III OSK 1598/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki A. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Decyzja ta ustaliła spółce opłatę podwyższoną za wprowadzanie oczyszczonych ścieków do rowu melioracyjnego z naruszeniem warunków pozwolenia wodnoprawnego, w szczególności poprzez niespełnienie obowiązku zapewnienia poboru próbek przez akredytowane laboratorium. Sąd I instancji podzielił stanowisko organów administracji, uznając, że naruszenie to nie miało charakteru znikomego i nie zachodziły przesłanki do odstąpienia od wymierzenia opłaty podwyższonej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, odrzucając zarzuty spółki dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) oraz naruszenia zakazu reformationis in peius (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 139 k.p.a.). Sąd podkreślił, że pobór próbek przez nieakredytowane laboratorium jest wystarczającą podstawą do wymierzenia kary, a kwestia odstąpienia od nałożenia opłaty podwyższonej leży w granicach uznania administracyjnego organu, które zostało prawidłowo wykonane. NSA uznał, że naruszenie polegające na stosowaniu nieprawidłowych stawek opłaty podwyższonej było rażące, co uzasadniało orzeczenie na niekorzyść strony odwołującej się.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że pobór próbek przez nieakredytowane laboratorium jest rażącym naruszeniem prawa ochrony środowiska, uzasadniającym nałożenie opłaty podwyższonej, oraz że zastosowanie zaniżonych stawek opłaty stanowi rażące naruszenie prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji wprowadzania ścieków i opłat podwyższonych na gruncie Prawa wodnego. Kwestia uznania administracyjnego w zakresie odstąpienia od kary może być różnie interpretowana.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pobór próbek ścieków przez nieakredytowane laboratorium stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające nałożenie opłaty podwyższonej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pobór próbek przez nieakredytowane laboratorium jest wystarczającą podstawą do wymierzenia opłaty podwyższonej, ponieważ wyniki takich pomiarów nie mają mocy dowodowej, a naruszenie to nie jest znikome.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak akredytacji laboratorium przy poborze próbek uniemożliwia ustalenie rzeczywistych wielkości zanieczyszczeń, co stanowi rażące naruszenie prawa ochrony środowiska i uzasadnia nałożenie opłaty podwyższonej.
Czy inwestycje spółki w oczyszczalnię ścieków mogą stanowić podstawę do odstąpienia od wymierzenia opłaty podwyższonej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odstąpienie od wymierzenia opłaty podwyższonej z powodu inwestycji w oczyszczalnię leży w gestii uznania administracyjnego organu i nie jest obligatoryjne, zwłaszcza gdy naruszenie jest rażące.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej jest pozostawiona uznaniu administracyjnemu organu, a w tym przypadku organ prawidłowo ocenił, że naruszenie nie było znikome i odstąpienie nie pozwoliłoby na realizację celów opłaty podwyższonej.
Czy zastosowanie nieprawidłowych (zaniżonych) stawek opłaty podwyższonej stanowi rażące naruszenie prawa, dopuszczające orzeczenie na niekorzyść strony odwołującej się (naruszenie zakazu reformationis in peius)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zastosowanie zaniżonych stawek opłaty podwyższonej, wynikające z błędnej waloryzacji, stanowi rażące naruszenie prawa, co pozwala na orzeczenie na niekorzyść strony odwołującej się.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przepis dotyczący waloryzacji stawek opłaty podwyższonej jest jednoznaczny, a jego naruszenie przez organ I instancji było oczywiste, co uzasadniało orzeczenie na niekorzyść spółki przez organ odwoławczy.
Przepisy (17)
Główne
Prawo wodne art. 280 § pkt 2 lit. b
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Podstawa do ustalenia opłaty podwyższonej za przekroczenie warunków pozwolenia wodnoprawnego, w tym za niespełnienie obowiązku zapewnienia poboru próbek przez akredytowane laboratorium.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
Prawo wodne art. 293
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Przepis dotyczący corocznej zmiany (waloryzacji) jednostkowych stawek opłaty podwyższonej.
Prawo wodne art. 296
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Przepis dotyczący możliwości zaliczenia kwoty opłaty na poczet realizacji inwestycji usuwającej przyczynę ponoszenia opłat podwyższonych.
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej z powodu znikomości naruszenia prawa.
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w przypadku zaprzestania naruszeń i poniesienia inwestycji.
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w przypadku innych okoliczności uzasadniających odstąpienie.
k.p.a. art. 189f § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konieczność wymierzenia opłaty podwyższonej w celu przymuszenia podmiotu do realizacji obowiązków środowiskowych i ochrony interesu publicznego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi kasacyjnej w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 139
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący zakazu reformationis in peius (orzekania na niekorzyść strony odwołującej się).
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.
p.o.ś. art. 305a § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Podstawa do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w przypadku niespełnienia warunków pozwolenia.
p.o.ś. art. 305a § ust. 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Warunek prowadzenia pomiarów przez laboratorium.
p.o.ś. art. 181 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Obowiązek uzyskania pozwolenia sektorowego na wprowadzanie ścieków.
p.o.ś. art. 7
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Zasada zanieczyszczający płaci.
Prawo wodne art. 9 § ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Pośrednie odzwierciedlenie zasady zanieczyszczający płaci.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 280 pkt 2 lit. b) w związku art. 286 oraz w związku z art. 290 pkt 1 Prawa wodnego) przez błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że spółka prowadziła pomiary wadliwie. • Naruszenie art. 280 pkt 2 lit. b) ustawy Prawo wodnego w związku z art. 189f § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. przez wymierzenie opłaty podwyższonej w sytuacji, gdy wystąpiły podstawy do wdrożenia procedury odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.) przez niedostrzeżenie przez WSA, że organy naruszyły art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. przez ograniczenie postępowania dowodowego do dowodów wskazujących na wadliwie pobrane próbki i zaniechanie dowodów dotyczących inwestycji. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 139 k.p.a. poprzez uznanie, że nie został naruszony zakaz reformationis in peius.
Godne uwagi sformułowania
wyniki pomiarów wykonanych w próbkach, których pobór nie odbywał się przez akredytowane laboratorium, nie mają żadnej mocy dowodowej • brak jest podstaw do stwierdzenia znikomości naruszenia prawa • Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
sprawozdawca
Maciej Kobak
członek
Piotr Korzeniowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że pobór próbek przez nieakredytowane laboratorium jest rażącym naruszeniem prawa ochrony środowiska, uzasadniającym nałożenie opłaty podwyższonej, oraz że zastosowanie zaniżonych stawek opłaty stanowi rażące naruszenie prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wprowadzania ścieków i opłat podwyższonych na gruncie Prawa wodnego. Kwestia uznania administracyjnego w zakresie odstąpienia od kary może być różnie interpretowana.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska – prawidłowości poboru próbek i jego wpływu na wysokość opłat. Pokazuje, jak istotne są formalne wymogi proceduralne w prawie administracyjnym.
“Nawet drobne błędy w poborze próbek mogą kosztować firmę tysiące złotych – NSA wyjaśnia, dlaczego akredytacja laboratorium jest kluczowa.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.