału na prawach strony w postępowaniach wymagających udziału społeczeństwa, także w tych dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na obszary sieci Natura 2000;
b/ art. 9 ust. 2 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. (Dz. U. z 2003 r., Nr 78, poz. 706; dalej: Konwencja) w związku z ust. 20 Załącznika I do Konwencji, art. 98 ust. 4 u.u.i.ś. oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ pomimo przepisu prawa krajowego - art. 98 ust. 4 u.u.i.ś. bezprawnie odmówiono Stowarzyszeniu dostępu do postępowania administracyjnego oraz dostępu do sprawiedliwości (sądownictwa administracyjnego), gdy w sprawie zostanie wydane ostateczne pozwolenie wodnoprawne,
c/ art. 8 k.p.a. w związku z art. 32 Konstytucji RP, ponieważ w związku z odmową przyznania Stowarzyszeniu praw strony została naruszona zasada praworządności, polegająca w szczególności na równorzędnym traktowaniu wszystkich podmiotów w okolicznościach tych samych uwarunkowań faktycznych i prawnych odnoszących się do postępowania zmierzającego do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, do którego wcześniej, bez żadnych zastrzeżeń, zostały dopuszczone dwie inne organizacje ekologiczne. Tym samym Sąd I instancji błędnie przyznał pierwszeństwo zasadzie legalizmu, pomimo że faktycznie nie istnieje konflikt pomiędzy wskazaną zasadą, a zasadą wynikającą z art. 8 k.p.a., gdyż wskazane dwie organizacje ekologiczne zostały wcześniej prawidłowo uznane za organizacje biorące udział na prawach strony w postępowaniu;
2/ naruszenie prawa materialnego, tj.:
a/ art. 127 ust. 8 p.w. w związku z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm.) oraz z art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż wobec tego przepisu ogólnego, wykluczającego stosowanie art. 31 k.p.a., ma pierwszeństwo przepis szczególny - art. 44 ust. 1 u.u.i.ś., wynikający także z prawa międzynarodowego,
b/ art. 98 ust. 4 u.u.i.ś. w związku z art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w przypadku postępowania dotyczącego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na sieć obszarów Natura 2000, niezwiązanego z ich ochroną, organ nie ma obowiązku stosowania art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. wobec organizacji ekologicznej.
W dalszej kolejności Stowarzyszenie dodało, że w sytuacji, gdyby powyższe zarzuty nie zostały uwzględnione, zaskarżonemu wyrokowi zarzuca ponadto, że został wydany z naruszeniem art. 3 § 1 i 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 p.u.s.a. poprzez wadliwe wykonanie obowiązku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem oraz naruszenie przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., naruszenie przepisu art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w związku z okolicznością, iż Sąd I instancji związał się zarzutami oddalonej skargi i nie zauważył błędnego zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i niezastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. Stowarzyszenie wyjaśniło, że zarzut ten wynika z okoliczności, że gdyby w sprawie nie można było zastosować art. 44 ust. 1 u.u.i.ś., jak uznał to Sąd I instancji, to wobec wniesionego przez Stowarzyszenie podania organ I instancji powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. lub też prowadzone postępowanie umorzyć z uwagi na jego bezprzedmiotowość (art. 105 § 1 k.p.a. związku z art. 126 k.p.a.).
W oparciu o przytoczone podstawy kasacyjne, Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Towarzystwo, zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości, zarzuciło, że wydany został w warunkach nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt. 5 p.p.s.a.), gdyż Towarzystwo było pozbawione możności obrony swoich praw, w szczególności prawa do otrzymania odpisu skargi Stowarzyszenia oraz odpowiedzi organu na tę skargę przed terminem posiedzenia niejawnego, na którym została rozpoznana, a w konsekwencji prawa do przedstawienia w piśmie procesowym swojego stanowiska w sprawie jeszcze przed wydaniem zaskarżonego wyroku.
W dalszej kolejności Towarzystwo dodało, że w sytuacji, gdyby powyższy zarzut nie został uwzględniony, zgłasza również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1/ art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 p.u.s.a. poprzez wadliwe wykonanie obowiązku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem;
2/ art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem zasługuje na wznowienie z uwagi na to, że Towarzystwo nie brało w nim udziału bez własnej winy. Okoliczność ta powinna skutkować uchyleniem tego postanowienia, nawet gdyby zarzucone naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy;
3/ art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a., ponieważ Sąd I instancji związał się zarzutami oddalonej skargi i nie zauważył:
– okoliczności, że postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem zasługiwało na wznowienie z przyczyny opisanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,
– błędnego zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i niezastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. Zarzut ten wynika z okoliczności, iż w sprawie nie można było zastosować art. 44 ust. 1 u.u.i.ś., co potwierdził także Sąd I instancji. Dlatego też wobec wniesionego przez Stowarzyszenie podania organ I instancji powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie jego rozpatrzenia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. lub też wszczęte postępowanie umorzyć z uwagi na jego bezprzedmiotowość (art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a.).
Wskazując na nieważność postępowania oraz naruszenie powołanych przepisów postępowania, Towarzystwo wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Towarzystwa, zaprezentowane w skardze kasacyjnej, że w warunkach niniejszej sprawy wystąpiła okoliczność, skutkująca nieważnością postępowania, o której stanowi art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że ziszczenie się tej przesłanki należy oceniać przez pryzmat okoliczności konkretnej sprawy. Nieważność postępowania występuje, gdy zaistniałe uchybienie procesowe sądu godzi bezpośrednio w istotę procesu i pojawia się w razie fundamentalnych uchybień godzących bezpośrednio w uprawnienia procesowe strony. Pozbawienie strony możności obrony swych praw należy wiązać nie tylko z całkowitym jej wyłączeniem od udziału w postępowaniu, ale i uniemożliwieniem jej podjęcia stosownych czynności procesowych (zob. wyrok NSA z 9 lipca 2021 r., I OSK 1939/20, CBOIS).
W warunkach niniejszej sprawy Towarzystwo, powołując się w skardze kasacyjnej na omawianą przesłankę nieważności postępowania, wskazało, że o pozbawieniu możności obrony jego praw świadczy wydanie wyroku pomimo niedoręczenia mu odpisu skargi Stowarzyszenia oraz odpowiedzi organu odwoławczego na tę skargę przed terminem posiedzenia niejawnego, na którym została rozpoznana sprawa, co pozbawiło go możliwości zajęcia stanowiska w sprawie i uniemożliwiło obronę jego praw.
Mając to na uwadze zauważyć należy, że niniejsza sprawa jako należąca do kategorii spraw, o których stanowi art. 119 p.p.s.a. została rozpoznana przez Sąd I instancji w trybie uproszczonym, a zaskarżony wyrok wydany został na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie bowiem z art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Sama dopuszczalność rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w tym trybie nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postępowanie uproszczone stanowi bowiem ustawowy wyjątek od zasady jawności postępowania sądowego wyrażonej w art. 45 Konstytucji RP oraz art. 10 p.p.s.a. Nie budzi też wątpliwości Sądu, że odstąpienie w określonych warunkach od publicznej rozprawy nie oznacza, że strona nie może przed wydaniem wyroku bronić swoich praw. W przypadku tego rodzaju posiedzeń zwiększona jest rola pism składanych przez strony. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym powinno być zatem tak zorganizowane, aby umożliwić stronie obronę jej praw przez zajęcie stanowiska na piśmie. W sytuacji gdy, przepisy p.p.s.a. nie przewidują obowiązku informowania stron postępowania o skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym ani o terminie posiedzenia tym większej wagi nabiera konieczność zapewnienia wszystkim stronom postępowania możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed jej rozpoznaniem na posiedzeniu niejawnym. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19, ONSAiWSA 2021/3/35, rozważając dopuszczalność podjęcia uchwały na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej uCOVID-19), dopuszczalne odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej powinno następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu najistotniejsze jest natomiast zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony).
Ten standard ochrony praw Towarzystwa uznanego za uczestnika postępowania w niniejszej sprawie nie został zachowany, skoro doręczenie mu odpisów skargi oraz odpowiedzi na skargę nastąpiło dopiero wraz z odpisem sentencji wyroku, a zatem już po rozpoznaniu niniejszej sprawy. Takie działanie Sądu I instancji pozbawiło Towarzystwo możliwości zajęcia stanowiska w sprawie, co uznać należy za równoznaczne z pozbawianiem go możności obrony swych praw. W warunkach niniejszej sprawy doszło tym samym do spełnienia przesłanki określonej w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Doręczenie stronom odpisów pism, stanowiących podstawę wyrokowania przez sąd, powinno bowiem poprzedzić podjęcie rozstrzygnięcia, tak aby umożliwić stronom zajęcie stanowiska w sprawie.
Uznanie zasadności zarzutu nieważności postępowania sądowego podniesionego w skardze kasacyjnej Towarzystwa czyni koniecznym uchylenie zaskarżonego wyroku w celu ponownego rozpoznania sprawy przez Sąd I instancji, a to pozbawia w konsekwencji zasadności odnoszenie się do zarzutów skarg kasacyjnych zarówno Towarzystwa, jak i Stowarzyszenia, odnoszących się do meritum uchylanego rozstrzygnięcia, gdyż ocena wydanego w nieważnym postępowaniu wyroku jest bezprzedmiotowa (zob. wyrok NSA z 20 kwietnia 2011 r., II OSK 2156/10, CBOIS, i wskazane w jego uzasadnieniu orzecznictwo).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 183 § 1 i § 2 pkt 5 w związku z art. 185 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Na podstawie art. 203 pkt 1 w związku z art. 209 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz Stowarzyszenia oraz Towarzystwa po 477 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Na wskazaną kwotę składają się: 360 zł tytułem kosztów zastępstwa przez adwokata (§ 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie), 100 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego w postępowaniu kasacyjnym
Podstawą rozpoznania skarg kasacyjnych na posiedzeniu niejawnym przez Naczelny Sąd Administracyjny był przepis art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19.