III OSK 1595/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-12-02
NSAAdministracyjneŚredniansa
policjazwolnienie ze służbynieposzlakowana opiniapostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiuzasadnienie wyrokukontrola instancyjnazarzuty karne

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając jego uzasadnienie za zbyt lakoniczne i niepozwalające na kontrolę instancyjną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. K. od wyroku WSA, który oddalił jego skargę na rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby w Policji. Powodem zwolnienia było przedstawienie zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu wadliwie sporządzonego uzasadnienia, które nie pozwalało na kontrolę instancyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu ze służby. Podstawą zwolnienia było przedstawienie skarżącemu zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 Kodeksu karnego, co miało skutkować utratą przymiotu nieposzlakowanej opinii. WSA uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Skarżący zarzucił w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie przez WSA lakonicznego uzasadnienia, które uniemożliwiało kontrolę instancyjną. NSA przychylił się do tego zarzutu, stwierdzając, że uzasadnienie WSA nie zawierało pełnego procesu rozumowania sądu, a jedynie końcowe konkluzje, co naruszało wymogi prawa. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku musi zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawy prawnej i jej wyjaśnienie, a także opisać proces rozumowania sądu, aby umożliwić kontrolę instancyjną.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że uzasadnienie WSA było lakoniczne, ograniczało się do końcowych ocen bez przedstawienia argumentacji i procesu myślowego sądu, co narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. i uniemożliwia kontrolę instancyjną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku musi zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawy prawnej i jej wyjaśnienie, a także opisać proces rozumowania sądu, aby umożliwić kontrolę instancyjną. Lakoniczne uzasadnienie narusza ten przepis.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

u.p. art. 41 § ust. 2 pkt 5

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Podstawa do zwolnienia policjanta ze służby w przypadku naruszenia ważnego interesu służby.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy rozkazu personalnego KWP przez KGP.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego.

u.p. art. 25 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Warunek posiadania nieposzlakowanej opinii do pełnienia służby w Policji.

u.p. art. 43 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Konieczność wskazania zakładowej organizacji związkowej.

u.p. art. 15 § ust. 1 pkt 9b

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Obowiązki policjanta związane z zatrzymaniem.

u.p. art. 15g § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Obowiązki policjanta związane z zatrzymaniem.

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariusza publicznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie lakonicznego uzasadnienia, które uniemożliwia kontrolę instancyjną.

Godne uwagi sformułowania

uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie uzasadnienie jest lakoniczne i ogranicza się do złożenia sprawozdania z końcowych ocen decyzji cząstkowych i decyzji końcowej nie jest możliwa tym samym kontrola instancyjna wydanego wyroku

Skład orzekający

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący

Rafał Stasikowski

sprawozdawca

Mariusz Kotulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego (art. 141 § 4 p.p.s.a.) oraz kwestie proceduralne związane ze zwolnieniem funkcjonariuszy Policji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z uzasadnieniem wyroku. Merytoryczne aspekty zwolnienia policjanta nie zostały w pełni rozstrzygnięte z powodu wadliwości uzasadnienia WSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy zwolnienia policjanta w związku z zarzutami karnymi, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Kluczowe jest jednak naruszenie przepisów proceduralnych przez sąd niższej instancji, co jest istotne dla prawników procesualistów.

Policjant zwolniony przez zarzuty karne. Sąd wyższej instancji uchyla wyrok WSA z powodu wadliwego uzasadnienia.

Sektor

służby mundurowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1595/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Rafał Stasikowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1677/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-05-06
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 § 4, art. 185 § 1, art. 203 pkt 1, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 106 § 3 k
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 145
art. 41 ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 1677/24 w sprawie ze skargi M. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 10 lipca 2024 r. nr 3975 w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz M. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 6 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1677/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M. K. ("skarżący") na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 10 lipca 2024 r. nr 3975 w przedmiocie zwolnienia ze służby, oddalił skargę.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Postanowieniem z 20 lutego 2024 r. prokurator Prokuratury Regionalnej [...] del. do [...] Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji [...] przedstawił skarżącemu zarzut, że w dniu 1 grudnia 2023 roku w K. i we W., będąc funkcjonariuszem Zespołu do Walki z Przestępczością Przeciwko Życiu i Zdrowiu Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji [...] w stopniu aspiranta, w trakcie pełnionej służby oraz wykonywania obowiązków służbowych, realizując wraz z funkcjonariuszem tegoż Wydziału starszym aspirantem Ł. K. i funkcjonariuszem Zespołu do Spraw Nieletnich i Patologii Wydziału Prewencji młodszym aspirantem P. W. czynności zatrzymania i doprowadzenia do właściwego komisariatu policji poszukiwanego listem gończym M. F., pomimo posiadania wiarygodnych informacji o możliwości stwarzania przez wymienionego zagrożenia dla życia i zdrowia oraz możliwości dysponowania przez niego bronią palną, nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 15 ust. 1 pkt 9b i art. 15g ust. 1 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji, § 8 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 lutego 2020 roku w sprawie postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień policjantów oraz § 36 ust. 1 Zarządzenia numer 360 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2009 roku w sprawie metod i form wykonywania przez policjantów konwojów i doprowadzeń, co polegało na zaniechaniu dokonania dokładnego sprawdzenia prewencyjnego zatrzymanego M. F., w szczególności zaś zaniechaniu dokładnego manualnego sprawdzenia czy posiadał on przy sobie przedmioty, których użycie ze względu na ich właściwości mogło spowodować zagrożenie życia lub zdrowia oraz bezpieczeństwa przeprowadzonych czynności, następstwem czego było nieujawnienie znajdującej się w posiadaniu M. F. broni palnej w postaci rewolweru kapiszonowego Euroarms Brescia Navy Model kal. "44" nr 25577 produkcji włoskiej, o długości 323 mm, którą zatrzymany posiadał w kaburze na szelkach pod swoją odzieżą, przy wykorzystaniu którego to rewolweru wymieniony dokonał następnie zabójstwa kontynuujących jego doprowadzenie funkcjonariuszy Komisariatu Policji [...] aspiranta sztabowego D. Ł. i aspiranta sztabowego I. M., dokonując następnie samouwolnienia, czym działał na szkodę interesu prywatnego wymienionych oraz interesu publicznego poprzez podważenie zaufania do funkcjonariuszy Policji w odniesieniu do prawidłowości realizacji czynności służbowych w zakresie zatrzymania, konwojowania i doprowadzania osób zatrzymanych, tj. o czyn z art. 231 § 1 Kodeksu karnego.
Pismem z 6 marca 2024 r. Komendant Miejski Policji [...] zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] (dalej także "KWP") o zwolnienie skarżącego ze służby w Policji, jako przyczynę podając przedstawienie skarżącemu przez prokuratora Prokuratury Regionalnej [...] del. do [...] Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji [...] postanowieniem z 20 lutego 2024 r. nr 1001-101.Ds.2.2024 zarzutów o czyn z art. 231 § 1 Kodeksu karnego.
Pismem z 6 marca 2024 r. KWP zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, pouczył o przysługujących uprawnieniach i wezwał do wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2024 r., poz. 145; dalej "u.p.") terminie 3 dni od dnia doręczenia tego pisma. Wymienione pismo zostało przesłane na adres zamieszkania skarżącego za pośrednictwem wyznaczonego operatora pocztowego Mimo dwukrotnego awizowania przesyłki, tj. 25 marca 2024 r. oraz 2 kwietnia 2024 r., adresat nie podjął skierowanej do niego korespondencji. Z uwagi na powyższe doręczenie uznano za skutecznie dokonane. Wskutek tego skarżący nie wskazał w terminie organizacji związkowej, która miałaby go reprezentować.
Pismem z 4 kwietnia 2024 r. skarżący został poinformowany o wyznaczonym terminie zakończenia postępowania. Pismo to zostało doręczone stronie 16 kwietnia 2024 r. Raportem z 17 kwietnia 2024 r. skarżący poinformował, że o prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji powziął wiedzę z pisma z 4 kwietnia 2024 r., które odebrał 16 kwietnia 2024 r. Niepodjęcie poprzednio kierowanej do niego korespondencji uzasadnił okolicznościami obciążającymi operatora pocztowego. Jednocześnie stwierdził, że w tej sprawie złożył reklamację, ale uzyskał wyłącznie informację, że kierowana do niego przesyłka nadana przez KWP nie została przez niego odebrana w terminie i została odesłana do nadawcy. Ponadto wskazał Zarząd Wojewódzki Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] jako organizację związkową właściwą do reprezentowania go w tym postępowaniu.
Rozkazem personalnym z 22 kwietnia 2024 r. KWP, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 u.p. zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem 7 czerwca 2024 r., nadając rozkazowi personalnemu rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozkazu KWP podniósł, że przedstawienie przez prokuratora skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa sprawia, iż skarżący niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu. Skarżący jako policjant był bowiem zobowiązany do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw oraz reagowania na wszelkie przejawy łamania prawa tymczasem sam stał się osobą podejrzaną o popełnienie przestępstwa. Wobec powyższego KWP uznał, że skarżący nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 u.p. niezbędnego do pełnienia służby w Policji.
W ocenie KWP przedstawienie skarżącemu zarzutów przez prokuratora Prokuratury Regionalnej [...] del. do [...] Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji [...] zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 231 k.k. sprawia, że skarżący niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu.
Wobec powyższego KWP uznał, że skarżący nie cieszy się nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji.
Pismem z 24 maja 2024 r. pełnomocnik skarżącego wniósł odwołanie od powyższego rozkazu personalnego.
Rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji (dalej także "KGP") z 10 lipca 2024 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy rozkaz personalny KWP.
W uzasadnieniu rozkazu KGP wskazał, że czyn, o który podejrzany jest skarżący dotyczy przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego. Przedmiotem ochrony w odniesieniu do przestępstwa stypizowanego w art. 231 § 1 k.k. jest prawidłowa działalność instytucji państwowych i samorządu terytorialnego (główny przedmiot ochrony) oraz interes społeczny i prywatny (dodatkowy przedmiot ochrony) (Kodeks karny. Komentarz, pod red. R. Stefański, 2021 r., Legalis/el.). Nie bez znaczenia dla tej sprawy jest, iż podejrzanym o popełnienie wymienionego przestępstwa jest osoba pełniąca funkcję publiczną (funkcjonariusz publiczny - policjant), a także, że czyn ten pozostaje w ścisłym związku z wykonywanymi czynnościami służbowymi funkcjonariusza publicznego, bowiem ochrona wymienionych dóbr, stanowi jedno z podstawowych zadań formacji, której jest członkiem, tj. Policji, a to właśnie tych wymienionych wartości skarżący składając ślubowanie i wypowiadając słowa roty zobligował się strzec, nawet z narażeniem własnego życia.
Wszczęcie postępowania karnego przeciwko skarżącemu o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, dobitnie wskazuje nie tylko na możliwość naruszenia przepisów prawa karnego, ale przede wszystkim jest zaprzeczeniem etosu zawodu policjanta, który ma stać na straży bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zachowanie skarżącego nie tylko spowodowało podważenie zaufania do instytucji publicznej jaką jest Policja, ale przede wszystkim stanowi jaskrawy przykład zachowania nielicującego z godnością i etosem zawodu policjanta.
Skarżący, jako osoba, która w życiu zawodowym permanentnie stykała się z objawami naruszeń przepisów prawa, nie tylko powinien mieć świadomość tego, jakie są konsekwencje określonego zachowania, ale przede wszystkim, jakie skutki takie działanie wywołuje w sferze publicznej. Wiedza w społeczeństwie o tym, iż podejrzanym o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego jest policjant, stanowi w tym przypadku również okoliczność obciążającą skarżącego. Informacja taka rzutuje przede wszystkim na opinię o samym funkcjonariuszu, ale również ma bezpośrednie przełożenie na ocenę społeczną formacji, w której pełni służbę. Nie ma wątpliwości, że istnieje sprzężenie zwrotne pomiędzy społeczną oceną jednostki a postrzeganiem przez członków społeczeństwa organizacji, do której ona należy. Skutkuje to w konsekwencji negatywnym odbiorem Policji w oczach opinii publicznej. Powyższe nie tylko dyskredytuje wyżej wymienionego policjanta jako osobę o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji), ale też naraża na szwank dobre imię formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Nie do przyjęcia jest stanowisko, które akceptowałoby sytuację, że osoba zatrudniona w formacji mającej za zadanie wykrywanie przestępstw i ściganie ich sprawców sama jest podejrzana o popełnienie czynu, którego dokonaniu powinna przeciwdziałać.
Tym samym uznać należało, że skarżący nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają natomiast pozostawanie wymienionego w służbie.
KWP dodał, że relewantna z punktu widzenia decyzji merytorycznej była wyłącznie zmiana stadium postępowania karnego z in rem w ad personam. W tym przypadku ta okoliczność determinowała przyjęcie, że skarżący na skutek przedstawienia mu zarzutu utracił przymiot nieposzlakowanej opinii, a wszelkie dalsze rozważania na ten temat nie są istotne dla wyniku sprawy administracyjnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie rozkazów personalnych obu instancji,
W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
Oddalając skargę sąd pierwszej instancji wskazał, że organy obu instancji w prawidłowy sposób zastosowały właściwy przepis prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p Sąd podzielił ocenę organów o utracie przez skarżącego przymiotu nieposzlakowanej opinii wskutek przedstawienia mu zarzutów karnych. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby. Sytuacja ta wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Policji. Wyraźnego podkreślenia wymaga, że postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p. nie jest postępowaniem w jakikolwiek sposób zależnym od losów i wyniku postępowania karnego (por. wyrok NSA z 22 maja 2024 r., sygn. akt III OSK 3426/23).
Organy obu instancji nie naruszyły również, zdaniem sądu pierwszej instancji, przepisów postępowania. Prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, umożliwiły skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego i wskazanie organizacji związkowej celem zaopiniowania decyzji, jak również poprawnie uzasadniły podjęte rozstrzygnięcia, w związku z czym podnoszone w skardze zarzuty nie mogły odnieść skutku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r., poz. 769 ze zm., dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 77 § 1, 80 k.p.a. polegające na błędnym przeprowadzeniu badania legalności zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji poprzez nietrafne przyjęcie, że doszło do pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy,
b) art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieodniesienie się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich okoliczności sprawy i zarzutów zawartych w skardze, bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz poprzez uzasadnienie wyroku w sposób nieodpowiadający ustawowemu wzorcowi, w szczególności wobec nazbyt lakonicznej i ogólnikowej treści oraz braku odniesienia się do istotnych zarzutów skarżącego sformułowanych w skardze i argumentacji powołanej na ich uzasadnienie, co skutkuje niemożliwością poznania przez skarżącego rzeczywistych motywów rozstrzygnięcia;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie, art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w sprawie nie można zastosować innych trybów postępowania (np. trybu dyscyplinarnego) oraz że zachodzi przesłanka ważnego interesu służby i w konsekwencji zastosowanie względem skarżącego przewidzianego w tym przepisie zwolnienia ze służby w sytuacji, gdy prawidłowo dokonana jego wykładnia i okoliczności stanu faktycznego nie pozwalają na przyjęcie, że w sprawie wystąpiło zagrożenie interesu służby, a w związku z tym brak było możliwości zwolnienia go ze służby na podstawie tego przepisu.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, przy uwzględnieniu spisu kosztów, które pełnomocnik powoda przedłoży na rozprawie oraz o przeprowadzenie rozprawy i zawiadomienie pełnomocnika o jej terminie.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
W piśmie przygotowawczym z 11 września 2025 r. Komendant Główny Policji wskazał, że skarga kasacyjna jest bezzasadna i jako taka winna ulec oddaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Została ona oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Jako pierwszy rozpoznany zostanie zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 1 p.p.s.a., gdyż odniesienie się do niego przesądza o możliwości merytorycznego rozpoznawania pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.
Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, pisemne motywy powinny ponadto obejmować wskazania co do dalszego postępowania. Przepis ten określa zatem niezbędne elementy uzasadnienia, których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania sądu, który doprowadził do takiego właśnie rozstrzygnięcia. Wskazuje on w swej treści na trzy elementy, które muszą się znaleźć w uzasadnieniu wyroku:
a) opis historyczny sprawy, zawierający prezentację jej okoliczności faktycznych, przebiegu i stanowisk stron do momentu podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia bądź innej czynności administracyjnej) zaskarżonego do sądu administracyjnego,
b) prezentacje stanowisk stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmującą w pierwszym rzędzie zarzuty skargi oraz argumenty strony przeciwnej zawarte w odpowiedzi na nią, uzupełnione ewentualnie o stanowiska innych uczestników postępowania oraz
c) stanowisko sądu obejmujące wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem.
Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wymienionych w jego treści warunków. Wyrok sądu pierwszej instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., II OSK 986/09; z dnia 12 marca 2015 r., I OSK 2338/13, publik. CBOSA), czy też lakoniczny, a zatem w sposób, który nie pozwoli na poznanie pełnego procesu rozumowego sądu, który doprowadził go do określonej treści wyroku. Podkreślić przy tym należy, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Sam fakt braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 21 września 2017 r., I GSK 1329/15).
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sposób niewystarczający i umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku sporządził uzasadnienie pisemne wyroku. Sąd pierwszej instancji nie przedstawił pełnego procesu rozumowania, który doprowadził go treści rozstrzygnięcia. Generalnie ocenić należy, że uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji ogranicza się zasadniczo do wskazania konkluzji procesów rozumowych sądu bez opisania ich przebiegu, a tym samym argumentów przemawiających za poszczególnymi decyzjami cząstkowymi sądu. Procesy rozumowania sądu pierwszej instancji powinny być skoncentrowane na elementach, które zostały wskazane w treści art. 141 § 4 p.p.s.a. Ogniskują się one wokół dwóch elementów: faktu i prawa. Obowiązkiem sądu jest tym samym wskazania stanu faktycznego przyjętego przez sąd w danej sprawie, podstawy prawnej rozstrzygnięcia – jej wykładni i zastosowania, a na tym tle odniesienia się do zarzutów wniesionej skargi. W rzeczywistości sąd pierwszej instancji rozstrzygając kwestię "faktu" i "prawa" zobowiązany jest podjąć szereg decyzji cząstkowych, a to: decyzję co do faktów sprawy uznawanych za udowodnione (decyzja dowodowa), decyzję walidacyjno-interpretacyjną sprowadzającą się do akceptacji podstawy prawnej orzekania przez organ oraz poprawności jej wykładni, decyzję w przedmiocie zastosowania normy materialnej, decyzję cząstkową wyboru konsekwencji prawnych w przypadku decyzji uznaniowych oraz ostateczną treść decyzji końcowej. Sąd administracyjny podejmuje tę decyzję w dość specyficznych uwarunkowaniach, bowiem podejmuję je w ramach kontroli sądowoadministracyjnej decyzji administracyjnej, co oznacza, że dokonuje oceny powyżej wskazanych procesów decyzyjnych podjętych przez organ administracyjny i orzeka ich zgodności lub niezgodności z normami prawa materialnego, procesowego i ustrojowego (norm kompetencyjnych). Stwierdzając zatem ich zgodność lub niezgodność z ustawą opowiada się za zgodnością lub niezgodnością każdej z decyzji cząstkowych i decyzji końcowej organu. W ten sposób sąd pierwszej instancji na kanwie kontroli sądowej zaskarżonej decyzji administracyjnej dokonuje rozumowego powtórzenia czynności organu podejmowanych w ramach procesu zastosowania prawa materialnego połączonego z oceną ich zgodności z ustawą. Istotą poszczególnych decyzji cząstkowych sądu administracyjnego, jak i decyzji końcowej sądu administracyjnego wyrażanej w sentencji wyroku, jest zatem ocena prawna. Obowiązkiem sądu, analogicznym do obowiązku organu wynikającego z przepisu art. 106 § 3 k.p.a., jest złożenie pisemnego sprowadzania z przebiegu dokonanej kontroli. Nie może to odbyć się przez przedstawienie w treści pisemnego uzasadnienia jedynie ocen cząstkowych i oceny końcowej. Tego rodzaju ocenom (konkluzjom) towarzyszyć musi przedstawienie argumentacji na ich poparcie. Jest to w gruncie rzeczy przedstawienie procesów myślowych, w ramach których sąd szuka argumentów "za" i przemawiających "przeciw" decyzjom cząstkowym i decyzji końcowej organu. Wynik tych procesów rozumowych musi być zrelacjonowany w pisemnym uzasadnieniu sądu, gdyż tylko w ten sposób strony, jak i sąd drugiej instancji mogą dokonać oceny wyroku sądu pierwszej instancji i podjąć decyzję o uznaniu go za odpowiadający lub nieodpowiadający prawu.
W rozpoznawanej sprawie zabrakło złożenia przez sąd pierwszej instancji pełnej relacji z przebiegu wszystkich operacji myślowych, jakie towarzyszyły sądowi przy ustalaniu treści zaskarżonego wyroku. Uzasadnienie jest lakoniczne i ogranicza się do złożenia sprawozdania z końcowych ocen decyzji cząstkowych i decyzji końcowej, nazywanej na gruncie ustawy o Policji rozkazem personalnym. Każdej z takich decyzji towarzyszył proces argumentacyjny, który został pominięty w uzasadnieniu. W jego ramach sąd rozstrzygał zarzuty podniesione w skardze. Za niewystarczające jest wskazanie, ze nie zasługiwały one na uwzględnienie. Podobnie ocenić należy decyzję o prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, w tym opinię o utracie przymiotu nieposzlakowanej opinii, a w ten sposób ocenę o realizacji przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądza, czy organy wydały zgodne lub niezgodne z prawem rozkazy personalne. Rola sądowoadministracyjnej kontroli sprowadza się do potwierdzenia ich legalności lub stwierdzenia nielegalności, co musi być połączone ze wskazaniem argumentów za tym przemawiających. Przyjmują one postać rozumowań i rozważań sądu, które winny być przedstawione w sposób na tyle rozbudowany, aby możliwe było odtworzenie ich przebiegu i poddanie ocenie ich legalności. Uzasadnienie pisemne zaskarżonego wyroku nie pozwala na to i musi zostać ocenione jako dość lakoniczne. Nie jest możliwa tym samym kontrola instancyjna wydanego wyroku. Z tych względów zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. uznać należało za uzasadniony. Odniesienie się merytoryczne do pozostałych zarzutów jest niemożliwe i przedwczesne.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI