III OSK 1556/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-12-20
NSAochrona środowiskaŚredniansa
ochrona środowiskadroga gminnaocena oddziaływaniadecyzja środowiskowaNSAskarga kasacyjnapostępowanie administracyjneprawo ochrony środowiska

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne dotyczące braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla budowy drogi gminnej, uznając postępowanie organów za prawidłowe.

Sprawa dotyczyła skarg kasacyjnych od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargi na decyzję SKO w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla budowy drogi gminnej w Rzeszowie. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko oraz brak należytego zebrania materiału dowodowego. NSA oddalił skargi, uznając zarzuty za niezasadne, w tym dotyczące błędów formalnych w ich sformułowaniu oraz merytorycznej oceny opinii organów współdziałających.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne wniesione przez P.K., M.K., D.K., G.K., D.K., M.F., J.F. i Z.C. oraz przez J.D. i A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie. Decyzja ta, utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, stwierdzała brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie publicznej drogi gminnej (ul. Parkowej) wraz z niezbędną infrastrukturą. Skarżący podnosili liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, oraz przepisów postępowania administracyjnego i procesowego, zarzucając m.in. niewystarczający materiał dowodowy, brak wyjaśnienia stronom przesłanek decyzji oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących opinii organów współdziałających. NSA, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym zgodnie z przepisami wprowadzonymi w związku z COVID-19, uznał zarzuty skarg kasacyjnych za niezasadne. Sąd wskazał na uchybienia formalne w sformułowaniu części zarzutów, a także na merytoryczną bezzasadność pozostałych. Podkreślono, że postępowanie dowodowe w sądzie administracyjnym ma charakter weryfikacyjny, a nie ustalający stan faktyczny, a zarzuty dotyczące opinii organów współdziałających zostały ocenione jako nieuzasadnione w kontekście specyfiki planowanego przedsięwzięcia. Sąd oddalił skargi kasacyjne na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie w sprawie zostało prawidłowo przeprowadzone, a opinie organów współdziałających zostały uwzględnione.

Uzasadnienie

Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że skala i parametry przedsięwzięcia nie wymagały przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, co potwierdziły opinie organów współdziałających. Postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami ustawy środowiskowej i k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

ustawa środowiskowa art. 63 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

ustawa środowiskowa art. 64

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Pomocnicze

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa środowiskowa art. 62a

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

ustawa środowiskowa art. 66 § ust. 1 pkt 3b

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 64 ustawy środowiskowej. Naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 i 80 k.p.a. Naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. Brak zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. Niezastosowanie przepisów prawa wspólnotowego (art. 57 rozporządzenia nr 1083/2006, art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, art. K.3 Traktatu o UE). Niezastosowanie przepisów dyrektywy 2011/92/UE zmienionej dyrektywą 2014/52/UE. Naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 62a ustawy środowiskowej w aktualnym brzmieniu w związku z art. 5 ust. 1 dyrektywy 2014/52/UE. Naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy środowiskowej.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i wymaga precyzyjnego sformułowania zarzutów kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej. Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

sprawozdawca

Kazimierz Bandarzewski

członek

Teresa Zyglewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko, wymogów formalnych skargi kasacyjnej oraz zakresu kognicji sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy drogi gminnej i oceny jej oddziaływania na środowisko.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów o ocenie oddziaływania na środowisko i procedury kasacyjnej, bez szczególnych wątków faktycznych czy prawnych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1556/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/
Kazimierz Bandarzewski
Teresa Zyglewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II SA/Rz 692/18 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2018-11-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2081
art. 63 ust. 1 i 2, art. 64
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P.K., M.K., D.K., G.K., D.K., M.F., J.F. i Z.C. oraz skargi kasacyjnej J.D. i A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 692/18 w sprawie ze skarg D.K., M.K., G.K., D.K., M.F., J.F., Z.C. oraz J.D. i A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 14 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oddala skargi kasacyjne.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 27 listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę D.K., M.K., G.K., D.K., M.F., J.F., Z.C. oraz skargę J.D. i A.S. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 14 marca 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z 29 kwietnia 2016 r. (uzupełnionym 13 maja 2016 r.) Prezydent Miasta Rzeszowa (dalej: inwestor) wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia pn.: "Budowa publicznej drogi gminnej (ul. Parkowej) na odcinku od ul. Tarnowskiej do ul. Miłocińskiej, rozbudowa ul. Miłocińskiej na odcinku od ul. Waniliowej do ul. KDZ wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi". Przedsięwzięcie ma być realizowane w ramach zadania inwestycyjnego pn.: "Budowa drogi dojazdowej do osiedla domków jednorodzinnych przy ul. Miłocińska - Tarnowska (Parkowa)".
W opinii z 24 maja 2016 r. organ współdziałający – Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Rzeszowie stwierdził, że dla planowanego przedsięwzięcia nie jest konieczne sporządzenie oceny oddziaływania na środowisko. Analogiczne stanowisko zajął Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w opinii z 31 maja 2016 r.
Postanowieniem z 7 czerwca 2016 r. Prezydent Miasta Rzeszowa stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Następnie, po rozpatrzeniu uwag zgłoszonych przez strony postępowania i uzyskaniu w tym zakresie wyjaśnień projektanta oraz podtrzymaniu opinii przez organy współdziałające, decyzją z 1 grudnia 2016 r. Prezydent Miasta Rzeszowa stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia.
Decyzją z 27 lutego 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie uchyliło decyzję organu I instancji z 1 grudnia 2016 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na uchybienia w zakresie umocowania pełnomocnika inwestora.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Prezydent Miasta Rzeszowa decyzją z 24 kwietnia 2017 r. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wnioskowanego przedsięwzięcia oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Decyzją z 13 lipca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie uchyliło decyzję organu I instancji z 24 kwietnia 2017 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na wybiórcze odniesienie się do zarzutów podnoszonych w toku prowadzonego postępowania.
Kolejną decyzją z 19 października 2017 r. Prezydent Miasta Rzeszowa stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu organ I instancji orzekł, że skala i lokalizacja przedsięwzięcia nie spowodują negatywnego oddziaływania na środowisko i jednocześnie zachowana zostanie zasada zrównoważonego rozwoju miasta. Z uwagi na charakter przedsięwzięcia, jej znaczenie i pełnioną funkcję nie wystąpi możliwość kumulowania się oddziaływań, które będą miały zasięg lokalny, małoznaczący i odwracalny. Oddziaływanie na środowisko w trakcie realizacji przedsięwzięcia będzie ograniczone w czasie i przestrzeni, nie będzie też źródłem ponadnormatywnych oddziaływań na etapie eksploatacji.
Odwołania od powyższej decyzji wniosły strony postępowania.
Decyzją z 14 marca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie uchyliło pkt II decyzji z 19 października 2017 r. dotyczący nadania rygoru natychmiastowej wykonalności i utrzymało w mocy w pozostałej części decyzję organu I instancji.
Skargi na powyższą decyzję z 14 marca 2018 r. wnieśli skarżący.
Oddalając skargi Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że z uwagi na zakres przedsięwzięcia i jego parametry, planowane przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Znalazło to również potwierdzenie w opiniach organów współdziałających. W ocenie Sądu I instancji postępowanie w sprawie zostało prawidłowo przeprowadzone, a decyzja organu I instancji spełnia wymagania z art. 85 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm., dalej: ustawa środowiskowa). Uzasadnienie decyzji zawiera rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, a także rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do powyższych uwarunkowań. Uzasadniając wydaną decyzję organ I instancji szczegółowo wyjaśnił, z jakich przyczyn realizacja planowanego przedsięwzięcia nie spowoduje zagrożenia dla siedlisk przyrodniczych, czy też modyfikacji warunków ekologicznych. Ponadto, uzasadnienie decyzji, zarówno faktyczne jak i prawne, w pełni odpowiada wymaganiom z art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.).
Sąd I instancji wskazał, że przewidziane do realizacji odcinki dróg w rzeczywistości istnieją i odbywa się nimi lokalny ruch pojazdów, niemniej są to drogi o nawierzchni gruntowej, a w ramach przedsięwzięcia mają powstać drogi o nawierzchni utwardzonej wraz z pełną, towarzyszącą infrastrukturą techniczną. Stanowisko skarżących sprowadza się do przekonania o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wywodzone z perspektywicznego wzmożenia ruchu pojazdów w wyniku zwiększenia przepustowości projektowanych ulic i ich połączenia ze strefą ekonomiczną "Dworzysko" oraz naruszenia integralności oddzielającej tą strefę od zabudowy mieszkalnej strefy buforowej. W ocenie Sądu I instancji, zarzuty skarg odnoszące się do naruszenia wskazanych w nich przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, nie zostały poparte żadnymi istotnymi argumentami mogącymi podważyć prawidłowość dokonanych przez organy ustaleń.
W ocenie Sądu I instancji, organ odwoławczy odniósł się do zarzutów podnoszonych w odwołaniach. Odnosząc się do kwestii ingerencji planowanego przedsięwzięcia w strefę buforową, Sąd I instancji wyjaśnił, że na etapie bezpośrednio poprzedzającym wydanie przez organ I instancji decyzji z 19 października 2017 r. ustalono m.in. w oparciu o mapy dla celów projektowych i ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, że planowane przedsięwzięcie nie będzie naruszało w żaden sposób tej integralności. Oznacza to brak podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa wspólnotowego w zakresie wykorzystania środków przeznaczonych na realizację tej strefy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący P.K., M.K., D.K., G.K., D.K., M.F., J.F. i Z.C.
Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię "art. 145 § 1 ust. 1 lit. a)" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i art. 64 ustawy środowiskowej. Polegało to na uznaniu, że postanowienie z art. 63 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej wydaje się po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.
Ponadto skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania.
Po pierwsze, "art. 145 § 1 ust. 1 lit. c)" p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. W ocenie skarżących, zebrany przez organ materiał dowodowy był niewystarczający i budził wątpliwości
Po drugie, "art. 145 § 1 ust. 1 lit. c)" p.p.s.a. w związku art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez oddalenie skargi pomimo wystąpienia naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Polegało to na wydaniu decyzji pomimo braku wyjaśnienia stronom przesłanek, jakimi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, a w szczególności informacji o uwarunkowaniach, o których stanowi art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej.
Po trzecie, art. 106 § 3 p.p.s.a. przez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób kompleksowy, polegającego na niedopuszczeniu i przeprowadzeniu z opinii podmiotów, które wskazane zostały w treści art. 64 środowiskowej.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji.
Odrębną skargę kasacyjną wnieśli skarżący J.D. i A.S.
W pierwszej kolejności skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego.
Po pierwsze, błędną wykładnię "art. 145 § 1 ust. 1 lit. a)" p.p.s.a. i art. 64 ustawy środowiskowej, co polegało to na uznaniu, że postanowienie z art. 63 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej wydaje się po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.
Po drugie, brak zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2014 r., poz. 1348).
Po trzecie, niezastosowanie przepisów prawa wspólnotowego o charakterze nadrzędnym w stosunku do przepisów prawa krajowego tj. art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności (Dz.U.UE.L.2006.210.25) oraz art. 1 ust. 2 "rozporządzenia (WE) nr 2988/95" i "art. K.3 Traktatu o Unii Europejskiej".
Po czwarte, niezastosowanie przepisów dyrektywy z 13 grudnia 2011 r. 2011/92/UE w sprawie skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, zmienionej dyrektywą z 16 kwietnia 2014 r. 2014/52/UE.
Ponadto skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania.
Po pierwsze, "art. 145 § 1 ust. 1 lit. c)" p.p.s.a. w związku z art. 62a ustawy środowiskowej w aktualnym brzmieniu w związku z "art. 5 ust. 1 dyrektywy z 16 kwietnia 2014 r. (2014/52/UE)" przez uznanie decyzji za prawidłową, pomimo braku elementów, które obowiązkowo powinny zostać opisane w karcie informacyjnej przedsięwzięcia.
Po drugie, "art. 145 § 1 ust. 1 lit. c)" p.p.s.a. w związku z art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy środowiskowej przez uznanie zaskarżonej decyzji za prawidłową, pomimo nieuwzględnienia i braku odniesienia się w wydanej decyzji do informacji na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych. Ponadto brak jest zamieszczenia w karcie informacyjnej przedsięwzięcia informacji i danych o przedsięwzięciach realizowanych i już zrealizowanych w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem.
Po trzecie, "art. 145 § 1 ust. 1 lit. c)" p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. W ocenie skarżących, zebrany przez organ materiał dowodowy był niewystarczający i budził wątpliwości
Po czwarte, "art. 145 § 1 ust. 1 lit. c)" p.p.s.a. w związku art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez oddalenie skargi pomimo wystąpienia naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Polegało to na wydaniu decyzji pomimo braku wyjaśnienia stronom przesłanek, jakimi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, a w szczególności informacji o uwarunkowaniach, o których stanowi art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej.
Po piąte, art. 106 § 3 p.p.s.a. przez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób kompleksowy, polegającego na "niedopuszczeniu i przeprowadzeniu" z opinii podmiotów, które wskazane zostały w treści art. 64 środowiskowej.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza sprawa skierowana została do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.). Biorąc pod uwagę gwarancję prawa do obrony, strona musi mieć zapewnione prawo do przedstawienia swojego stanowiska, tym samym odstępstwo od zachowania formy posiedzenia jawnego powinno nastąpić z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, co oznacza, że standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym było więc dopuszczalne.
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Zarzuty skarg kasacyjnych nie zasługiwały na uwzględnienie.
Po pierwsze, zarzuty kasacyjne zostały częściowo błędnie sformułowane w obu skargach kasacyjnych. Dotyczy to zarzutów podnoszących naruszenie "art. 145 § 1 ust. 1 lit. a)" i "art. 145 ust. 1 lit. c)" p.p.s.a., ponieważ norma z art. 145 § 1 p.p.s.a. nie zawiera takiej jednostki redakcyjnej jak "ust. 1". Z kolei norma z art. 64 ustawy środowiskowej dzieli się na liczne jednostki redakcyjne (ustępy oraz punkty), a autor obu skarg kasacyjnych nie wskazał precyzyjnie w ramach tego zarzutu konkretnych jednostek redakcyjnych, które w jego ocenie zostały naruszone przez Sąd I instancji. Dotyczy to również zarzutu podnoszącego naruszenie art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej, który dzieli się na liczne punkty oraz litery. Z kolei zarzut naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2014 r., poz. 1348) nie zawiera szerszego uzasadnienia, a co więcej nie wskazuje żadnej jednostki redakcyjnej tego aktu prawnego, która została naruszona przez Sąd I instancji w tej sprawie. Dotyczy to również zarzutu podnoszącego naruszenie przepisów dyrektywy z 13 grudnia 2011 r. 2011/92/UE w sprawie skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, zmienionej dyrektywą z 16 kwietnia 2014 r. 2014/52/UE. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i wymaga precyzyjnego sformułowania zarzutów kasacyjnych, szczególnie uwzględniając, że Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w granicach tych zarzutów.
Po drugie, niezależnie od powyższych uchybień formalnych i uwzględniając, że zarzut naruszenia art. 64 ustawy środowiskowej został częściowo doprecyzowany w uzasadnieniach skarg kasacyjnych, należy wskazać, że zarzuty odnoszące się do wydanych w sprawie opinii organów współdziałających nie zasługiwały na uwzględnienie. Przedmiotem sprawy jest budowa publicznej drogi gminnej będącej przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a więc organem właściwym do wydania opinii na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej jest państwowy powiatowy inspektor ochrony środowiska, co wynika z art. 78 ust. 1 pkt 2 p.p.s.a. Z akt sprawy nie wynika, żeby planowane przedsięwzięcie wymagało uzyskania pozwolenia zintegrowanego, a skarżący nie podważają tego ustalenia wskazując nawet, że są "laikami w prawie ochrony środowiska", pomimo, że skargi kasacyjne zostały sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, którego obowiązkiem jest znajomość przepisów prawa, których naruszenie zarzuca w podstawach kasacyjnych. Natomiast opinia organu właściwego do wydania zgody wodnoprawnej (art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej) jest wymagana wyłącznie w sprawach, w których wymagana jest tego rodzaju zgoda, co w tej sprawie nie miało oczywiście miejsca.
Po trzecie, na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty podnoszące naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., jaki art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zarzuty te zostały sformułowane bardzo ogólnie i w istocie nie wynika z nich, w jaki sposób organy naruszyły powołane przepisy. Z kolei zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. opiera się na błędnym zrozumieniu zakresu postępowania dowodowego prowadzonego przez wojewódzki sąd administracyjny. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Przywołany przepis stanowi o przeprowadzeniu dowodu, a nie o prowadzeniu postępowania dowodowego. W podstawie kasacyjnej skarżący wskazali, że naruszenie powołanego przepisu polegało na niedopuszczeniu i przeprowadzeniu dowodu z opinii podmiotów, które wskazane zostały w treści art. 64 środowiskowej. Skarżący błędnie zatem oczekują, że Sąd I instancji przeprowadzi postępowanie dowodowe uzyskując opinie, które mogą być sporządzone wyłącznie w ramach współdziałania w postępowaniu administracyjnym i to pomimo braku potrzeby uzyskania tego rodzaju opinii w przedmiotowej sprawie. W ramach uzupełniającego postępowania dowodowego prowadzonego przez wojewódzki sąd administracyjny nie jest także możliwe uzyskanie przez ten sąd opinii mającej potwierdzić konieczność przeprowadzenia w danej sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Całkowicie chybiony jest również podnoszony dopiero w uzasadnieniach skarg kasacyjnych zarzut naruszenia art. 84 § 1 k.p.a., który zakłada powołanie biegłego w celu ustalenia konieczności uzyskania opinii wymaganych przez art. 64 ust. 1 ustawy środowiskowej. Opinia biegłego służy uzyskaniu przez organ wiadomości specjalnych w danej sprawie, a nie jest opinią prawną co do zastosowania określonych przepisów prawa, na podstawie których działa organ.
Po czwarte, zarzut naruszenia art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz art. 1 ust. 2 "rozporządzenia (WE) nr 2988/95" i "art. K.3 Traktatu o Unii Europejskiej" został błędnie sformułowany, ponieważ nie wskazano jednostki redakcyjnej art. 57 rozporządzenia nr 1083/2006, pełnej nazwy rozporządzenia nr 2988/95 oraz właściwej jednostki redakcyjnej Traktatu o Unii Europejskiej. Ponadto zarzut ten został lakonicznie uzasadniony i nie pozwala na ocenę, w jaki sposób doszło do naruszenia powołanych przepisów.
Po piąte, zarzut podnoszący naruszenie art. 62a ustawy środowiskowej w związku z "art. 5 ust. 1 dyrektywy z 16 kwietnia 2014 r. (2014/52/UE)" również został błędnie sformułowany, ponieważ norma z art. 62a ustawy środowiskowej dzieli się na liczne jednostki redakcyjne, a także skarżący nie wskazali pełnej nazwy dyrektywy nr 2014/52/UE. Ponadto skarżący nie wskazali, jakich elementów nie zawiera w tej sprawie karta informacyjna przedsięwzięcia.
Po szóste, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut podnoszący naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy środowiskowej, ponieważ przepis ten dotyczy jednego z elementów raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który jest sporządzany w ramach przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Tego rodzaju ocena w tej sprawie nie była przeprowadzana.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI