III OSK 1571/21Spółka skarbu państwa obowiazek udostępniania informacji publicznej 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa wywodzi się ze skargi Stowarzyszenia S. na bezczynność P. S.A. w R. w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej nagród i premii wypłaconych pracownikom w latach 2017-2018. Spółka odmówiła udzielenia informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa i przepisy o ochronie danych osobowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał spółkę za podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, ponieważ prowadzi działalność pod nazwą "Obrona narodowa" i jest spółką o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa, co wypełnia znamiona wykonywania zadań publicznych. Sąd zobowiązał spółkę do rozpatrzenia wniosku. P. S.A. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że spółka jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., ponieważ Skarb Państwa posiada w niej pozycję dominującą (44,26% akcji). Sąd podkreślił, że informacje o dochodach i stratach spółek handlowych, w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą, podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. e u.d.i.p. Sąd uznał również, że wniosek Stowarzyszenia dotyczy informacji publicznej, a spółka pozostaje w bezczynności, ponieważ nie wydała stosownej decyzji administracyjnej odmawiającej udzielenia informacji. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania również uznano za bezzasadne z uwagi na ich nieprecyzyjne sformułowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że spółki z udziałem Skarbu Państwa, nawet jeśli nie wykonują bezpośrednio zadań publicznych, są zobowiązane do udostępniania informacji publicznej ze względu na dominującą pozycję Skarbu Państwa. Potwierdzenie wymogu wydania decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa i dominującej pozycji Skarbu Państwa. Interpretacja przepisów o dostępie do informacji publicznej w kontekście spółek handlowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka P. S.A. spełnia przesłanki do uznania jej za podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, ponieważ Skarb Państwa posiada w niej pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, co wynika z analizy akcjonariatu.
Czy informacje o nagrodach i premiach wypłaconych pracownikom spółki, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą, stanowią informację publiczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek dotyczy informacji publicznej, w szczególności w zakresie dochodów spółek handlowych, w których podmioty publiczne mają pozycję dominującą.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. e u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnieniu podlega informacja publiczna o dochodach i stratach spółek handlowych, w których podmioty publiczne mają pozycję dominującą. Umożliwia to kontrolę obywateli nad gospodarowaniem majątkiem publicznym.
Czy odmowa udzielenia informacji publicznej poprzez zwykłe pismo, zamiast decyzji administracyjnej, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa udzielenia informacji publicznej musi nastąpić w formie decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że pismo spółki z 13 grudnia 2018 r. nie może być uznane za decyzję administracyjną, gdyż nie odpowiada wymogom formalnym określonym w art. 107 § 1 k.p.a. W związku z tym spółka pozostaje w bezczynności.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie.
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 5 lit. e
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o dochodach i stratach spółek handlowych, w których podmioty, o których mowa w lit. a-c, mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat.
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
u.d.i.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej podlega m.in. ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Ograniczenie to nie dotyczy jednak informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Spółka powinna wydać decyzję, jeśli udzielenie informacji podlega ograniczeniu ze względu na ochronę informacji niejawnych, tajemnic ustawowo chronionych lub tajemnicę przedsiębiorstwa.
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
u.o.k.k. art. 4 § pkt 10
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Pozycja dominująca oznacza, że przedsiębiorca posiada na rynku udział, który przekracza 40%.
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa wymogi formalne decyzji administracyjnej.
u.z.n.k. art. 11
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Dotyczy tajemnicy przedsiębiorstwa.
Dz.U. z 2019 r., poz., 1302
Ustawa o zasadach zarządzania mieniem państwowym
Reguluje zarządzanie mieniem państwowym.
Dz. U. z 2020, poz. 1842 art. 15zzs4 § ust. 1 i 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Reguluje rozpoznawanie spraw na posiedzeniach niejawnych w okresie pandemii.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej. • Informacje o dochodach i stratach spółek handlowych, w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą, stanowią informację publiczną. • Odmowa udzielenia informacji publicznej musi nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma.
Odrzucone argumenty
Spółka nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, ponieważ nie wykonuje zadań publicznych. • Wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, gdyż nie są związane z wykonywaniem zadań publicznych. • Sąd pierwszej instancji naruszył art. 149 § 1 p.p.s.a., stosując go bez podstaw prawnych i faktycznych.
Godne uwagi sformułowania
Spółka ta należy do drugiej grupy podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, wymienionych w art. 4 ust.1 pkt 5 u.d.i.p., gdyż jest podmiotem, w którym Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. • Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy istotny jest przepis art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. e u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o dochodach i stratach spółek handlowych, w których podmioty, o których mowa w lit. a-c, mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat. • W tej sytuacji bark jest wątpliwości, iż skarżąca kasacyjnie pozostaje w stanie bezczynności. • Związanie Naczelnego Sąd Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga tym samym prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej.
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Rafał Stasikowski
sprawozdawca
Maciej Kobak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że spółki z udziałem Skarbu Państwa, nawet jeśli nie wykonują bezpośrednio zadań publicznych, są zobowiązane do udostępniania informacji publicznej ze względu na dominującą pozycję Skarbu Państwa. Potwierdzenie wymogu wydania decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa i dominującej pozycji Skarbu Państwa. Interpretacja przepisów o dostępie do informacji publicznej w kontekście spółek handlowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście spółek z udziałem Skarbu Państwa, co ma znaczenie dla transparentności gospodarki.
“Czy spółka zbrojeniowa musi ujawnić dane o premiach dla pracowników? NSA odpowiada.”
Sektor
obronność
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.