III OSK 1530/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej w W. z dnia [...] lutego 2018 r. w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy W. WSA uznał, że niektóre paragrafy uchwały istotnie naruszają prawo. Rada Miejska zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, w tym art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że przedmiotem sprawy nie była decyzja o warunkach zabudowy, a uchwała dotycząca zasad wynajmu lokali. NSA potwierdził prawidłowość wykładni art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów dokonanej przez WSA, wskazując, że uchwała rady gminy ma charakter wykonawczy i nie może wykraczać poza delegację ustawową. Sąd szczegółowo omówił poszczególne zakwestionowane przez WSA paragrafy uchwały, wskazując na przekroczenie kompetencji przez radę gminy, m.in. w zakresie ustalania okresu najmu lokali socjalnych, kaucji, warunków zamieszkiwania, pierwszeństwa zawarcia umowy najmu, zamiany lokali, czy zwrotu nakładów na remont. NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja granic kompetencji rady gminy przy uchwalaniu zasad wynajmowania lokali komunalnych oraz stosowania przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów.
Dotyczy specyficznej materii uchwał gminnych dotyczących zasobu mieszkaniowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rada gminy, uchwalając zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, może wykraczać poza delegację ustawową zawartą w art. 21 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie praw lokatorów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała rady gminy ma charakter wykonawczy i jej postanowienia nie mogą wykraczać poza materię wynikającą z delegacji ustawowej. Naruszenie tego wymogu skutkuje nieważnością postanowień uchwały.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów jasno określają kompetencje rady gminy w zakresie zasad wynajmowania lokali. Wszelkie zapisy uchwały, które wprowadzają dodatkowe wymogi, ustalają okresy najmu, kaucje, czy inne zasady wykraczające poza delegację ustawową, są nieważne.
Czy rada gminy może ustalać okres, na jaki ma być zawarta umowa najmu lokalu socjalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawodawca nie przyznał radzie gminy takich kompetencji. Długość okresu najmu lokalu socjalnego ustalają strony umowy, a uprawnienia organu wykonawczego wynikają z przepisów o gospodarowaniu mieniem komunalnym.
Uzasadnienie
Władcze uregulowanie przez radę gminy długości obowiązywania umowy najmu lokalu socjalnego stanowi nieuprawnioną ingerencję w materię prawa cywilnego i przekroczenie delegacji ustawowej.
Czy rada gminy może wprowadzać dodatkowe warunki dotyczące ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego, wykraczające poza kryteria ustawowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rada gminy nie jest uprawniona do wprowadzania do uchwały innych wymogów niż ustawowe kryteria uprawniające wnioskodawcę do ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego.
Uzasadnienie
NSA podzielił stanowisko WSA w przedmiocie przekroczenia delegacji ustawowej zapisu § 17 ust. 2 i 3 uchwały poprzez wprowadzenie dodatkowych uwarunkowań umożliwiających ubieganie się o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego.
Przepisy (17)
Główne
u.o.p.l. art. 21 § ust. 1 pkt 2 i ust. 3
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy. Uchwała jest aktem wykonawczym i jej postanowienia nie mogą wykraczać poza materię wynikającą z delegacji ustawowej. Brak jest upoważnienia do przyznania przez radę gminy odrębnych kompetencji organowi wykonawczemu w zakresie dysponowania lokalami.
u.o.p.l. art. 21 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Określa kompetencje rady gminy do ustalenia zasad wynajmowania lokali socjalnych i lokali na czas nieoznaczony, ale nie wyłącza stosowania art. 14 w przypadku przyznania uprawnienia do lokalu socjalnego na podstawie wyroku sądu. Rada nie może samodzielnie regulować kwestii zwrotu nakładów na remont.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
u.s.g. art. 39 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zarzut naruszenia przez WSA, uznany za bezzasadny, gdyż przedmiotem sprawy nie była decyzja o warunkach zabudowy.
u.p.z.p. art. 60 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zarzut naruszenia przez WSA, uznany za bezzasadny, gdyż przedmiotem sprawy nie była decyzja o warunkach zabudowy.
u.o.p.l. art. 4 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Określa kategorie osób uprawnionych do najmu lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu. Inne kategorie osób nie mogą być wykluczone z możliwości uzyskania pomocy mieszkaniowej.
u.o.p.l. art. 6a-6e
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Wyklucza uprawnienie rady gminy do samodzielnego regulowania kwestii remontów w uchwale, gdyż ustawa wyczerpująco reguluje te kwestie.
u.o.p.l. art. 23 § ust. 3 zdanie pierwsze
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Umowa najmu lokalu socjalnego może być przedłużona, jeżeli najemca nadal znajduje się w sytuacji uzasadniającej zawarcie takiej umowy.
u.o.p.l. art. 21 § ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Dotyczy warunków zamieszkiwania, które nie obejmują okoliczności prawnych związanych z lokalem.
u.o.p.l. art. 21 § ust. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Dotyczy zasad pierwszeństwa wynajmowania lokali socjalnych i lokali na czas nieoznaczony, ale nie wyłącza stosowania art. 14 w przypadku przyznania uprawnienia do lokalu socjalnego na podstawie wyroku sądu.
u.o.p.l. art. 21 § ust. 3 pkt 4
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Obowiązek uregulowania w uchwale warunków dokonywania zamiany lokali.
u.o.p.l. art. 21 § ust. 3 pkt 6
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Dotyczy zasad postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem wstąpiły po śmierci najemcy.
u.o.p.l. art. 14
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
W przypadku przyznania uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego na podstawie wyroku sądu, ma charakter przepisu szczególnego wyłączającego stosowanie art. 21 ust. 3 pkt 3.
u.o.p.l. art. 30 § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Uprawnienia organu wykonawczego gminy w zakresie gospodarowania mieniem komunalnym.
u.g.n. art. 25 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo zinterpretował art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów. • Uchwała rady gminy nie może wykraczać poza delegację ustawową. • Rada gminy nie ma kompetencji do ustalania okresu najmu lokali socjalnych. • Rada gminy nie ma kompetencji do ustalania wysokości kaucji. • Przesłanka "braku tytułu prawnego do lokalu" nie mieści się w "warunkach zamieszkiwania". • Rada gminy nie może przyznawać pierwszeństwa zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego na podstawie wyroku sądowego. • Rada gminy nie może pozostawiać kwestii zamiany lokali uznaniu administracyjnemu. • Rada gminy nie może wprowadzać dodatkowych ograniczeń w dostępie do lokali z zasobu mieszkaniowego poza kryteriami ustawowymi. • Rada gminy nie ma kompetencji do regulowania kwestii zwrotu nakładów na remont lokalu. • Rada gminy nie może wprowadzać dodatkowych uwarunkowań umożliwiających ubieganie się o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 39 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 60 ust. 1 u.p.z.p. przez błędną interpretację prowadzącą do nieuprawnionego pozbawienia Burmistrza W. kompetencji do ustalenia warunków zabudowy. • Zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów poprzez nieuprawnione przyjęcie, że uchylone zapisy uchwały nie mieszczą się w ramach przewidzianej w tym przepisie delegacji.
Godne uwagi sformułowania
uchwała podjęta na podstawie ww. przepisu prawa jest aktem o charakterze wykonawczym i jej postanowienia nie mogą wykraczać poza materię wynikającą z delegacji ustawowej. • Władcze uregulowanie przez radę gminy długości obowiązywania umowy najmu stanowi nieuprawnioną ingerencję w materię prawa cywilnego. • Pogląd, zgodnie z którym, nie można rozumieć "warunków zamieszkiwania", o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów inaczej niż jako warunków faktycznych zamieszkiwania. • Przyznanie w uchwale organu gminy pierwszeństwa w wynajmowaniu lokali osobom, które na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu obowiązane są do opuszczenia i opróżnienia lokalu, wykracza poza upoważnienie ustawowe.
Skład orzekający
Grzegorz Jankowski
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja granic kompetencji rady gminy przy uchwalaniu zasad wynajmowania lokali komunalnych oraz stosowania przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii uchwał gminnych dotyczących zasobu mieszkaniowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej materii prawnej związanej z dostępem do lokali komunalnych i granicami władzy uchwałodawczej gmin. Wyrok precyzuje, co gmina może, a czego nie może regulować w uchwałach dotyczących zasobu mieszkaniowego.
“Gmina nie może dowolnie ustalać zasad wynajmu lokali komunalnych – NSA wyjaśnia granice prawa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.