III OSK 1562/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-25
NSAAdministracyjneWysokansa
odpadyprzemieszczanie odpadówinterpretacja indywidualnaprawo przedsiębiorcówopłata skarbowadanina publicznaGIOŚNSAskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki X. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że spółka nie miała interesu prawnego do uzyskania interpretacji indywidualnej dotyczącej przywozu odpadów z Białorusi, gdyż nie była podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty skarbowej.

Spółka X. Sp. z o.o. wniosła o interpretację indywidualną dotyczącą statusu prawnego brykietu z ligniny pohydrolitycznej, który planowała wwieźć z Białorusi. Spółka argumentowała, że opłaty skarbowe związane z zezwoleniem na przywóz odpadów stanowią daninę publiczną, co dawałoby jej prawo do wniosku. Główny Inspektor Ochrony Środowiska umorzył postępowanie, uznając, że spółka jako odbiorca odpadów nie jest zobowiązana do uiszczenia opłaty, a jedynie podmiot wysyłający. WSA w Warszawie oddalił skargę, a NSA utrzymał ten wyrok, potwierdzając brak właściwości GIOŚ do wydania interpretacji w tej sprawie i brak interesu prawnego spółki.

Spółka X. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zwróciła się do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie stosowania przepisów ustawy o odpadach, w kontekście planowanego przywozu z Białorusi brykietu z ligniny pohydrolitycznej. Spółka argumentowała, że opłaty skarbowe związane z zezwoleniem na przywóz odpadów należy uznać za daninę publiczną, co uzasadnia jej prawo do uzyskania interpretacji na podstawie art. 34 ust. 1 Prawa przedsiębiorców. GIOŚ decyzją z dnia 2 sierpnia 2023 r. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, wyjaśniając, że zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1013/2006, podmiotem zobowiązanym do uzyskania zezwolenia i uiszczenia opłaty skarbowej jest podmiot wysyłający (w tym przypadku białoruski O. "[...]"), a nie odbiorca (spółka X. Sp. z o.o.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2024 r. oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko GIOŚ. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 listopada 2025 r. oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając, że GIOŚ nie był właściwym organem do wydania interpretacji w sprawie opłat skarbowych związanych z zezwoleniami na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, a spółka nie wykazała interesu prawnego do uzyskania interpretacji w zakresie przywozu odpadów, gdyż nie była podmiotem zobowiązanym do świadczenia daniny publicznej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przedsiębiorca będący jedynie odbiorcą odpadów, a nie podmiotem wysyłającym, nie jest zobowiązany do uiszczenia opłaty skarbowej związanej z zezwoleniem na przywóz odpadów, a tym samym nie ma interesu prawnego do uzyskania interpretacji indywidualnej w tym zakresie na podstawie art. 34 ust. 1 Prawa przedsiębiorców.

Uzasadnienie

Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1013/2006, obowiązek uzyskania zezwolenia i uiszczenia opłaty skarbowej spoczywa na podmiocie wysyłającym odpady. Spółka jako odbiorca nie jest zobowiązana do tej daniny, co wyklucza jej uprawnienie do wniosku o interpretację indywidualną w oparciu o art. 34 ust. 1 Prawa przedsiębiorców.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.p. art. 34 § ust. 1, ust. 12, ust. 16

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Warunkiem wydania interpretacji indywidualnej jest złożenie wniosku przez uprawniony podmiot do właściwego organu, dotyczącego przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia daniny publicznej. Brak właściwości organu lub brak obowiązku świadczenia daniny publicznej przez wnioskodawcę wyklucza możliwość wydania interpretacji.

rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 art. 3, 4, 18

Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów

Określa procedury i systemy kontroli w zakresie przemieszczania odpadów, w tym wymóg uzyskania zezwoleń dla procedury zgłoszenia i zgody, które nakładają obowiązek na podmiot wysyłający.

p.p.s.a. art. 134, 135, 141 § 4, 151, 183 § 1, 184, 185 § 1, 188, 193, 204 pkt 1, 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje postępowanie przed sądami administracyjnymi, w tym zasady rozpoznawania skargi kasacyjnej i orzekania o kosztach.

Pomocnicze

u.m.p.o. art. 4

Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów

Uszczegóławia zapisy rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, wskazując organy właściwe do wykonania zadań z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów.

ustawa o odpadach art. 3 § ust. 1 pkt. 6

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Definiuje odpady i stanowi podstawę do określenia, czy dana substancja jest odpadem.

k.p.a. art. 7, 8, 77 § 1, 80, 105 § 1, 107 § 3, 122f § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje ogólne zasady postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności, prawdy obiektywnej, przekazania sprawy i uzasadnienia decyzji.

UFP art. 5 § ust. 2 pkt. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Definiuje daninę publiczną, do której zaliczono opłaty skarbowe.

Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej § Załącznik, część III, pkt. 43c

Określa wysokość opłat skarbowych za wydanie zezwoleń.

UIOŚ art. 2 § ust. 1 pkt. 1 lit. l

Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska

Określa kompetencje Inspekcji Ochrony Środowiska w zakresie kontroli przestrzegania przepisów o odpadach.

POŚ

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Definiuje podmioty korzystające ze środowiska.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b)

Określa wysokość wynagrodzenia pełnomocnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie jest organem właściwym do wydania interpretacji indywidualnej w sprawach dotyczących opłat skarbowych związanych z zezwoleniami na zbieranie lub przetwarzanie odpadów. Spółka X. Sp. z o.o. jako odbiorca odpadów nie jest zobowiązana do uiszczenia opłaty skarbowej związanej z zezwoleniem na przywóz odpadów z zagranicy, a tym samym nie posiada interesu prawnego do uzyskania interpretacji indywidualnej w tym zakresie. Brak właściwości rzeczowej organu wyklucza możliwość milczącego załatwienia sprawy zgodnie z art. 34 ust. 12 Prawa przedsiębiorców.

Odrzucone argumenty

Spółka X. Sp. z o.o. posiadała interes prawny do uzyskania interpretacji indywidualnej, ponieważ opłaty skarbowe związane z zezwoleniem na przywóz odpadów stanowią daninę publiczną. Główny Inspektor Ochrony Środowiska był właściwy do wydania interpretacji indywidualnej, a jego decyzja była wewnętrznie sprzeczna. Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał w pełni skargi, ignorując twierdzenia spółki dotyczące obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie/przetwarzanie odpadów i uiszczenia daniny publicznej, a także przekroczenia terminu 30 dni na wydanie interpretacji.

Godne uwagi sformułowania

Przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej... Właściwości tej nie można także wywodzić z ustawy z dnia 20 lipca 1991 roku o Inspekcji Ochrony Środowiska... Brak ze strony organu właściwości rzeczowej do wydania takiej interpretacji nie może skutkować w przypadku braku zajęcia odpowiedniego stanowiska przez organ w zakreślonym terminie przyjęcia, że zgodnie z art. 34 ust. 12 zdanie 2 ustawy o Prawach przedsiębiorców została wydana interpretacji indywidualna stwierdzająca prawidłowość stanowiska przedsiębiorcy...

Skład orzekający

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący

Jerzy Stelmasiak

sędzia

Sławomir Pauter

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie braku interesu prawnego do uzyskania interpretacji indywidualnej w przypadku braku obowiązku świadczenia daniny publicznej oraz brak właściwości rzeczowej organu do wydania interpretacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o interpretację indywidualną w kontekście przywozu odpadów i opłat skarbowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii interpretacji przepisów dotyczących przywozu odpadów i prawa przedsiębiorców do uzyskania interpretacji indywidualnej, co jest istotne dla firm działających w branży odpadowej.

Czy brak obowiązku zapłaty daniny publicznej odbiera prawo do interpretacji przepisów?

Sektor

odpady

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1562/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Sławomir Pauter /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6135 Odpady
657
Hasła tematyczne
Odpady
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2231/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-01-17
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 1839
§ 3 ust. 1 pkt. 54 ;it. b
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko
Dz.U. 2021 poz 735
Art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 105 § 1, art. 107 § 3, art. 122f  § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 236
Art. 34 ust. 1 i ust. 12
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej X. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2231/23 w sprawie ze skargi X. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 2 sierpnia 2023 r. nr DTPO-NPO.413.115.2022.EM w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej 1.oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od X. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Głównego Inspektora Ochrony Środowiska kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez X. Sp. z o.o. z siedzibą w W. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2024 roku, sygn. akt IV SA/Wa 2231/23, którym oddalono skargę w/w spółki na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 2 sierpnia 2023 r. nr DTPO-NPO.413.115.2022.EM w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej.
Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne
i prawne:
Skarżąca Spółka wnioskiem z dnia 29 marca 2023 r. wystąpiła do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie stosowania przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, w związku z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, art. 2 pkt 4a lit. c ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Wnioskodawca wniósł o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów (interpretacji indywidualnej) w przedmiocie prawidłowości stanowiska wnioskodawcy dotyczącego prawnego statusu brykietu z ligniny pohydrolitycznej, który wnioskodawca planuje wwieźć na teren Rzeczpospolitej Polski z terytorium Białorusi, z O. "[...]", C. str., [...] B. [...].
W uzasadnieniu w/w wniosku m.in. wskazano, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (u.m.p.o.) organem odpowiedzialnym za wykonanie rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (rozporządzenie (WE) nr 1013/2006), w rozumieniu art. 53 w/w rozporządzenia, jest Główny Inspektor Ochrony Środowiska, który jest w szczególności organem właściwym w sprawach przywozu odpadów na teren kraju, wywozu odpadów poza teren kraju oraz tranzytu odpadów przez teren kraju. Wskazano nadto, iż zgodnie z załącznikiem do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, wnioskodawca będzie zobowiązany do uiszczenia opłat skarbowych, za wydanie zezwolenia wydawanego na podstawie przepisów u.m.p.o. na obrót odpadami z zagranicą, obejmującego jednokrotne i wielokrotne przemieszczanie odpadów, w wysokości 14 000,00 zł. oraz od zezwoleń wstępnych, w wysokości 2000,00 zł. Spółka podniosła także, że w/w opłaty skarbowe należy uznać za daninę publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, powyższym argumentując skierowanie do GIOŚ przedmiotowego wniosku o interpretację indywidualną w sprawie stosowania ustawy o odpadach, na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. W ocenie wnioskodawcy, w związku z zapisami ustawy o finansach publicznych (art. 5 ust. 2 pkt 1), opłaty skarbowe za wydanie zezwolenia wydawanego przez GIOŚ, na podstawie przepisów u.m.p.o., na międzynarodowe przemieszczanie odpadów należy uznać za daninę publiczną. Zatem ma interes prawny do uzyskania żądanej interpretacji.
Wnioskująca Spółka jednoczenie podniosła, że w przypadku uznania jej stanowiska zawartego w w/w wniosku za błędne, zobowiązana będzie do uiszczenia opłat skarbowych, związanych z wydaniem zezwolenia na przywóz odpadów z zagranicy.
Decyzją z dnia 2 sierpnia 2023 roku Główny Inspektor Ochrony Środowiska powołując się na 34 ust. 1 i ust. 16 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku Prawo Przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 221 ze zm.), art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 i 4 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 roku w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz. UE L 190 z dnia 12 lipca 2006 roku z późn. zm.) oraz art. 4 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (t.j. Dz.u. z 2020r., poz. 1729) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 określa procedury i systemy kontroli w zakresie przemieszczania odpadów, w zależności od pochodzenia odpadów, przeznaczenia i trasy przemieszczania odpadów, rodzaju przesyłanych odpadów oraz przewidzianego trybu postępowania z odpadami w miejscu przeznaczenia. Rozporządzenie to określa procedury transgranicznego przemieszczania odpadów pomiędzy krajami Unii Europejskiej, ale także zasady przywozu odpadów do Unii z państw trzecich. Natomiast ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów uszczegóławia zapisy rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, tj. określa postępowanie i wskazuje organy właściwe do wykonania zadań z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów wynikających z rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 a także kary pieniężne za naruszanie obowiązków w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów. Dalej GIOŚ stwierdził, iż zgodnie z art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 przewidziane są dwie procedury transgranicznego przemieszczania odpadów, przy czym procedury te mają zastosowanie zarówno w sytuacji przemieszczeń w obrębie krajów UE, jak i w sytuacji przywozu odpadów do UE z krajów trzecich. Art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 wskazuje, że wysyłka odpadów w pierwszej procedurze wiąże się z koniecznością uzyskania pisemnych zezwoleń właściwych organów, tj. właściwego organu kraju wysyłki i właściwego organu kraju przeznaczenia, a także co najmniej milczącej zgody właściwych organów kraju bądź krajów tranzytu, jeżeli są zaangażowane w dane przemieszczenie. Zezwolenie jest wydawane na przemieszczenie konkretnie określonych odpadów, przeznaczonych do zagospodarowania w określony sposób przez konkretnego odbiorcę. Podmiotem zobowiązanym do dokonania zgłoszenia (tj. uzyskania pisemnej zgody na planowaną wysyłkę odpadów) jest osoba fizyczna lub prawna, która zamierza wysłać odpady za granicę, podlegająca jurysdykcji państwa wysyłki, którą m.in. może być podmiot określony w art. 2 pkt. 15 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, tj: wytwórca pierwotny, lub posiadający zezwolenie nowy wytwórca, który wykonuje działania poprzedzające przemieszczanie; lub posiadający zezwolenie podmiot zbierający, który w wyniku połączenia niewielkich ilości jednego rodzaju odpadów zebranych z różnych źródeł utworzył wysyłkę, która ma się rozpocząć z jednego miejsca wskazanego w zgłoszeniu; lub zarejestrowany sprzedawca, który został upoważniony na piśmie przez wytwórcę pierwotnego, nowego wytwórcę lub posiadający zezwolenie podmiot zbierający, określony w pkt I), II) oraz III), do działania w ich imieniu w charakterze zgłaszającego; zarejestrowany pośrednik, który został upoważniony na piśmie przez wytwórcę pierwotnego, nowego wytwórcę lub posiadający zezwolenie podmiot zbierający, określonych w pkt I), II) oraz III), do działania w ich imieniu w charakterze zgłaszającego; posiadacz, jeżeli wszystkie osoby określone w pkt I), II), III), IV) oraz w odpowiednich przypadkach w pkt V) są nieznane lub niewypłacalne.
Drugą z procedur transgranicznego przemieszczania odpadów jest procedura informowania, określona w art. 18 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. Dotyczy ona odpadów wymienionych w załączniku III do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, przeznaczonych do odzysku. Są to odpady takie jak np. złom, makulatura, stłuczka szklana, tworzywa sztuczne, itp., a więc odpady, które nie wykazują właściwości niebezpiecznych i mogą być wykorzystane jako surowiec w procesach produkcyjnych. Przemieszczanie odpadów w procedurze informowania nie wymaga uzyskania zezwoleń właściwych organów i odbywa się na podstawie dokumentów przewozowych sporządzanych przez wysyłającego. Organ wskazał także, odnośnie szczegółowej procedury przywozu do Polski ligniny pohydrolitycznej, że lignina pohydrolityczna jest pozostałością procesu przeróbki drewna metodą hydrolizy, którego celem jest wyprodukowanie cukrów, a następnie alkoholu lub drożdży paszowych. Przetwórstwo drewna w celu wytworzenia alkoholu lub drożdży paszowych nie stanowi produkcji rolniczej lub leśnej. Lignina pohydrolityczna, będąc pozostałością procesu produkcyjnego alkoholu etylowego, a także wytworzone z niej brykiety czy pellety nie stanowią biomasy pochodzenia rolniczego lub leśnego, która podlegałaby wyłączeniu z ustawy o odpadach (art. 2 pkt 6 ustawy o odpadach). W związku z powyższym GIOŚ stoi na stanowisku, że lignina pohydrolityczna (także w postaci pelletu, czy brykietu) stanowi odpad o kodzie AC 170 - Przerobiony korek i odpady drewna z załącznika IV do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, którego przywóz do Polski powinien odbywać się z zastosowaniem procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody wszystkich zainteresowanych właściwych organów, zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006.
GIOŚ na marginesie też wyjaśnił, iż powyższe stanowisko było wielokrotnie komunikowane spółce X. Sp. z o.o. i jej profesjonalnemu pełnomocnikowi w pismach z dnia 5 stycznia 2023 r. i z dnia 27 lutego 2023 r., a także podczas kontaktu telefonicznego i bezpośrednio w siedzibie organu. Jednocześnie GIOŚ zaznaczył, iż w sytuacji przywozu odpadów do Polski, w ramach procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody, w myśl art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, obowiązek uiszczenia w/w opłaty skarbowej dotyczy tylko i wyłącznie zgłaszającego, a nie odbiorcy odpadów. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 14 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 "odbiorca" oznacza każdą osobę lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji państwa przeznaczenia, do których odpady są przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia. Zatem w opisanej przez wnioskodawcę sytuacji, tj. przywozu odpadów w postaci ligniny pohydrolitycznej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej z terytorium Białorusi, podmiotem "zgłaszającym" będzie białoruski podmiot O. "[...]", zaś Spółka X. Sp. z o.o. byłaby "odbiorcą". W takim wypadku podmiotem zobowiązanym do uiszczenia w/w opłaty skarbowej byłby wyłączne podmiot białoruski, a nie wnioskująca Spółka. W związku z powyższym, w ocenie organu, przepis art. 34 ust. 1 Prawo Przedsiębiorców nie ma w opisanej we wniosku sytuacji zastosowania. Dotyczy on bowiem przedsiębiorcy zobowiązanego do świadczenia daniny publicznej (uiszczenie w/w opłat), a w okolicznościach niniejszej sprawy taki obowiązek wobec wnioskodawcy nie zachodzi. Tym samym wnioskodawca nie jest podmiotem, który jest uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie interpretacji indywidualnej, na podstawie przepisów ustawy Prawo Przedsiębiorców. Stąd też, skoro art. 34 ust. 1 Prawo Przedsiębiorców nie ma zastosowania wobec wnioskodawcy, przedmiotowe postępowanie należało jako bezprzedmiotowe umorzyć.
Ze skargą na powyższą decyzję GIOŚ wystąpiła Spółka X. Sp. z o.o. z siedzibą w W.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Ponownie podkreślił, iż skarżąca Spółka nie jest podmiotem, który może wnieść wniosek o interpretację indywidualną na podstawie przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców, gdyż art. 34 ust. 1 tej ustawy dotyczy wyłącznie przedsiębiorcy zobowiązanego do świadczenia daniny publicznej, co oznacza, że w sytuacji przywozu odpadów w postaci ligniny pohydrolitycznej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej białoruski podmiot O. "[...]" jako podmiot "zgłaszający" byłby podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty skarbowej, za zezwolenie wydawane na podstawie przepisów u.m.p.o. na obrót odpadami z zagranicą. Spółka X. sp. z o.o. z siedzibą w W., jako "odbiorca" nie byłaby do w/w opłat zobowiązana. Wobec powyższego w związku przepis art. 34 ust. 1 ustawy Prawo Przedsiębiorców nie ma zastosowania do wnioskodawcy, stąd postępowanie należało jako bezprzedmiotowe umorzyć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem powołując się na art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę uznając, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdzi, że w pełni aprobuje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podkreśla, że w sytuacji przywozu odpadów z zagranicy do Polski, których import odbywałby się na podstawie procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody, w myśl art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (dalej "rozporządzenie (WE) nr 1013/2006") podmiot "zgłaszający" zobowiązany jest do uiszczenia opłaty związanej z wydaniem zezwolenia na obrót odpadami z zagranicą w wysokości 14 000, 00 zł. Nie budziło żadnych wątpliwości Sądu, iż w opisanej we wniosku sytuacji, tym podmiotem jest w/w białoruska Spółka. Skarżąca Spółka, jako "odbiorca" odpadów, nie jest prawnie zobowiązana do ponoszenia opłaty skarbowej za powyższe zezwolenie, którą należy traktować jak daninę publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Strona nie była zatem, na co organ słusznie wskazał, uprawniona do uzyskania interpretacji indywidualnej na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, ponieważ w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym sprawy, nie byłaby zobowiązana do świadczenia w/w daniny publicznej w postaci opłaty skarbowej, tj. opłaty związanej z wydaniem zezwolenia na obrót odpadami z zagranicą. Zatem skarżąca nie jest uprawniona do powoływania się na przepis art. 34 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców. Zgodnie bowiem z powyższym, hipotetycznie nie byłaby podmiotem, na którym ciążyłby obowiązek świadczenia daniny publicznej w postaci w/w opłaty skarbowej.
Odnosząc się do zarzutu odniesienia się przez organ co do meritum, w tym odnośnie stwierdzenia, iż lignina pohydrolityczna (także w postaci pelletu, czy brykietu) stanowi odpad o kodzie AC 170 - Przerobiony korek i odpady drewna z załącznika IV do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, w sytuacji umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego Sąd stwierdził, że przedstawione przez GIOŚ wyjaśnienia były dokonane wyłącznie w celu wykazania braku podstaw do zastosowania wobec skarżącej w/w regulacji - art. 34 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorcy, zgodnie z którym "przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna)". W kontekście powyższego Sąd wskazuje, iż GIOŚ zbadał tylko przesłanki formalnoprawne warunkujące możliwość załatwienia sprawy przez organ, w myśl przepisu art. 34 ust. 16 ustawy Prawo przedsiębiorcy (do postępowań o wydanie interpretacji indywidualnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej).
Odwołując się do treści art. 34 ust. 12 ustawy Prawo przedsiębiorcy (PP) określającego termin do wydania interpretacji indywidualnej, i skutków braku zachowania tego terminu przez organ Sąd stwierdził, że w realiach niniejszej sprawy nie ma on zastosowania. Powołana regulacja prawna dotyczy wyłącznie "przedsiębiorcy zobowiązanego do świadczenia daniny publicznej", natomiast w omawianej sytuacji przywozu odpadów w postaci ligniny pohydrolitycznej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej z terytorium Białorusi, Spółka X. sp. z o.o. z siedzibą w W. byłaby wyłącznie "odbiorcą", czyli podmiotem niezobowiązanym do uiszczenia w/w daniny. Wobec powyższego nierozpoznanie wniosku w powyższym terminie nie mogło skutkować uznaniem, iż doszło do "milczącego załatwienia" sprawy. Aby ustawowy termin 30 dni był dla organu wiążący i aby wniosek mógł być rozpatrzony zgodnie z intencją strony, a interpretacja zaproponowana we wniosku mogła być uznana za prawidłową, niezbędne i konieczne było złożenie go przez podmiot uprawniony, który miałby status podmiotu "zgłaszającego", zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów. Sytuacja taka nie miała jednak w rozpoznawanej sprawie miejsca. W dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji stwierdził, iż w uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka wskazała także na kwestie dotyczące wyrażenia potencjalnej zgody na gospodarowanie przez nią odpadami, co nie ma odniesienia do zakresu rozpoznawanej sprawy. Główny Inspektor Ochrony Środowiska jest organem odpowiedzialnym za wykonanie rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, w rozumieniu art. 53 tego rozporządzenia, a zatem jest w szczególności właściwy w sprawach przywozu odpadów na teren kraju, wywozu odpadów poza teren kraju oraz tranzytu odpadów przez teren kraju. Uwzględniając zatem treść art. 34 ust. 1 Prawa przedsiębiorców może zajmować stanowisko merytoryczne jedynie w sprawach wynikających z uregulowania w/w aktu prawa europejskiego. Natomiast znaczna część skargi porusza kwestie wydawania zezwoleń na przetwarzanie odpadów, co nie było przedmiotem wniosku o interpretację ani nie znajduje się w kompetencji GIOŚ, który nie jest organem właściwym do nałożenia obowiązku, o charakterze daniny publicznej, w postaci zezwolenia na zbieranie odpadów, przetwarzanie odpadów lub zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła X. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wnosząc na podstawie art. 188 p.p.s.a. o jego uchylenie w całości i stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 2 sierpnia 2023 r., nr DTPO-NP0.413.115.2022.EM w całości z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a także 34 ust. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców oraz w zw. z art. 135 p.p.s.a., ewentualnie na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego wyroku oraz uchylenie decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 2 sierpnia 2023 r., nr DTPO- NP0.413.115.2022.EM w całości z uwagi na wydanie jej z naruszeniem przepisów prawa materialnego, ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie skarżonego wyroku i przekazanie sprawy do Sądu pierwszej instancji, celem ponownego rozpoznania sprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) naruszenie art. 34 ust. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 122a § 1 oraz § 2 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez Sąd pierwszej instancji, że organ nie przekroczył w niniejszej sprawie 30-dniowego terminu na wydanie interpretacji indywidualnej oraz, że nie doszło w niniejszej sprawie do milczącego załatwienia sprawy, co doprowadziło do bezzasadnego oddalenia skargi przez Sąd pierwszej instancji,
b) art. 34 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm., dalej jako: "ustawa o odpadach" lub "ustawa o odpadach") oraz z art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1270 ze zm., dalej jako: "UFP") i pkt. 43c części III Załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (t.j. Dz.U. 2023 poz. 2111, dalej jako: "ustawa o opłacie skarbowej") w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez Sąd pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie nie wystąpi obowiązek świadczenia przez Skarżącą daniny publicznej, co doprowadziło do bezzasadnego oddalenia skargi przez Sąd pierwszej instancji,
c) naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. I oraz art. 9 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 425, dalej jako: "UIOŚ") w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie, polegające na pominięciu przez Sąd pierwszej instancji, że zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, do kompetencji organów Inspekcji Ochrony Środowiska, w tym Głównego Inspektora Ochrony Środowiska należy kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 54, dalej jako: "POŚ"), w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, w szczególności do ustalania, w ramach wykonywanej kontroli, czy dana substancja lub przedmiot, stanowi odpad w rozumieniu ustawy o odpadach, co doprowadziło do bezzasadnego oddalenia skargi przez Sąd pierwszej instancji,
2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 i art. 8 k.p.a., w zw. z art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 34 ust. 16 ustawy o Prawach przedsiębiorców w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez niekompletne rozpatrzenie skargi przez Sąd pierwszej instancji, polegające na zignorowaniu twierdzeń Strony zawartych w skardze, w szczególności: 1) w zakresie wyjaśnień Skarżącej, zgodnie z którymi w przypadku klasyfikacji brykietu z ligniny pohydrolitycznej jako odpadu w rozumieniu ustawy o odpadach, Skarżąca będzie zobowiązana do uzyskania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów oraz uiszczenia daniny publicznej w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, to jest opłaty skarbowej od zezwolenia na a) zbieranie odpadów, b) przetwarzanie odpadów, c) zbieranie i przetwarzanie odpadów, zgodnie z pkt. 43c części III Załącznika do ustawy o opłacie skarbowej, a także 2) w zakresie twierdzenia Strony o przekroczeniu przez Organ terminu 30 dni na wydanie interpretacji indywidualnej, wskazanego w art. 34 ust. 12 PP oraz 3) w zakresie argumentacji Strony odnośnie dopuszczenia się przez Organ dowolnej oceny dowodów, a także wybiórczego traktowania zebranego materiału dowodowego, przejawiającego się niedoniesieniem się przez Organ do niektórych dowodów i twierdzeń Strony, co doprowadziło do bezzasadnego oddalenia skargi przez Sąd pierwszej instancji,
b) art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 34 ust. 1 oraz 16 ustawy o Prawach przedsiębiorców w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd pierwszej instancji, że organ wydał decyzję wewnętrznie sprzeczną, gdyż umorzył postępowanie w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej jednocześnie zajmując stanowisko merytoryczne sprawie, a zatem z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Naruszenie wskazane w niniejszym punkcie doprowadziło do bezpodstawnego oddalenia skargi przez Sąd pierwszej instancji,
c) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. art. 11 k.p.a. oraz w zw. z art. 34 ust. 16ustawy o Prawach przedsiębiorców w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wyznaczających zakres elementów składowych decyzji administracyjnej, polegającego na sformułowaniu przez organ uzasadnienia decyzji w sposób niekompletny. Sąd pierwszej instancji pominął, że organ nie odniósł się w należyty sposób w uzasadnieniu decyzji do twierdzeń Skarżącej, zgodnie z którymi w przypadku klasyfikacji brykietu z ligniny pohydrolitycznej jako odpadu w rozumieniu ustawy o odpadach, Skarżąca będzie zobowiązana do 1) uzyskania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów oraz uiszczenia daniny publicznej w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, to jest opłaty skarbowej od zezwolenia na a) zbieranie odpadów, b) przetwarzanie odpadów, c) zbieranie i przetwarzanie odpadów, zgodnie z pkt. 43c części III Załącznika do ustawy o opłacie skarbowej, a także 2) w zakresie twierdzenia Strony o przekroczeniu przez Organ terminu 30 dni na wydanie interpretacji indywidualnej, wskazanego w art. 34 ust. 12 PP, co doprowadziło do bezzasadnego oddalenia skargi przez Sąd pierwszej instancji,
d) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się w sposób należyty przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu skarżonego wyroku do: 1) podniesionego w skardze twierdzenia Skarżącej, zgodnie z którym w przypadku klasyfikacji brykietu z ligniny pohydrolitycznej jako odpadu w rozumieniu ustawy o odpadach, Skarżąca będzie zobowiązana do uzyskania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów oraz uiszczenia daniny publicznej w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, to jest opłaty skarbowej od zezwolenia na a) zbieranie odpadów, b) przetwarzanie odpadów, c) zbieranie i przetwarzanie odpadów, zgodnie z pkt. 43c części III Załącznika do ustawy o opłacie skarbowej, 2) znajdującego się w aktach sprawy stanowiska Ministra Klimatu i Środowiska, w którym Minister Klimatu i Środowiska uznał, że wniosek o interpretację indywidualną należy do kognicji GIOŚ.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpatrywanej skardze kasacyjnej sformułowano trzy zarzuty naruszenia prawa materialnego (w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) oraz cztery zarzuty naruszenia przepisów postępowania (w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Jakkolwiek generalną zasadą jest w pierwszej kolejności rozpoznawanie zarzutów procesowych, aby przesądzić czy przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku stan faktyczny jest prawidłowy, to w rozpoznawanej sprawie, kluczowe znaczenie mają kwestionowane przez skarżącą kasacyjnie instytucje prawa materialnego. Dopiero wynik tego aspektu kontroli kasacyjnej zostanie nałożony na ocenę zarzutów naruszenia przepisów postępowania (sformułowanych w pkt 2 skargi kasacyjnej).
Istota podniesionych w niej zarzutów sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który dokonując interpretacji art. 34 ustawy o Prawach przedsiębiorców podzielił stanowisko organu, zgodnie z którym skarżąca spółka jako odbiorca odpadów nie byłaby obowiązana do świadczenia daniny publicznej w postaci opłaty skarbowej tj. opłaty związanej z wydaniem zezwolenia na obrót odpadami z zagranicą, co skutkowało umorzeniem postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej.
Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o Prawach przedsiębiorcy (p.p.), przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna). Wniosek o wydanie interpretacji może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 34 ust. 2 p.p.). Przedsiębiorca we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przedstawia zaistniały stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe oraz własne stanowisko w sprawie (art. 34 ust. 3 p.p.). Udzielenie interpretacji indywidualnej następuje w drodze decyzji, od której służy odwołanie. Interpretacja indywidualna winna zawierać wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym oraz z pouczeniem o prawie wniesienia środka zaskarżenia (art. 34 ust. 5 p.p.).
W świetle art. 34 ust. 1 p.p. warunkiem wstępnym udzielenia omawianej interpretacji jest zatem ustalenie, że wniosek przedsiębiorcy, złożony w jego indywidualnej sprawie, dotyczy zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne. Nadto, co istotne, wniosek o udzielenie interpretacji winien być złożony do właściwego organu. Tym organem jest organ właściwy do nałożenia obowiązku o charakterze daniny publicznej.
Zatem przed udzieleniem wnioskowanej interpretacji organ, do którego wniosek taki został skierowany jest obowiązany na wstępie stwierdzić, czy z wnioskiem takim wystąpił uprawniony podmiot, czy dotyczy jego indywidualnej sprawy z którą związany jest obowiązek uiszczenia daniny publicznej oraz czy organ jest właściwy do wydania danej interpretacji. Brak spełnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek winien uzasadniać odmowę wydania interpretacji indywidualnej.
W niniejszej sprawie z uwagi na podniesione zarzuty kasacyjne występują trzy istotne kwestie sporne.
Pierwsza dotyczy obowiązku uiszczenia przez skarżącą spółkę opłaty skargowej od zezwolenia na obrót odpadami z zagranicy, obejmującego jednokrotne i wielokrotne przemieszczanie odpadów, w wysokości 14.000 zł oraz zezwoleń wstępnych w wysokości 2.000 zł. Zgodnie z opisanym przez spółkę stanem faktycznym we wniosku produkt w postaci brykietu z ligniny pohydrolitycznej spółka zamierzała wwieść na teren Rzeczypospolitej Polski z terytorium Białorusi, z O. "[...]".
Procedury i system kontroli w zakresie przemieszczania odpadów zależności od pochodzenia odpadów, przeznaczenia i trasy przemieszczania odpadów, rodzajów przesyłanych odpadów oraz przewidzianego trybu postępowania z odpadami w miejscu przeznaczenia określa Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Przepis art. 4 tegoż rozporządzenia określa procedurę wiążącą się z koniecznością uzyskania pisemnych zezwoleń właściwych organów kraju wysyłki i właściwego organu kraju przeznaczenia, a także co najmniej milczącej zgody właściwych organów kraju bądź krajów tranzytu, jeżeli są zaangażowane w dane przemieszczanie. Podmiotem zobowiązanym do dokonania zgłoszenia jest osoba fizyczna lub prawna, która zamierza wysłać odpady za granicę, podlegająca jurysdykcji państwa wysyłki. W niniejszej sprawie będzie to zatem O. "[...]", a nie skarżąca spółka. Drugą z procedur transgranicznego przemieszczania odpadów jest procedura informowania, określona w art. 18 rozporządzenia (WE) z 2006 roku. Procedura ta dotyczy odpadów przeznaczonych do odzysku wymienionych w załączniku nr III do wspomnianego rozporządzenia. Przemieszczanie odpadów w procedurze informowania nie wymaga uzyskania zezwolenia właściwych organów i odbywa się na podstawie dokumentów przewozowych sporządzonych przez wysyłającego. W związku z powyższym należy podzielić stanowisko organu, że w opisanej przez skarżącą spółkę we wniosku o indywidualną interpretację sytuacji nie dochodzi do powstania po jej stronie zobowiązania do świadczenia daniny publicznej jako podmiotu odbierającego odpady w ramach ich transgranicznego przemieszczania. Zatem organ zasadnie odmówił wydania interpretacji indywidualnej w zakresie transgranicznego przemieszczania odpadów. Należy podkreślić, że skarżąca spółka nie kwestionuje w złożonej skardze kasacyjnej powyższych ustaleń organu, następnie zaakceptowanych przez Sąd I instancji.
Zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia 34 ust. 1 pkt 1 ustawy o Prawach przedsiębiorcy w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach oraz art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 1270 ze zm.) i pkt 43c części III załącznika ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej (t.j. Dz.U z 2023r., poz. 2111) w zw. z art. 151 p.p.s.a. dotyczy zdaniem skarżącej błędnej wykładni polegającej na uznaniu przez Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie nie wystąpi obowiązek świadczenia przez skarżącą daniny publicznej. W uzasadnieniu powyższego zarzutu skarżąca, w przypadku uznania sprowadzonego z Białorusi produktu – brykietu z ligniny pohydrolitycznej jako odpadu, obowiązana będzie do uiszczenia opłaty skarbowej od wystąpienia z wnioskiem o zezwolenie na zbieranie odpadów i przetwarzanie odpadów. Tak skonstruowany zarzut kasacyjny nie zasługuje na uwzględnienie. Jak już wyżej wskazano wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w oparciu o art. 34 ust. 1 ustawy o Prawach przedsiębiorcy winien być złożony do właściwego organu t.j. organ właściwy do nałożenia obowiązku o charakterze daniny publicznej. Zgodnie z treścią art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach prowadzenie zbierania odpadów i ich przetwarzania wymaga uzyskania zezwolenia, które zgodnie z ust. 2 w drodze decyzji, wydaje organ właściwy odpowiednio ze względu na miejsce zbierania lub przetwarzania odpadów. Natomiast przepis art. 41 ust. 3 wskazuje, że organem tym w sytuacjach określonych w pkt 1 lit. a, b i c jest marszałek województwa, a w pozostałych starosta. W żadnym z przypadków organem tym nie jest Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Tym samym organ ten nie jest właściwy do wydawania w oparciu o art. 34 ust. 1 ustawy o Prawach przedsiębiorców interpretacji indywidualnej dotyczącej świadczeń publicznych związanych z decyzjami dotyczącymi wydawania decyzji w przedmiocie prowadzenia zbierania i przetwarzania odpadów. Właściwości tej nie można także wywodzić z ustawy z dnia 20 lipca 1991 roku o Inspekcji Ochrony Środowiska, w szczególności z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l oraz art. 9 tejże ustawy, zgodnie z którymi to regulacjami Główny Inspektor Ochrony Środowiska sprawuje kontrole podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o odpadach, w szczególności do ustalania, w ramach sprawowania kontroli, czy dana substancja lub przedmiot stanowi odpad w rozumieniu ustawy o odpadach. Pierwszy z powołanych przepisów ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska mówi o sprawowaniu przez organy Inspekcji ochrony Środowiska kontroli przestrzegania ustawy o odpadach, a drugi o rodzajach przeprowadzanych przez te organy kontroli. Przepisy te w żaden sposób nie pozwalają na przyjęcie, że w oparciu o te regulacje Główny Inspektor Ochrony Środowiska może wydawać decyzję w zastępstwie marszałka województwa, czy też innego organy właściwego do wydawania w danym przedmiocie decyzji. Tym samym także zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia powyższych przepisów nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 34 ust. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 122a § 1 oraz § 2 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez Sąd pierwszej instancji, że organ nie przekroczył w niniejszej sprawie 30-dniowego terminu na wydanie interpretacji indywidualnej oraz, że nie doszło w niniejszej sprawie do milczącego załatwienia sprawy, co doprowadziło do bezzasadnego oddalenia skargi przez Sąd pierwszej instancji. Dokonując wykładni art. 34 ust. 12 ustawy o Prawach przedsiębiorców należy uwzględnić nie tylko wykładnię językową, ale także wykładnie systemową i celowościową. Wspomniany przepis stanowi pewną logiczną całość z pozostałymi regulacjami zawartymi w art. 34 ustawy o Prawach przedsiębiorców. Warunkiem wydania indywidualnej interpretacji jest spełnienie przesłanek określonych w art. 34 ust. 1 tj. złożenie wniosku przez uprawniony podmiot do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej o wydanie interpretacji oraz konieczność wyjaśnienia zakresu czy sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. Dopiero w przypadku łącznego spełnienia powyższych trzech przesłanek ma zastosowanie regulacja określona w art. 34 powołanej ustawy z wszystkimi rygorami w nim opisanymi, w tym skutku braku zachowania przez organ terminu 30 dni do wydania interpretacji indywidualnej. W szczególności brak ze strony organu właściwości rzeczowej do wydania takiej interpretacji nie może skutkować w przypadku braku zajęcia odpowiedniego stanowiska przez organ w zakreślonym terminie przyjęcia, że zgodnie z art. 34 ust. 12 zdanie 2 ustawy o Prawach przedsiębiorców została wydana interpretacji indywidualna stwierdzająca prawidłowość stanowiska przedsiębiorcy przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, czyli w drodze milczącego załatwienia sprawy. Przyjęcie odmiennego stanowiska stanowiłoby o przyjęciu rozwiązania naruszającego podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w tym przepisów o właściwości. Takie same stanowisko należy przyjąć w odniesieniu do sytuacji, gdy wspomniany wniosek składa przedsiębiorca w sprawie, w którą nie jest związany obowiązek świadczenia daniny publicznej. Przyjęcie w takiej sytuacji rozwiązania, że mamy miejsce z tzw. milczącym załatwieniem sprawy świadczyłoby, że w obrocie prawnym funkcjonuje rozstrzygnięcie wydanie z rażącym naruszeniem przepisów prawa, dotyczącym właściwości rzeczowej organu. Podsumowując, przepis art. 34 ust. 12 ustawy o Prawach przedsiębiorców ma zastosowanie w sytuacji uprzedniego spełnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 34 ust. 1 tj. gdy uprawniony organ jest obowiązany do wydania interpretacji indywidualnej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie posiadają także usprawiedliwionych podstaw zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania mających zdaniem skarżącej spółki istotny wpływ na wynik sprawy.
Brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. Zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie postawiony w szczególności w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego lub stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwością, o ile te istotne kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2025r., sygn. akt III OSK 894/25). W tej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, treści samej skargi, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem zawiera wszystkie wymagane elementy. Brak rozważań dotyczących obowiązku uzyskania przez skarżącą kasacyjnie pozwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów i związanego z tym obowiązku uiszczenia opłaty publicznej jaką jest niewątpliwie opłata skarbowa nie może skutkować przyjęciem w realiach niniejszej sprawy, że jest to naruszenie wspomnianego przepisu w stopniu nakazującym uchylenie zaskarżonego wyroku. Wynika to z faktu, że Główny inspektor Ochrony Środowiska jak już wyżej wskazano nie jest organem właściwym do dokonania interpretacji indywidualnej w tym zakresie. Nie ma charakteru wiążącego wspomniane przez skarżącą kasacyjnie stanowisko Ministra Klimatu i Środowiska, w oparciu o które przekazano wniosek do rozpatrzenia Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska. W uzasadnieniu zawiadomienia o przekazaniu sprawy na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. organ ten stwierdził w ostatnim akapicie, że przekazany wniosek jego zdaniem dotyczy interpretacji związanej z ewentualnym wydaniem na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o międzynarodowym przemieszczaniem odpadów zezwolenia na przywóz odpadów na teren kraju. Nadto w piśmie tym Minister Klimatu i Środowiska wskazuje, że w sprawie interpretacji w zakresie zbierania odpadów i związana z tym danina publiczną zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach organem właściwym jest marszałek województwa.
Brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art.. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 34 ust. 16 ustawy o Prawach przedsiębiorców w zw. z art. 134 § 1 oraz art. 151 p.p.s.a., polegające na zignorowaniu przez Sąd I instancji twierdzeń skarżącej zgodnie z którymi w przypadku klasyfikacji towaru sprowadzanego z Białorusi jako odpady, skarżąca będzie zobowiązana do uzyskania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie tego towaru oraz uiszczenia daniny publicznej w formie opłaty skarbowej oraz wyjaśnień dotyczących przekroczenia terminu 30 dni wskazanego w art. 34 ust. 12 ustawy o Prawach przedsiębiorcy do wydania decyzji w przedmiocie interpretacji indywidualnej, a tym samym braku wyjaśnienia wszystkich istotnych do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych. Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie jest organem właściwym do wydania pozwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, tym samym zgodnie z treścią art. 34 ust. 1 ustawy o Prawach przedsiębiorców nie był organem właściwym do wydania interpretacji indywidualnej. Tym samym zbędne było dokonywanie przez ten organ oceny zawartości wniosku w tym zakresie, w tym co do przestawionego stanu faktycznego w jakim miałby dojść do przejęcia odpadów. Skoro w niniejszej sprawie organ nie był zobowiązany do wydania decyzji w przedmiocie interpretacji indywidualnej, o czym była mowa przy rozpatrywaniu zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, tym samym zbędne było także ustalanie okoliczności faktycznych dotyczących przebiegu postępowania, w tym daty złożenia wniosku, daty uiszczenia wymaganej opłaty związanej z złożeniem wniosku wydaniem interpretacji indywidualnej czy też daty wydania decyzji.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 34 ust. 1 oraz art. 16 ustawy o Prawach przedsiębiorców w zw. z art. 151 p.p.s.a., których to naruszenie przepisów skarżąca kasacyjnie upatruje w wewnętrznej sprzeczności zaskarżonej decyzji sprowadzającej się do umorzenia postępowania w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej i jednoczesnym zajęciu stanowiska merytorycznego w sprawie tj. dokonując mającego być sprowadzonego z Białorusi produktu jako odpadu. Przedstawione bowiem w zaskarżonej decyzji wyjaśnienia, jak zasadnie to podkreślił Sąd I instancji, było bowiem związane z wyjaśnieniem braku podstaw do zastosowania w stosunku do skarżącej spółki art. 34 ust. 1 ustawy o Prawach przedsiębiorcy w związku z międzynarodowym przemieszczaniem odpadów uregulowanym w ustawie z dnia 29 czerwca 2007 roku oraz rozporządzeniu (WE) z dnia 14 czerwca 2006 roku w sprawie przemieszczania odpadów i związanego z tym stwierdzeniem , że opłaty skarbowe związane z przemieszczaniem odpadów ponosi podmiot wysyłający te odpady (w niniejszej sprawie spółka z Białorusi), a nie skarżąca jako podmiot je odbierający, a tym samym braku podstaw do wystąpienia z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest także do uwzględnienia zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. oraz w zw. z art. 34 ust. 16 ustawy o Prawach przedsiębiorców w zw. z art. 151 p.p.s.a. Skarżąca upatruje naruszenia powyższych przepisów w braku zajęcia stanowiska przez organ, oraz braku odniesienia się przez Sąd i instancji do twierdzenia spółki, zgodnie z którym w przypadku klasyfikacji brykietu z ligniny pohydrolitycznej jako odpadu w rozumieniu ustawy o odpadach skarżąca będzie zobowiązana do uzyskania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów i uiszczenia związanej z konieczności uzyskania takiego pozwolenia daniny publicznej (opłaty skarbowej). Z uwagi na to, że w sprawie związanej z uzyskaniem pozwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów właściwym rzeczowo jest jak wyżej już wskazano marszałek województwa, a co wynika z art. 41 ust. 2 ustawy o odpadach , tym samym organ ten zgodnie z treścią art. 34 ust. 1 ustawy o Prawach przedsiębiorców jest uprawniony w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji z tym związanej. Zatem Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie był organem rzeczowo właściwym do wypowiadania się w tej kwestii. Nadto należy w tym miejscu stwierdzić, że rozwijanie tej kwestii dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego stanowi nieuprawnioną próbę zmodyfikowania celu wniosku złożonego przez X. sp. z o.o.
Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Organ złożył odpowiedź na skargę, w którym to piśmie procesowym złożył także wniosek o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika ustalono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI