III OSK 1593/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-26
NSAAdministracyjneWysokansa
policjarównoważnik pieniężnybrak lokalu mieszkalnegoczas dojazdumiejscowość pobliskaustawa o PolicjiNSAWSAprawo administracyjne

NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę policjanta na cofnięcie równoważnika za brak lokalu, uznając, że miejscowość zamieszkania nie jest 'pobliska' z uwagi na czas dojazdu.

Sprawa dotyczyła prawa policjanta do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. WSA uchylił decyzję o cofnięciu świadczenia, uznając, że czas dojazdu z miejscowości zamieszkania do miejsca służby nie przekracza dwóch godzin. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że błędnie zinterpretowano pojęcie 'miejscowości pobliskiej' i czas dojazdu, który należy liczyć od stacji początkowej w danej miejscowości, a nie od najbliższego przystanku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji o cofnięciu policjantowi W.W. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Sąd uznał, że czas dojazdu z miejscowości zamieszkania do miejsca pełnienia służby nie przekracza dwóch godzin, co kwalifikuje miejscowość jako 'pobliską' w rozumieniu ustawy o Policji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji, uchylił wyrok WSA. NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował art. 88 ust. 4 ustawy o Policji. Sąd kasacyjny podkreślił, że przy ustalaniu czasu dojazdu należy brać pod uwagę czas przejazdu między stacjami początkowymi w danych miejscowościach, a nie od najbliższych przystanków w obrębie tych miejscowości. W tym przypadku czas przejazdu od stacji O. do S. i z powrotem, uwzględniając rozkład jazdy i godziny służby, nie przekraczał dwóch godzin, co oznaczało, że miejscowość O. nie była 'pobliska' w rozumieniu ustawy. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę policjanta, zasądzając od niego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Miejscowość pobliska to taka, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby, bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny podkreślił, że czas dojazdu należy liczyć od stacji początkowej w danej miejscowości do stacji docelowej w innej miejscowości, pomijając czas dojazdu do/od stacji w obrębie tych miejscowości. Kluczowe jest uwzględnienie najdogodniejszych połączeń w powiązaniu z godzinami służby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.o. Policji art. 88 § ust. 4

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Definicja miejscowości pobliskiej, która nie uwzględnia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości zamieszkania i pełnienia służby.

u.o. Policji art. 92 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Podstawa prawna decyzji cofających uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia wyroku i oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Pomocnicze

u.o. Policji art. 93 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Dotyczy uprawnień policjanta do zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby, a nie równoważnika za brak lokalu.

Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 § § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Określenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Definicja miejsca zamieszkania osoby fizycznej.

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy proceduralne dotyczące postępowania administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 88 ust. 4 ustawy o Policji przez WSA w zakresie definicji 'miejscowości pobliskiej' i sposobu obliczania czasu dojazdu. Niewłaściwe zastosowanie art. 93 ust. 1 ustawy o Policji przez WSA, podczas gdy podstawą prawną decyzji był art. 92 ust. 1 ustawy. Nierozważenie przez WSA wszystkich istotnych aspektów sprawy i sporządzenie uzasadnienia w sposób uniemożliwiający ocenę jego legalności (art. 141 § 4 p.p.s.a.).

Godne uwagi sformułowania

pojęcie czasu dojazdu użyte w art. 88 ust. 4 ustawy musi uwzględniać najdogodniejsze dla funkcjonariusza połączenia w powiązaniu z godzinami jego służby nie można brać pod uwagę innych bliżej nieokreślonych miejsc zlokalizowanych na ich terenie, takich jak np. przystanek PKP, z którego można dostać się na stację, z której odjeżdża pociąg do miejsca pełnienia służby Przyjmując zatem, że warunkiem uznania miejscowości za pobliską jest to, aby w większości dojazdów czas przejazdu w obie strony nie przekraczał dwóch godzin, ustalenia faktyczne organu, że policjant ma faktyczną możliwość dojechać środkami publicznego transportu zbiorowego w czasie poniżej dwóch godzin do miejsca służby i z powrotem, są prawidłowe.

Skład orzekający

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący

Mirosław Wincenciak

sprawozdawca

Maciej Kobak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'miejscowość pobliska' i sposobu obliczania czasu dojazdu dla celów świadczeń z ustawy o Policji, zwłaszcza w kontekście równoważnika za brak lokalu mieszkalnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i przepisów ustawy o Policji, ale może mieć zastosowanie analogiczne w innych przypadkach, gdzie definiuje się 'miejscowość pobliską' lub podobne kryteria czasowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu prawa policjantów do świadczeń socjalnych, a jej rozstrzygnięcie opiera się na precyzyjnej wykładni przepisów dotyczących czasu dojazdu i definicji 'miejscowości pobliskiej'.

Czy dojazd do pracy policjanta trwał za długo? NSA wyjaśnia, jak liczyć czas dojazdu do 'miejscowości pobliskiej'.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1593/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak
Mirosław Wincenciak /sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
II SA/Wa 3804/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-03-14
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2067
art. 88 ust. 4
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 26 marca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 3804/21 w sprawie ze skargi W.W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 24 sierpnia 2021 r. nr 60/2021 w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2) zasądza od W.W. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 460 (słownie: czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 3804/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi W.W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 24 sierpnia 2021 r. nr 60/2021 w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta – [...] z dnia 28 maja 2021 r. nr 35/2021 (pkt 1); zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego W.W. kwotę 480 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).
U podstaw rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.
Decyzją Komendanta – [...] z dnia 18 marca 2016 r. nr 5/2016 przyznano W.W. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia 15 marca 2016 r., w wysokości stawki dziennej przewidzianej dla policjanta posiadającego członków rodziny. Oświadczeniem mieszkaniowym z dnia 15 marca 2016 r. zainteresowany poinformował organ, że posiada własnościowy lokal mieszkalny zlokalizowany w O. przy ul. [...], z którego czas dojazdu do miejsca pełnienia służby publicznymi środkami komunikacji, łącznie z przesiadkami, przekracza jego zdaniem dwie godziny w obie strony. Po wszczęciu z urzędu w dniu 21 kwietnia 2021 r. postępowania administracyjnego w przedmiocie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, W.W. został wezwany do złożenia aktualnego oświadczenia mieszkaniowego do ustalenia uprawnień do przedmiotowego świadczenia oraz jego wysokości. Zainteresowany nie złożył aktualnego oświadczenia, złożył jedynie oświadczenie dotyczące postępowania administracyjnego nr 25/2021. Poinformował, że najbliższym jego miejscu zamieszkania jest dworzec O., w związku z czym jest to dla niego zarówno stacja początkowa, jak i końcowa, wyznaczająca cel podroży, a czas przejazdu z dworca O. – S. i z powrotem trwa ponad dwie godziny.
Organ pierwszej instancji uznał, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem W.W., że czas dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby przekracza w obie strony dwie godziny – na co wskazuje aktualny rozkład jazdy środków publicznego transportu zbiorowego z miejsca zamieszkania (O.) do miejsca pełnienia służby (S.) i z powrotem. Z informacji uzyskanych z PKP – Zakład w O. wynika, że po modernizacji linii kolejowej nr [...] czas przejazdu na trasie O. – S. – O. uległ skróceniu i został ujęty w rozkładzie jazdy od dnia 30 maja 2016 r. Komendant wskazał, iż z analizy indywidualnego rozkładu czasu służby wynika, iż funkcjonariusz w okresie styczeń – maj 2021 r. wykonywał pracę w trybie zdalnym, z wyłączeniem okresów 4 – 7 maja, 10 – 14 maja, 17 – 21 maja, 24 – 28 maja i 31 maja, kiedy W.W. pracował w trybie stacjonarnym w godzinach 7:45 – 15:45. W ocenie organu, biorąc pod uwagę zmieniony rozkład jazdy środków publicznego transportu zbiorowego, wskazać należy, że W.W. może korzystać z następujących połączeń: O. – S., realizowanych przez PKP: 06:28 – 07:12 (44 min) od dnia 1 do dnia 13 marca 2021 r.; 06:27 – 07:11 (44 min) od dnia 14 marca 2021 r.; S. – O.: 16:15 – 17:15 lub 17:25 (60-70 min) od dnia 1 do dnia 13 marca (realizuje je firma przewozowa Usługi Transportowe [...]); 16:50-17:31 (41 min) od dnia 14 marca 2021 r. (realizuje je PKP). Organ stwierdził, iż poruszanie się w obrębie jednej i tej samej aglomeracji miejskiej ma charakter komunikacji miejskiej, której nie wlicza się do czasu dojazdu z jednej miejscowości do drugiej. W związku z powyższym, do obliczenia czasu przejazdu na trasie O. – S. i S. – O. uwzględniono dworzec O., albowiem z tego dworca wyrusza pociąg z O. do S. i do tego dworca przyjeżdża pociąg ze S. do O. Bez wątpienia przejazd pomiędzy stacjami PKP i oczekiwanie na przesiadkę odbywa się w obrębie tej samej miejscowości, czyli O, dlatego też nie stanowi etapu dojazdu z jednej miejscowości do drugiej, o którym mowa w ustawowej definicji miejscowości pobliskiej. Warunkiem uznania miejscowości za pobliską jest to, aby w większości dojazdów czas przejazdu w obie strony nie przekraczał dwóch godzin. Po zweryfikowaniu grafiku służby W.W. można stwierdzić, że czas przejazdu na trasie O. – S. i z powrotem wynosi od dnia 14 marca 2021 r. 85 minut, a od dnia 1 marca do dnia 13 marca 2021 r. od 104 minut do 114 minut, czyli nie przekracza dwóch godzin w obie strony i jest dogodnym połączeniem dla funkcjonariusza, czyli w świetle art. 88 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm., dalej w skrócie "ustawa"), miejscowość O. spełnia przesłankę do uznania za miejscowość pobliską miejsca pełnienia służby, czyli S.
Dokonując powyższej oceny, Komendant – [...] decyzją z dnia 28 maja 2021 r. nr 35/2021 orzekł o uchyleniu własnej decyzji z dnia 18 marca 2016 r. nr 5/2016 o przyznaniu W.W. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz cofnął z upływem dnia 28 lutego 2021 r. wyżej wymienionemu uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W wyniku rozpoznania odwołania strony, Komendant Główny Policji decyzją z dnia 24 sierpnia 2021 r. nr 60/2021 utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając argumentację organu pierwszej instancji.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący zarzucił naruszenie art. 92 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 4 ustawy o Policji oraz naruszenie wskazanych przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej w skrócie "k.p.a."). W uzasadnieniu skargi przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku stwierdził, że warunkiem zwrotu policjantowi kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy jest ustalenie, iż dany policjant dojeżdża do miejsca pełnienia służby z miejscowości pobliskiej. Definicję miejscowości pobliskiej zawiera art. 88 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym miejscowością pobliską jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby, bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe. Ustalając zatem czas przejazdu pomiędzy miejscem zamieszkania i pełnienia służby policjanta organ nie może tego uczynić dowolnie, lecz jest w tym zakresie związany treścią art. 88 ust. 4 ustawy. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu zobligowany jest jako punkt startowy i docelowy przyjąć nie jakiekolwiek dowolne przystanki, lecz przystanki położone najbliżej miejsca zamieszkania i najbliżej miejsca pełnienia służby. Wydaje się, że znaczenie pojęcia "najbliżej" nie powinno nastręczać wątpliwości interpretacyjnych i należy przyjąć, że "najbliżej" – w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy – położone są przystanki, do których (z których) odległość z domu do miejsca pełnienia służby, wyznaczona po trasie przejścia pieszo, jest najkrótsza, a w sytuacji, gdy dwa lub więcej przystanków znajduje się w tej samej odległości od domu (miejsca pełnienia służby), to ten, do którego (z którego) dojście jest najdogodniejsze dla funkcjonariusza. Przyjmując taką wykładnię, czyli wykładnię językową, należy przyznać rację skarżącemu, iż przystanek O. Dworzec Zachodni jest w realiach niniejszej sprawy stacją najbliżej jego miejsca zamieszkania. "Najbliżej", w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy, położone są przystanki, do których (z których) odległość z domu (do pracy) wyznaczona po trasie przejścia pieszo jest najkrótsza, a w sytuacji, gdy dwa lub więcej przystanków znajduje się w tej samej odległości od domu (miejsca pełnienia służby) ten, do którego (z którego) dojście jest najdogodniejsze dla funkcjonariusza (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 94/19). W okolicznościach tej sprawy stacja Dworzec O. jest stacją najbliższą, a wszelkie odmienne twierdzenia organów mają charakter dowolny i nieoparty na materiale dowodowym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Komendant Główny Policji. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a") zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 88 ust. 4 ustawy, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że ustalając czas przejazdu pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem pełnienia służby policjanta, za punkt startowy i docelowy należy przyjąć przystanki położne najbliżej miejsca zamieszkania i najbliżej miejsca pełnienia służby, nie uwzględniając, iż do tego czasu nie wlicza się czasu dojazdu do i od stacji w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe, a w konsekwencji niewłaściwe uznanie, że stacja O. Dworzec Zachodni jest stacją najbliższą miejsca zamieszkania W.W., co miało niewątpliwie wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia;
b) art. 93 ust. 1 ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i przyjęcie, że stanowi on podstawę prawną decyzji oceniających uprawnienia policjanta do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, podczas gdy przepis ten dotyczy uprawnień policjanta do zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby w wysokości ceny biletów za przejazd koleją lub autobusem i nie stanowił podstawy prawnej uchylonych decyzji – przepisem stanowiącym podstawę prawną zaskarżonych decyzji jest. art. 92 ust. 1 ustawy;
c) art. 92 ust. 1 ustawy, poprzez jego niezastosowanie w sprawie, choć przepis ten stanowił podstawę prawną wydanych przez organy obu instancji decyzji cofających stronie uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, a Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w ogóle nie odniósł się do tego przepisu, dokonując jedynie wykładni art. 93 ust. 1 ustawy, który to przepis dotyczy zwrotu kosztów dojazdu, czyli zupełnie innego uprawnienia funkcjonariusza, co także miało niewątpliwie wpływ na wynik sprawy.
2) naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 1, art. 10 i art. 7 k.p.a., poprzez wadliwe uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem w/w przepisów w stopniu uzasadniającym konieczność jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji;
b) art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez nierozważenie i brak oceny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wszystkich istotnych aspektów sprawy, a także przez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób uniemożliwiający ocenę jego legalności, wobec niewskazania, jaki wpływ na treść rozstrzygnięcia ma ewentualne naruszenie przez organy obu instancji art. 61 § 1, art. 10 i art. 7 k.p.a., a tym samym poprzez brak wskazania i wyjaśnienia podstaw prawnych stanowiących podstawę do uchylenia kwestionowanych przez stronę rozstrzygnięć.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną W.W. wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
O zakwalifikowaniu miejscowości jako miejscowości pobliskiej w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy, decyduje czas dojazdu oraz rodzaj środka transportu. Dla ustalenia, że mamy do czynienia z miejscowością pobliską, istotna jest możliwość realnego i rozsądnego dotarcia na służbę, która pozostaje w powiązaniu z godzinami tej służby. Jak podkreśla się w orzecznictwie, pojęcie czasu dojazdu użyte w art. 88 ust. 4 ustawy musi uwzględniać najdogodniejsze dla funkcjonariusza połączenia w powiązaniu z godzinami jego służby – tak, aby czas pozostawania poza miejscem zamieszkania był jak najkrótszy. Dogodny dojazd to taki, który odpowiada godzinom rozpoczynania i kończenia służby z uwzględnieniem ustawowego prawa do wypoczynku. Godziny wyjazdu i godziny przyjazdu z określonego przystanku muszą być powiązane z godzinami rozpoczęcia i zakończenia służby w taki sposób, aby ewentualnie wyeliminować zbędny czas oczekiwania na rozpoczęcie służby, a po jej zakończeniu – zbędny czas oczekiwania na podróż do miejsca zamieszkania (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1647/18, wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 1007/07 oraz wyroki WSA w Lublinie z dnia: 30 października 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 365/14 i 30 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 446/14).
Powołany w zarzucie skargi kasacyjnej przepis art. 88 ust. 4 ustawy odwołuje się do "miejsca zamieszkania", ale nie wyjaśnia tego pojęcia. Wychodząc z zasady jednolitości systemu prawa należy odwołać się do regulacji zawartej w art. 25 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. To zaś prowadzi do wniosku, że powołany przepis przyjmuje kryterium ustalenia "relacji" nie pomiędzy miejscami, lecz pomiędzy miejscowościami. Przyjętym w nim punktem odniesienia jest stacja (przystanek) znajdujący się w miejscowości zamieszkania, z którego odjeżdża środek transportu do miejscowości pełnienia służby przez funkcjonariusza. To oznacza, że nie można brać pod uwagę innych bliżej nieokreślonych miejsc zlokalizowanych na ich terenie, takich jak np. przystanek PKP, z którego można dostać się na stację, z której odjeżdża pociąg do miejsca pełnienia służby. Kryterium to ma charakter obiektywny i uniwersalny w tym sensie, że jego zastosowanie ma prowadzić do jednoznacznego stwierdzenia, czy określone miejscowości są względem siebie pobliskie. W konsekwencji z powyższego przepisu wynika, że trzeba uwzględniać jedynie czas podróży pomiędzy dwiema miejscowościami, bez przejazdów dokonywanych w obrębie każdej z nich, choćby były one konieczne, aby z danej stacji (przystanku) dostać się do tego miejsca znajdującego się w granicach danej miejscowości, w której policjant odpowiednio zamieszkuje lub pełni służbę. W przeciwnym razie, ta sama miejscowość, w której funkcjonariusze zamieszkują i pełnią służbę, w zależności od ich konkretnych adresów zamieszkania, w jednym przypadku byłaby uznana za miejscowość pobliską, a w drugim nie (por. wyroki NSA z dnia: 9 października 2019 r., sygn. akt I OSK 486/18 i 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 540/15).
W realiach rozpoznawanej sprawy należało uznać, że czas przejazdu W.W. należy obliczać od stacji O. – stacji początkowej dla pociągów odjeżdżających w kierunku stacji S., a nie od stacji O., położonej bliżej adresu zamieszkania policjanta, ale nieposiadającej bezpośrednich połączeń ze stacją S.. W konsekwencji uznać należało, że W.W. dysponuje dogodnymi połączeniami pozwalającymi na przejazd z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby, a także, że czas takiego dojazdu środkami publicznego transportu nie upoważnia do ubiegania się o równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Czas dojazdu policjanta do miejsca pełnienia służby należy ustalać w oparciu o wykonywanie stałych obowiązków, a nie obowiązków wykonywanych sporadycznie. Ponadto, jak już wyżej podano, przy ustalaniu czasu dojazdu policjanta należy brać pod uwagę konkretny przypadek. Nie należy zatem zapominać, że skarżący pełni służbę w Wyższej Szkole Policji w S., a jego obowiązki różnią się od obowiązków policjanta pełniącego służbę w podstawowych jednostkach Policji. Czas służby skarżącego określono pomiędzy 7:45 a 15:45 i został on skorelowany z rozkładem odjazdów pociągów ze stacji O. – S. i odpowiednio ze stacji S. – O.
Skoro ustawodawca ustalił sposób obliczania czasu dojazdu pomiędzy miejscowościami przedstawiony wyżej, podkreślając, że należy uwzględnić możliwie najkrótszy czas podróży między dwiema miejscowościami, bez przejazdów dokonywanych w obrębie każdej z nich, choćby było to niezbędne, aby z danej stacji (przystanku) dostać się do miejsca znajdującego się w granicach danej miejscowości, w którym policjant odpowiednio zamieszkuje lub pełni służbę, to nie można podzielić prezentowanego przez skarżącego stanowiska, że ustalając czas dojazdu należy uwzględnić dojazd pomiędzy najbliżej położonym miejsca zamieszkania skarżącego przystankiem O. a stacją O., z której odjeżdżają pociągi i autobusy do S. Przepis art. 88 ust. 4 ustawy w swojej treści nie uwzględnia przy czasie dojazdu przejazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe. Przyjmując zatem, że warunkiem uznania miejscowości za pobliską jest to, aby w większości dojazdów czas przejazdu w obie strony nie przekraczał dwóch godzin, ustalenia faktyczne organu, że policjant ma faktyczną możliwość dojechać środkami publicznego transportu zbiorowego w czasie poniżej dwóch godzin do miejsca służby i z powrotem, są prawidłowe. Według ustaleń organu przejazd pociągiem na trasie O. – S. wynosi 44 minuty, natomiast przejazd pociągiem na trasie S. – O. 41 minut lub 60 albo 70 minut w przypadku przejazdu firmy przewozowej Usługi Transportowe [...].
Z podanych względów zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za uzasadnione.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając fakt, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę (pkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był art. 182 § 2 i 3 in fine p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI