III OSK 154/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję spółki odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w postaci wysokości miesięcznego wynagrodzenia prezesa zarządu. Skarżący domagał się ujawnienia wynagrodzenia za maj i czerwiec 2020 r. Spółka odmówiła, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy i klauzulę poufności w umowie menedżerskiej. WSA uznał, że spółka nie wykazała, iż żądane informacje mają wartość gospodarczą i są objęte tajemnicą przedsiębiorcy, wskazując na niespójność argumentacji spółki, która wcześniej udostępniła podobne informacje dotyczące innych członków zarządu. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, zgodził się z WSA. Podkreślił, że spółka z udziałem Skarbu Państwa podlega szczególnym zasadom transparentności. Aby skutecznie powołać się na tajemnicę przedsiębiorcy, spółka musi wykazać zarówno element materialny (wartość gospodarczą, organizacyjną, technologiczną informacji) jak i formalny (podjęte działania w celu zachowania poufności). W ocenie NSA, spółka nie wykazała, że ujawnienie wynagrodzenia prezesa zarządu pogorszy jej pozycję rynkową lub spowoduje negatywne konsekwencje gospodarcze. Brak jest również dowodów na istnienie klauzul poufności lub polityk bezpieczeństwa, które potwierdzałyby niejawny charakter tych informacji. NSA zwrócił uwagę, że wynagrodzenia kadry zarządzającej w spółkach z udziałem Skarbu Państwa są częściowo regulowane ustawowo, co uzasadnia możliwość wnioskowania o ich ujawnienie w celu weryfikacji zgodności z prawem. Sąd oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od spółki na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnianie wniosków o udostępnienie informacji publicznej dotyczących wynagrodzeń kadry zarządzającej w spółkach z udziałem Skarbu Państwa lub innych podmiotach zobowiązanych do transparentności, a także w sprawach dotyczących stosowania tajemnicy przedsiębiorcy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z udziałem Skarbu Państwa, jednak jego argumentacja dotycząca obiektywnego charakteru tajemnicy przedsiębiorcy i konieczności wykazania negatywnych konsekwencji gospodarczych może mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wynagrodzenie prezesa zarządu spółki z udziałem Skarbu Państwa, objęte klauzulą poufności w umowie menedżerskiej, stanowi tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i art. 11 ust. 2 u.z.n.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wynagrodzenie prezesa zarządu spółki z udziałem Skarbu Państwa, nawet objęte klauzulą poufności, nie stanowi tajemnicy przedsiębiorcy, jeśli spółka nie wykaże obiektywnych negatywnych konsekwencji gospodarczych jego ujawnienia oraz nie przedstawi dowodów na istnienie polityk bezpieczeństwa lub regulaminów potwierdzających niejawny charakter tych informacji.
Uzasadnienie
Spółka z udziałem Skarbu Państwa podlega zwiększonej transparentności. Samo powołanie się na klauzulę poufności nie jest wystarczające do uznania informacji za tajemnicę przedsiębiorcy. Konieczne jest wykazanie zarówno elementu materialnego (wartość gospodarcza, organizacyjna), jak i formalnego (podjęte działania w celu zachowania poufności), a także obiektywnych negatywnych konsekwencji gospodarczych ujawnienia informacji. W tej sprawie spółka nie wykazała tych przesłanek.
Czy sąd administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, jest związany podstawą prawną zaskarżonej decyzji i skargi, czy może badać inne, nieujawnione przez strony przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd administracyjny jest związany zakresem skargi kasacyjnej i bada legalność zaskarżonego wyroku w granicach podniesionych zarzutów. Nie jest jego rolą poszukiwanie alternatywnych podstaw prawnych dla rozstrzygnięcia organu, które nie zostały ujawnione w decyzji.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zweryfikował odmowę udostępnienia informacji przez pryzmat przesłanek wskazanych w zaskarżonej decyzji. To, czy istniały inne, nieujawnione podstawy odmowy, nie ma znaczenia dla kontroli legalności decyzji w postępowaniu kasacyjnym.
Przepisy (18)
Główne
u.d.i.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub Centralnym Rejestrze Operatorów Numerów Telefonicznych, jest udostępniana na wniosek. Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji, gdy udostępnienie mogłoby naruszyć tajemnicę przedsiębiorcy.
u.z.n.k. art. 11 § ust. 2
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Czynem nieuczciwej konkurencji jest ujawnienie tajemnicy przedsiębiorstwa. Przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, chyba że jej uwzględnienie wynika z treści przepisu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej; bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej orzeczenie sądu pierwszej instancji utrzymuje się w mocy.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, zasądza się od strony skarżącej na rzecz strony przeciwnej zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów obejmuje zwrot opłat sądowych oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Sąd uznał, że spółka nie wykazała, iż wynagrodzenie prezesa zarządu stanowi tajemnicę przedsiębiorcy.
u.z.n.k. art. 11 § ust. 2
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Sąd uznał, że spółka nie wykazała, iż żądane wynagrodzenie posiada wartość gospodarczą i że podjęto działania w celu zachowania jego poufności.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd uznał, że uzasadnienie decyzji spółki było niewystarczające.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej podejmują wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć dowody.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest według swej swobodnej oceny, na podstawie zebranego materiału dowodowego, rozstrzygnąć, czy dana okoliczność została udowodniona.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję spółki z uwagi na naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uznał zarzut naruszenia tego przepisu za chybiony, wskazując, że sąd bada legalność decyzji w granicach zarzutów skargi kasacyjnej.
Ustawa o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami
NSA zauważył, że wynagrodzenie prezesa zarządu w niektórych spółkach jest regulowane ustawowo, co może stanowić podstawę do wnioskowania o jego ujawnienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka z udziałem Skarbu Państwa podlega zwiększonej transparentności. • Brak wykazania obiektywnych negatywnych konsekwencji gospodarczych ujawnienia wynagrodzenia. • Brak dowodów na istnienie polityk bezpieczeństwa lub regulaminów potwierdzających niejawny charakter informacji o wynagrodzeniu. • Samo powołanie się na klauzulę poufności nie jest wystarczające do uznania informacji za tajemnicę przedsiębiorcy.
Odrzucone argumenty
Wynagrodzenie prezesa zarządu stanowi tajemnicę przedsiębiorcy. • Klauzula poufności w umowie menedżerskiej jest wystarczającą podstawą do odmowy udostępnienia informacji. • Ujawnienie wynagrodzenia mogłoby narazić spółkę na odpowiedzialność odszkodowawczą i negatywnie wpłynąć na jej wizerunek.
Godne uwagi sformułowania
Spółka z udziałem Skarbu Państwa nie jest więc typowym przedsiębiorcą, gdyż odnoszą się do niej reżimy związane z gospodarowaniem środkami publicznymi i majątkiem publicznym, w tym obowiązek udostępnienia informacji, które tej materii dotyczą. • Każda osoba decydująca się zająć stanowisko kierownicze w takiej spółce musi liczyć się z koniecznością ujawnienia otrzymywanego wynagrodzenia, albowiem w szerokim rozumieniu, jest ono finansowane ze środków publicznych. • Należy przypomnieć, że przypisanie danej informacji przymiotu tajemnicy przedsiębiorcy ma charakter obiektywny, niezależny od własnych ocen i intencji przedsiębiorcy. • Możliwość wnioskowania o udostępnienie informacji o wynagrodzeniu Prezesa Zarządu jest więc narzędziem pozwalającym zweryfikować, czy jego wysokość odpowiada przepisom prawa.
Skład orzekający
Artur Kuś
przewodniczący
Maciej Kobak
sprawozdawca
Mirosław Wincenciak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnianie wniosków o udostępnienie informacji publicznej dotyczących wynagrodzeń kadry zarządzającej w spółkach z udziałem Skarbu Państwa lub innych podmiotach zobowiązanych do transparentności, a także w sprawach dotyczących stosowania tajemnicy przedsiębiorcy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z udziałem Skarbu Państwa, jednak jego argumentacja dotycząca obiektywnego charakteru tajemnicy przedsiębiorcy i konieczności wykazania negatywnych konsekwencji gospodarczych może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście wynagrodzeń kadry zarządzającej, a także ważnej kwestii tajemnicy przedsiębiorcy. Wyrok NSA jasno określa granice stosowania tej tajemnicy w odniesieniu do spółek z udziałem Skarbu Państwa.
“Czy wynagrodzenie prezesa spółki z państwowym kapitałem to tajemnica? NSA rozstrzyga!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.