III OSK 1591/25

Naczelny Sąd Administracyjny2026-03-27
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejNBPWIBORstabilność systemu finansowegoanalizakwotowaniabankipostępowanie administracyjneskarga kasacyjna

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną Prezesa NBP, potwierdzając, że pytania dotyczące analizy NBP z 2011 r. w zakresie kwotowania WIBOR stanowią informację publiczną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prezesa NBP od wyroku WSA w Warszawie, który zobowiązał NBP do udostępnienia informacji publicznej w zakresie analizy z 2011 r. dotyczącej zawyżania stawek WIBOR przez banki. NSA uznał, że pytania wnioskodawcy, odwołujące się do tej analizy i dotyczące działań NBP na rzecz stabilności systemu finansowego, stanowią informację publiczną. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie był zasadny, a uzasadnienie WSA było wystarczające.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Narodowego Banku Polskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który zobowiązał NBP do udostępnienia informacji publicznej. Sprawa dotyczyła wniosków z 29 i 30 października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, odwołujących się do analizy NBP z 2011 r. wskazującej na zawyżanie stawek WIBOR 3M przez niektóre banki. WSA uznał, że żądane informacje stanowią informację publiczną, ponieważ dotyczą działań NBP na rzecz stabilności krajowego systemu finansowego, co jest jego ustawowym zadaniem publicznym. Prezes NBP zaskarżył wyrok, zarzucając naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i brak analizy charakteru prawnego żądanych informacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie był zasadny. Sąd podkreślił, że uzasadnienie WSA było wystarczające, a zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie służy do podważania prawidłowości ustaleń faktycznych ani oceny prawnej sądu niższej instancji. NSA wskazał, że Sąd I instancji obszernie wyjaśnił podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia, dokonując wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Konstytucji RP, a także analizując zadania NBP związane ze stabilnością systemu finansowego. Sąd zauważył również, że skarga kasacyjna nie zawierała zarzutów naruszenia przepisów materialnoprawnych, które stanowiły podstawę wyroku WSA, co czyniło argumentację organu w tym zakresie bezskuteczną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, informacje te stanowią informację publiczną, ponieważ dotyczą realizacji ustawowych zadań NBP na rzecz stabilności krajowego systemu finansowego.

Uzasadnienie

Monitorowanie przez NBP rynku niezabezpieczonych lokat międzybankowych oraz gromadzenie informacji o warunkach finansowania na rynku krajowym jest działaniem na rzecz stabilności krajowego systemu finansowego, co stanowi zadanie publiczne i informację publiczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy.

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Określa podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 2 lit. c

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Informacją publiczną jest w szczególności informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o przedmiocie ich działalności i kompetencjach.

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Informacją publiczną są również informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających.

ustawa o NBP art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim

Podstawowym celem działalności NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej Rządu.

ustawa o NBP art. 3 § ust. 2 pkt 6a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim

Jednym z zadań NBP jest działanie na rzecz stabilności krajowego systemu finansowego.

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucyjne prawo do informacji publicznej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten określa wymogi uzasadnienia wyroku. Zarzut naruszenia może być skuteczny, gdy uzasadnienie nie zawiera wymaganych elementów lub nie wyjaśnia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sposób adekwatny.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna obejmująca naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3, § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności oraz stwierdzenia bezczynności.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1 oraz 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1092/2010

Dotyczy unijnego nadzoru makroostrożnościowego nad systemem finansowym i ustanowienia Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego.

Dz.U. 2026 poz 143 art. 141 § § 4

Powołany przepis w skardze kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Informacje dotyczące działań NBP na rzecz stabilności systemu finansowego stanowią informację publiczną. Uzasadnienie wyroku WSA jest wystarczające i zgodne z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewyjaśnienie podstawy prawnej i brak analizy charakteru prawnego informacji.

Godne uwagi sformułowania

Monitorowanie przez NBP rynku niezabezpieczonych lokat międzybankowych, czy też innych segmentów rynku finansowego, co obejmuje również gromadzenie informacji o warunkach finansowania na rynku krajowym - jest działaniem na rzecz stabilności krajowego systemu finansowego, a zatem jest realizowane w ramach ustawowych zadań o charakterze publicznym i stanowi informację publiczną.

Skład orzekający

Hanna Knysiak - Sudyka

sędzia del. WSA

Olga Żurawska - Matusiak

sędzia NSA

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że działania NBP związane z monitorowaniem rynku finansowego i stabilnością systemu finansowego podlegają ustawie o dostępie do informacji publicznej, nawet jeśli dotyczą analizy stawek referencyjnych jak WIBOR."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych działań NBP i analizy z 2011 r. Interpretacja może być stosowana do podobnych działań innych instytucji publicznych w zakresie stabilności finansowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu dostępu do informacji publicznej w kontekście działań Narodowego Banku Polskiego i analizy stawek WIBOR, co ma znaczenie dla przejrzystości sektora finansowego.

Czy NBP musi ujawnić analizy dotyczące zawyżania WIBOR? NSA rozstrzyga o dostępie do informacji publicznej.

Sektor

bankowość

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III OSK 1591/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka
Olga Żurawska - Matusiak
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 760/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-04-02
Skarżony organ
Prezes Narodowego Banku Polskiego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (sprawozdawca) Sędziowie sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Banku Polskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 760/24 w sprawie ze skargi R. G. na bezczynność Prezesa Narodowego Banku Polskiego w przedmiocie rozpoznania wniosków z 29 i 30 października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 760/24, po rozpoznaniu sprawy ze skarg R. G. na bezczynność Prezesa Narodowego Banku Polskiego w przedmiocie rozpoznania wniosków z 29 i 30 października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a, art. 151 oraz art. 200, art. 205 § 1 oraz 209 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) zwanej dalej p.p.s.a., zobowiązał Prezesa Narodowego Banku Polskiego do rozpoznania wniosków skarżącego z 29 i 30 października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1), stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), oddalił skargi w pozostałym zakresie (pkt 3) oraz zasądził od Prezesa Narodowego Banku Polskiego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 4).
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że wnioskami z 29 i 30 października 2024 r. skarżący zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej, odwołując się do pisma z 30 października 2012 r., z którego wynika, że Narodowy Bank Polski (dalej także jako "NBP") przeprowadził badania, w wyniku których stwierdził zawyżenie kwotowania przez niektóre banki stawek WIBOR 3M znacznie ponad poziom akceptowany na rynku. Przywołana w tym piśmie "ANALIZA WYKONANIA W 2011 ROKU BUDŻETU PAŃSTWA I ZAŁOŻEŃ POLITYKI PIENIĘŻNEJ" obrazuje zaś, że "W IV kwartale 2011 r. kwotowane stawki referencyjne WIBOR 3M po jakich banki skłonne były przeprowadzać transakcje wzrosły o 0,23 punktu procentowego, przy niezmienionych stopach procentowych NBP. Diagnoza tego zjawiska w badaniach przeprowadzonych przez NBP wykazała, że cztery banki zawyżały istotnie kwotowane stawki WIBOR 3M, ponad poziom niewynikający z ogólnej zmienności stawek na rynku bankowym. W związku z tym NBP podjął działania mające na celu stworzenie mechanizmu pozyskiwania informacji o rzeczywistym koszcie finansowania na krajowym rynku lokat. Wystąpił do banków o przekazywanie od kwietnia 2012 r., w ramach zleceń płatniczych dotyczących niezabezpieczonych lokat międzybankowych kierowanych do systemu SORBNET, dodatkowych informacji o rzeczywistej stopie procentowej składanych lokat przez banki w podziale na 12 różnych terminów zapadalności. Informacje te umożliwią NBP bieżące reagowanie i wyjaśnianie przyczyn kwotowania i przekazywania przez poszczególne banki stawek referencyjnych WIBOR, odbiegających znacząco od poziomu rynkowej rzeczywistej stawki WIBOR ustalanej na dany dzień. Dotychczas NBP ewidencjonował tylko transakcje, także z ich oprocentowaniem, zawierane na rynku międzybankowym dla stawki POLONIA".
Wobec treści tej analizy wnioskiem z 29 października 2024 r. skarżący zadał następujące pytania:
- jakie były wnioski NBP z opisanej wyżej analizy/badania NBP? jednocześnie wniósł o ujawnienie tej analizy i przedstawienie dokumentów zawierających wnioski z tych analiz;
- kiedy ww. badania zostały przeprowadzone?
- jakiego okresu czasu badania dotyczyły?
- ile banków zawyżało kwotowania stawek WIBOR?
- o jakie wartości zawyżano kwotowania stawek WIBOR? Czy stwierdzone zostały zawyżone kwotowania przez niektóre banki, które znacznie wykraczały poza akceptowany na rynku?
- w jaki sposób (według jakiej metody) stwierdzono, że poszczególne dane banków są zawyżone?
- według jakiej metodologii przeprowadzono analizę (co konkretnie badano)?
- jakie podjęto działania wobec stwierdzonego zawyżenia kwotowań i jakie zostały wyciągnięte wnioski wobec banków, które zawyżyły kwotowania?
- czy poza ww. analizą zostały wykonane inne analizy statystyczne/badania odnoszące się do stawki WIBOR? Jeśli tak, to wniósł o udzielenie odrębnych wyjaśnień co do każdej analizy i odpowiedzi na ww. zadane pytania; jeśli zaś podobnych badań nie wykonano, to wnosił o udzielenie wyjaśnień, dlaczego NBP zaniechał prowadzenia dalszych badań w tym zakresie? Nadto czy kiedykolwiek później albo wcześniej, stwierdził występowanie jakichkolwiek innych nieprawidłowości w zakresie kwotowań stawek WIBOR?
W odpowiedzi na powyższy wniosek organ wskazał, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., zwanej dalej "u.d.i.p.").
Uwzględniając skargę Sąd I instancji nie podzielił powyższego stanowiska organu. W odniesieniu do wniosku z 29 października 2024 r. Sąd podkreślił, że treść pytań zawartych we wniosku ma swoje podłoże w dokumencie pt. "ANALIZA WYKONANIA W 2011 ROKU BUŻETU PAŃSTWA I ZAŁOŻEŃ POLIOTYKI PIENIĘŻNEJ" i dotyczy udostępnienia informacji o działaniach Narodowego Banku Polskiego mających na celu stworzenie mechanizmu pozyskiwania informacji o rzeczywistym koszcie finansowania w tym wystąpieniu do banków o przekazywanie w ramach zleceń płatniczych dotyczących niezabezpieczonych lokat międzybankowych kierowanych do systemu SORBNET informacji o rzeczywistej stopie procentowej składanych lokat przez banki w podziale na 12 różnych terminów zapadalności. Informacje te miały umożliwiać NBP bieżące reagowanie i wyjaśnianie przyczyn kwotowania i przekazywania przez poszczególne banki stawek referencyjnych WIBOR, odbiegających znacząco od poziomu rynkowej rzeczywistej stawki WIBOR ustalanej na dany dzień oraz o poziomie rynkowej rzeczywistej stawki WIBOR w okresie od 2011 do 2024 r. Odwołując się do treści ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz.U. z 2008 r, Nr 209, poz. 1317; z 2022 r., poz. 2025) Sąd wskazał na cel działalności NBP, jakim jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej Rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP, a także m.in. działanie na rzecz stabilności krajowego systemu finansowego.
Zdaniem Sądu I instancji, monitorowanie przez NBP rynku niezabezpieczonych lokat międzybankowych, czy też innych segmentów rynku finansowego, co obejmuje również gromadzenie informacji o warunkach finansowania na rynku krajowym - jest działaniem na rzecz stabilności krajowego systemu finansowego, a więc zadaniem publicznym. Informacja o realizacji tego zadania stanowi informację publiczną. Ponieważ organ nie udostępnił w terminie żądanej informacji, znajdował się w bezczynności.
Skargę kasacyjną wniósł organ, zaskarżając powyższy wyrok w części dotyczącej wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 29 października 2024 r. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 zd. pierwsze p.p.s.a., przez niewyjaśnienie podstawy (oceny) prawnej rozstrzygnięcia, tj. brak rzetelnego wyjaśnienia, na jakiej podstawie Sąd I instancji uznał, że informacje żądane w ww. wniosku stanowią informację publiczną, w szczególności zaniechanie przez Sąd I instancji dokonania szczegółowej analizy charakteru prawnego tych informacji oraz brak odniesienia się do stanowiska skarżącego kasacyjnie przedstawionego w odpowiedzi na skargę, zawierającego rzeczowe argumenty uzasadniające brak podstaw do kwalifikowania ww. informacji jako informacji publicznej, a w konsekwencji - niedokonanie przez Sąd I instancji oceny zgodności z prawem ustaleń poczynionych przez skarżącego kasacyjnie, co pozbawia skarżącego kasacyjnie informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, nie pozwala na jednoznaczne ustalenie podstawy zaskarżonego wyroku i uniemożliwia dokonanie jego kontroli kasacyjnej.
W oparciu o tak sformułowany zarzut organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 29 października 2024 r. i przekazanie sprawy w tej części do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegał wyłącznie zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonej podstawy kasacyjnej.
Na wstępie należy podkreślić, że wyrok Sądu I instancji został zaskarżony w części dotyczącej wniosku dostępowego z 29 października 2024 r. Trzeba również zauważyć, że w skardze kasacyjnej podniesiono tylko zarzut naruszenia przepisu postępowania tj. art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naruszenia tego autorka skargi kasacyjnej upatruje w braku rzetelnego wyjaśnienia na jakiej podstawie Sąd uznał, że żądane we wniosku z 29 października 2024 r. informacje stanowią informację publiczną, w szczególności w zaniechaniu przez Sąd dokonania szczegółowej analizy charakteru prawnego tych informacji oraz w braku odniesienia się do stanowiska Prezesa NBP przedstawionego w odpowiedzi na skargę. Zdaniem autorki skargi kasacyjnej, skutkiem powyższego było niedokonanie przez Sąd oceny zgodności z prawem ustaleń poczynionych przez organ, co pozbawia skarżącego kasacyjnie informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, nie pozwala na jednoznaczne ustalenie podstawy zaskarżonego wyroku i uniemożliwia dokonanie jego kontroli. Z takim stanowiskiem organu nie można się zgodzić.
W związku z tak sformułowaną podstawą kasacyjną należy wskazać, że dyspozycja art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że "[u]zasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie" (zdanie pierwsze). Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony szczególnie w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Uzasadnienie wyroku należy przede wszystkim tak sporządzać, aby wynikało z niego dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. Zarzut naruszenia tego przepisu jest skuteczny wówczas, gdyby Sąd meriti nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu, dlaczego nie stwierdził (lub stwierdził) naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego albo przepisów procedury w stopniu, który motywowałby określonej treści rozstrzygnięcie (por. przykładowo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2005 roku, sygn. akt I FSK 299/05, LEX nr 187709). Przeto z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. mamy do czynienia w przypadku, gdy motywy wyroku nie odpowiadają wymogom tego przepisu. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i argumentów z odpowiedzi na skargę i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwe, o ile te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 2633/04, LEX 173345; wyrok NSA z 12 czerwca 2014 r., I OSK 2721/13).
W niniejszej sprawie należy szczególnie podkreślić, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego tj. stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej.
Sąd I instancji w pierwszej części uzasadnienia przedstawił stan faktyczny niezbędny do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, której przedmiotem jest bezczynność Prezesa NBP w rozpoznaniu wniosków dostępowych z 29 i 30 października 2024 r. W tego typu sprawach Sąd na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego przedstawionego przede wszystkim przez strony, czyni ustalenia niezbędne do kwalifikacji żądanej informacji jako publicznej, czy adresat wniosku jest podmiotem, który jest zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, czy ją posiada i czy organ udostępnił żądaną informację publiczną w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 lub ust. 2 u.d.i.p. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji wskazane okoliczności przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej Sąd I instancji wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia, w szczególności wyjaśnił na jakiej podstawie uznał, że informacje żądane we wniosku z 29 października 2024 r. stanowią informację publiczną. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji dokonał szczegółowej analizy charakteru prawnego tych informacji. To, że organ nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, nie może stanowić podstawy skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Dodatkowo należy zauważyć, że autorka skargi kasacyjnej swoje stanowisko opiera na stanie faktycznym, który nie wynika z ustaleń Sądu I instancji, a okolicznościach wskazanych przez autorkę skargi kasacyjnej, która omawianym zarzutem zmierza do podważenia ustaleń Sądu I instancji, co jak już podano wyżej, nie jest dopuszczalne.
Autorka skargi kasacyjnej jakoby nie dostrzega, że Sąd I instancji obszernie przedstawił swoje stanowisko co do kwalifikacji żądanej informacji jako publicznej. Sąd ten dokonał wykładni przepisów art. 4 ust. 1 pkt 1u.d.i.p. stwierdzając, że Prezes NBP jest podmiotowo zobowiązany do udostępniania posiadanej informacji publicznej. Sąd dokonał także szczegółowej wykładni art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 i 4 u.d.i.p. powołując się na orzecznictwo NSA.
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd ten wskazał, że: "treść pytań zawartych we wniosku z dnia 29 i 30 października 2024 r. podłoże swe ma w dokumencie pt. "ANALIZA WYKONANIA W 2011 ROKU BUŻETU PAŃSTWA I ZAŁOŻEŃ POLIOTYKI PIENIĘŻNEJ" i dotyczy udostępnienia informacji o działaniach Narodowego Banku Polskiego mających na celu stworzenie mechanizmu pozyskiwania informacji o rzeczywistym koszcie finansowania w tym wystąpieniu do banków o przekazywanie w ramach zleceń płatniczych dotyczących niezabezpieczonych lokat międzybankowych kierowanych do systemu SORBNET informacji o rzeczywistej stopie procentowej składanych lokat przez banki w podziale na 12 różnych terminów zapadalności. Informacje te miały umożliwiać NBP bieżące reagowanie i wyjaśnianie przyczyn kwotowania i przekazywania przez poszczególne banki stawek referencyjnych WIBOR, odbiegających znacząco od poziomu rynkowej rzeczywistej stawki WIBOR ustalanej na dany dzień oraz o poziomie rynkowej rzeczywistej stawki WIBOR w okresie od 2011 do 2024 r. Rozpatrując ww. wnioski należało mieć na względzie treść art. 6 ust. 1 u.d.i.p. który wskazuje, że informacją publiczną jest w szczególności informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o przedmiocie ich działalności i kompetencjach (pkt 2 lit. c), jak również informacje o danych publicznych, w tym - treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p.). Kluczowe znaczenie zatem ma ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz.U. z 2008 r, Nr 209, poz. 1317; z 2022 r., poz. 2025), zw. dalej "ustawą o NBP" która w art. 3 ust. 1 reguluje, że podstawowym celem działalności NBP jest - niezmiennie od 1998 r. - utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej Rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP. Wśród pozostałych zadań NBP, wyszczególnionych w art. 3 ust. 2 ustawy o NBP, ustawodawca wymienił również działanie na rzecz stabilności krajowego systemu finansowego (pkt 6a). Zasadniczym celem tego zadania jest ograniczenie ryzyka systemowego systemu bankowego, a nawet ryzyka systemowego całego systemu finansowego. Zadanie to ma wyraźnie zaznaczającą się funkcję prewencyjną. Mieści się ono ponadto w zakresie regulacji funkcjonowania polityki makroostrożnościowej na poziomie Unii Europejskiej w ramach powołanej do życia w 2011 r. Europejskiej Rady Ryzyka Systemowego (European Systemic Risk Board, ESRB), tj. regulacji rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1092/2010 z 24.11.2010 r. w sprawie unijnego nadzoru makroostrożnościowego nad systemem finansowym i ustanowienia Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego. Na podstawie tego aktu ESRB wydała w 2011 r. zalecenie w sprawie mandatów makroostrożnościowych organów krajowych. Zalecenie to zostało zrealizowane w Polsce przez przekazanie odpowiednich kompetencji dotyczących właśnie nadzoru makroostrożnościowego istniejącemu od 2008 r. w strukturze NBP Komitetowi Stabilności Finansowej. Prezes NBP jest członkiem Komitetu Stabilności Finansowej obok ministra finansów i przewodniczącego KNF. Zaznaczenia wymaga, że w ramach działań NBP na rzecz stabilności systemu finansowego przeprowadzane są analizy stabilności i rozwoju poszczególnych rynków finansowych w Polsce, w tym monitoring podmiotów tego sektora. Dlatego też przedmiotem zainteresowania banku centralnego są stopy procentowe, stanowiące cenę transakcji zawieranych na rynku niezabezpieczonych lokat międzybankowych. Na podstawie oprocentowania zawieranych na nim transakcji kwotuje się stawki referencyjne rynku pieniężnego mające wpływ na poziom innych zmiennych gospodarczych (stawkę POLONIA kwotuje się na podstawie oprocentowania faktycznie zawartych transakcji). NBP wpływa na poziom, jak i na stabilność stóp procentowych rynku międzybankowego NBP poprzez dostępne mu instrumenty polityki pieniężnej. Główny instrument polityki monetarnej NBP, jest stopa procentowa, która znajduje wyraz w oprocentowaniu podstawowych operacji otwartego rynku oraz operacji depozytowo-kredytowych. NBP wybrał stawkę WIBOR dla transakcji o tygodniowym terminie zapadalności jako tę stopę, której poziom bezpośrednio kształtuje. Nie oznacza to jednak, że wpływ banku centralnego ogranicza się wyłącznie do stopy jednotygodniowej. Stopy procentowe o równych terminach zapadalności są bowiem ze sobą związane. Dlatego zmiana kluczowej stopy polityki pieniężnej – stopy referencyjnej – pozwala NBP nie tylko wpływać na stopy siedmiodniowe, ale oddziałuje na całą krzywą dochodowości. W świetle tego nie sposób NBP przypisać tylko roli obserwatora. Monitorowanie przez NBP rynku niezabezpieczonych lokat międzybankowych, czy też innych segmentów rynku finansowego, co obejmuje również gromadzenie informacji o warunkach finansowania na rynku krajowym - jest działaniem na rzecz stabilności krajowego systemu finansowego (art. 3 ust. 2 pkt 2a ustawy o NBP), a zatem jest realizowane w ramach ustawowych zadań o charakterze publicznym i stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p."
W skardze kasacyjnej jej autorka podniosła bardzo obszerną polemikę z tym stanowiskiem Sądu I instancji i przedstawiła swoją argumentację prawno-ekonomiczną, w jej ocenie przemawiającą za tym, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Jednak, te wywody zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej są irrelewantne dla wyniku niniejszej sprawy, ponieważ jak już podano wyżej, zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie podważać stanowiska Sądu co do wykładni i zastosowania przepisów prawa. Należy tu podkreślić, że pomimo podniesienia w uzasadnieniu skargi kasacyjnej obszernej argumentacji zwalczającej zakwalifikowanie przez Sąd I instancji żądanych informacji jako publicznych w rozumieniu wskazanym przez ten Sąd tj. art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p. w zw. z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów naruszenia tych przepisów. Zatem argumentacja organu w tym zakresie jawi się jako bezskuteczna.
Jak podano już wyżej Sąd I instancji nie jest zobowiązany do odnoszenia się do wszystkich argumentów stron, lecz tylko do istotnych. Dodatkowo, uchybienie sądu I instancji w tym zakresie, może być skuteczną podstawą kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tylko w sytuacji gdyby miało istotny wpływ na wynik sprawy. Prawdą jest, że Sąd I instancji nie odniósł się do wszystkich argumentów organu podniesionych w odpowiedzi na skargę, w szczególności do kwestii wewnętrznego charakteru żądanych dokumentów i informacji oraz do tego, że przedmiotem wniosku są czynności wykonane przez NBP dotyczące podmiotów prawa prywatnego (banków komercyjnych). Po pierwsze skoro Sąd I instancji przedstawił obszerną argumentację przemawiającą za zakwalifikowaniem żądanych informacji jako publicznych, to wynikało to z nieuwzględnienia argumentacji organu w tym zakresie. Po wtóre, nawet gdyby uznać tą okoliczność za uchybienie Sądu, to w skardze kasacyjnej nie wykazano aby miało ono istotny wpływ na wynik sprawy. Trudno bowiem uznać, że argumenty podniesione w odpowiedzi na skargę miały wpływ na wynik sprawy, skoro w skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów naruszenia prawa materialnego w postaci art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p. w zw. z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, które to stanowiły podstawę prawną zaskarżonego wyroku.
Podsumowując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd pierwszej instancji odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i wskazał powody, dla których uznał, że skarga zasługiwała na częściowe uwzględnienie. Sąd ocenił stanowiska skarżącego i organu nie mając przy tym bezwzględnego obowiązku odnoszenia się osobno do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu, czy argumentacji (por. wyrok NSA z 5 lipca 2013 r., II FSK 2204/11, LEX nr 1351331).
W realiach niniejszej sprawy Sąd odniósł się do istoty sprawy i jak wynika z uzasadnienia wyroku przesądzenie przez Sąd – wadliwe według Prezesa NBP (w świetle zaprezentowanej w skardze kasacyjnej argumentacji) – że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej – legło u podstaw uwzględnienia skargi w części. Sąd wyjaśnił również dlaczego stwierdził bezczynność organu, ponieważ wniosek dostępowy z 29 października 2024 r. dotyczył informacji publicznej. Prawidłowość tego stanowiska nie podlega jednak weryfikacji przez Naczelny Sąd Administracyjny, skoro kwestia ta nie została objęta zarzutami skargi kasacyjnej.
Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę