Orzeczenie · 2025-02-25

III OSK 1549/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-02-25
NSAAdministracyjneWysokansa
ochrona danych osobowychRODOprawo prasowedziennikarstwowolność słowapostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną K.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO). Prezes UODO odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przetwarzania danych osobowych skarżącej przez T.P. na portalu internetowym, uznając tę działalność za prasową i wyłączając stosowanie części przepisów RODO na mocy art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych. WSA w Warszawie podtrzymał stanowisko organu, uznając, że działalność T.P. spełnia definicję prasy i materiału prasowego. NSA uchylił jednak wyrok WSA, stwierdzając, że zarzut naruszenia przepisów postępowania przez dopuszczenie dowodu z rejestru stowarzyszeń i uznanie za fakty notoryjne informacji o T.P. jako dziennikarzu jest zasadny. Sąd uznał, że ocena, czy materiał ma znamiona materiału prasowego, wymaga przeprowadzenia czynności wyjaśniających, a nie automatycznej odmowy wszczęcia postępowania na podstawie wiedzy sądu czy informacji z Wikipedii. NSA wskazał, że odmowa wszczęcia postępowania jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy brak sprawy administracyjnej jest oczywisty i nie wymaga czynności wyjaśniających. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że ocena materiału jako prasowego w kontekście wyłączeń RODO wymaga postępowania wyjaśniającego, a nie automatycznej odmowy wszczęcia postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie materiał publikowany jest przez osobę publiczną lub związaną z organizacją promującą dziennikarstwo, a organ ochrony danych kwestionuje jego charakter prasowy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy działalność prowadzona przez osobę fizyczną na platformach internetowych (np. Twitter, YouTube) może być uznana za działalność prasową w rozumieniu Prawa prasowego, co skutkowałoby wyłączeniem stosowania części przepisów RODO?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ocena, czy materiał ma znamiona materiału prasowego, wymaga przeprowadzenia czynności wyjaśniających, a nie automatycznej odmowy wszczęcia postępowania. Sam fakt, że osoba jest wiceprezesem fundacji promującej dziennikarstwo lub jest publicznie znana jako dziennikarz, nie przesądza o charakterze konkretnego materiału.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie zaakceptował stanowisko organu o automatycznym uznaniu materiału za prasowy bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Wiedza sądu o osobie T.P. czy informacje z Wikipedii nie są faktami notoryjnymi w rozumieniu przepisów procesowych i nie zwalniają z obowiązku oceny konkretnego materiału.

Czy odmowa wszczęcia postępowania przez Prezesa UODO na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. była uzasadniona w sytuacji, gdy materiał mógł być uznany za prasowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa wszczęcia postępowania nie była uzasadniona, ponieważ brak sprawy administracyjnej nie był oczywisty i wymagał przeprowadzenia czynności wyjaśniających co do charakteru materiału.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że odmowa wszczęcia postępowania jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy brak podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia jest ewidentny. W tej sprawie konieczna była ocena, czy materiał spełnia definicję prasy i materiału prasowego, co wymagało postępowania wyjaśniającego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA w Warszawie i zaskarżone postanowienie Prezesa UODO zostały uchylone.

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 61a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

RODO art. 85 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE

Państwa członkowskie przyjmują przepisy, które pozwalają pogodzić prawo do ochrony danych osobowych z wolnością wypowiedzi i informacji, w tym do przetwarzania dla potrzeb dziennikarskich.

u.o.d.o. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych

Wyłącza stosowanie części przepisów RODO (art. 5-9, 11, 13-16, 18-22, 27, 28 ust. 2-10, 30) do działalności polegającej na redagowaniu, przygotowywaniu, tworzeniu lub publikowaniu materiałów prasowych w rozumieniu Prawa prasowego.

u.p.p. art. 7 § ust. 2

Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe

Definicja prasy (pkt 1) i materiału prasowego (pkt 4).

Pomocnicze

RODO art. 85 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE

Państwa członkowskie określają odstępstwa lub wyjątki od określonych rozdziałów RODO dla celów dziennikarskich, akademickich, artystycznych lub literackich, jeśli są niezbędne do pogodzenia ochrony danych z wolnością wypowiedzi i informacji.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3 i 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut naruszenia przepisów postępowania przez dopuszczenie dowodu z Rejestru Stowarzyszeń oraz uznanie za fakty notoryjne informacji o T.P. jako dziennikarzu. • Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez bezzasadne uznanie, iż działalność prowadzona przez T.P. spełnia definicję prasy w powiązaniu z materiałem prasowym.

Godne uwagi sformułowania

Odmowa wszczęcia postępowania z przyczyn przedmiotowych jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy brak sprawy administracyjnej (brak potrzeby wydania decyzji merytorycznej) jest oczywisty i może być w sposób niebudzący wątpliwości zidentyfikowany bez podejmowania czynności wyjaśniających. • Ocena co do charakteru materiału objętego skargą w rozważanym przypadku powinna znaleźć wyraz w decyzji, przy czym nie sposób na tym etapie przesądzać, czy zasadna okaże się decyzja merytoryczna, czy też decyzja o umorzeniu postępowania.

Skład orzekający

Mirosław Wincenciak

przewodniczący

Piotr Korzeniowski

członek

Tadeusz Kiełkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że ocena materiału jako prasowego w kontekście wyłączeń RODO wymaga postępowania wyjaśniającego, a nie automatycznej odmowy wszczęcia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie materiał publikowany jest przez osobę publiczną lub związaną z organizacją promującą dziennikarstwo, a organ ochrony danych kwestionuje jego charakter prasowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między ochroną danych osobowych a wolnością słowa i dziennikarstwa w erze cyfrowej, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.

Czy publikacje w internecie zawsze podlegają RODO? NSA rozstrzyga konflikt danych z wolnością słowa.

Dane finansowe

WPS: 1037 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst