III OSK 1555/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-01
NSAochrona środowiskaWysokansa
odpadyochrona środowiskazarządzenie pokontrolnegospodarka odpadamipozwolenie na wytwarzanie odpadówprzetwarzanie odpadówzbieranie odpadówkontrolaInspekcja Ochrony ŚrodowiskaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki A. sp. z o.o. od wyroku WSA w Gliwicach, uznając, że zarządzenie pokontrolne Inspektora Ochrony Środowiska dotyczące gospodarki odpadami było zasadne, a spółka błędnie interpretowała przepisy dotyczące przetwarzania i magazynowania odpadów.

Spółka A. sp. z o.o. zaskarżyła zarządzenie pokontrolne Inspektora Ochrony Środowiska dotyczące gospodarki odpadami, które nakazywało m.in. zaprzestanie przetwarzania odpadów bez odpowiedniego pozwolenia. WSA w Gliwicach oddalił skargę spółki. W skardze kasacyjnej spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując m.in. kwalifikację działań jako przetwarzania odpadów oraz stosowanie przepisów KPA. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując na liczne uchybienia formalne skargi oraz błędną interpretację przepisów przez spółkę, zwłaszcza w zakresie definicji przetwarzania odpadów i stosowania przepisów KPA do zarządzeń pokontrolnych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na zarządzenie pokontrolne Inspektora Ochrony Środowiska. Zarządzenie to nakazywało spółce m.in. zaprzestanie przetwarzania odpadów o kodzie 20 03 07 (odpady komunalne zmieszane) bez odpowiedniego pozwolenia, magazynowanie odpadów zgodnie z przepisami oraz przestrzeganie zakazu mieszania odpadów. Sąd I instancji uznał, że zarządzenie było zgodne z ustaleniami kontroli i przepisami prawa, a postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na wytwarzanie odpadów nie wpływało na jego zasadność. W skardze kasacyjnej spółka podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Kwestionowała m.in. logiczny związek między zarządzeniem a ustaleniami kontroli, nieprecyzyjność zaleceń oraz nakładanie terminów wykonania obowiązków. Zarzucała również błędne zastosowanie przepisów ustawy o odpadach, twierdząc, że jej działania polegające na rozdrabnianiu odpadów stanowią jedynie zbieranie, a nie przetwarzanie. Podnosiła także zarzuty dotyczące niestosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz błędnego oddalenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, zwracając uwagę na liczne uchybienia formalne skargi, w tym nieprawidłowe sformułowanie zarzutów i wniosków procesowych. Sąd wyjaśnił, że zarządzenia pokontrolne mają charakter sygnalizacyjny i nie nakładają nowych obowiązków, a jedynie przypominają o istniejących. Podkreślił, że sądy administracyjne nie są uprawnione do badania legalności ustaleń faktycznych zawartych w protokole kontroli, a do zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów KPA w zakresie ustaleń stanu faktycznego. NSA uznał, że działania spółki polegające na rozdrabnianiu odpadów stanowią przygotowanie do przetwarzania, co wymaga stosownego zezwolenia, a zarzuty dotyczące mieszania odpadów były nieuzasadnione w świetle ustaleń kontroli.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zarządzenie jest zgodne z prawem. Działania spółki polegające na rozdrabnianiu odpadów stanowią przygotowanie do przetwarzania, co wymaga stosownego zezwolenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozdrabnianie odpadów, zwłaszcza w celu przygotowania do dalszego odzysku lub unieszkodliwiania, mieści się w definicji przetwarzania odpadów zgodnie z ustawą o odpadach, a nie jedynie zbierania. W związku z tym, spółka potrzebowała odpowiedniego pozwolenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.i.o.ś. art. 12 § 1 pkt 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 21 i pkt 34

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 41 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.c.p.g. art. 9e § ust. 2

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.o. art. 25 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 ppkt a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 ppkt c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1 lub pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa materialnego - błędna kwalifikacja działań spółki jako przetwarzania odpadów zamiast zbierania. Zarzut naruszenia przepisów postępowania - niestosowanie KPA do zarządzeń pokontrolnych. Zarzut naruszenia przepisów postępowania - błędne oddalenie skargi przez WSA. Zarzut naruszenia prawa materialnego - sprzeczność zarządzenia pokontrolnego z ustaleniami kontroli. Zarzut naruszenia przepisów postępowania - błędne zastosowanie art. 145 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

zarządzenie pokontrolne nie stanowi sankcji administracyjnej, ponieważ nie nakłada dodatkowych obowiązków, lecz stanowi tylko "przypomnienie" o obowiązkach, które wynikają z przepisów prawa ochrony środowiska sąd nie jest uprawniony do badania legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli zarządzenia pokontrolne nie powinny nakładać na podmioty terminów do wykonania określonych działań

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący sprawozdawca

Maciej Kobak

członek

Teresa Zyglewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarządzeń pokontrolnych Inspekcji Ochrony Środowiska, zakres kontroli sądów administracyjnych nad tymi zarządzeniami, a także definicje przetwarzania i zbierania odpadów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki zajmującej się gospodarką odpadami i interpretacji przepisów ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz ustawy o odpadach. Nacisk na formalne aspekty skargi kasacyjnej może ograniczać jego zastosowanie do spraw z podobnymi błędami proceduralnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu kontroli środowiskowej i interpretacji przepisów dotyczących odpadów, co jest istotne dla przedsiębiorców z tej branży. Dodatkowo, analiza błędów formalnych w skardze kasacyjnej stanowi cenną lekcję dla praktyków prawa.

Błędy formalne w skardze kasacyjnej pogrzebały szanse spółki na wygraną w sprawie o odpady.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1555/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/
Maciej Kobak
Teresa Zyglewska
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
II SA/Gl 1702/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-02-27
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1070
art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Maciej Kobak protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1702/22 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w M. na zarządzenie pokontrolne Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 19 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odpadów oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 27 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej: spółka) na zarządzenie pokontrolne Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach z 19 września 2022 r. w przedmiocie odpadów.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem pokontrolnym z 19 września 2022 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Katowicach zarządził wobec spółki:
1) Zaprzestać przetwarzania odpadów o kodzie 20 03 07, przez ich rozdrabnianie, do czasu zmiany posiadanego pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zezwolenie na przetwarzanie i zbieranie odpadów w zakresie uwzględniającym te przetwarzanie lub uzyskania odrębnego zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Termin realizacji: niezwłocznie.
2) Magazynować selektywnie odpady komunalne z frakcji papieru, które ewidencjonowane były pod kodem 15 01 01, oraz odpady z frakcji odpadów metali, tworzyw sztucznych i odpadów opakowaniowych wielomateriałowych, które ewidencjonowane były pod kodem 15 01 06 i 15 01 02. Termin realizacji: od zaraz, na bieżąco.
3) Przestrzegać zakazu mieszania selektywnie zebranych odpadów komunalnych różnych rodzajów ze sobą. Termin realizacji: od zaraz, na bieżąco.
4) Podjąć działania zmierzające do zaprzestania magazynowania odpadów niezgodnie z posiadanym pozwoleniem na wytwarzanie odpadów uwzględniającym zezwolenie na przetwarzanie i zbieranie odpadów. Termin realizacji: niezwłocznie.
5) Prowadzić ewidencję odpadów zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zgodnie ze stanem faktycznym. Termin realizacji: od zaraz, na bieżąco.
6) Zapewnić organowi dostępność obrazu z wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania odpadów w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny dla wszystkich wymaganych miejsc magazynowania odpadów. Termin realizacji: niezwłocznie.
Podstawę zarządzenia pokontrolnego stanowiły art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2021 r., poz. 1070 ze zm.) oraz ustalenia kontroli przeprowadzonej od 26 maja 2022 r. do 18 sierpnia 2022 r. w miejscu prowadzenia przez spółkę działalności w Czechowicach- Dziedzicach, udokumentowanej protokołem kontroli z 18 sierpnia 2022 r.
Spółka wniosła skargę na powyższe zarządzenie pokontrolne do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarga została wniesiona w zakresie pkt 1-5 zarządzenia pokontrolnego.
Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że spółka prowadzi działalność w zakresie gospodarowania odpadami i posiada decyzję Starosty Bielskiego z 31 grudnia 2015 r. udzielającą pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniające zezwolenie na przetwarzanie i zbieranie odpadów, zmienioną decyzją Starosty Bielskiego z 29 września 2017 r. Ponadto 4 marca 2020 r. spółka wniosła do Marszałka Województwa Śląskiego wniosek o zmianę pozwolenia. W ocenie Sądu I instancji, treść zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego koresponduje z ustaleniami utrwalonymi w protokole kontroli, a także znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Organ ustalił, że działalność spółki jest prowadzona z naruszeniem warunków określonych we wskazanych decyzjach. Okoliczność, że od 4 marca 2020 r. trwa postępowanie z wniosku skarżącej o zmianę pozwolenia na wytwarzanie odpadów nie oznacza, że organ naruszył prawo wyznaczając wskazany w zarządzeniu pokontrolnym termin poinformowania o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu naruszeń. Są to bowiem odrębne postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka.
W pierwszej kolejności spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 12 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska przez stwierdzenie w uzasadnieniu wyroku, że pomiędzy zarządzeniem pokontrolnym a ustaleniami kontroli istnieje logiczny i spójny związek. W ocenie spółki, zarządzenie pokontrolne zawiera sprzeczności z protokołem kontroli, a przede wszystkim z okolicznościami faktycznymi zachodzącymi w sprawie, ponadto zawiera nieprecyzyjne i niejednoznaczne zalecenia, co istotnie wpływa na ewentualne wykonanie zarządzenia pokontrolnego. Dodatkowo zarządzenie pokontrolne zawiera termin realizacji określonych obowiązków przez skarżącą pomimo tego, że zgodnie z przepisami oraz utrwalonym stanowiskiem doktryny, zarządzenia pokontrolne nie powinny nakładać na podmioty terminów do wykonania określonych działań (pkt 1 zarzutów kasacyjnych).
Ponadto spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania.
Po pierwsze, "art. 145 pkt. 1) ppkt. a)" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku art. 41 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 21 i pkt 34 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2022 r., poz. 699 ze zm., dalej: ustawa o odpadach) przez brak uznania, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego podczas gdy w pkt 1 zarządzenia pokontrolnego doszło do nieprawidłowego zastosowania i niewłaściwego uznania, że art. 41 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 21 i pkt 34 ustawy o odpadach znajdują zastosowanie wobec spółki. W tej sprawie nie dochodzi do przetwarzania odpadów, ale jedynie do ich zagęszczenia i rozdrobnienia w ramach procesu zbierania odpadów (pkt 2 zarzutów kasacyjnych).
Po drugie, "art. 145 pkt. 1) ppkt. a)" p.p.s.a. w związku z art. 9e ust. 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2022 r., poz. 1297 dalej: u.c.p.g). w związku z art. 25 ust. 1 ustawy o odpadach. W ocenie spółki w tej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego i błędnego uznania w pkt 2 - 4 zarządzenia pokontrolnego, że dochodzi do mieszania się odpadów różnych frakcji (pkt 3 zarzutów kasacyjnych).
Po trzecie, "art. 145 pkt. 1) ppkt. a)" p.p.s.a w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.), przez błędne uznanie, że w tej sprawie nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (pkt 4 zarzutów kasacyjnych).
Po czwarte, "art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c)" p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi oraz brak wskazania, czy skarga została oddalona w całości czy w części (pkt 5 zarzutów kasacyjnych).
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz "umorzenie przedmiotowego postępowania", ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Spółka wniosła także o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego "od WSA na rzecz Skarżącej", według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Powyższe ogólne rozważania mają istotne znaczenie w tej sprawie, ponieważ skarga kasacyjna została sporządzona niestarannie, zawiera liczne uchybienia formalne, nieprawidłowo sporządzone zarzuty kasacyjne oraz nieprawidłowe wnioski procesowe. Uchybienia te nie wykluczają rozpoznania skargi kasacyjnej, ale znacząco utrudniają dokonania kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku.
Spółka sformułowała pięć zarzutów kasacyjnych, przy czym pierwszy z nich został sformułowany jako zarzut naruszenia prawa materialnego, a pozostałe jako zarzuty procesowe. Pomimo tego, jedynie zarzut czwarty jest zarzutem naruszenia przepisów postępowania. Natomiast zarzut drugi i trzeci to zarzuty naruszenia prawa materialnego. Spółka zdaje się zakładać, że powiązanie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego z zarzutem naruszenia normy procesowej o charakterze wynikowym, takiej jak art. 145 § pkt 1 lit. a) p.p.s.a., powoduje, że zarzut staje się zarzutem procesowym, co jest oczywiście nieprawidłowe. Ponadto spółka powołuje nieistniejące jednostki redakcyjne art. 145 p.p.s.a. tj. "art. 145 pkt. 1) ppkt. a)" lub "art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c)". Przepis art. 145 p.p.s.a. dzieli się na paragrafy oraz na litery, a ponadto nie stanowi samodzielnie podstawy uwzględnienia skargi na zarządzenie pokontrolne, a jest jedynie odpowiednio stosowany w związku z art. 146 § 1 p.p.s.a., który w ogóle nie został powołany w ramach zarzutów kasacyjnych. Należy także zwrócić uwagę na istotne uchybienia redakcyjne w formułowaniu zarzutów kasacyjnych. Przykładowo w zarzucie pkt 1 spółka zarzuca naruszenie "ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o inspekcji ochrony środowiska (Dz.U. z 2021 r. poz. 1070 z poźn zm.) tj.: art. 12 ust. 1 pkt. 1) oraz ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o inspekcji ochrony środowiska)". Z kolei w zarzucie trzecim wskazuje na naruszenie "art. 145 pkt. 1) ppkt. a) PPSA w zw. ustawą z dnia z dnia 13 września 1996 r. ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz.U. z 2022 r. poz. 1297 dalej u.p.c.g) w Art.9e ust.2 u.p.c.g w zw. z art.25 ust.1 u.o. polegającym na braku zastosowania przez WSA w/w art. 145 pkt. 1) ppkt. a) PPSA".
Zarzut naruszenia "art. 145 § 1 pkt 1 ppkt. c)" p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. także został błędnie sformułowany. Powołane normy z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. są normami o charakterze procesowym i mogą być powołane wyłącznie w związku z konkretnymi przepisami administracyjnego prawa materialnego lub procesowego, które w ocenie strony zostały błędnie zastosowane lub błędnie zinterpretowane przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Ponadto, normy te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ są normami o charakterze wynikowym i określają wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez Sąd I instancji. Skuteczne zakwestionowanie tego rodzaju normy w ramach zarzutów kasacyjnych wymaga zatem powiązania z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, których nie dostrzegł lub też nieprawidłowo dostrzegł Sąd I instancji wydając wyrok o określonej treści. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku Sądu I instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia normy o charakterze wynikowym. W szczególności zarzut naruszenia tego przepisu, nie może służyć podważeniu oceny Sądu I instancji wyrażonej w zaskarżonym wyroku. Nie stanowi ponadto naruszenia normy z art. 151 p.p.s.a. brak wskazania, że Sąd I instancji oddalił skargę w całości. Tego rodzaju doprecyzowania ma znaczenie wyłącznie w przypadku oddalenia skargi w części, natomiast sformułowanie sentencji wyroku "oddala skargę" oznacza oddalenie skargi w całości i nie budzi to wątpliwości, szczególnie uwzględniając, że wynika to jednoznacznie z uzasadnienia wyroku.
Nieprawidłowo także zostały sformułowane wnioski procesowe, ponieważ spółka wnosi o umorzenie "przedmiotowego postępowania", nie wskazując, czy chodzi o postępowanie przed organem czy też o postępowanie sądowoadministracyjne. Dotyczy to także wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów "od WSA", pomimo braku podstawy prawnej w przepisach powszechnie obowiązującego prawa do wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia. W przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny orzeka na kosztach na podstawie art. 203 pkt 1 lub pkt 2 p.p.s.a., który pozwala zasądzić zwrot kosztów od organu lub od skarżącego, w zależności od tego, która ze stron wnosi skargę kasacyjną oraz, jakiego rodzaju wyrok Sądu I instancji jest przedmiotem zaskarżenia.
Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, przy czym wątpliwości budzi sama redakcja tego zarzutu. Spółka powołała się bowiem na "naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 pkt. 1) ppkt. c) PPSA w zw. z ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn.zm. dalej: "kpa"') mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Dopiero w dalszej części zarzutu kasacyjnego spółka powołuje się na art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. i tylko z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał ten zarzut. Samo bowiem powołanie w ramach zarzutów kasacyjnych ustawy bez wskazania jej właściwych jednostek redakcyjnych jest niedopuszczalne. W kontekście tego wyroku należy wyjaśnić, ze początkowo wystąpił spór w orzecznictwie sądów administracyjnych, czy zarządzenie pokontrolne wydawane przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. Z. Bukowski, Organy ochrony środowiska: administracja rządowa ochrony środowiska, [w:] P. Korzeniowski (red.), Zagadnienia systemowe prawa ochrony środowiska, Łódź 2015, s. 214-215 oraz J. Stelmasiak, Kontrola zarządzenia pokontrolnego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, [w:] Z. Bukowski, T. Bojar-Fijałkowski, Kontrola przestrzegania przepisów o ochronie środowiska w Czechach, Polsce i Słowacji, Bydgoszcz 2021, s. 349-350). Ostatecznie przyjęto, że zarządzenie pokontrolne, chociaż nie jest zewnętrznym aktem administracyjnym takim jak decyzja administracyjna lub postanowienie, to ma jednak charakter władczy. Jest to bowiem prawna forma działania właściwego organu ochrony środowiska, która stwierdza wystąpienie określonego obowiązku nałożonego na adresata zewnętrznego np. przedsiębiorcę. Zarządzenie pokontrolne poddaje się zatem kognicji sądów administracyjnych, pomimo, że ustawodawca nie wprowadził możliwości jego zaskarżenia do właściwego organu wyższego stopnia. Powyższe nie oznacza jednak, że zakres tej kontroli jest taki sam, jak w przypadku kontroli decyzji lub postanowienia wydanych w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Wynika to ze specyfiki zarządzenia pokontrolnego, które powinno wskazywać adresatowi nieprawidłowości w zakresie nałożonych na niego obowiązków o charakterze publicznoprawnym w przedmiocie ochrony środowiska. Zarządzenie pokontrolne wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska powinno m.in. nakładać następujące obowiązki na jego adresata w zależności od występującego w danej sprawie stanu faktycznego i stanu prawnego. Po pierwsze, usunięcie ustalonych naruszeń w jego działalności, które są związane z nieprzestrzeganiem odpowiednich przepisów materialnego prawa ochrony środowiska. Po drugie, jeżeli zachodzi taka okoliczność, wystąpienie do właściwego miejscowo i rzeczowo organu ochrony środowiska w celu "uporządkowania" stanu formalnoprawnego kontrolowanego podmiotu w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej oddziaływującej na środowisko. Po trzecie, określenie planowanych działań, które powinny zapobiegać wystąpieniu tego rodzaju nieprawidłowej działalności gospodarczej uciążliwej dla środowiska. Zarządzenie pokontrolne nie stanowi sankcji administracyjnej, ponieważ nie nakłada dodatkowych obowiązków, lecz stanowi tylko "przypomnienie" o obowiązkach, które wynikają z przepisów prawa ochrony środowiska regulujących działalność danego przedsiębiorcy. Na podstawie tak zakreślonych ram prawnych w zakresie dokonywanej przez wojewódzki sąd administracyjny kontroli legalności zarządzenia pokontrolnego należy stwierdzić, że sąd ten nie jest uprawniony do badania legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. W takiej sytuacji, przedmiotem kontroli nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli. Z tego względu, do wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego odnośnie do ustaleń stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 1091/21 oraz z 20 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1242/21). Zarządzenie pokontrolne, w przeciwieństwie do decyzji wymierzającej administracyjną karę pieniężną za naruszenie wymagań ochrony środowiska, ma formę sygnalizacyjną i adresat takiego zarządzenia w zakreślonym terminie jest zobowiązany do wyjaśnienia jakie działania w związku z tym zarządzaniem podjął. Z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów k.p.a., strona może więc skorzystać, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte postępowanie administracyjne przewidziane przepisami stosownej ustawy z zakresu materialnego prawa ochrony środowiska. Stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych i nie budzi wątpliwości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2479/17 oraz z 4 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 5914/21). Zarzuty z pkt 4 skargi kasacyjnej nie zasługiwały zatem na uwzględnienie.
Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Sąd I instancji, w granicach swoich kompetencji, prawidłowo dokonał kontroli legalności zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego i na tej podstawie trafnie stwierdził, że pomiędzy zarządzeniem pokontrolnym a ustaleniami kontroli istnieje logiczny i spójny związek. W ocenie spółki, zarządzenie pokontrolne zawiera sprzeczności z protokołem kontroli, a przede wszystkim z okolicznościami faktycznymi zachodzącymi w sprawie, jednak uzasadnienie skargi kasacyjnej w tym zakresie sprowadza się do wskazania, że spółka w zakresie poszczególnych ustaleń kontroli prezentuje odmienne stanowisko niż organ. Okoliczność, że spółka nie zgadza się z treścią zarządzenia pokontrolnego, nie oznacza, że zarządzenie to jest sprzeczne z ustaleniami kontroli utrwalonymi w protokole kontroli. Ponadto, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, na spółkę nie nałożono terminu wykonania określonych zadań, a jedynie określono termin poinformowania o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu naruszeń, do czego organ był zobowiązany na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Należy ponownie podkreślić, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne stanowi przypomnienie o obowiązkach wynikających z przepisów prawa lub innych aktów administracyjnych, stąd też użycie przez organ sformułowania "niezwłocznie" nie oznacza, że spółce został wyznaczony jakikolwiek termin wykonania obowiązku, a jedynie, że spółka powinna wywiązywać się ze swoich obowiązków mających inne źródło niż przedmiotowe zarządzenie pokontrolne. Ten bowiem akt żadnych obowiązków na spółkę nie nakładał.
Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut podnoszący naruszenie art. 41 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 21 i pkt 34 ustawy o odpadach (pkt 2 zarzutów kasacyjnych). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy o odpadach, przez przetwarzanie odpadów rozumie się procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie. Z kolei przez zbieranie odpadów rozumie się gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o odpadach. Działania spółki polegające na "rozdrabnianiu" tzw. gabarytów, czyli przede wszystkim mebli, nie mieści się w pojęciu zbierania odpadów, lecz stanowi przygotowanie odpadu poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie. Ustawie o odpadach nie jest znany proces polegający na "optymalizacji" składowania lub zbierania odpadów. Natomiast spółka dokonuje co najmniej przygotowania do przetwarzania odpadów, ponieważ dokonuje rozdrobienia odpadów za pomocą rozdrabniarki spalinowej. Należy mieć także na uwadze, że część tak przygotowanych odpadów jest dalej przez spółkę przetwarzana w innym miejscu i na podstawie odrębnej decyzji, co potwierdza stanowisko o przygotowaniu tak zebranych odpadów do przetwarzania, co wypełnia dyspozycję normy z art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy o odpadach i wymaga uzyskania stosowanego zezwolenia w tym zakresie na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach.
Zarzut naruszenia art. 9e ust. 2 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach w związku z art. 25 ust. 1 ustawy o odpadach dotyczy wskazanego w zarządzeniu pokontrolnym mieszania odpadów. Jednocześnie jednak autor skargi kasacyjnej nie wskazuje, jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy mają powołane w ramach tego zarzutu kasacyjnego przepisy. Uzasadnienie tego zarzutu odwołuje się natomiast do innych przepisów tj. art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach (definicja magazynowania odpadów) oraz art. 23 ust. 1 ustawy o odpadach (zasada selektywnego zbierania odpadów). W pozostałej części uzasadnienie tego zarzutu stanowi wyłącznie polemikę z ustaleniami kontroli, opartą na twierdzeniu, że jednoczesny wyładunek różnych odpadów w tym samym miejscu nie prowadzi do ich mieszania, ponieważ odpady z różnych frakcji "są łatwe do rozróżnienia" i "będzie je łatwo oddzielić od siebie i rozróżnić". W tym jednak zakresie prawidłowe jest stanowisko organu, że magazynowanie dużych ilości różnego rodzaju odpadów w plastikowych workach nie zabezpiecza ich skutecznie przed zmieszaniem, które to stanowisko jest spójne z dokumentacją fotograficzną sporządzoną podczas kontroli i załączoną do protokołu kontroli stanowiącego podstawę zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI