Orzeczenie · 2025-09-24

III OSK 1567/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-24
NSAAdministracyjneWysokansa
odpady komunalnegospodarka odpadamiuchwała rady gminyprawo samorządoweczystość i porządekNSAkontrola legalnościobowiązki gminyPSZOK

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Gminy Kiszkowo od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który stwierdził nieważność uchwały rady gminy w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów. Sąd pierwszej instancji uznał uchwałę za nieważną, ponieważ nie przewidywała ona odbioru z nieruchomości takich odpadów jak papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło oraz odpady opakowaniowe, ograniczając odbiór jedynie do odpadów niesegregowanych zmieszanych oraz bioodpadów. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, odniósł się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczące art. 147 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. (ograniczenie kontroli do interesu prawnego skarżącego), art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. (charakter ustrojowy przepisu), art. 3 § 1 P.p.s.a. (charakter kompetencyjny przepisu) oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. (wadliwe uzasadnienie), nie są zasadne. NSA podkreślił, że organ nadzoru (Wojewoda) nie musi wykazywać naruszenia interesu prawnego, aby wnieść skargę na uchwałę. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA potwierdził stanowisko Sądu pierwszej instancji. Zgodnie z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (u.c.p.g.), gmina ma obowiązek zorganizowania odbioru wszystkich rodzajów odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 1 u.c.p.g.). Możliwość dostarczenia odpadów do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK) jest jedynie sposobem uzupełniającym, a nie podstawowym, który zwalniałby gminę z obowiązku odbioru odpadów "u źródła". Uchwała Rady Gminy Kiszkowo, która ograniczała ten obowiązek, naruszała prawo materialne. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną i zasądził od Gminy Kiszkowo na rzecz Wojewody Wielkopolskiego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie obowiązku gmin w zakresie organizacji odbioru wszystkich rodzajów odpadów komunalnych z nieruchomości oraz interpretacja roli PSZOK jako sposobu uzupełniającego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy dotyczącej gospodarki odpadami, ale zasady interpretacji obowiązków gmin mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uchwała rady gminy określająca sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych może ograniczać odbiór niektórych rodzajów odpadów bezpośrednio z nieruchomości, dopuszczając jedynie ich dostarczenie do PSZOK?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała taka jest niezgodna z prawem, ponieważ obowiązek gminy obejmuje zorganizowanie odbioru wszystkich rodzajów odpadów komunalnych z nieruchomości, a możliwość dostarczenia odpadów do PSZOK jest jedynie sposobem uzupełniającym.

Uzasadnienie

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakłada na gminy obowiązek zorganizowania odbioru wszystkich rodzajów odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Odbiór "u źródła" jest podstawowym obowiązkiem, a PSZOK stanowi jedynie dodatkowe rozwiązanie.

Czy organ nadzoru (Wojewoda) wnosząc skargę na uchwałę rady gminy musi wykazywać naruszenie własnego interesu prawnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nadzoru ma prawo wniesienia skargi na uchwałę rady gminy w każdym czasie, niezależnie od wykazywania naruszenia interesu prawnego.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy o samorządzie gminnym nie uzależniają prawa organu nadzoru do wniesienia skargi od posiadania własnego interesu prawnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Rady Gminy Kiszkowo od wyroku WSA w Poznaniu, który stwierdził nieważność uchwały rady gminy w sprawie sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych.

Przepisy (25)

Główne

u.c.p.g. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

pkt 1, 6

u.c.p.g. art. 4 § 2

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

pkt 3b

u.c.p.g. art. 6c § 1

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6r § 2d

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6r § 3

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6r § 3a

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6r § 3b

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6r § 3c

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6r § 3d

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nie dotyczy oceny legalności uchwały rady gminy.

u.s.g. art. 18 § 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

pkt 15

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Dz.U. 2023 poz 1634 art. 147 § 1

Dz.U. 2023 poz 1634 art. 147 § 1

pa r 1 i 2

Dz.U. 2023 poz 1634 art. 3 § 1

Dz.U. 2023 poz 1634 art. 141 § 4

Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 § 1

pkt 1 lit c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała rady gminy nie może ograniczać obowiązku gminy do zorganizowania odbioru wszystkich rodzajów odpadów komunalnych z nieruchomości, a możliwość dostarczenia odpadów do PSZOK jest jedynie sposobem uzupełniającym. • Organ nadzoru (Wojewoda) nie musi wykazywać naruszenia własnego interesu prawnego, aby wnieść skargę na uchwałę rady gminy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA (art. 147 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g., art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a., art. 3 § 1 P.p.s.a., art. 141 § 4 P.p.s.a.). • Zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczące błędnej wykładni przepisów u.c.p.g. (art. 6c ust. 1, art. 6r ust. 2d, art. 5 ust. 1 pkt 3b, art. 3 ust. 2 pkt 1, art. 4 ust. 2).

Godne uwagi sformułowania

Możliwość dostarczenia odpadów przez mieszkańca do punktu ich zbiórki stanowi tylko dodatkowy sposób ich pozbycia się przez właściciela i nie może ten sposób być traktowany jako jedyny ani nawet jako podstawowy. • Odbiór odpadów z nieruchomości jest jednym z podstawowych obowiązków objętych zadaniem publicznym związanym z utrzymaniem czystości i porządku w gminach. • Pod pojęciem 'pozbywania się odpadów komunalnych' ustawodawca rozumie odbieranie odpadów z terenu nieruchomości wskazanych w art. 6c ust. 1 i 2 u.c.p.g., a także przyjmowanie odpadów przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych i zapewnianie przyjmowania tych odpadów przez gminę w inny sposób.

Skład orzekający

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Olga Żurawska - Matusiak

członek

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku gmin w zakresie organizacji odbioru wszystkich rodzajów odpadów komunalnych z nieruchomości oraz interpretacja roli PSZOK jako sposobu uzupełniającego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy dotyczącej gospodarki odpadami, ale zasady interpretacji obowiązków gmin mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu gospodarki odpadami komunalnymi i obowiązków gmin, co jest istotne dla samorządów i mieszkańców. Wyrok precyzuje kluczowe obowiązki gmin.

Gmina musi odbierać wszystkie odpady z Twojej posesji – PSZOK to tylko dodatek!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst