III OSK 152/25

III OSK 152/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III SAB/Gl 309/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-06-04
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 5 ust. 2, art. 13 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 czerwca 2024 r. sygn. akt III SAB/Gl 309/24 w sprawie ze skargi Z. K. na bezczynność Prezydenta Miasta M. w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2024 r. sygn. akt III SAB/Gl 309/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Z. K. (dalej: "skarżący") na bezczynność Prezydenta Miasta M. (dalej: "organ") w przedmiocie informacji publicznej.
Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W dniu 20 lutego 2024 r. skarżący wystąpił do organu o udostępnienie informacji publicznej przez przesłanie w formie elektronicznej na adres e-mail informacji dotyczącej konkursu na wykonanie zadania publicznego w postaci prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej na terenie miasta M. w 2024 r., podanie listy startujących organizacji wraz z punktacją ofert oraz przesłanie wybranej w konkursie treści oferty bez załączników.
Pismem z 5 marca 2024 r. organ poinformował skarżącego o wydłużeniu terminu na udzielenie odpowiedzi do 15 marca 2024 r..
Nie czekając na odpowiedź skarżący, 6 marca 2024 r. złożył skargę na bezczynność organu.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Odnosząc się do twierdzeń organu skarżący w piśmie procesowym z 10 maja 2024 r. wniósł o umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Gliwicach oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż podstawowy termin do załatwienia wniosku złożonego 20 lutego 2024 r., upływał z dniem 5 marca 2024 r.. W tym jednak dniu organ skorzystał z uprawnienia wynikającego z przepisu art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej: "u.d.i.p.") i powiadomił skarżącego o przedłużeniu terminu udostępnienia informacji wskazując na przyczynę tego stanu rzeczy i wyznaczył nowy termin załatwienia wniosku na 15 marca.
Swą skargę do Sądu skarżący złożył już 6 marca, a więc w chwili, kiedy jeszcze nie upłynął termin udzielenia informacji wskazany przez organ w piśmie z 5 marca. Nie zachodziła zatem bezczynność organu polegająca na niezałatwieniu sprawy w terminie.
Skład orzekający nie znalazł podstaw do tego, by uznać, że przedłużenie terminu było bezskuteczne i nie wywarło właściwego mu skutku, ponieważ organ, przed upływem 14 dniowego terminu, powiadomił skarżącego o niezałatwieniu wniosku w tym podstawowym terminie, wskazał nowy termin udzielenia informacji i zawarł informację, z której wynika, że ocena merytoryczna wniosku wymaga więcej czasu. Można zgodzić się ze skarżącym, że jest to lakoniczne uzasadnienie, ale brak jest podstaw do twierdzenia, że nie odnosi skutku w postaci wyznaczenia nowego terminu udzielenia informacji.
Skarżący zakwestionował powyższy wyrok w całości zarzucając naruszenie:
I. przepisów postępowania, tj.:
art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a w zw. z art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."), poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 151 p.p.s.a. i oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarga była zasadna w chwili jej wniesienia, gdyż skarżący w dniu 20 lutego 2024 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a następnie w dniu 6 marca 2024 r. została wywiedziona skarga na bezczynność i organ dopiero w dniu 15 marca 2024 r. udzielił skarżącemu część żądanych informacji, informując co prawda pismem z dnia 5 marca 2024 r. o przedłużeniu terminu na załatwienie sprawy nie później niż do dnia 15 marca 2024 r. z uwagi na konieczność wydłużenia terminu jego realizacji, a nie jak błędnie przyjął Sąd I instancji że ocena merytoryczna wniosku wymaga więcej czasu) jednakże udzielona informacja jest niekonkretna, nieprecyzyjna i nazbyt lakoniczna, a organ przedłużając termin powinien wskazać co jest konkretnie powodem jego wydłużenia, inaczej naraża się na zarzut, iż nie dokonał żadnych czynności w 14-dniowym terminie, tym samym słuszna jest konstatacja, iż organ podał jedną lakonicznie uzasadnioną przyczynę przedłużenia terminu, co jest nieakceptowaną praktyką i może prowadzić do petryfikacji zasady, iż wystarczy podanie jednej ogólnej przyczyny, przy tym w żaden sposób nie wynika, aby organ podjął jakiekolwiek działania odnośnie złożonego wniosku w 14-dniowym terminie, a niedopuszczalne jest stosowanie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jedynie w celu "odroczenia" na okres do dwóch miesięcy obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej, co miało miejsce w zaistniałej sytuacji.;
art.149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w zw. z art.1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., przejawiające się w tym, iż Sąd I Instancji niewłaściwie ocenił prawidłowość postępowania organu w zakresie wydłużenia terminu na udzielenie informacji publicznej z uwagi na fakt, iż Sąd I instancji w ogóle nie rozważył, iż organ dopuścił się bezczynności, albowiem udostępnienie wnioskowanej informacji nastąpiło w dniu 15 marca 2024 r., a więc po upływie 14 dni po otrzymaniu wniosku o jej udostępnienie, w konsekwencji doszło do przekroczenia czternastodniowego terminu na załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a na stwierdzone uchybienie nie ma wpływu to, że pismem z dnia 5 marca 2024 r. organ poinformował lakonicznie skarżącego o przedłużeniu terminu do rozpoznania wniosku, z uwagi na konieczność wydłużenia terminu, a ten zabieg procesowy nie był w sprawie uzasadniony, gdyż o ile zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. organ może przedłużyć termin do rozpoznania wniosku do maksymalnie dwóch miesięcy, to z uprawnienia tego organ może skorzystać wówczas, gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jego zakresu (np. wniosek jest nieprecyzyjny, wielowątkowy, lub zachodzi wątpliwość, czy dotyczy informacji publicznej), a niedopuszczalne jest stosowanie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jedynie w celu ''odroczenia'' na okres do dwóch miesięcy obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej, a w przedmiotowej sprawie organ w żaden sposób nie wyjaśnił, jakie działania podjął w 14-dniowym terminie od dnia wpłynięcia wniosku, a podana przez niego przyczyna z uwagi na brak ich konkretyzacji może stanowić modelowy wzór służący do nieuzasadnionego przedłużenia terminu w przypadku wpłynięcia jakiegokolwiek wniosku w trybie dostępu do informacji publicznej;
II. prawa materialnego, tj.:
art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez Sąd I instancji w sytuacji, gdy organ może przedłużyć termin do rozpoznania wniosku do maksymalnie dwóch miesięcy, ale z uprawnienia tego organ może skorzystać wówczas, gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jego zakresu (np. wniosek jest nieprecyzyjny, wielowątkowy, lub zachodzi wątpliwość, czy dotyczy informacji publicznej), a niedopuszczalne jest stosowanie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jedynie w celu ''odroczenia'' obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej, i wymagane jest właściwe uzasadnienie takiego wniosku.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uwzględnienie skargi w całości, uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji w całości i rozpoznanie skargi, z uwagi na okoliczność, iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, ewentualnie o uwzględnienie skargi w całości, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarżący kasacyjnie oświadczył o zrzeczeniu się rozprawy i wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego za I i II instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec oświadczenia skarżącego kasacyjnie o zrzeczeniu się rozprawy sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym – art. 182 § 2 p.p.s.a.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna
z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Wszystkie zarzuty kasacyjne, niezależnie od ich normatywnej stylizacji zmierzają do podważenia oceny prawnej sformułowanej przez WSA na gruncie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W przekonaniu skarżącego kasacyjnie organ nie przedłużył skutecznie terminu załatwienia wniosku dostępowego, albowiem w piśmie z 5 marca 2024 roku nie podał rzeczywistych i weryfikowalnych przyczyn, z powodu których wnioskowana nim informacja publiczna nie mogła zostać udostępniona w terminie 14 dni, tj. zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Rozpoznając zarzuty kasacyjne trzeba w pierwszej kolejności podać, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Nie ulega wątpliwości, że przedłużenie omawianego terminu musi opierać się na przesłankach obiektywnych wynikających z charakteru wniosku (jego skomplikowaniu, obszerności, wielowątkowości, itp.). Ustawodawca nie wskazuje ponadto, jakie konkretne powody opóźnienia są dopuszczalne w świetle art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W niniejszej sprawie w piśmie z 5 marca 2024 r. organ powiązał przyczynę opóźnienia realizacji wniosku skarżącego z koniecznością jego merytorycznej oceny, czego nie zdołano przeprowadzić w podstawowym, 14-dniowym terminie. Z akt sprawy wynika, że pracownicy komórki organizacyjnej organu odpowiedzialnej za realizację wniosku dostępowego skarżącego poinformowali o konieczności poświęcenia większej ilości czasu na jego merytoryczną ocenę.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podany w piśmie z 5 marca 2024 roku powód - w okolicznościach niniejszej sprawy - wystarczył do przedłużenia terminu do załatwienia wniosku strony i nie naruszał art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Jest poza sporem, że wnioskiem z 20 lutego 2024 roku skarżący kasacyjnie wniósł o udostępnienie informacji publicznej w zakresie konkursu ofert na wykonanie zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej na terenie miasta M. w 2024 roku i przesłanie zestawienia złożonych ofert w konkursie wraz z punktacją poszczególnych ofert przez komisję oraz protokołem komisji konkursowej oraz kartą oceny ofert, złożonych w tym konkursie ofert na wykonanie zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej w 2024 roku oraz przesłanie wybranej - zwycięskiej w konkursie treści oferty bez załączników na wskazany adres e-mail.
Informacja jakiej udostępnienia domagał się skarżący miała charakter złożony, składający się z kilku modułów, z których każdy podlegał autonomicznej ocenie co do tego, czy dotyczy on informacji publicznej, a jeżeli tak, to czy nie stanowi informacji publicznej przetworzonej. Rozważeniu podlegała również kwestia tego, czy dostęp do wnioskowanej informacji nie jest ograniczony z uwagi na postanowienia art. 5 ust 2 u.d.i.p. – złożone w postępowaniu oferty konkursowe mogły zawierać informacje objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, albo dotyczące prywatnej sfery osób fizycznych. Wobec części wnioskowanych dokumentów mogły również zachodzić wątpliwości co do tego, czy nie należy ich uznać za dokument wewnętrzny. W tym stanie rzeczy przedłużenie terminu załatwienia wniosku dostępowego skarżącego o 10 dni, do 15 marca 2024 roku nie może uzasadniać zarzutu bezczynności. Powodem uzasadniającym przedłużenie terminu do rozpoznania wniosku był bowiem - jak już wskazano – złożony charakter wnioskowanej informacji, co nie pozwoliło na jego merytoryczną ocenę w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny podziela więc ocenę Sądu pierwszej instancji, że podjęte przez organ na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. działanie nie było pozorne, nie zmierzało do czynienia skarżącemu przeszkód w uzyskaniu wnioskowanej informacji, lecz do wszechstronnego rozważenia uwarunkowań prawnych, które się do niej odnoszą. Organ zgodnie ze złożoną przez siebie deklaracją udostępnił wnioskowaną informację w dniu 15 marca 2024 roku.
W tym stanie rzeczy żaden z zarzutów kasacyjnych nie podlegał uwzględnieniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.